Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Smilacaceae’ Category

Smilax aspera, ο αρκουδόβατος.

Smilax aspera, ο αρκουδόβατος

Smilax aspera, ο αρκουδόβατος.

Smilax aspera, ο αρκουδόβατος

Smilax aspera, ο αρκουδόβατος.

Smilax aspera, ο αρκουδόβατος

Smilax aspera, ο αρκουδόβατος.

Smilax aspera, ο αρκουδόβατος

Αναρριχώμενο πολυετές φυτό της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας.
Είναι δίοικο φυτό, δηλ. έχουμε διαφορετικά αρσενικά και θηλυκά φυτά. Τα φύλλα του είναι δερματώδη και καρδιόσχημα Οι βλαστοί του από τη στιγμή που θα αναρριχηθούν σε κάποιο δέντρο, και σε αυτό βοηθούν οι 2 έλικες που έχουν στη βάση των μίσχων, αποκτούν μεγάλο μήκος και πλέκονται τόσο πυκνά που μπορούν να σκοτώσουν το δέντρο που αναρριχώνται.
Τα στελέχη του είναι γεμάτα με γυριστά αγκάθια, που σε κάποιον απρόσεκτο προσφέρουν μια πολύ επώδυνη εμπειρία. Από την άλλη, τα αγκάθια αυτά προσφέρουν ένα πολύ καλό καταφύγιο σε μικρόσωμα ζώα όταν θέλουν να αποφύγουν τους μεγαλύτερους σε μέγεθος εχθρούς των.
Ξεκινάει την ανθοφορία του από τέλος Αυγούστου μέχρι τα μέσα Νοέμβριου στις πιο δροσερές περιοχές. Τα μικρά και λευκά-ρόδινα άνθη του έχουν μια ευχάριστη και πολύ δυνατή, σχεδόν μεθυστική, μυρωδιά. Μετά τη γονιμοποίηση βγάζει και τις ράγες του, τους κόκκινους καρπούς του, που είναι μια καλή πηγή τροφής για τα πουλιά. Συχνά βλέπουμε την ίδια περίοδο ανθοφορία και καρποφορία. Είναι από τα λίγα φυτά που ανθοφορούν το φθινόπωρο, και αυτό το κάνει χρήσιμο μελισσοκομικό φυτό μιας και προσφέρει γύρη και νέκταρ σε μια δύσκολη εποχή για τα μελίσσια.
Θα το βρούμε να αναρριχάται κυρίως σε κορμούς δέντρων και θάμνων ή και σε φράχτες και μπορεί να φτάσει και τα 4 μέτρα ύψος. Προτιμά περιοχές με υγρασία και πυκνή βλάστηση. Θα το βρούμε και σε χαμηλά υψόμετρα, συχνά κοντά στη θάλασσα ή μέσα σε ελαιώνες, αλλά και σε δάση, κυρίως πευκοδάση, μέχρι 1200 μέτρα υψόμετρο.
Λάσπη στ αστέρια

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΟΤΗΤΕΣ:

Υπάρχουν περιγραφές του στον Θεόφραστο και τον Διοσκουρίδη ο οποίος το θεωρούσε αντίδοτο για όλα τα δηλητήρια:
σμῖλαξ τραχεῖα· [οἱ δὲ ἡπατῖτις, οἱ δὲ καλυκάνθεμον, οἱ δὲ κυνόσβατον, οἱ δὲ ἀνίκητον, οἱ δὲ ἡλιόφυτον, οἱ δὲ ἀνατολικόν, οἱ δὲ δυτικόν, οἱ δὲ ἑλξίνη, οἱ δὲ κλύμενον, Αἰγύπτιοι λυιαθή, οἱ δὲ κόνυσσον, Ῥωμαῖοι μεργίνα, οἱ δὲ βούλουκρουμ λέντουμ, Θοῦσκοι ῥαδία.] τὰ μὲν φύλλα ἔχει περικλυμένῳ ὅμοια καὶ κλήματα πολλά, λεπτά, ἀκανθώδη ὡς παλίουρος ἢ βάτος, ἑλίσσεταί τε περὶ τὰ δένδρα ἄνω καὶ κάτω νεμομένη· καρπὸν δὲ ἔχει βοτρυοειδῆ, πεπανθέντα ἐρυθρόν, ὑποδάκνοντα ἠρέμα τῇ γεύσει, ῥίζαν σκληράν, παχεῖαν· φύεται ἐν τόποις ἑλώδεσι καὶ τραχέσι. ταύτης τὰ φύλλα καὶ ὁ καρπὸς θανασίμων ἐστὶν ἀντίδοτα προπινόμενα καὶ ἐπιπινόμενα. παραδέδοται δ᾽ ὅτι, ἄν τις ἀρτιγενεῖ παιδίῳ τρίψας τι τούτων δῷ καταπιεῖν, ὑπ᾽ οὐδενὸς δηλητηρίου.
Διοσκουρίδης

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ

Οι τρυφεροί βλαστοί τρώγονται  ωμοί ή μαγειρεμένοι όπως τα λαχανικά . Οι έλικες τρώγονται επίσης.

Polunin. O. and Huxley. A. Flowers of the Mediterranean

Niebuhr. A. D. Herbs of Greece A pleasant little book about Greek herbs

Facciola. S. Cornucopia – A Source Book of Edible Plants.

wikipedia

Η ρίζα χρησιμοποιείται για να φτιαχτεί  το ποτό σαρσαπαρίλλα (sarsaparilla)  και άλλες μπύρες , καθώς και τα φυτικά ροφήματα, όπως το δημοφιλές  Baba Roots από την Τζαμάικα. Οι ρίζες μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε σούπες ή να φαγωθούν μαγειρευτές. Τα μούρα (οι κόκκινοι καρποί) μπορούν να καταναλωθούν τόσο ωμοί όσο και μαγειρεμένοι.

wikipedia

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ

Από τις ώριμες έλικες  λαμβάνεται μια κόκκινη χρωστική ουσία που χρησιμοποιείται στην βαφική.  Το φυτό επίσης συχνά καλλιεργείται ως αδιαπέραστος φράκτης στους κήπους

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

Η ρίζα χρησιμοποιείται στην  ιατρική διότι έχει μαλακτικές, απολυμαντικές , καθαρτικές, εφιδρωτικές, διουρητικές, διεγερτικές και τονωτικές ιδιότητες.    Holtom. J. and Hylton. W. Complete Guide to Herbs. A good herbal.

Ως ομοιοπαθητικό φάρμακο σχετίζεται έντονα με το ουροποιητικό σύστημα, και το δέρμα. Χρησιμοποιείται κυρίως σε οξέα περιστατικά, σε ουρολοιμώξεις, δυσουρία (χαρακτηριστικός ο πόνος στο τέλος της ούρησης), κυστίτιδες, κολικό νεφρού, αιματουρία, πυουρία, πέτρες νεφρών ή ουροδόχου κύστης, ιζηματώδη ούρα.
E.E.O.I. | ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ | ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ
Επιπρόσθετα θεωρείται  ένα από τα καλύτερα φάρμακα αποτοξίνωσης και χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση του σωματικού και ψυχικού στρές και την χαλάρωση του σώματος . Η ρίζα έχει όλα τα συστατικά του φαρμάκου που κυκλοφορει με το όνομα :  sarsaparilla  και  χρησιμοποιείται σαν αντιοξειδωτικό για τον καθαρισμό του  αίματος, την  καταπολέμηση βακτηρίων, την προστασία του συκωτιού, την αύξηση της ούρησης, τη διέγερση της  πέψης και πολλές άλλες δράσεις.

Chiej. R. Encyclopaedia of Medicinal Plants. Covers plants growing in Europe. Also gives other interesting information on the plants. Good photographs

Ακόμη  το φυτό έχει χρησιμοποιηθεί σαν φυτικό φάρμακο για την χαλάρωση των μυών, ρευματικού πόνου, ως διουρητικό, εφιδρωτικό, διεγερτικό και έχει χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά για τη θεραπεία της υπέρτασης, διαβήτη, πεπτικές διαταραχές, και δυσλειτουργία της ουροδόχου κύστης.
Smilax aspera in the medical worldEffect of selected chemical ingredients from Smilax aspera on some biological activities in rats and mice
LAP LAMBERT Academic Publishing (09-11-2011)
Τέλος τα ώριμα φρούτα πιέζονται  και εφαρμόζονται στο δέρμα για τη θεραπεία της ψώρας. Manandhar. N. P. Plants and People of Nepal

A resource and information centre for edible and otherwise useful plants

Η Σμίλαξ, σύμφωνα με ένα μύθο της αρχαίας μυθολογίας, [εννοείται ότι κυκλοφορούν πολλές εκδόσεις], ήταν μια πολύ όμορφη νύμφη, την οποία ερωτεύτηκε ο θνητός σπαρτιάτης Κρόκος.  Ο Ερμής με τη σειρά του ερωτεύεται τον Κρόκο και όπως γίνεται σε όλους τους μύθους, τον μεταμορφώνει στο γνωστό φυτό κρόκο. Μετά από αυτή την τραγική εξέλιξη, μπαίνει στο πλάνο και η Αφροδίτη, η οποία με τη σειρά της μεταμορφώνει τη λυπημένη νύμφη σε εύοσμο αναρριχητικό φυτό που θα ανθίζει την ίδια περίοδο με τον κρόκο.
Τώρα γιατί λέγεται αρκουδόβατος η Smilax aspera οι γνώμες διίστανται. Πιστεύω ότι η πιο κατάλληλη ερμηνεία είναι τα φοβερά και πολλά αγκάθια στους βλαστούς της, που μοιάζουν με νύχια αρκούδας ή και το πιό λογικό να αποτελεί βασική τροφή για τις αρκούδες αφού έχει τόσα πολύτιμα συστατικά.

Read Full Post »