Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Asteraceae’ Category

Το Αγριομάρουλο είναι ένα μονοετές ή διετές βότανο της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας που μπορει να φθάσει τα  1,8 m. Το όνομα Lactuca προέρχεται από την λατινική λέξη για το γάλα  επειδή περιέχει ένα ισχυρό γαλακτώδες κόμμι το οποίο ονομάζεται συχνά «όπιο του μαρουλιού» και όχι τυχαία. Μοιάζει και μέχρι ενός σημείου δρα όπως το όπιο που αποστάζεται από την παπαρούνα.
Είναι ανθεκτικό στη ζώνη 6 δηλαδή παγώνει κάτω από τους 10 0C. Είναι σε άνθιση από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο, και οι σπόροι του ωριμάζουν από τον Αύγουστο έως τον Σεπτέμβριο. Τα λουλούδια του είναι ερμαφρόδιτα (έχουν αρσενικά και θηλυκά όργανα) και είναι επικονιάζονται με τα έντομα. Φύεται σε ελαφρά (αμμώδη) και μεσαία (αργιλώδη) εδάφη και προτιμά τα καλά στραγγιζόμενα εδάφη. Ευδοκιμεί σε όλα τα  pH: όξινα, ουδέτερα και βασικά (αλκαλικά) εδάφη. Δεν μπορεί να αναπτυχθεί στη σκιά. Προτιμά το υγρό χώμα.

Το στέλεχος του ειναι άκαμπτο και φυλλώδες, καστανωπό, ενίοτε αγκαθωτό στη βάση. Περιέχει γαλακτώδη χυμό. Τα φύλλα του είναι  εναλλασσόμενα, λεία, πρασινοκίτρινα, επιμήκη, ενίοτε έλλοβα, ελαφρώς ακανθωτά στην κορυφή τους, πολύ αγκαθωτά στην κεντρική νεύρωση. Οι ανθοταξίες του είναι κεφάλια υποκίτρινα, στενά, πολυάριθμα, διαταγμένα σε φόβη.
Είναι ο πρόγονος του κηπευτικού μαρουλιού.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Το βότανο ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Ο Θεόφραστος και ο Διοσκουρίδης αποκαλούσαν το μαρούλι Θριδακίνη και το αγριομάρουλο το ονόμαζαν Θρίδαξ η αγρία. Όταν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αύγουστος αρρώστησε σοβαρά θεραπεύτηκε με το βότανο αυτό. Επειδή επέζησε χάρη στο φυτό έχτισε ένα ναό στον οποίον έστησε ένα άγαλμα που αναπαριστούσε το φυτό για να το τιμήσει.
Πριν την Βικτωριανή εποχή το θεωρούσαν παυσίπονο και ηρεμιστικό βότανο.
Τον 16ο αιώνα ο John Gerarde έγραφε στο The Herball or Generall Historie of Plantes (1597) ότι «το φυτό προκαλεί ύπνο, υποχωρεί τον πόνο, μειώνει γυναικεία προβλήματα και δρα κατά των δαγκωμάτων των σκορπιών και αραχνών».
Το κόμμι του μαρουλιού έχει χρησιμοποιηθεί σε αντιβηχικά μείγματα αντί του οπίου.Το συνέλεγαν σε μπάλες γνωστές ως Λακτικάριουμ και τις χρησιμοποιούσαν όπως το όπιο. Το βότανο χρησιμοποιήθηκε τον 19ο αιώνα από τους γιατρούς, όταν δεν μπορούσαν να προμηθευτούν το όπιο.Μελετήθηκε εκτενώς από το Συμβούλιο της Φαρμακευτικής Εταιρείας της Μεγάλης Βρετανίας το 1911. Τότε ανακάλυψαν δύο ουσίες στις οποίες απέδωσαν τις ιδιότητες του φυτού. Την Λακτουκοπικρίνη και την Λακτουκίνη.
Ο αποξηραμένος γαλακτώδης χυμός του βοτάνου πουλιόταν άλλοτε στα φαρμακεία με το όνομα Lactucarium.
Συστατικά-χαρακτήρας:
Στο φυτό βρίσκουμε την γαλακτώδης ουσία (που περιέχει λακτουκικό οξύ, λακτουκοπικρίνη, λακτουκίνη, σεκριτερπένια, λακτόνη, φλαβονοειδή που περιέχουν κερκετίνη, κουμαρίνες, κικχορίνη και εσκουλίνη, ν-μέθυλο –β- φενεθυλαμίνη και 60% ελαστική ουσία που χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα ως εναλλακτική πηγή καουτσούκ) ίχνος αλκαλοειδούς, σίδηρο, βιταμίνες Α, Β1, Β2 και C. Το κόμμι έχει δριμεία οσμή, γεύση πικρή και ενέργεια προσόμοια με αυτή του οπίου.
Το φυτό αποτελείται από 94,93% νερό, 0,41% αζωτούχες ουσίες, 0,31% λιπαρές ουσίες, 2,19% κόμμι, άμυλο κλπ, 0,73% κυτταρίνη και 1,03% τέφρα.
Το αποτέλεσμα της κατάποσης του χυμού του φυτού είναι παρόμοιο με αυτό που προκαλεί το όπιο αν και δεν περιέχει οπιούχα συστατικά. Τα ενεργά συστατικά της ουσίας αυτής είναι η Λακτουκίνη είναι ένας υποδοχέας αδενοσίνης ενώ η Λακτουκοπικρίνη δρα ως αναστολέας της ακετυλοχολινεστεράσης. Τα συμπτώματα της χρήσης κρατούν από 30 λεπτά μέχρι λίγες ώρες.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Τα φύλλα τρώγονται  ωμά ή μαγειρεμένα . Συνιστάται προσοχή, διότι ειναι τοξικό σε πολύ μεγάλες ποσότητες. Ένα ελαφρύ αρωματικό έλαιο, που χρησιμοποιείται στο μαγείρεμα, λαμβάνεται από τους σπόρους
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Το σύνολο του φυτού είναι πλούσιο σε ένα γαλακτώδες χυμό που ρέει ελεύθερα από οποιαδήποτε πληγή. Αυτό σκληραίνει και στεγνώνει όταν έρχεται σε επαφή με τον αέρα. Ο γαλακτώδης χυμός περιέχει σεσκιτερπενικές λακτόνες: λακτουκοπικρίνη (5% του ξηρού οπού), η οποία ενζυματικά  δίνει λακτουκίνη (2% του ξηρού οπού)  και  παρα-υδροξυφαινυλο-οξικό οξύ,  λακτουκερίνη  (50-60%), μίγμα οξικών εστέρων των α-λακτουκερόλη (=ταραξαστερόλη), β-λακτουκερόλη. Φλαβονοειδή: 7-μονογλυκοσίδες  της  λουτεολίνης  και  απιγενίνης, καθώς και κερκετινο-3-γλυκοσίδη. Κουμαρίνες:κιχωρίνη. Άλλα συστατικά είναι η μαννιτόλη, β-αμυρίνη και ισοπουλεόλη.
 H λακτουκερίνη που περιέχεται στο φυτό  χρησιμοποιείται στην ιατρική για την ανυδρική, αντισπασμωδική, πεπτική, διουρητική, υπνωτική, ναρκωτική και κατασταλτική του ιδιότητα .   H λακτουκερίνη έχει τα αποτελέσματα ενός αδύνατου οπίου, αλλά χωρίς την τάση του να προκαλεί πεπτικές διαταραχές], ούτε είναι εθιστική . Λαμβάνεται εσωτερικά για τη θεραπεία της αϋπνίας, του άγχους, των νευρώνων,  του ξηρού βήχα, του μαύρου βήχα, του ρευματικού πόνου κ.λπ. >Οι συγκεντρώσεις της λακτουκερίνης είναι χαμηλές στα νεαρά φυτά και συγκεντρώνονται περισσότερο όταν το φυτό έρθει στο λουλούδι.Συλλέγεται εμπορικά με κοπή των κεφαλών των φυτών και απόξεση του χυμού σε δοχεία από πορσελάνη αρκετές φορές την ημέρα έως ότου εξαντληθεί το φυτό . Αυτός ο τρόπος είναι ίσως η πλουσιότερη προμήθεια γαλακτοκορίου.Το φυτό περιέχει επίσης υοσκυαμίνη που χρησιμοποιούνται ως συμπληρωματικά φάρμακα στην αντιμετώπιση: του πεπτικού έλκους και του συνδρόμου Zollinger-Ellison.>Το φυτό πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή και ποτέ χωρίς την επίβλεψη ενός ειδικευμένου ιατρού.Ακόμη και οι κανονικές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία ενώ η περίσσεια προκαλεί ανησυχία  και υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει θάνατο μέσω καρδιακής παράλυσης .  Ο χυμός του φυτού έχει επίσης εφαρμοστεί εξωτερικά στη θεραπεία των κονδυλωμάτων]. Ένα ομοιοπαθητικό φάρμακο γίνεται από το φυτό που χρησιμοποιείται στη θεραπεία χρόνιου καταρράκτη, βήχα, πρησμένου ήπατος, μετεωρισμού και παθήσεων του ουροποιητικού συστήματος.
Ως αντισπασμωδικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν μέρος της ολιστικής θεραπείας του κοκκύτη και γενικά του ξηρού ερεθιστικού βήχα. Ανακουφίζει του κολικούς των εντέρων και της μήτρας και έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επώδυνη εμμηνόρροια. Ανακουφίζει τους μυϊκούς πόνους που έχουν σχέση με τους ρευματισμούς. Μειώνει τους πόνους στις αρθρώσεις και στους μυώνες, αλλά δεν συνιστά θεραπεία των αιτίων που τους προκαλούν.
Το University of Colorado Health Science Center, Denver, USA ανέδειξε το φυτό σαν το μοναδικό φάρμακο στη θεραπεία της δύσκολης και μεταδοτικής πάθησης Hooping-Cough (Pertussis) που προσβάλει τις αναπνευστικούς οδούς.Η Pertussis προκαλείται από ένα βακτήριο που ονομάζεται Bordetella pertussis. Αυτό είναι πολύ μικρό και μπορεί να εξαπλωθεί από άτομο σε άτομο μέσω κυστιδίων στον αέρα, τα οποία μεταδίδονται με τον βήχα ή το φτέρνισμα.
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Σήμερα χρησιμοποιείται σε σαπούνια, σαμπουάν και άλατα μπάνιου.

University of Colorado Health Science Center, Denver, USA
Plants For A Future
John Gerarde, The Herball or Generall Historie of Plantes, Publisher, John Norton 1597 London
Δίανθος

Launert. E. Edible and Medicinal Plants. Hamlyn 1981 ISBN 0-600-37216-2

Lust. J. The Herb Book. Bantam books 1983 ISBN 0-553-23827-2

Emboden. W. Narcotic Plants Studio Vista 1979 ISBN 0-289-70864-8

Weiner. M. A. Earth Medicine, Earth Food. Ballantine Books 1980 ISBN 0-449-90589-6

Advertisements

Read Full Post »

Lactuca serriola , Πετρομάρουλο, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, 25 Ιούνη 2017

Η Lactuca serriola είναι ετήσιο ή διετές φυτό της ευρύτερης περιοχής της Αρχαιας Θουρίας  – Μυκηναϊκής Άνθειας, που το ύψος του κυμαίνεται από 60 έως 180 εκατοστά. Έχει πλούσιο γαλακτώδη χυμό (λατέξ), ελαφρά πικρό και ιξώδη που όταν εκτεθεί στον αέρα πήζει παίρνοντας μια όψη κολλώδη. Το γαλακτώδες αυτό κόμμι ονομάζεται συχνά «όπιο του μαρουλιού» γιατί έχει τις ιδιότητες του οπίου σε μικρότερο όμως βαθμό και για τον λόγο αυτό δεν δρα αθροιστικά ούτε προκαλεί εθισμό.
Στη βάση, ρόδακας με φαρδιά φύλλα, γλαυκά, λοβωτά, καλυμμένα στο κάτω μέρος, πάνω και γύρω από την κεντρική νεύρωση, με σκληρές, αγκαθωτές τρίχες.
Τα άνθη βγαίνουν σε κεφαλωτές ταξιανθίες. Αυτά που χαρακτηρίζουμε άνθη στην πραγματικότητα είναι ταξιανθίες, με πολλά γλωσσοειδή ανθίδια, σε κίτρινο ανοικτό χρώμα, που ανοίγουν το βράδυ για να ξανακλείσουν το πρωί με την ανατολή του ήλιου. Οι ταξιανθίες αυτές φύονται σε μακριούς ανθοφόρους βλαστούς που διακλαδίζονται. Οι καρποί περιέχουν πολλούς μικρούς, επιμήκεις σπόρους, που έχουν στην κορυφή τους μία ίνα, που καταλήγει σε μια ακτινωτή δέσμη ινών, σχηματίζοντας ένα σκιάδιο, που παρασύρεται μαζί με τον σπόρο από τον άνεμο, διευκολύνοντας τη διασπορά και τον πολλαπλασιασμό του φυτού. Τα φύλλα έχουν την ιδιότητα να περιστρέφονται, όσο είναι δυνατό λοξά προς τον ήλιο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η ιδιότητα αυτή έδωσε στο φυτό τις ονομασίες «Μπούσουλας» ή «Πυξίδα».
Ανθίζει από Ιούνιο μέχρι Αύγουστο.
Ιστορικά στοιχεία:
Αναφέρεται από τον Θεόφραστο και τον Ιπποκράτη (ο οποίος γνώριζε πως οι ιδιότητες του χυμού του φυτού, μοιάζουν με αυτές του οπίου).
Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως ο πικάντικος χυμός του φυτού θεράπευε οφθαλμικά έλκη ενώ οι Πυθαγόριοι το ονόμασαν το «μαρούλι-ευνούχος» γιατί προκαλούσε διούρηση και μείωνε την σεξουαλική επιθυμία.
Στη ιερό της Ήρας στην Σάμο βρέθηκαν σπόροι του φυτού που χρονολογούνται από τον 7ο αιώνα π.Χ. Σύμφωνα με την μυθολογία η Αφροδίτη ξάπλωσε με τον Άδωνι σε κρεβάτι φτιαγμένο από το φυτό αυτό. Σύμφωνα με τον Διοσκουρίδη Πεδάνιο, (1ος αιώνας), το αγριομάρουλο διώχνει τις φιλήδονες εικόνες των ονείρων.
Ο Πλίνιος τον 2ο αιώνα αναφέρεται στην ιδιότητα του φυτού να αποθαρρύνει την σεξουαλική επιθυμία. Στη «Φυσική Ιστορία» αναφέρει συγκεκριμένα πως παγώνει την σεξουαλική επιθυμία όπως ο πυρετός. Καθαρίζει το στομάχι και αυξάνει τον όγκο του αίματος σε αυτό. Αναφέρει επίσης ότι κάποιος γιατρός θεράπευσε με το βότανο αυτό, τον αυτοκράτορα Αύγουστο από μια πάθηση του συκωτιού.
Οι αρχαίοι Έλληνες μπορεί να θεωρούσαν πως το φυτό κατευνάζει τις «ζωηρές» σκέψεις, αλλά ευρήματα δείχνουν πως οι Αιγύπτιοι αντίθετα το θεωρούσαν αφροδισιακό.
Τοιχογραφίες στην Αίγυπτο απεικονίζουν τον Μιν (θεό της γονιμότητας και της σεξουαλικότητας) να κρατά ένα μάτσο αγριομάρουλα. Για περισσότερο από ένα αιώνα οι αρχαιολόγοι αναρωτιόντουσαν γιατί ο Αιγύπτιος θεός κρατά το συγκεκριμένο φυτό που ηρεμεί και κατευνάζει την σεξουαλικότητα.
Ο ιταλός βοτανολόγος Τζιόρτζιο Σαμορίνι, συντάκτης του περιοδικού Έλευσις, του Μουσείου στο Ροβερέτο, έλυσε το αίνιγμα. Προσδιόρισε πως ο τύπος του φυτού, που κρατά ο θεός είναι το Lactuca serriola. Ο Σαμορίνι εξέτασε τα συστατικά του χυμού του φυτού και ανακάλυψε πως το αγριομάρουλο δρα με δύο τρόπους ανάλογα με τη δοσολογία. Οι έρευνές έδειξαν πως 1 γραμμάριο λακουκάριο έχει παυσίπονο και ηρεμιστική δράση. Σε υψηλότερη δόση όμως, 2 έως 3 γραμμαρίων, τα τονωτικά αποτελέσματα των αλκαλοειδών τροπανίου που περιέχει επικρατούν.
Τον Μεσαίωνα το συνιστούσαν σαν διευκολυντικό του ύπνου.
Το χρησιμοποιούσαν επίσης σε ασθένειες που εκδηλώνονται με σπασμούς, όπως το άσθμα, ο κοκίτης, το μόνιμο άγχος, η ταχυκαρδία και η υστερία. Το χυμό τον είχαν χρησιμοποιήσει και στη θεραπεία ακροχορδώνων.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Τα νεαρά φύλλα και οι τρυφεροί βλαστοί του φυτού τρώγονται σαλάτα ή μαγειρεμένα. Έχουν  πικρή γεύση . Τα νεαρά τρυφερά φύλλα είναι ήπια και κάνουν μια εξαιρετική σαλάτα, αλλά όλο το φυτό γίνεται πικρό καθώς γερνάει, ειδικά όταν βγαίνει το λουλούδι . Ως ορεκτικό χρειάζεται πολύ λίγο μαγείρεμα . Μεγάλες ποσότητες μπορεί να προκαλέσουν πεπτικές διαταραχές.  Χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο του  σπαραγγιου. Ένα βρώσιμο έλαιο με πολύ ευχάριστη γεύση λαμβάνεται από τους σπόρους το οποίο πρέπει να καθαριστεί πριν να είναι βρώσιμο .
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Ο γαλακτώδης χυμός του φυτού περιέχει: Σεσκιτερπενικές λακτόνες (λακτουκοπικρίνη, λακτουκερίνη, μίγμα οξικών εστέρων των α-λακτουκερόλη, β-λακτουκερόλη), φλαβονοειδή (7-μονογλυκοσίδες της λουτεολίνης και απιγενίνης, καθώς και κερκετινο-3-γλυκοσίδη), κουμαρίνες (κιχωρίνη). Άλλα συστατικά είναι η μαννιτόλη, β-αμυρίνη, ισοπουλεόλη, ίχνος αλκαλοειδούς, τριτερπένια, σίδηρο, βιταμίνες Α, Β1 Β2 και C.
Το κύριο συστατικό του χυμού, το λακτουκάριο έχει ως ενεργό συστατικό τη λακτουκίνη από την οποία προέρχεται η λακτουκοπικρίνη. Η λακτουκοπικρίνη έχει χρησιμοποιηθεί στην ιατρική για τις ιδιότητές της. Η ουσία αυτή γλυκαίνει τον πόνο και δρα ως αντισπασμωδικό, χωνευτικό, διουρητικό, υπνωτικό, ναρκωτικό και καταπραϋντικό. Επιδρά όπως το όπιο, χωρίς όμως να προκαλεί πεπτικά προβλήματα ή εθισμό.
Εσωτερικά λαμβάνεται για θεραπεία αϋπνίας, ανησυχίας, νευρώσεων, υπερευαισθησία παιδιών, ξηρό βήχα, βήχα λόγω κοκίτη, ρευματικούς πόνους.
Η συγκέντρωση της ουσίας είναι μεγαλύτερη όταν το φυτό είναι ανθισμένο. Το λακτουκάριο το παρήγαγαν οι φαρμακοβιομηχανίες μέχρι την δεκαετία του ’40.

Η δυνατότητα του φυτού να βοηθά στις γαστρεντερικές, αναπνευστικές και αγγειακές παθήσεις τεκμηριώθηκε από  τα Πανεπιστήμια Bahauddin Zakariya και University of Karachi στο Pakistan, University of Salerno,  Italy
Ο χυμός του φυτού έχει χρησιμοποιηθεί σε αντιβηχικά μείγματα αντί του οπίου. Όλο το φυτό είναι ηρεμιστικό, βοηθά στον καλό ύπνο και γαληνεύει την ανησυχία και το άγχος. Δρα ηρεμιστικά στο αναπνευστικό και χρησιμοποιείται κατά του παροξυσμικού κοκίτη και κατά του νευρικού, ερεθιστικού, ξηρού βήχα.

Οι ευεργετικές επιδράσεις στους ασθενείς με καρδιολογικά προβήματα τεκμηριώθηκαν από το Πανεπιστήμιο Mashhad University of Medical Sciences,  Iran
Το Πετρομάρουλο, είναι ωφέλιμο σε βλεννόρροια, παθήσεις των ματιών και χρόνιες πληγές. Είναι διουρητικό και καθαρτικό. Δεδομένου ότι το φυτό έχει καταπραϋντικές, ηρεμιστικές και ελαφρά ναρκωτικές ιδιότητες, κατευνάζει ακόμα και τις σεξουαλικές ορέξεις.
Το έλαιο των σπόρων του φυτού, έχει αντιπυρετικές και υπνωτικές ιδιότητες.
Στην ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται για την θεραπεία χρόνιου κατάρρου, βήχα, πρησμένου συκωτιού, φουσκώματα και ασθένειες ουροποιητικού συστήματος.

Bahauddin Zakariya και University of Karachi στο Pakistan, University of Salerno,  Italy

Δίανθος

Plants For A Future

Facciola. S. Cornucopia – A Source Book of Edible Plants. Kampong Publications 1990 ISBN 0-9628087-0-9

Faculty of Pharmacy, Bahauddin Zakariya University, Pakistan

Tanaka. T. Tanaka’s Cyclopaedia of Edible Plants of the World. Keigaku Publishing 1976

Read Full Post »

Ptilostemon gnaphaloides Αρχα'ια Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Ptilostemon gnaphaloides Αρχαία Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Το Ptilostemon gnaphaloides subsp. pseudofruticosus (Pamp.) Greuter 1969 είναι ένας θάμνος της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας, που φτάνει από 30 έως 100 εκατοστά. Στους βλαστούς ανθοφορίας, τα φύλλα της βάσης είναι ελαφρώς διευρυμένα, μυτερά και μικρότερα από τα υπόλοιπα φύλλα. Έχουν και στις δύο πλευρές 1 έως 2 κρόσσια, που φθάνουν 1 έως 5 και πολύ σπάνια έως 9 χιλιοστά. Ο κορμός έχει διάμετρο 18-26 mm. Τα κεντρικά βράκτια φύλλα δεν είναι δεσμοί, έχουν μήκος 1-3 mm και είναι ακανθώδη.
Η περίοδος ανθοφορίας εκτείνεται από Απρίλιο έως Ιούνιο

Ptilostemon gnaphaloides Αρχα'ια Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Ptilostemon gnaphaloides Αρχαία Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Το φυτό προστατεύται από το Πρόγραμμα ARCHI-MED, Δράση2.1 «ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΝΔΗΜΙΚΑ ΕΙΔΗ ΤΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΤΗ ΝΟΤΙΑ ΕΛΛΑΔΑ»
Το φυτό συναντάται και στον Ελικώνα: Ρέμα Κλεισούρας, απόκρημνα ασβεστολιθικά βράχια στην έξοδο φαραγγιού αλλά και εσωτερικό του, υψ. 100-200 μ, 22/4/1998, (Κοκμ. 5853). Πριν την παραλία
Προδρόμου, θέση Κοκκκινιές, προσήλια κάθετα ασβεστολιθικά βράχια, υψ. 200 μ,
21/5/1997, (Κοκμ. 2032).
Το Ptilostemon gnaphaloides μοιάζει μορφολογικά με το περισσότερο διαδεδομένο στον
Ελλαδικό χώρο P. chamaepeuce. Τοtaxon αυτό διακρίνεται από την παρουσία δύο
μικρών σε μέγεθος, βελονόμορφων αγκαθιών στη βάση των πάνω διακλαδώσεων του
βλαστού. Πέραν του μοναδικού αυτού μορφολογικού γνωρίσματος τα P. chamaepeuce και
P. gnaphaloidessubsp. speudofruticosus εμφανίζουν παρόμοιες οικολογικές απαιτήσεις
αφού τα δύο παραπάνω φύονται σε κάθετα βράχια. Το μεν πρώτο φαίνεται να
προτιμάει βραχώδεις θέσεις που βρίσκονται κοντά σε θάλασσα, ενώ το δεύτερο μπορεί να
αναπτυχθεί και σε ηπειρωτικότερες περιοχές. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα δύο είδη
συνυπάρχουν στην ίδια θέση όπως τούτο παρατηρήθηκε στον Ελικώνα. Σε γενικές
γραμμές η διάκριση τους στο πεδίο παρουσιάζει πρακτικές δυσκολίες που έχουν να κάνουν
με τις μορφολογικές ομοιότητες τους αλλά και με τη δυσκολία προσεγγίσεως των θέσεων
που αυτά φύονται.Σύμφωνα με τον Greuter (1973) το υποείδος speudofruticosus εμφανίζεται
αποκλειστικά στην χώρα μας, ενώ το άλλο περιορίζεται στην κάτω Ιταλία, Λιβύη και Κέρκυρα.

Ptilostemon gnaphaloides Αρχα'ια Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Ptilostemon gnaphaloides Αρχαία Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Το φυτό σύμφωνα με την «Π 5.5. Έκθεση» του Τομέας 5: Παρακολούθηση της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα, του Προγράμματος Συνεργασίας ΥΠΕΧΩΔΕ – ΕΚΒΥ 1997-1998 καταγράφεται σαν προστατευόμενο ενδημικό.
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Υπάρχουν αρκετές ενδείεις για την αντιμικροβιακή και αντιβακτηριακή ιδιότητα του φυτού δεδομένου οτι οι Πανεπιστημιακές έρευνες ειναι σε εξέλιξη.
H σύνθεση του αιθέριου ελαίου του φυτού μελετήθηκε από το Πανεπιστημιο University of Belgrade ,Serbia

naturagraeca
University of Belgrade, Faculty for Veterinary Medicine, Serbia

Read Full Post »

Αρχαία Θουρία ,Μικρομάνη, 18 Μάη 2014

Urospermum picroides, Αρχαία Θουρία ,Μικρομάνη, 18 Μάη 2014

Ο αγριοζοχός ειναι φυτό της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας και ανήκει στην ίδια οικογένεια με το ζοχό (Sonchus oleraceus). Είναι ετήσιο ποώδες φυτό που φτάνει τα 50 εκατοστά, έχει όρθιο βλαστό και χυμό σαν γάλα.
Τα φύλλα του συνήθως είναι ατρακτοειδή, χνουδωτά, οδοντωτά, επιμήκη, η επάνω επιφάνεια έχει σκούρο πράσινο γυαλιστερό χρώμα ενώ η κάτω πιο ανοιχτόχρωμο, πάντως το σχήμα και οι διαστάσεις των φύλων δεν είναι ποτέ το ίδιο.

Urospermum picroides, Αρχαία Θουρία ,Αρφαρά, Συκόμαρα,, 18 Μάη 2014

Urospermum picroides, Αρχαία Θουρία ,Αρφαρά, Συκόμαρα,, 18 Μάη 2014

Χαρακτηριστικό του είναι το κόκκινο χρώμα που έχει ο μίσχος, το κεντρικό νεύρο και τα κόκκινα στίγματα στα φύλλα.

Urospermum picroides, Αρχαία Θουρία , Πλατύ, Γκομούς, 18 Μάη 2014

Urospermum picroides, Αρχαία Θουρία , Πλατύ, Γκομούς, 18 Μάη 2014

Τα γλωσσοειδή κίτρινα άνθη του βγαίνουν από ανθοφόρους βλαστούς, σε καφαλωτές ταξιανθίες από το Μάρτιο έως και το Μάιο.
Ο καρπός είναι αχαίνιο πάνω από ένα εκατοστό σε μήκος που κλίνει με τον Πάππου των νηματιδίων.

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Η γεύση του είναι πικρή, απαλύνεται όμως με τη χρήση λεμονιού. Ο αγριοζοχός τρώγεται σε σαλάτες μαζί με άλλα χόρτα, βραστός με μπόλικο λεμονάκι, σε χορτόπιτες και φυσικά σε συνδυασμό με κατσίκι ή αρνί.
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Το φυτό περιέχει μεγάλες ποσότητες σε βιταμίνη C, πολυφαινόλες, φλαβονοειδή, ω-3 λιπαρά οξέα και σε α-λινολενικό οξύ, συστατικά που συνεισφέρουν σημαντικά στην αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού.
79086Μετά από σχετικά πειράματα του Πανεπιστημίου Hiroshima University School of Medicine, Japan διαπιστώθηκε ότι το φυτό περιέχει Σεσκιτερπενικές λακτόνες και γλυκοζίτες. Οι ενώσεις αυτές παρουσιάζουν αντιμικροβιακή και κυτταροτοξική (κυρίως αντιλευχαιμική) δράση κυρίως μέσω επαγωγής της απόπτωσης.
Urospermum_picroides_12Η Αντιφλεγμονώδης δράση των εκχυλισμάτων του φυτού τεκμηριώθηκε από το Πανεπιστήμιο Jagiellonian University, Kraków, Poland
Η αντιβακτηριδιακή δράση του φυτού αποδείχθηκε από το Πανεπιστήμιο Institut für Pharmazeutische Biologie und Biotechnologie, Heinrich-Heine-Universität, Düsseldorf, Germany
Institut für Pharmazeutische Biologie und Biotechnologie, Düsseldorf, Germany
Department of Cell Biochemistry, Jagiellonian University, Kraków, Poland
Institute of Pharmaceutical Sciences, Hiroshima University School of Medicine, Japan
agriamanitaria

Read Full Post »

Crepis sancta, Αρχαία Θουρία, Άνθεια, Ψηλή Ράχη 20 Νοέμβρη 2015

Crepis sancta, Αρχαία Θουρία, Άνθεια, Ψηλή Ράχη 20 Νοέμβρη 2015

Η Κρηπίδα είναι ένα χειμερινό μονοετές βότανο της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας που ανήκει στην οικογένεια Asteraceae. Το φυτό διαχειμάζει ως ροζέτα και αρχίζει να αναπαράγεται στις αρχές της άνοιξης (Μάρτιος) αλλά αν ο χειμώνας ειναι ήπιος μπορει να αρχίσει την αναπαραγωγή πιό νωρίς.

Nimes_Hawk's-beard_(Crepis_sancta)_close-up_(8558555320) Κατά την ανθοφορία τα φυτά μπορούν να αναπτύξουν έως 100 ιανθίες. Κάθε ταξιανθία (capitulum) αποτελείται από ερμαφρόδιτα ταινιόστενα πέταλα. Όπως και στα περισσότερα Asteraceae, τα μπουκετάκια που βρίσκονται στην περιφέρεια της ταξιανθίας παράγουν μεγάλα ανοιχτόχρωμα αχαίνια με ανθοφόρους σπόρους και ιστούς με επικάλυψη (0 · 27 ± 0 · 02 mg) χωρίς Πάππο, ενώ τα κεντρικά μπουκετάκια παράγουν μικρά καφέ χρώματος αχαίνια (0 · 10 ± 0 · 01 mg) με Πάππου.

F1.largeΟι ετερομορφικοί αυτοί σπόροι που παράγονται από το φυτό έχουν γίνει αντικείμενο πολλών μελετών από τα διεθνή Πανεπιστήμια.
Οι κοτυληδόνες είναι αντωοειδεις (όμοιοι με αυγό ανεστραμμένο με τη βάση προς τα άνω), άμισχοι.
Τα φύλλα εναλλάσσονται, το πρώτο ειναι ολόκληρο το επόμενο οδοντωτό, ακανθώδες.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Το φυτό είναι ιδιαίτερα εδώδιμο. Τα φύλλα τρώγονται και ωμά στις σαλάτες. Εχουν πικάντικη και ευχάριστη γεύση.

crepis_poll
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Δεν υπάρχουν επίσημες Πανεπιστημιακές μελέτες για τις φαρμακευτικές ιδιότητες του φυτού.

Crepis sancta, Αρχαία Θουρία, Άνθεια, Ψηλή Ράχη 20 Νοέμβρη 2015

Crepis sancta, Αρχαία Θουρία, Άνθεια, Ψηλή Ράχη 20 Νοέμβρη 2015

Competition/colonization syndrome mediated by early germination in non-dispersing achenes in the heteromorphic species Crepis sancta
Seed heteromorphism in Crepis sancta: Performance of two morphs in different environments
The effects of achene dimorphism on the dispersal in time and space in Crepis sancta
Rapid evolution of seed dispersal in an urban environment in the weed Crepis sancta
Effects of competition on lifetime estimates of inbreeding depression in the outcrossing plant Crepis sancta
Capitulum characters in a seed heteromorphic plant, Crepis sancta

Read Full Post »

33 2009 222Είναι πολυετής και αειθαλής πόα της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας με ρόδακα βάσης, που το ύψος της δεν ξεπερνά τα 10 εκατοστά. Όλο το φυτό φέρει τρίχες θηλυκοειδείς. Φύλλα πλατιά σαν σπάτουλα, το μήκος των οποίων φτάνει τα 4 εκατοστά. Ανθοταξίες σε μονήρη κεφάλια 15 έως 30 χιλιοστών. Άνθη του δίσκου κίτρινα, γλωσσίδια λευκά, ρόδινα που φέρουν κόκκινες αποχρώσεις στην κάτω επιφάνεια.
Bellis_perennis,I_MWS18743Οι κεφαλές είναι περίπου 2-3 εκ. σε διάμετρο, με λευκά ακτινοτά μπουκετάκια (συχνά η αιχμή είναι κόκκινη) και κίτρινο κεντρικό δίσκο.
Μολονότι το «λουλούδι» μπορεί να φαίνεται ότι αποτελείται από ένα κίτρινο κέντρο με λευκά πέταλα, αυτό δεν είναι η αλήθεια. Κάθε ξεχωριστό «πέταλο» είναι από μόνο του ένα ξεχωριστό λουλούδι, που ονομάζεται asterales . Στο κέντρο υπάρχουν επίσης πολλά μικρά κίτρινα λουλούδια. Τα διαφορετικά χρώματα και στυλ λουλουδιών δρουν από κοινού προκειμένου να προσελκύσουν τα έντομα. Αυτός ο τύπος λουλουδιού που είναι γνωστός και ως σύνθετο λουλούδι (composite flower). Αυτά παράγονται σε άφυλλους μίσχους περίπου 2-10 εκ και σπάνια 15 εκ σε ύψος
Ιστορικά στοιχεία:
Το βότανο λόγω των στυπτικών του ιδιοτήτων έχει χρησιμοποιηθεί από την αρχαιότητα.
Το φυτό το συσχέτιζαν με τις πολεμικές εχθροπραξίες. Οι Μαργαρίτες άνθιζαν στα χορταριασμένα πεδία των μαχών και χρησιμοποιούνταν για να σταματήσουν την αιμορραγία των τραυμάτων επειδή το φυτό έχει αντισηπτική ιδιότητα που βοηθά τα τραύματα να επουλωθούν.
Bellis Perennis L.  T 503Στην αρχαία Ρώμη οι χειρούργοι που συνόδευαν τις ρωμαϊκές λεγεώνες στη μάχη, διέταζαν τους σκλάβους τους να συλλέγουν σακιά με μαργαρίτες για να παίρνουν τον χυμό τους. Το χυμό τον μετέφεραν σε ασκούς για να το χρησιμοποιούν στη συνέχεια μουσκεύοντας τους επιδέσμους με τους οποίους επέδενα τα τραύματα από τα ξίφη και τις λόγχες.
Στη λαϊκή ιατρική οι χωρικοί εφάρμοζαν μερικές φορές τα αλεσμένα νωπά φύλλα πάνω στις πληγές.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα φύλλα τρώγονται ωμά ή μαγειρεμένα. Η γεύση τους είναι κάπως στυφή αλλά ευχάριστα ξινή. Χρησιμοποιούνται κυρίως σε σαλάτες και μερικές φορές χρησιμοποιείται ως ορεκτικό κυρίως τα μπουμπούκια και τα πέταλα. Τρώγεται σε σάντουιτς, σούπες και σαλάτες
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Τα κεφάλια είναι πλούσια σε σαπωνίνη. Περιέχουν επίσης αιθέριο έλαιο, τανίνη, φλαβόνες, πικρό στοιχείο, γλίσχρασμα.
Το κίτρινο κέντρο και τα λευκά πέταλα της μαργαρίτας ανθίζουν στο γρασίδι από τις αρχές της άνοιξης. Τα άνθη κλείνουν προς το βράδυ και η κάτω πλευρά των πετάλων είναι σχεδόν πάντα κόκκινη. Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται τα κεφάλια των ανθέων τα οποία συλλέγουμε από Μάρτιο μέχρι Οκτώβριο.
Χάρη στις σαπουνώδεις, πτητικές, μαλακτικές, στυπτικές ουσίες και τα φλαβονοειδή που περιέχει, το βότανο δρα ως καταπραϋντικό, αποχρεμπτικό και μαλακτικό.
Είναι ένα από τα χρήσιμα φυτά για τον βήχα και την καταρροή. Για όλες τις καταστάσεις που εκδηλώνονται με αυτή τη μορφή η Μαργαρίτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια.
Είναι φάρμακο εναντίον των παθήσεων του δέρματος (δοθιήνες, πυοδερμία), των παθήσεων του ήπατος και του ίκτερου. Βοηθά σε αρθρίτιδα και ρευματισμούς.
Είναι καλό αντισηπτικό για τα τραύματα και τις αμυχές και εξαιρετικό υγρό για την πλύση των γεννητικών οργάνων (λευκόρροια). Έχει διαλυτικές και απορρυπαντικές ιδιότητες.
180_Bellis_perennis_LΤο έγχυμα των λουλουδιών ή των φύλλων είναι καθαρτικό και διουρητικό και συνεπώς καλά για την αρθρίτιδα, την ποδάγρα, την ακμή και άλλα δερματικά προβλήματα. Λόγω της στυπτικότητάς της είναι χρήσιμη στη διάρροια.
Το έγχυμα των φύλλων λαμβανόμενο εσωτερικά δρα ως αντιφλογιστικό εσωτερικών πληγών και φλογώσεων.
Τέτοια εγχύματα διεγείρουν την λειτουργία της χοληδόχου κύστης και αυξάνουν την όρεξη.
Ως ομοιοπαθητικό φάρμακο χρησιμοποιείται σε τραυματισμούς μαλακών μορίων, όπως και η Arnica (το Bellis perinis αφορά περισσότερο βαθύτερους ιστούς, ανοιχτές πληγές, κοιλιακά τραύματα). Για μωλωπισμούς, διαστρέμματα, πρήξιμο, πληγές και χειρουργικές τομές. Επίσης χρησιμοποιείται για αποστήματα, δυσμηνόρροια, ρευματισμούς.
Οι αντιμικροβιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν από το Πανεπιστήμιο Facoltà di Farmacia, Università, Bari της Ιταλίας
Μετά από σχετικές μελέτες του Πανεπιστημίου του Βερολίνου Sektion Chemie, Humboldt-Universität zu Berlin διαπιστώθηκαν οι αντιμυκητιασικές ιδιότητες του φυτού.
Σε σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου Medical Academy of Białystok, Białystok, Poland διαπιστώθηκε ότι τα άνθη του φυτού περιέχουν τρία φλαβονοειδή: (isorhamnetin 3-O-beta-D-galactopyranoside, isorhamnetin 3-O-beta-D-(6″-acetyl)-galactopyranoside and kaempferol 3-O-beta-D-glucopyranoside) τα οποία μειώνουν δραστικά την πιθανότητα καρδιοπάθειας.

Sektion Chemie, Humboldt-Universität zu Berlin
Facoltà di Farmacia, Università, Bari
ΔίανθοςDepartment of Pharmacognosy, Medical Academy of Białystok, Poland

Read Full Post »

arioxori 024Η Αδραλίδα (Hymenonema graecum) είναι ένα πολύ σπάνιο πολυετές φυτό της περιοχής της Μυκηναϊκής Άνθειας – Αρχαίας Θουρίας.Ειναι φυτό Hemicryptophyte (Ημικρυπτόφυτο) που σημαίνει ότι οι πολυετείς οφθαλμοί βρίσκονται στην επιφάνεια του εδάφους , όπου προστατεύονται από το έδαφος και τα φύλλα.

Hymenonema graecum, Αδραλίδα, περιοχή Αρχαίας Θουρίας, Πεπελάδες , 11 Ιούνη  2015

Hymenonema graecum, Αδραλίδα, περιοχή Αρχαίας Θουρίας, Πεπελάδες , 11 Ιούνη 2015

Φθάνει σε ύψος από 20 έως 70 εκατοστά. Τα φύλλα είναι πτεροειδή και καταλήγουν μέχρι και 10 χιλιοστά πλάτος. Τα πέταλα είναι κίτρινα και έχουν μερικές φορές μια πορφυρή κηλίδα στη βάση. Ο Πάππος του είναι περισσότερο ή λιγότερο ομοιόμορφος και αποτελείται από λέπια λογχοειδή που τερματίζονται σε χνούδια.

Hymenonema graecum, Αδραλίδα, περιοχή Αρχαίας Θουρίας, Πεπελάδες , 11 Ιούνη  2015

Hymenonema graecum, Αδραλίδα, περιοχή Αρχαίας Θουρίας, Πεπελάδες , 11 Ιούνη 2015

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Λόγω της εξαιρετικής σπανιότητας του φυτού δεν έχουν γίνει έρευνες για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Στην Ελλάδα προστατεύεται με το(ΦΕΚ 23/τ.Α΄/30‐01‐1981)«Περί προστασίας της αυτοφυούς Χλωρίδος και Άγριας Πανίδος και καθορισμού διαδικασίας συντονισμού και Ελέγχου της Ερεύνης επ΄ αυτών»,όπως διορθώθηκε με το ΦΕΚ 43/τ.Α΄/18‐02‐1981 και τροποποιήθηκε με το Π.Δ. 256/1987
79718_origΣτον Ταΰγετο απαντάται εντός του ΤΚΣ GR2550006 και ο πληθυσμός του, σύμφωνα με την επικαιροποιημένη βάση δεδομένων του Natura 2000 εκτιμάται σε 101-250 φυτά. Στην ευρύτερη περιοχή της Αρχαίας Θουρίας υπάρχουν 5 φυτά στην θέση: Πεπελάδες. Δεν περιλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο, αλλά σύμφωνα με τον Κόκκινο Κατάλογο της IUCN του 2000 χαρακτηρίζεται ως Τρωτό (VU).
Οι κυριότερες απειλές που καταγράφονται για το απειλούμενο φυτό είναι η μικρή έκταση εξάπλωσης, η βόσκηση και υπερβόσκηση, η υπερσυλλογή, οι μικροί και απομονωμένοι πληθυσμοί, η κατακερματισμένη περιοχή εξάπλωσης, η τουριστική ανάπτυξη και οι διάφορες δραστηριότητες αναψυχής, η εισβολή ξενικών ειδών, οι αναπαραγωγικές δυσκολίες όπως για παράδειγμα λόγω του μικρού αριθμού των αναπαραγωγικά ώριμων ατόμων, οι σύγχρονες μέθοδοι καλλιέργειας με τη χρήση ζιζανιοκτόνων και φυτοφαρμάκων, η διάνοιξη δρόμων και κυρίως οι χορτοκοπτικές μηχανές.
Στην θέση «Πεπελάδες» υπολογίζεται ότι υπάρχουν «κρυμένα» μέσα στο έδαφος περισσότερα από 10 φυτά.

The Plant List
Global Compositae Checklist
Tropicos

Read Full Post »

Older Posts »