Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Βήχας’ Category

Lavandula stoechas, Λεβάντα η στοιχιάς, Αγριολεβάντα

Η Αγριολεβάντα (Lavandula stoechas, Λεβάντα η στοιχιάς) ειναι αειθαλής ,γναφαλώδης, αρωματικός θάμνος της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής  Άνθειας. Η αγριολεβάντα ξεχωρίζει από τα άλλα είδη, από τα πορφυροϊώδη άνθη του, που σχηματίζουν πυκνούς ωοειδείς στάχεις και γιατί προτιμά τα ελαφρώς όξινα πετρώδη εδάφη. Τα φύλλα της είναι γραμμοειδή, γκριζωπά, εριώδη με αναδιπλωμένες άκρες. Η Ταξιανθία της εχει  2-3 εκατοστά μήκος, σε πυκνό στάχυ, έμμισχη, με σπονδύλους των 6-10 ανθέων στη μασχάλη, τριχωτών, ρομβοειδών και καρδιοειδών βρακτίων. Η κορυφή του στάχυ της στέφεται από μεγάλα ωοειδή μακρουλά βράκτια λευκοβιολετιά. Τα Άνθη της ειναι 6-8 χιλιοστά, δίχειλα, σκουροβιολετιά. Ο κάλυκάς της έχει 5 οδόντες, από τους οποίους οι ανώτεροι είναι μεγαλύτεροι. Μπορει να φθάσεις έως 100 cm . Τα Φύλλα της ειναι 10-40 mm, γραμμοειδή προς επιμήκη λογχοειδή, ακέραια, συνήθως γκρι- γναφαλώδη. Ο Μίσχος της ειναι κοντύτερος του στάχυ. Ο Στάχυς ειναι συνήθως 2-3 cm. Τα Γόνιμα βράκτια ειναι 4-8 mm, ρομβικά-καρδιοειδή, γναφαλώδη. Τα Ανώτερα
βράκτια είναι 10-50 mm, επιμήκη- αντωοειδή, συνήθως πορφυρά, χωρίς άνθη στους άξονές τους. Οι Σπονδυλώδεις ταξιανθίες έχουν 6-10 άνθη. Τα κατώτερα βράκτια ειναι οξέα.

Αγριολεβάντα, Αρχαία Θουρία 23 Απρίλη 2017 : δρόμος Αριοχώρι – Πλατύ

Το βότανο ειναι  γνωστό από την αρχαιότητα. Αναλύσεις υπολειμμάτων που έγιναν με σύγχρονές μεθόδους έδειξαν ότι σε πήλινα αγγεία υπήρχε κρασί με ρητίνη και με ένα από τα βότανα, λεβάντα, δάφνη, φασκόμηλο. Ο Διοσκουρίδης (1ος αι. μΧ.) αναφέρει το κρασί της λεβάντας (στοιχαδίτης οίνος) και το ξύδι (στοιχαδικό ξύδι). Το θεωρούσε φάρμακο για την επιληψία αλλά και για την ψύξη των πλευρών και των νεύρων.

Η ονομασία της λεβάντας προέρχεται από το λατινικό ρήμα Lavare που σημαίνει πλένω. Οι Ρωμαίοι συνήθιζαν να ρίχνουν άνθη αγριολεβάντας στα νερά των λουτρών τους για τον αρωματισμό τους. Τη συνήθεια αυτή λέγεται ότι την πήραν από τους αρχαίους Έλληνες οι οποίοι αποκαλούσαν το φυτό «νάρδο» ή «ναρδόσταχυ», όνομα που προήλθε από την πόλη της Συρίας Naarda.

Η ονομασία Stoechas προέρχεται από το όνομα των νησιών που βρίσκονται έξω από την Μασσαλία και οι αρχαίοι Έλληνες τα ονόμαζαν Στοιχάδες (σειρές).

Το χρησιμοποιούσαν ακόμη για τα αρωματίσουν τα ρούχα και τα κλινοσκεπάσματα. Κατά τον μεσαίωνα το βότανο χρησιμοποιήθηκε για την περιποίηση των τραυμάτων και πληγών του δέρματος.

Ο Τζον Πάρκινσον έγραφε το 1640 για την Λεβάντα

‘‘…ιδιαίτερα καλή για την ψυχική οδύνη και όλους τους πόνους του κεφαλιού και του μυαλού.’’

Η αγριολεβάντα ήταν περιζήτητο αντίδοτο δηλητηριάσεων στα παλιά χρόνια.

Με αυτήν παρασκευαζόταν ένα από τα πιο γνωστά θεραπευτικά έλαια, που ήταν σε ευρεία χρήση μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Στην Κρήτη το έλεγαν Καραμπάχι. Αυτό το έπαιρναν οι πάσχοντες στάζοντας σταγόνες του ελαίου πάνω σε ζάχαρη, για οποιονδήποτε πόνο.

Σύμφωνα με μελέτες του Πανεπιστημίου Charles Sturt University, Wagga , Australia,  η λεβάντα έχει χρησιμοποιηθεί από καιρό ως αναλγητικό, αντιβακτηριακό, αντιμυκητιασικό , αντικαταθλιπτικό, αντισπασμωδικό, επιθηλιακό και καταπραϋντικό βότανο.Τα εκχυλίσματα έχουν χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία καταστάσεων που κυμαίνονται από την ακμή έως τις ημικρανίες.   Λεβάντα χρησιμοποιήθηκε στην Ινδία και το Θιβέτ για τη θεραπεία ψυχιατρικών καταστάσεων και από τους αρχαίους Αιγυπτίους ως μέρος της διαδικασίας της μουμιοποίησης. Στην Ευρώπη του δέκατου έκτου αιώνα, τα κλαδιά  της λεβάντας πιστεύονταν ότι αυξάνουν τη νοημοσύνη.

Αν και το φυτό είναι γνωστό ότι αυξάνει την ροή της χολής και εισρέει στο έντερο, η μέγιστη τιμή του δεν είναι στη θεραπεία των χολικών καταστάσεων. Η λεβάντα έχει χρησιμοποιηθεί εκτεταμένα ως αντιδιαβητικός παράγοντας στην Ισπανία και περιλαμβάνεται σε μερικά εμπορικά αντιδιαβητικά παρασκευάσματα βοτάνων. Φρέσκα φύλλα και άνθη εφαρμόζονται στο μέτωπο για την ανακούφιση των πονοκεφάλων και των αρθρώσεων για τη θεραπεία του ρευματικού πόνου σύμφωνα με σχετικές μελέτες του Πανεπιστημίου King Saud University, Abha Saudi Arabia . Οι ατμοί των ατμών λουλουδιών χρησιμοποιούνται ως κρύο φάρμακο.  Στη Χιλή, το τσάι χρησιμοποιείται για να προκαλέσει ή να αυξήσει την εμμηνόρροια ροή σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου University of Santiago of Chile.

Το φυτό περιέχει αιθέριο λάδι, βουτυρικούς και βαλεριανικούς αιθέρες της λιναλλύλης και της γερανύλης, γερανιόλη, κινόλη, λιναλόλη, κινεόλη, D-μπορνεόλη, λινονίνη, L πινένιο, καρυοφυλλίνη, κουμαρίνη και τανίνη. Η λεβάντα συνήθως χορηγείται με τη μορφή έγχυσης, αφέψημα ή έλαιο και είτε λαμβάνεται εσωτερικά είτε εφαρμόζεται τοπικά για την ανακούφιση της νευραλγίας. Σήμερα, το λάδι λεβάντας και τα εκχυλίσματα χρησιμοποιούνται ως φαρμακευτικά αρώματα και βρίσκονται στα καλλυντικά.  Απομίμηση λαδιούι λεβάντας χρησιμοποιείται συχνά σε σαπούνια τουαλέτας επειδή είναι φθηνό, αλλά χαμηλότερης ποιότητας από το πραγματικό λάδι λεβάντας. Το λάδι Lavandin, η απόλυτη λεβάντα (ένα εκχύλισμα) και το λάδι λεβάντας ακίδων χρησιμοποιούνται σε συγκεντρώσεις μέχρι 1,2% στα αρώματα.  Για τη γεύση των τροφίμων χρησιμοποιούνται μικρές ποσότητες (0,002% έως 0,004%) του ελαίου. Η λεβάντα χρησιμοποιείται επίσης σε άλλα προϊόντα μπάνιου και ντους, προϊόντα περιποίησης μαλλιών και απορρυπαντικά. 

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:

Το φυτό ανθίζει τέλος Μαΐου με αρχές Ιουνίου. Συλλέγουμε προς το τέλος της ανθοφορίας, όταν τα πέταλα έχουν αρχίσει να μαραίνονται. Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται τα άνθη και τα φύλα του βοτάνου.

Το βότανο δρα ως αντισηπτικό, βακτηριοκτόνο, αναλγητικό, εμμηναγωγό, ηρεμιστικό, σπασμολυτικό, υποτασικό, αποχρεμπτικό, τονωτικό, διεγερτικό, εφιδρωτικό, χολαγωγό, αντιρρευματικό, ανθελμινθικό και ως αντίδοτο δηλητηριάσεων.

Βοηθά σε ευερεθιστικότητα, μελαγχολία, νευρασθένεια, ναυτία, νευρώσεις, σπασμούς, αϋπνίες, αρρώστιες του αναπνευστικού συστήματος, άσθμα, γρίπη, βρογχίτιδα, κοκίτης, φυματίωση. Καταπραΰνει την εγκεφαλονωτιαία σπαστικότητα, σύμφωνα με τους Candeac και Meunier.Χρησιμοποιείται ως αντίδοτο σε δηλητηριάσεις (βοηθητικό) σε δαγκώματα από ζώα και φίδια και σε τσιμπήματα εντόμων.Το αφέψημα με φύλλα και λουλούδια αγριολεβάντας ανακουφίζει από ημικρανίες, πονοκεφάλους, ιλίγγους, λιποθυμία, αλλά και διώχνει την αϋπνία.

Με εξωτερική χρήση επουλώνει πληγές (απλές, άτονες, μολυσμένες, συρίγγια, χρόνια εκζέματα, εγκαύματα, ακμή, δερματίτιδες, ψώρα, αλλά και αλωπεκία) και με εσωτερική χρήση κυστίτιδες, το αφέψημα της σφίγγει τα ούλα. Αυξάνει την έκκριση γαστρικών υγρών και την κινητικότητα την εντέρων (σε γαστρική ατονία και μετεωρισμό, κακή χώνεψη).

Η λεβάντα αποτελεί ήπιο φυσικό ηρεμιστικό, για την αντιμετώπιση του άγχους, της αϋπνίας και της κατάθλιψης. Το έγχυμα είναι χωνευτικό, τονωτικό, αντισπασμωδικό και χρησιμεύει στην απολύμανση πληγών και τραυμάτων. Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις άσθματος, γρίπης, παθήσεων ήπατος και σπλήνας, ίκτερου, συμφόρησης, λευκόρροιας και εξασθένισης της όρασης. Ένα λουτρό με λεβάντα ανακουφίζει από τους ρευματισμούς και την ουρική αρθρίτιδα, χαλαρώνει τα νεύρα και τους τεντωμένους μύες, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό σε περιπτώσεις μωλωπισμού, πρηξίματος, διαστρέμματος, εξάρθρωσης και θλάσεων. Το αιθέριο
έλαιο συμβάλλει στη θεραπεία του κρυολογήματος, της γρίπης, της στηθάγχης, της βρογχίτιδας, του πονοκέφαλου και συμπεριφορικών διαταραχών. Σε γαργάρες απολυμαίνει τις στοματικές αμυχές και βοηθά σε περίπτωση παράλυσης της γλώσσας ή τραυλισμού. Εντριβές του στήθους επισπεύδουν τη θεραπεία της πνευμονίας, της
πλευρίτιδας και της πνευμονικής συμφόρησης, ενώ οι εντριβές της κεφαλής θεωρούνται ότι καταπολεμούν την
αλωπεκία.
Οι αντιδιαβητικές ιδιότητες του βοτάνου τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικέ έρευνες του Πανεπιστημίου Universidad de Granada της Ισπανίας

Η αρωματοθεραπεία με λεβάντα έχει χρησιμοποιηθεί για να αυξήσει την ψυχική ικανότητα , να μειώσει την κόπωση και να βελτιώσει τη διάθεση και τα αντιληπτά επίπεδα άγχους σύμφωνα με μελέτες του Royal Bershire Hospital NHS Trust, Reading, England. Λάδια διαφορετικών ειδών λεβάντας αποφέρουν διαφορετικά αποτελέσματα. Η German Commission E Monographs αναφέρει τη θεραπεία της ανησυχίας και των δυσκολιών στον ύπνο μεταξύ των χρήσεων της λεβάντας.  Σύμφωνα με μελέτες των Πανεπιστημίων Chiba and Osaka University Japan   οι μελέτες ηλεκτροεγκεφαλογραφίας λεβάντας, οι οποίες έχουν δείξει διάφορες αποκρίσεις άλφα κύματος σε διαφορετικές οσμές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της ψυχοφυσιολογικής απόκρισης. Από το  Πανεπιστήμιο  University of British Columbia – Okanagan, Kelowna, Canada έχει τεκμηριωθεί  ότι η λεβάντα έχει παρόμοια δράση με τις βενζοδιαζεπίνες επηρεάζοντας τους υποδοχείς γάμμα-αμινοβουτυρικού οξέος. Οι βενζοδιαζεπίνες αποτελούν μια κατηγορία φαρμάκων με ηρεμιστικές, υπνωτικές, αγχολυτικές, αντισπασμωδικές, αναισθητικές και μυοχαλαρωτικές ιδιότητες. Οι βενζοδιαζεπίνες χρησιμοποιούνται συχνά για να προσφέρουν ανακούφιση σύντομης διάρκειας στις καταστάσεις σοβαρού άγχους ή αϋπνίας.

Σύμφωνα με μελέτες του National Cancer Institute (NCI), Bethesda,  USA  η περιγλυκολική αλκοόλη, μια ένωση που αποστάζεται από λεβάντα, αλλά βρίσκεται και στα κεράσια, στη μέντα και στους σπόρους σέλινου, διαθέτει αντικαρκινικές δραστηριότητες και συντελεί  στη χημειοπροφύλαξη και τη θεραπεία του καρκίνου.

Οι αντιμικροβιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν από το  Πανεπιστήμιο Saurashtra University,  India

Η μείωση της χοληστερόλης του ορού από το φυτό τεκμηριώθηκε από το University of Wisconsin, Madison USA

Οι γαστρο-προστατευτικές επιδράσεις από τα έλαια του βοτάνου τεκμηριώθηκαν από το Πανεπιστήμιο Università di Parma, Italy.

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Τα εκχυλίσματα λεβάντας χρησιμοποιούνται στην Ευρώπη ως εντομοαπωθητικά. Αυτό το φαινόμενο φαίνεται να σχετίζεται με τις ενώσεις στο πτητικό έλαιο του φυτού.  Τα ευρήματα από μία μελέτη του Πανεπιστημίου University of Shahrekord, Iran δείχνουν ότι τα αιθέρια έλαια τοθ φυτού αποτελούν μια αποτελεσματική μέθοδο για τον έλεγχο των κροτώνων (τσιμπουριών).

Σε συγχρονισμένη έρευνα του University of Queensland, Australia διαπιστώθηκε ότι τα αιθέρια έλαια της αγριολεβάντας εξουδετερώνουν τις ψείρες της κεφαλής.

 

Δίανθος
Denner SS. Drexel University USA: Lavandula angustifolia Miller: English lavender. Holist Nurs Pract . 2009;23(1):57-64
Weiss RF. Herbal Medicine . Meuss AR, trans-ed. Gothenburg, Sweden: A.B. Arcanum; 1988
Gámez MJ, Jiménez J, Risco S, Zarzuelo A. Universidad de Granada, España: Hypoglycemic activity in various species of the genus Lavandula . Part 1: Lavandula stoechas L. and Lavandula multifida L. Pharmazie . 1987;42(10):706-707.
Abulafatih HA. King Saud University, Abha BranchAbhaSaudi Arabia: Medicinal plants in southwestern Saudi Arabia. Econ Bot . 1987;41(3):354-360.
drugs.com
San Martín JA. University of Santiago of Chile: Medicinal plants in central Chile. Econ Bot . 1983;37(2):216-227.
Lamparsky D. Lavender. Perfumer & Flaverist . 1986;11:7-8, 10, 12-13, 15-20

Leung AY. Encyclopedia of Common Natural Ingredients Used in Food, Drugs and Cosmetics . New York, NY: J Wiley and Sons; 1980.

Dunn C, Sleep J, Collett D. Royal Bershire Hospital NHS Trust, Reading, England :Sensing an improvement: an experimental study to evaluate the use of aromatherapy, massage and periods of rest in an intensive care unit. J Ad Nurs . 1995;21(1):34-40.

Lee CF, Katsuura T, Shibata S, et al. Chiba and Osaka University Japan : Responses to electroencephalogram to different odors [in Japanese]. Ann Physiol Anthropol . 1994;13(5):281-291

Woronuk G, Demissie Z, Rheault M, Mahmoud S. University of British Columbia – Okanagan, Kelowna, Canada  Biosynthesis and therapeutic properties of Lavandula essential oil constituents. Planta Med . 2011;77(1):7-15.

Kelloff GJ, Boone CW, Crowell JA, et al. National Cancer Institute (NCI), Bethesda, USA  : New agents for cancer chemoprevention. J Cell Biochem Suppl . 1996;26:1-28

Lodhia MH, Bhatt KR, Thaker VS. Saurashtra University, India : Antibacterial activity of essential oils from palmarosa, evening primrose, lavender and tuberose. Indian J Pharm Sci. 2009;71(2):134-136.

Elson CE, Yu SG. University of Wisconsin, Madison USA : The chemoprevention of cancer by mevalonate-derived constituents of fruits and vegetables. J Nutr . 1994;124(5):607-614.

Secoy DM, Smith AE. Use of plants in control of agricultural and domestic pests. Econ Bot . 1983;37(1):28-57

Barocelli E, Calcina F, Chiavarini M, et al. Università di Parma, Italy : Antinociceptive and gastroprotective effects of inhaled and orally administered Lavandula hybrid Reverchon “Grosso” essential oil. Life Sci . 2004;76(2):213-223

Pirali-Kheirabadi K, Teixeira da Silva JA.University of Shahrekord,  Iran : Lavandula angustifolia essential oil as a novel and promising natural candidate for tick ( Rhipicephalus [Boophilus] annulatus ) control. Exp Parasitol . 2010;126(2):184-186.

Barker SC, Altman PM. University of Queensland, Australia.  A randomised, assessor blind, parallel group comparative efficacy trial of three products for the treatment of head lice in children—melaleuca oil and lavender oil, pyrethrins and piperonyl butoxide, and a “suffocation” product. BMC Dermatol . 2010;10:6.

 

Read Full Post »

Micromeria_juliana_kz1

Είναι φυτό πολυετές της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας, ποώδες (το ύψος του κυμαίνεται από 10 έως 40 εκατοστά) και αυτοφυές. Είναι τριχωτό, γκρίζου χρώματος και αρωματικό. Φυτρώνει σε ακαλλιέργητους τόπους, ανάμεσα στους βράχους και σε σχισμές των τοίχων. Το συναντούμε κατά δέσμες, σε τόπους ανατολικούς, γιατί το φυτό αγαπά τον ήλιο και αναπτύσσεται μόνο σε ηλιόλουστα μέρη. Είναι σαν στάχυς περίπου θαμνώδες. Τα φύλλα του έχουν μήκος από 3 έως 8 χιλιοστά, σχήμα γραμμοειδές – λογχοειδές, μέχρι προμήκη, ακέραια, όχι μυτερά, με άκρες αναδιπλωμένες. Στεφάνη 5 χιλιοστών, πορφυρή. Άνθη κατά σπονδυλώματα με 4 έως 20 μικρά άνθη. Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα και επικονιάζονται από τα έντομα.

saturejajuliana2

Οι βλαστοί ειναι πολλοί μαζί, ίσιοι, όρθιοι. Ο Κάλυκας ειναι λευκός τριχωτός. Η Στεφάνη ρόδινη.

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:

Το Πολύκομπο χρησιμοποιείται ως καρύκευμα στη μαγειρική όπως η ρίγανη ή το θρούμπι.
B-Micromeria-juliana-3Αρωματίζουμε με αυτό ξύδι και ελιές θρούμπες. Συνδυάζεται με ψητά κρέατα, όσπρια, μαρινάδες, σάλτσες, ομελέτες, άσπρα τυριά, σαλάτες, νερόβραστα χλωρά κουκιά και ωμά λαχανικά. Χρησιμοποιείται και σαν υποκατάστατο της αλμυρής γεύσης.

Ιστορικά στοιχεία:

Το Πολύκομπο ήταν γνωστό χάρη στις έντονες αρωματικές του ιδιότητες από την αρχαιότητα. Οι Διοσκουρίδης (το συνιστούσε κατά της υπερχλωρυδρίας και κρυολογημάτων), Αέτιος, Παύλος Αιγινήτης και μεταγενέστερα ο Νικόλαος Μυρεψός αποδίδουν στο φυτό ένα σωρό θεραπευτικές ιδιότητες και τα κείμενά τους συμφωνούν απόλυτα με τις χρήσεις που είχε το βότανο στη λαϊκή ιατρική τις τελευταίες δεκαετίες.
Στις αγροτικές περιοχές θεωρούσαν πως το Πολύκομπο έχει τις ίδιες περίπου θεραπευτικές ιδιότητες με το Θρούμπι (Satureia thymbra).

241

Οι λαϊκοί θεραπευτές το χρησιμοποιούσαν υπό μορφή ροφήματος κατά της υπερχλωρυδρίας (ξινίλες), τα έλκη του στομάχου και του δωδεκαδακτύλου, για τους εντερικούς σκώληκες, τη ναυτία των ταξιδιωτών, τη γρίπη, τη βρογχίτιδα και γενικά τα κρυολογήματα.
Οι Richards και Bush το συνιστούσαν κατά των ίδιων παθήσεων όπως και οι Castor Durannte (1602) και Lamery (1760). Το συνιστούσαν ακόμη ο μεν Castor Durante κατά των χολεριοειδών διαρροιών, όπως και κατά της ναυτίας των ταξιδιωτών, ο δε Lamery για τις ίδιες αρρώστιες που το αναφέρει ο Διοσκουρίδης και η λαϊκή παράδοση, χρησιμοποιώντας το σε πολλές συνταγές του, που αναγράφει στο φαρμακοτεχνικό σύγγραμμα του ή μόνο του σαν αφέψημα ή έγχυμα ή με άλλες δρόγες ή με σιρόπι. Κατά τον Μεσαίωνα το φυτό ήταν γνωστό με την ονομασία Τραγορίγανος και ειδικά κατά την περίοδο της Σχολής του Σαλέρνο διατηρούσε αυτή την ονομασία.
Παλιά το πουλούσαν οι γυρολόγοι γιατί το θεωρούσαν πολύτιμο βότανο για το στομάχι. Χρησιμοποιούσαν τους ανθοφόρους αποξηραμένους βλαστούς του φυτού. Η ονομασία Πολύκομπο , οφείλεται στο γεγονός ότι τα φύλλα του φυτού είναι στο μίσχο κατά αποστάσεις, εν είδη χάντρας ή κόμπου.
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:

Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται τα αέρια μέρη του φυτού τα οποία συλλέγουμε κατά την άνθισή του, τον Ιούνιο και Ιούλιο. Ξηραίνεται στη σκιά. Οι σπόροι του φυτού ωριμάζουν από τον Αύγουστο μέχρι τον Σεπτέμβρι
Το υπέργειο τμήμα θεωρείται διουρητικό, λιθοδιαλυτικό και αντιυπερχλωρυδριακό. Στην Κρήτη, θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματικό βότανο για τις πέτρες στα νεφρά και την ουροδόχο κύστη και σήμερα χρησιμοποιείται πολύ σε βοτανικά μείγματα ή μόνο του για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων.
Το αφέψημα του φυτού χρησιμοποιείται κατά της ξινίλας του στομάχου, πεπτικών ελκών, εντερικών σκουληκιών, κρυολογήματα και ναυτία ταξιδιωτών.
Δρα ως ορεκτικό και βοηθά στη χώνεψη εξουδετερώνοντας τα αέρια. Αυξάνει την εφίδρωση και έχει αποχρεμπτική δράση.
Διεγείρει και τονώνει τον οργανισμό και ωφελεί σε ζάλη.
Είναι χρήσιμο σε διαταραχές του οργανισμού λόγω υπερβολικής ζέστης. Το συμπυκνωμένο αφέψημα του φυτού είναι καλό υπακτικό. Βοηθά σε πονόλαιμο και πονόδοντο.
Σε επίθεμα (με κοπανισμένο το φυτό) βοηθά εναντίον των τσιμπημάτων μέλισσας. Οι κομπρέσες από φύλλα είναι ωφέλιμες για πρηξίματα και ναυτία. Διεγείρει τη μήτρα και το νευρικό σύστημα.
Το έλαιο του φυτού χρησιμοποιείται σε εξωτερικές πληγές ως επουλωτικό. Λίγες σταγόνες από αυτό στο μπάνιο, μας τονώνει και αναζωογονεί την λειτουργία των γενετικών αδένων.
Το αφέψημα σε γαργάρες δρα επουλωτικά σε πληγές του λάρυγγα και του στόματος.

αντιμυκοβακτηριδιακή δράση του φυτού τεκμηριώθηκε μετά από σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου  Balikesir της Τουρκίας για αυτό χρησιμοποιείται στην θεραπευτική αγωγή της φυματίωσης.

Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά απο πειράματα του Πανεπιστημίου Mugla .

Η δράση του φυτού ενάντια στους ιούς των φυτών αποδείχθηκε μετά από πειράματα του University of Split,  Croatia

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:

Είναι έντονα αρωματικό και μελισσοτροφικό φυτό.
Από αυτό λαμβάνεται αιθέριο έλαιο με απόσταξη από τα άνθη, φύλλα και κλαδιά και την καλύτερη ποιότητα την δίνουν τα αποξηραμένα φυτά. Το αιθέριο έλαιο περιέχει βερβενόλη 11,8%, θυμόλη 10,8%, οξείδιο καρυοφυλίνης, βορνεόλη 9,3% και μυρτενάλη 7,1%.

Δίανθος

University of Balikesir

Mugla Üniversitesi

University of Split, Croatia

 

 

Read Full Post »

 Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, Άμμοι, 20 Ιούνη 2015

Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, Άμμοι, 20 Ιούνη 2015

Το Μάραθον το κοινόν ή Φοινίκουλον το κοινόν (Foeniculum vulgare) είναι πόα διετής ή πολυετής της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας, που ανήκει στην Οικογένεια των Σκιαδοφόρων (Apiaceae ή Umbelliferae), αγγειοσπέρμων, δικοτυληδόνων φυτών. Στην ίδια Οικογένεια ανήκουν επίσης : ο Μαϊντανός, ο ΄Ανηθος, το Καρότο, το Κύμινο, κλπ.
Το μάραθο απαντά ως αυτοφυές στις άκρες αγρών, κήπων, αμπελώνων, γηπέδων, οικοπέδων, δρόμων κλπ. Αγαπά εδάφη εύφορα και υγρά. Επίσης καλλιεργείται στους κήπους ως λαχανικό.
Το μάραθο έχει φύλλα λεία, τρις ή πολλαπλά πτεροσχιδή, με νηματοειδείς καταλήξεις. Από την ρίζα του φυτού φύονται περισσότεροι βλαστοί ( ύψους 1,50-2,00 μ. περίπου).

Foeniculum_vulgare1Τα άνθη αυτού είναι μικρού σχήματος, χρώματος κιτρίνου και είναι διατεταγμένα κατά τρόπον, ώστε να σχηματίζουν σκιάδια.

 Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Πλατύ, Ανεμόμυλος, Λυγιές, 20 Ιούνη 2015

Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Πλατύ, Ανεμόμυλος, Λυγιές, 20 Ιούνη 2015

Υπάρχει επίσης η ποικιλία: Μάραθον το κοινόν, ποικιλία αζορικόν ( Foeniculum vulgare, var. Azoricum , var. Dulce), το οποίον είναι γνωστό με το ιταλικόν όνομα «Φοινόκιον». Αυτό διαφέρει από το γνωστό μάραθο, διότι έχει χονδροτέρους και χαμηλοτέρους, σαρκώδεις, σωληνοειδείς βλαστούς, με βάσεις διατεταγμένες η μία επάνω στην άλλη, οι οποίες σχηματίζουν ένα είδος χονδρού βολβού, που αποτελεί το εδώδιμο τμήμα του φυτού. Οι σαρκώδεις αυτοί βλαστοί του φυτού τρώγονται ωμοί ή μαγειρευτοί.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Από το μάραθο χρησιμοποιούνται κυρίως τα τρυφερά φύλλα ως μυριστικά ή λαχανικά και τα σπέρματα αυτού, για τον αρωματισμό φαγητών ή για την παρασκευή αιθερίου ελαίου. Επίσης χρησιμοποιούνται οι βλαστοί, οι οποίοι αναμειγνύονται με τα στρέμφυλα ή τσίκουδα, κατά την απόσταξη αυτών και τον αρωματισμό της ρακής. Από τους σπόρουςτου μαράθου εξάγεται το μαραθέλαιον. Τα φύλλα ή οι σπόροι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να κάνουν μια ευχάριστη γεύση τσαγιού βοτάνων. Οι καρποί έχουν γεύση ευχάριστη, αρωματική, καυστική, μισογλυκεία, που ομοιάζει με εκείνην του ανήθου.
Fennel_seed_1Επαφή του δέρματος με τους χυμούς ή το αιθέριο έλαιο του φυτού μπορεί να προκαλέσει φωτοευαισθησία ή και δερματίτιδα σε μερικούς ανθρώπους . Κατάποση του ελαίου μπορεί να προκαλέσει εμετό, σπασμούς και πνευμονικό οίδημα.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Ο άνθρωπος από πολύ ενωρίς εγνώριζε το μάραθο και πιθανώς η ονομασία του φυτού είναι προελληνική, όπως συμβαίνει με τις ονομασίες και πολλών άλλων φυτών. Ενδεικτικά αναφέρονται τα επόμενα παραδείγματα φυτών, η ονομασία των οποίων θεωρείται προελληνική : άμπελος, άνηθος, άνθος, ασπάλανθος, ασπάραγγος, δίανθος, κάππαρις, κορίαννον, κύμινον, κυπάρισσος, νάρκισσος, ρόδον κλπ.
Ο άνθρωπος εχρησιμοποιούσε το μάραθον και εξακολουθεί να το χρησιμοποιεί μέχρι σήμερα, ως λαχανικό, ως καρύκευμα και ως φάρμακο.
Illustration_Foeniculum_vulgare0Ο Θεόφραστος ο Ερέσιος (372-287 π. Χ.), αναφέρει συχνά το μάραθον, ήτοι :
1) « Γυμνοσπέρματα δε των τε λαχάνων πολλά, καθάπερ άνηθον, κορίαννον, άνησον, κύμινον, μάραθον και έτερα πλείω». (Θεόφραστος, Περί φυτών ιστορίας 1, 11, 2 ).
2) «΄Εχει δε και η των δένδρων αυτών υγρότης, ώσπερ ελέχθη, διάφορα είδη και των λαχανωδών δε, αι δε και ευωδίαν, ώσπερ αι του σελήνου, ανήθου, μαράθου και των τοιούτων».(Θεόφραστος, Περί φυτών ιστορίας 1, 12, 2 ).
3) « Εν δε τοις ανακάνθοις ουκ έστιν ούτως διαλαβείν τοις γένεσιν προς τούτοις έτι τα ναρθηκώδη και εννυρόκαυλα, καθάπερ μάραθον, ιππομάραθον, ναρθηκία, νάρθηξ».(Θεόφραστος, Περί φυτών ιστορίας 6, 1, 4 ) Ο Διοσκουρίδης ο Πεδάνιος ή Αναζαρβεύς ( περίπου 9-79 μ. Χ.), αναφερόμενος στο μάραθο, σημειώνει τα ακόλουθα :
«Μάραθον. Τούτου εσθιομένη η πόα δύναται γάλα κατασπάν και το σπέρμα δε πινόμενον ή συνεψόμενον πτισάνη. Το δε αφέψημα της κόμης ποθέν νεφριτικοίς και τοις περί κύστιν πάθεσιν αρμόζει, διουρητικόν υπάρχον, ερπετοδήκτοις δε δίδοται συν οίνω και κασταμήνια άγει, εν πυρετοίς τε ναυσίαν και καύσον στομάχου παραιτείται μετά ψυχρού ύδατος πινόμενον.
Αι δε ρίζαι λείαι συν μέλιτι καταπλασθείσαι κυνοδήκτοις θεραπεύουσιν. Ο δε χυλός εκθλιβέντων των καυλών και των φύλλων εν ηλίω ξηρανθείς εις τα οφθαλμικά, όσα προς οξυδερκίαν, σκευάζεται χρησίμως. Χυλίζεται δε προς τα αυτά και το σπέρμα χλωρόν έτι ον συν τοις φύλλοις και τοις ακρεμόσι και η ρίζα κατά την πρώτην εκβλάστησιν.
Εν δε τη προς εσπέραν Ιβηρία και οπόν ανίησιν όμοιον κόμμει, αποθεριζόντων εν τη ανθήσει μέσον τον καυλόν των επιχωρίων και πυρί παρατιθέντων, ίνα υπό της θερμασίας οίον αφιδρώσαν εξιπώση το κόμμι. ΄Εστι δε ενεργέστερον του χυλού προς τα οφθαλμικά τούτο».Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 3, 70).
Ο αυτός συγγραφέας αναφέρεται και στο Ιππομάραθον, γράφων τα ακόλουθα :
«Ιππομάραθον. Μάραθόν εστιν άγριον μέγα. Φέρει δε το σπέρμα καχρυί όμοιον, ρίζα δε ύπεστιν ευώδης, ήτις πινομένη στραγγουρίαν ιάται και έμμηνα άγει προστιθεμένη. Το δε σπέρμα και η ρίζα κοιλίαν ίστησι πινόμενα, θηριοδήκτοις τε βοηθεί και λίθους θρύπτει και ίκτερον αποκαθαίρει. Των δε φύλλων το αφέψημα πινόμενον γάλα άγει και τας εκ τοκετών γυναίκας αποκαθαίρει.
Καλείται και έτερον ιππομάραθον, φύλλα έχον μικρά, στενά, προμήκη, καρπόν δε στρογγύλον προς τον του κορίου, δριμύν, θερμαντικόν. Αναλογεί δε αυτού η δύναμις τω προειρημένω, ασθενέστερον ενεργούσα».
(Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 3, 71).
Ο αυτός συγγραφέας αναφέρει και τον «μαραθίτην οίνον», γράφων τα εξής :
«Και μαραθίτης δε (οίνος) και ανήθινος και πετροσελινίτης ομοίως σκευάζονται, προς τα αυτά ποιούντες».(Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 5, 65).
Συνιστάται δε ο μαραθίτης οίνος στις επόμενες περιπτώσεις:
«ποιεί δε όρεξιν και στομαχικοίς δε αρμόζει και δυσουρούσιν. ΄Εστι δε και εύπνους».(Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 5, 64).
Ο Μέγας Βασίλειος, Αρχιεπίσκοπος Καισαρείας της Καππαδοκίας (329/330-379 μ.Χ.) αναφερόμενος στις φαρμακευτικές ιδιότητες του μαράθου και στις θραπευτικές αυτού χρήσεις, γράφει τα επόμενα :
«Και όφις την εν τοις οφθαλμοίς βλάβην εξιάται βοσκηθείς μάραθρον».
Είναι αξιοσημείωτον, ότι και σήμερα, οι ακολουθούντες την Λαϊκή Ιατρική, θεωρούν το μάραθον ως κατάλληλον φάρμακον για την αντιμετώπιση των οφθαλμολογικών παθήσεων γενικώς. Λέγεται δε, ότι οι όφεις τρίβουν το κεφάλι των και ειδικότερα τους οφθαλμούς των στα μάραθα, για να θεραπεύσουν οφθαλμικές παθήσεις και να είναι σε θέση να βλέπουν καλύτερα, γεγονός, το οποίον ήδη, ως προανεφέρθη, σημειώνει και ο Μέγας Βασίλειος.
Σε Κρητικόν Ιατροσόφιον του 19ου αι. αναφέρονται τα επόμενα σχετικά με την χρήση του μαράθου:
1) «Εις το κοινήσαι την κοιλίαν ανόδυνος ( αντιμετώπιση δυσκοιλιότητας). Ει δε και θέλεις πλεάν θερμότερον.(Λάβε και βράσε ) Μάραθα, τίλην κρασίου, απιστίαν, φλισκούνι, άνιθον, χαμόμιλα, αγριαγούρας ρίζαν, ορνιθόξιγκον, χινόξυγκον, κάμε ως άνωθεν».
2) « Εις άνθρωπον οπού ξερνά (κάνει έμετον) πολλά. Μαραθόσπορον και πλατί κίμινον ας τρώγι ( και ιαθήσεται)».
3) « Εις σπλήνας πόνον.Μαράθου ρίζες και περισύμπουλου (πετροσέλινου, ήτοι μαϊντανού) και αγριοελέας και ετέας και σελίνου, βάλε διό λαίνια νερό να ψυθούν έως να φυράσει το μισόν και να είναι με το ζύγι ήσια όλλα και κατέβασέ τζι, σούροσον και όταν διψά, δίδε του να πίνει».
4) « ΄Οταν πονεί το υπογάστριον, πίνε του μαράθου το ζουμί με ζάχαριν».
Σημειωτέον, ότι το μάραθον ως θερμαντικόν χρησιμοποιείται σε πολλές περιπτώσεις. ( Βλ. και. Παύλου Αιγινήτου, Επιτομαί ιατρικαί, 7, 3, 12, 9).
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Ο Μάραθος έχει μια μακρά ιστορία στη θεραπεία μιας ποικιλίας προβλημάτων, ειδικά εκείνων του πεπτικού συστήματος. Οι σπόροι, τα φύλλα και οι ρίζες μπορούν να χρησιμοποιηθούν, αλλά οι σπόροι είναι πιο ενεργές ιατρικά και είναι το τμήμα που χρησιμοποιείται κανονικά. Το φυτό είναι αναλγητικό, αντιφλεγμονώδες, αντισπασμωδικό, αρωματικό, άφυσο, διουρητικό, εμμηναγωγό, αποχρεμπτικό, παραισθησιογόνο, καθαρτικό, τονωτικό και δραστικό στην θεραπεία της στοματίτιδας. Μια έγχυση χρησιμοποιείται στη θεραπεία της δυσπεψίας, την κοιλιακή διάταση, πόνους στο στομάχι κλπ.

foeniculum-vulgare-fenouil-teinture-mere-bioverΒοηθά στην αντιμετώπιση των λίθων των νεφρών και, όταν συνδυάζεται με ένα απολυμαντικό του ουροποιητικού κάνει μια αποτελεσματική θεραπεία για την κυστίτιδα. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως γαργάρα για τον πονόλαιμο και ως πλύσιμο των ματιών, για πόνο στα μάτια και επιπεφυκίτιδα. Μια έγχυση της ρίζας χρησιμοποιείται για τη θεραπεία προβλημάτων του ουροποιητικού συστήματος. Η German Commission E Monographs, ενας θεραπευτικός οδηγός για φυτικά φάρμακα, εγκρίνει το Foeniculum vulgare για το βήχα, βρογχίτιδα, δυσπεψία.
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου :Atatürk University, Turkey
Οι ηπατοπροστατευτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικά πειράματα του Πανεπιστημίου Yüzüncü Yıl University, Turkey
Η αντιμικροβιακή δράση του φυτού τεκμηριώθηκε με σχετικά πειράματα δύο Ιταλικών Πανεπιστημίων:Università degli Studi della Basilicata, Potenza και Università di Napoli “Federico II”,Italy
Η η αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δράση του φυτού τεκμηριώθηκε με σχετικά πειράματα του Πανεπιστημίου Universidade do Algarve, Portugal.
80988Οι αντιμυκητιακές ιδιοτητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου: DMIMS University, Sawangi, India
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Οι σπόροι περιέχουν μέχρι 5% αιθέριο έλαιο. Αυτό χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς σκοπούς, ως αρωματική ύλη τροφίμων, σε οδοντόκρεμες, σαπούνια, αρώματα, αποσμητικά χώρου, κλπ . Η γεύση του ελαίου μάραθου εξαρτάται από δύο κύρια συστατικά του: «Φενχόνη» που είναι πικρή , ενώ η «ανηθόλη» ειναι γλυκιά. Οι αναλογίες αυτών των δύο συστατικών ποικίλει ανάλογα με το μέρος του φυτού και την περιοχή. Η ποιότητα του λαδιού εξαρτάται επίσης από το πόσο καλά έχει ξηρανθεί ο σπόρος. Το λάδι από την ατελή ωρίμανση και αποξηραμένους σπόρου είναι πολύ γλυκό και πιο αρωματικό. Το αποξηραμένο φυτό δρα εντομοαπωθητικά. Τα θρυμματισμένα φύλλα είναι αποτελεσματικά για τη διατήρηση των σκύλων χωρίς ψύλλους. Κίτρινες και καφέ χρωστικές ουσίες παράγονται από το φυτό.
Department of Chemistry Education, Atatürk University,Turkey
Università degli Studi della Basilicata, Potenza και Università di Napoli “Federico II”,Italy
Duke. J. A. and Ayensu. E. S. Medicinal Plants of China
Foster. S. & Duke. J. A. A Field Guide to Medicinal Plants
Ν. Ε. Παπαδογιαννάκης Κρητικό ιατροσόφιον του 19ου αιώνα
Universidade do Algarve, Faculdade de Engenharia, Portugal.
Yüzüncü Yıl University, Faculty of Medicine, Turkey
plantsystematics
DMIMS University, Sawangi , India

Read Full Post »

Nasturtium officinale, Νεροκάρδαμο, Αρχαία Θουρία, ποταμός  Άρις Ιούλης 2015

Nasturtium officinale, Νεροκάρδαμο, Αρχαία Θουρία, ποταμός Άρις Ιούλης 2015

Η λατινική ονομασία του βοτάνου της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας είναι Nasturtium officinale (Ναστούρτιο το φαρμακευτικό) και ανήκει στην οικογένεια των Σταυρανθών.
Είναι το γνωστό Κρεσόν, το οποίο γίνεται σαλάτα, αλλά χρησιμοποιείται και στη φαρμακευτική.
Το συναντούμε σε τρεχούμενα νερά στις άκρες των ρυακιών, στις πηγές, ακόμη και στα έλη, αλλά κυρίως στον ποταμό Άρι.
Είναι υδρόβιο, πολυετές φυτό το οποίο φτάνει σε ύψος τα 60 περίπου εκατοστά, με στέλεχος έρπον, χυμώδες και λείο. Ο βλαστός είναι γωνιώδης και τα φύλλα του είναι πράσινα, λεία , έμμισχα, αντίθετα, πτερωτά με ωοειδή φυλλάρια. Τα άνθη του είναι λευκά, μικρά σε τσαμπί. Ο καρπός είναι κεράτιο, κυλινδρικός και καμπυλωτός. Οι σπόροι είναι σταχτιοί και στρογγυλοί.
Το βότανο περιέχει έλαιο θειο-αζωτούχο, προσόμοιο κατά τους χαρακτήρες με το θειώδες αιθέριο έλαιο του σκόρδου και θειο-αζωτούχα αιθέρια έλαια άλλων Σταυρανθών.
Περιέχει ακόμη πικρό εκχύλισμα, ιώδιο (η ποσότητα του οποίου ποικίλει ανάλογα με τα νερά κοντά στα οποία φύεται), φωσφόρο, σίδηρο, βιταμίνες A, C, E, νικοτιναμίδιο, γλυκοζίδιο, γλυκοναστουρτίνη, κάλιο, θειάφι, μαγγάνιο, χαλκό, ασβέστιο, μερικά άλατα και ασκορβικό οξύ.
Στις αλατούχες ουσίες του φυτού πλεονάζουν οι φωσφορούχες.
Είναι πλούσιο σε χυμό (70%) και με απλή έκθλιψη δίνει θειο-αζωτούχο έλαιο, ιώδιο και πικρό εκχύλισμα.
Το 30% του χυμού απαρτίζεται από σίδηρο και φωσφορικά άλατα.
Το βότανο παραλληλίζεται με το νεροκάρδαμο με το μουρουνέλαιο λόγω της χημικής του σύνθεσης.
Σε άγρια κατάσταση είναι πλουσιότερο σε συστατικά από το καλλιεργημένο. Σε υψόμετρο η γεύση του βοτάνου αλλάζει και γίνεται πικρή.

Nasturtium officinale, Νεροκάρδαμο, Αρχαία Θουρία, ποταμός  Άρις Ιούλης 2015

Nasturtium officinale, Νεροκάρδαμο, Αρχαία Θουρία, ποταμός Άρις Ιούλης 2015

Το βότανο ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Ο Διοσκουρίδης το ονόμαζε Σισύμβριον το έτερον και ο Ιπποκράτης το είχε περιγράψει ως διεγερτικό και αποχρεμπτικό. Εδώ και χιλιάδες χρόνια έχει χρησιμοποιηθεί από τη λαϊκή ιατρική για τη θεραπεία του βήχα και της βρογχίτιδας. Επίσης έχει αναφερθεί ότι όταν τρώγεται ωμό μπορεί να προλάβει ή να επιδράσει θεραπευτικά στον καρκίνο.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Το άγριο νεροκάρδαμο την εποχή της άνθισης τρώγεται ωμό σε σαλάτα. Καλύτερα όμως είναι να το βράζουμε γιατί πάνω στο φυτό υπάρχει πιθανότητα να υπάρχουν οι παράνυμφες του παρασιτικού σκώληκα του ήπατος (Δίστομο το ηπατικό) που μπορούν να προκαλέσουν ακόμη και τον θάνατο.
Το Νεροκάρδαμο χρησιμοποιείται κυρίως ως γαρνιτούρα είτε ως προσθήκη σε σαλάτες, η γεύση του είναι έντονη με χαρακτηριστική καυτερή υφή.
Τα φύλλα είναι εξαιρετικά πλούσια σε βιταμίνες και μέταλλα, κυρίως σίδηρο. Ο σπόρος μπορεί να βλαστήσει και να καταναλωθεί σε σαλάτες. Ο σπόρος αλέθεται σε σκόνη και χρησιμοποιείται σαν μουστάρδα.
DSC00043Αν θέλουμε να το καταναλώσουμε ωμό, καλό είναι να χρησιμοποιούμε μόνο φυτά εμπορίου από ελεγχόμενες καλλιέργειες. Αν μαζέψουμε το φυτό από τη Φύση καλό είναι να γνωρίζουμε αν το νερό δίπλα από το οποίο φύονται είναι καθαρό. Αν έχει μολυνθεί από ζώα ή έχει διαρρεύσει από αποχετευτικό δίκτυο θα κινδυνεύσουμε σοβαρά.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιείται ολόκληρο το φυτό. Συλλέγεται την εποχή της ανθοφορίας του (από τα μέσα της Άνοιξης μέχρι τον Σεπτέμβριο) και χρησιμοποιείται πάντα σε πρόσφατη κατάσταση. Η αποξήρανση το κάνει να χάνει μερικά ή ολοκληρωτικά τις ιδιότητές του.
Τον Μάιο και τον Ιούνιο το φυτό έχει τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε δραστικές ουσίες.
Για θεραπευτικούς σκοπούς καλύτερο είναι να χρησιμοποιούμε το νεροκάρδαμο των σίδηρο-ιωδιούχων πηγών γιατί είναι περιεκτικότερο σε κύρια συστατικά.
Το βότανο δρα ως ορεκτικό, εύπεπτικό, θερμαντικό, διουρητικό, καθαρτικό του αίματος, διεγερτικό, σιαλογόνο, αφροδισιακό, αντισκοβρουτικό και αποχρεμπτικό. Θεωρείται ευεργετικό στη σπλήνα, στα μάτια, δρα κατά του λουμπάγκο, των ρευματισμών, της ποδάγρας και του εκζέματος.
Βοηθά σε περιπτώσεις σκοβρούτου, στις χοιράδες, στην αναιμία και τη ραχίτιδα. Ως διουρητικό βοηθά σε περιπτώσεις υδρωπικίας, στις παθήσεις του ουρογεννητικού συστήματος και της χολολιθίασης.
Ως αποχρεμπτικό βοηθά στις περιπτώσεις χρόνιου κατάρρου των πνευμόνων.
Illustration_Nasturtium_officinale0Ο πουρές του φυτού είναι κατάλληλο για τους διαβητικούς γιατί περιέχει λίγο σάκχαρο και αμυλώδεις ουσίες.
Εξωτερικά χρησιμοποιείται σε διαλυτικά και καθαριστικά καταπλάσματα, πολτοποιημένο μόνο του ή με αλάτι. Τοποθετούμενο ως κατάπλασμα επί ατόνων ελκών διευκολύνει την επούλωση τους.
Το μάσημα των φύλλων βοηθά σε προβλήματα φλεγμονών του στόματος. Ο χυμός του όταν τον πίνουμε το πρωί νηστικοί, κάνει καλό στην επιδερμίδα (όταν έχει τάση για ερεθισμό), αναζωογονεί τα μαλλιά και δυναμώνει τα νύχια.
Παρασκευή και δοσολογία :
Το βότανο χρησιμοποιείται σε πρόσφατη μορφή και όχι αποξηραμένο.
Σε μορφή πουρέ το χρησιμοποιούν οι διαβητικοί.
Εξωτερικά το χρησιμοποιούμε σε διαλυτικά ή καθαριστικά καταπλάσματα μόνο του ή με αλάτι (10 γραμμάρια αλάτι για 150 γραμμάρια φυτού).
Μείγμα από 60 γραμμάρια χυμού του φυτού και 30 γραμμάρια μέλι αφαιρεί πανάδες και φακίδες του προσώπου, αν απλωθεί σε ένα πανί και τριφτεί με αυτό το πρόσωπο. Όταν το λαμβάνουμε εσωτερικά ρίχνουμε σε 1-2 κουταλιές θρυμματισμένου φυτού μισό ποτήρι βραστό νερό και το σκεπάζουμε για 30 λεπτά, ταρακουνώντας το στο διάστημα αυτό μερικές φορές. Σουρώνουμε και πίνουμε έως 3 φορές την ημέρα.
Οι Leung (1984) και Heinerman (1988) έχουν συστήσει τη σούπα με καρότο και νεροκάρδαμο ως αντικαρκινική σε άρθρα που έχουν δημοσιευθεί σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά. Ο Hartwell αναφέρει την παραδοσιακή χρήση του νεροκάρδαμου ενάντια στον καρκίνο, τους όγκους και τις κύστες στο βιβλίο του «Φυτά που χρησιμοποιούνται ενάντια στον καρκίνο».
Το νεροκάρδαμο είναι ένα από τα 8 βότανα που περιέχει το Flor Essence. Το νεροκάρδαμο μαζί με το λάπαθο, την κολλιτσίδα, τη φτελιά, το κόκκινο τριφύλλι, το αγιάγκαθο, το φύκι και το ραβέντι, σε ακριβείς προκαθορισμένες αναλογίες, ενοποιούνται σε μια εντελώς νέα ουσία, όπου το ένα ενισχύει τα οφέλη του άλλου και δημιουργούν ένα ισχυρό συνεργικό αποτέλεσμα.
Οι αντιελκογόνες ιδιότητες του φυτού καταδείχθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Department of Medicinal Chemistry and Pharmacognosy, Jordan University, Irbid, Jordan
1239xlaΗ ικανότητα του φυτού να προστατεύει την καρδιά διαλύοντας την χοληστερόλη, αποδείχθηκε ματά από σχετικά πειράματα του Institute of Biochemistry and Biophysics, University of Tehran, Tehran, Iran
Η ικανότητα του φυτού για τη θεραπεία της φυματίωσης και άλλων αναπνευστικών ασθενειών προέκυψε μετά από σχετικές έρευνες του Universidad Autónoma del Estado de Morelos ,Mexico
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού αποδείχθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Institute of Biochemistry and Biophysics,University of Tehran, Iran
Η ισχυρή αντιφλεγμονώδη δραστικότητα του φυτού προέκυψε μετά από σχετικές έρευνες του Medicinal Plants Research Center, Yasuj University of Medical Sciences ,Iran
Η δράση του φυτού ενάντια στην υπερλιπιδαιμία και στην θεραπεία του διαβήτη τεκμηριώθηκε από τις έρευνες του Neurocognitive Research Center, Mashhad University of Medical Sciences,Iran

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Ο χυμός του φυτού είναι ένας διαλύτης της νικοτίνης και χρησιμοποιείται ως τέτοιος στα δυνατά καπνά.
Επιπρόσθετα χρησιμοποιείται στα σαμπουάν , τα τονωτικά μαλλιών και στην περιποίση των μαλλιών.

Neurocognitive Research Center, Mashhad University of Medical Sciences,Iran
Medicinal Plants Research Center, Yasuj University of Medical Sciences , Yasuj , Iran
Institute of Biochemistry,University of Tehran, Iran
Universidad Autónoma del Estado de Morelos ,Mexico
Institute of Biochemistry, University of Tehran, Iran
Jordan University, Irbid, Jordan
Δίανθος
Plants For A Future

Read Full Post »

Plantago major, Πλαντάγινον το μείζον, αρνόγλωσσο

Plantago major, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, 15 Μάη 2015

Plantago major, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, 15 Μάη 2015

Φυτό της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας με τις εμπειρικές ονομασίες Πεντάνευρο,  Αρνόγλωσσο, κοινό Πλαντάγινο, που έχει ύψος 15-30 εκατοστά. Έχει μεγάλα πλατιά σκουροπράσινα φύλλα με πέντε νεύρα που διακρίνονται πολύ εύκολα αν σπάσουμε το κοτσάνι των φύλλων του.
Ο βλαστός σχηματίζει μία σύντομη σπείρα , ασθενώς ξυλώδη. Ρίζες είναι ινώδεις και ρηχές.
Η ταξιανθία των λουλουδιών (3-20 cm) που βρίσκεται στο πάνω μέρος δεν έχει φύλλα αλλά λεπτές αιχμές με δυσδιάκριτα λουλούδια συγκεντρωμένα πυκνά μαζί με όρθιο το κεφάλι ανθοφορίας, συνήθως , εκτός από το μίσχο. Τα μεμονωμένα λουλούδια έχουν προεξέχοντες στενούς, λευκούς στήμονες (αρσενικό μέρος του άνθους).
Ανθίζει από την άνοιξη ως το καλοκαίρι.
plantain-ribwort--flower2_09Οι καρποί αποτελούνται από κάψουλες σε σχήμα αυγού περίπου (3-5 mm) και ανοίγουν οριζοντίως γύρω από τη μέση, παρόμοια με ένα πώμα ή ένα καπάκι ενός δοχείου, για να απελευθερώσουν 5-16 σπόρους ανά κάψουλα.
Οι σπόροι είναι μικροσκοπικοί (0,5-1 mm), οβάλ με ακανόνιστες γωνίες, ή τριγωνικοί, με πορτοκαλί μέχρι μαύρο και θαμπή με λεπτή υφή επιφάνεια.

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα φύλλα του είναι φαγώσιμα, ωμά ή μαλειρεμένα, αλλά ειναι λίγο σκληρά, για αυτό μαζεύουμε κυρίως τα νεαρά, τρυφερά, φρέσκα φύλλα και αφαιρούμε τα κοτσάνια επειδή είναι ινώδη. Η γεύση τους είναι πικρή σαν του σπανακιού. Πολλοί άνθρωποι ζεματάμε τα φύλλα σε βραστό νερό πριν από τη χρήση τους σε σαλάτες, ώστε να τα κάνουν πιο τρυφερά.Τα φύλλα περιέχουν ασβέστιο και άλλα ιχνοστοιχεία, σε 100 γραμμάρια πεντάνευρου περιέχεται περίπου την ίδια ποσότητα βιταμίνης Α όση σε ένα μεγάλο καρότο.

Plantago.majorΟι σπόροι τρώγονται ωμοί ή μαγειρεμένοι αλλά είναι δύσκολο να μαζέυτούν. Ο σπόρος μπορεί να αλεστεί και να ανακατευτεί με αλεύρι. Είναι πολύ πλούσια σε βιταμίνη Β1. Το σύνολο των σπόρων μπορεί να βράσει και να χρησιμοποιηθεί σαν σάγο (αμυλώδης εδώδιμη ουσία). Τα ίδια ισχύοθν για την ρίζα. Τα φύλλα όταν ξεραθούν γίνονται ένα καλό τσάι.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Το πεντάνευρο περιέχει ιριδοειδή γλυκοσίδια (αουκουβίνη- Acubin), φλαβονοειδή (απιγενίνη-Apigenin), ταννίνες, οξέα φυτών, φυτική κόλλα και διοξείδιο του πυριτίου. Η Acubin έχει αναφερθεί ως ισχυρή αντί-τοξίνη. Περιέχει ακόμη αντισκορβουτικό οξύ, βενζοϊκό οξύ, κιτρικό οξύ, σαλικυλικό οξύ. Τέλος είναι πολύ πλούσιο σε βιταμίνη B1 και ριβοφλαβίνη.
Το ουρσολικό οξύ που υπάρχει άφθονο στο φυτό διαπιστώθηκε από δύο ανεξάρτητες έρευνες των Πανεπιστημίων της Αϊοβα και της Ουψάλα πως:
διατηρεί υγιή την μυϊκή μάζα
αποτρέπει την αύξηση του σωματικού βάρους
διατηρεί σε φυσιολογικά επίπεδα τη χοληστερόλη και
ρυθμίζει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
imageΤο πεντάνευρο ήταν γνωστό και διαδεδομένο φυτό από την αρχαιότητα, ως επουλωτικό φυτό και χρησιμοποιούταν από παλιά για να θεραπεύει πληγές και μώλωπες. Χρησιμοποιούταν ως πανάκεια (ιατρική για όλα) σε μερικούς πολιτισμούς. Παραδοσιακά χρησιμοποιούταν και για να αποτρέψει τη μητρική αιμορραγία μετά από τον τοκετό. Οι θεραπευτικές του ιδιότητες αναφέρονται από το Διοσκουρίδη, το Γαληνό και άλλους διάσημους γιατρούς. Παλαιότερα στην Ευρώπη το χρησιμοποιούσαν στη θεραπεία από τα δαγκώματα των τρελλών σκυλιών, του ίκτερου, της επιληψίας, της λέπρας και της φυματίωσης.
Οι δράση του φυτού ενάντια στους ιούς τεκμηριώθηκε από σχετικές έρευνες 4 πανεπιστημίων της Taiwan
Οι αναλγητικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες του φυτού αποδείχθηκαν από σχετικές έρευνες 4 ερευνητών του Πανεπιστημίου του Περού.
Η ικανότητα του φυτού να ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα στην περίπτωση της φυματίωσης, του AIDS και του καρκίνου, τεκμηριώθηκαν από σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου του Μεξικό. Για αυτό το φυτό χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα για την θεραπεία των παραπάνω ασθενειών.
Οι αντικαρκινικές ιδιότες του φυτού τεκμηριώθηκαν με σχετικές έρευνες του University of Gaziantep,της Τουρκίας.
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν με σχετικά πειράματα του University of Niš.
Το πεντάνευρο σταματά γρήγορα την αιμορραγία και βοηθά την αποκατάσταση των κατεστραμμένων ιστών. Μπορεί να επουλώσει χρόνιες πληγές που δεν κλείνουν και να χρησιμοποιηθεί αντί για το σύμφυτο στη θεραπεία των μωλώπων και των σπασμένων οστών.
Το πεντάνευρο είναι αντικαταρροϊκό και αποχρεμπτικό, δηλαδή ωφέλιμο σε παθήσεις του αναπνευστικού (βήχα, κοκίτη, βρογχικό άσθμα, βρογχίτιδα, φυματίωση, αναπνευστική καταρροή).
Είναι διουρητικό, δηλαδή ωφέλιμο σε παθήσεις του ήπατος, των νεφρών και της ουροδόχου κύστης, αλλά και την αιμορραγία του ουροποιητικού συστήματος.
Είναι στυπτικό και ωφέλιμο στη διάρροια, δυσκοιλιότητα, κυστίτιδα, γαστρίτιδα, κολίτιδα, τα πεπτικά έλκη, τη δυσεντερία, το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου.
Εσωτερικά, χρησιμοποιείται στη θεραπεία ενός ευρέος φάσματος των ασθενειών συμπεριλαμβανομένης της διάρροιας, γαστρίτιδα, πεπτικά έλκη, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, αιμορραγία, αιμορροΐδες, κυστίτιδα, βρογχίτιδα καταρροή, ιγμορίτιδα, το άσθμα και αλλεργική ρινίτιδα.
Για εξωτερική χρήση τα φρέσκα κοπανισμένα φύλλα του πεντάνευρου χρησιμοποιούνται σαν κατάπλασμα σε αιμορραγίες, πληγές, τσιμπήματα εντόμων, δαγκώματα σκύλων ή φιδιών. Ακόμα στη θεραπεία των αιμορροΐδων, των συριγγίων και των ελκών.
Η ρίζα χρησιμοποιείται στην θεραπεία για το δάγκωμα των κροταλιών μαζί με το Marrubium vulgare.
Για τη βρογχοκήλη χρησιμοποιούνται επιθέματα στο λαιμό με φρέσκα φύλλα πεντάνευρου κοπανισμένα και ανακατεμένα με λίγο αλάτι.
Το αφέψημα του φυτού ή το υγρό που λαμβάνεται με απόσταξη θεωρείται καλό κολλύριο γιατί περιέχει ιριδοειδή.
Τα φύλλα του πεντάνευρου περιέχουν ουσίες που έχουν επίδραση στη μείωση των συνολικών λιπιδίων, των τριγλυκεριδίων, της χοληστερόλης, και των λιποπρωτεϊνών στο αίμα και ενδείκνυνται ως προληπτικό για καρδιακές παθήσεις. Βοηθούν να καθαρίσει το σώμα από την περίσσεια της χοληστερόλης, ανεβάζουν τα επίπεδα της καλής χοληστερίνης, στο αίμα και δυναμώνουν τα τριχοειδή αγγεία.
Οι σπόροι περιέχουν mucilage μέχρι 30% (πηχτή φυσική ουσία σαν κόλλα) που φουσκώνει στο έντερο, ενεργώντας σαν καθαρτικό και κατευναστικό στις ερεθισμένες μεμβράνες. Οι σπόροι χρησιμοποιούνται και στην θεραπεία των παρασιτικών σκουληκιών.
Οι σπόροι του σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, είναι μια από τις υψηλότερες πηγές ινών που υπάρχουν στις τροφές.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ
Για τις παθήσεις του αναπνευστικού αλλά και για το κρυολόγημα χρησιμοποιούμε έγχυμα από πεντάνευρο 1-3 φορές την ημέρα.
Αφέψημα της ρίζας του χρησιμοποιείτε κατά του ζαχαρώδους διαβήτη.
Για τις φουσκάλες που δημιουργούνται στα πόδια μας από το περπάτημα, βάζουμε λίγα φύλλα πεντάνευρου μέσα στα παπούτσια μας.
Μπορούμε να φτιάξουμε αλοιφή και να τη χρησιμοποιήσουμε ως κρέμα νυκτός για τις ρυτίδες.
ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ
Το πεντάνευρο είναι ασφαλές στη χρήση του.
αλλά είναι ένα ισχυρό πηκτικό. Αυτό μπορεί να εξεταστεί εύκολα αν ανακατέψουμε νερομπογιά με νερό και προσθέσουμε τσάι από πεντάνευρο. Τα μέρη του χρώματος θα χωριστούν αμέσως μόνιμα από το νερό.
Grote_weegbree_bloeiwijze_Plantago_major_subsp._majorΛόγω αυτής της μοναδικής ιδιότητας, το πεντάνευρο χρησιμοποιήθηκε σαν αλοιφή πληγών στο πεδίο της μάχης, για αυτό λεγόταν και «χορτάρι του στρατιώτη». Λόγω αυτών των ιδιοτήτων, οι άνθρωποι που παίρνουν αντιπηκτικά αίματος ή εκείνοι που είναι επιρρεπείς σε θρόμβους αίματος δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιήσουν πεντάνευρο εσωτερικά.
Οι υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν μία πτώση στην πίεση του αίματος και διάρροια. Πιθανή αλλεργική δερματίτιδα σε χρήση εξ επαφής. Πρέπει να αποφύγετε σε ασθενείς με εντερική απόφραξη ή κοιλιακή δυσφορία
Biomedical Centre, Uppsala University,Sweden
Universidad Autonoma de Nuevo Leon, México
University of Medicine Varna,Bulgaria
Kaohsiung Medical University, Kaohsiung, Taiwan, ROC
Tajen Institute of Technology, Ping-Tung, Taiwan, ROC
María Elena Núñez Guillén, José Artur da Silva Emim
University of Gaziantep,Turkey
Read More: http://informahealthcare.com/doi/abs/10.1076/phbi.35.2.99.13288
<a href=»http://www.altnature.com/gallery
/plantain.htm»>Alternative Nature Online Herbal
wikipedia
ΦΤΙΑΧΝΩ ΜΟΝΟΣ ΜΟΥ
University of Niš, Vlada Veljković

Read Full Post »

Thymus vulgaris, Θύμος ο κοινός, Θυμάρι

Θυμάρι,Thymus vulgaris, Αρχαία Θουρία, Ψηλή Ράχη, 5 Μάρτη  2015

Θυμάρι, Αρχαία Θουρία, Ψηλή Ράχη, 5 Μάρτη 2015

Το θυμάρι ή θύμιο (Θύμος ο κοινός, λατ. Thymus vulgaris) είναι αγγειόσπερμο, δικότυλο φυτό, το οποίο ανήκει στην τάξη των Σωληνανθών (Tubiflorae) και στην οικογένεια των Χειλανθών. Είναι θάμνος μικρού ύψους (έως 30 εκατοστά), με όρθιους βλαστούς, εξαιρετικά ανθεκτικός, αναδύει πολύ ευχάριστο άρωμα.Ετυμολογικά το θυμάρι ή θύμος όπως το ονόμαζαν οι αρχαίοι, προέρχεται από την λέξη θύω, η οποία αρχικά είχε την σημασία του «βγάζω καπνούς» και αργότερα του «θυσιάζω». Από την ίδια ρίζα προέρχονται και οι λέξεις θυμίαμα και θυμιατίζω, ενώ στενή φαίνεται πως είναι και η σχέση με τον θυμό. Και θυμός στους αρχαίους δεν σημαίνει την οργή, αλλά τη ζωτική δύναμη.

Στην Ελλάδα υπάρχουν 23 αυτοφυή είδη και τα πιο σημαντικά είναι:
1.-Αγριοθυμάρι που δεσπόζει στην περιοχή της Αρχαίας Θουρίας στη θέση «Ψηλή Ράχη».
Θύμος ο κεφαλωτός Thymus capitatus Μικρός θάμνος με βλαστούς ξυλώδεις ξαπλωμένους. Βρίσκεται σε πολλές βραχώδεις, ορεινές, ξηρές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας. Κοντά στις περιοχές όπου φύεται το άγριο θυμάρι τοποθετούνται κυψέλες με μέλισσες και παράγεται εκλεκτό μέλι.
2.-Χαμοθρούμπι.
Θύμος ο γραπτός Τhymus striatus. Πολύ κοινό σε διάφορες πεδινές περιοχές και λιβάδια της Μακεδονίας και της Θράκης.
3.-Σμάρι
Θύμος η Ζυγίς ή Θύμος ο αττικός Thymus atticus ή θυμάρι της Aττικής.
18519Υπάρχουν και καλλωπιστικές ποικιλίες θυμαριού που καλλιεργούνται σε διάφορους κήπους

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Το άρωμα του μύθου, του θύμου οι αλήθειες
Ορέστης Δαβίας, Βιολόγος Συγγραφέας
Οι Σουμέριοι πριν από 5.500 χρόνια είναι οι πρώτοι, απ’ ότι γνωρίζουμε, που χρησιμοποίησαν το θυμάρι ως καρύκευμα και φάρμακο, ενώ οι Αιγύπτιοι το ονόμασαν θαμ και μεταχειρίζονταν το αφέψημα του για να πλύνουν εκείνους που «πήγαν στα θυμαράκια», ως προετοιμασία της μουμιοποίησης τους. Ήδη από την εποχή του Ομήρου, το θυμάρι ή για να είμαστε πιο ακριβείς τα αρκετά είδη του που ευδοκιμούν στη χώρα μας, εκτός από ήδυσμα για διάφορα εδέσματα αποτελούσε σύμβολο δύναμης και ανδρείας. Και αν το περίφημο θυμαρίσιο μέλι του Υμηττού ήταν περιζήτητο και πουλιόταν ακριβά, ακόμα και οι πιο φτωχοί μπορούσαν να απολαύσουν το τονωτικό μίγμα από θυμάρι, απλό μέλι και ξίδι. «Τρώω το ίδιο θυμάρι με τον αφέντη μου» λέει κάποιος σκλάβος στην κωμωδία Πλούτος του Αριστοφάνη, εννοώντας ότι βρίσκονται στην ίδια κατάσταση φτώχειας. Το θυμάρι ήταν λοιπόν άφθονο και φθηνό, έχαιρε όμως μεγάλης εκτίμησης λόγω των ιδιοτήτων του. Οι ηλικιωμένοι έπιναν τακτικά έγχυμα από θυμάρι για να διατηρήσουν τις πνευματικές τους δυνάμεις, ενώ πολύ δυναμωτικό θεωρείτο ένα ποτό που παρασκευαζόταν με το σιγοβράσιμο σύκων και θυμαριού σε νερό ή κρασί.
Illustration_Thymus_serpyllum0_cleanΤο θυμάρι ήταν φυτό αφιερωμένο στη θεά του έρωτα Αφροδίτη και κανείς δεν αμφισβητούσε πως προκαλεί ή ενισχύει τον πόθο. Ο τύραννος των Συρακουσών Διονύσιος ο Πρεσβύτερος, ξακουστός στην εποχή του (τέλη του 4ου αι. π.Χ..) για τα συμπόσια που διοργάνωνε, υποστήριζε ότι έφτανε να σκορπίσει στις αίθουσες φρεσκοκομμένο θυμάρι για να κυριευθούν οι καλεσμένοι του από ερωτική διάθεση.
Αλλά και ο Αριστοτέλης συνδέθηκε μέχρι το τέλος της ζωής του, απέκτησε μάλιστα ένα γιο μαζί, με μια εταίρα, το όνομα της οποίας, Ερπυλλίς, παραπέμπει στο άγριο θυμάρι και την ερωτική αναζωογόνηση που προκαλεί.
Ο  Ιπποκράτης στο σύγγραμμά του «Περί Διαίτης» αναφέρει πως το θυμάρι είναι θερμαντικό, υπακτικό και διουρητικό, αποβάλλει το φλέγμα ενώ στο «Περί Νούσων» το προτείνει ενάντια στη φθίση του λάρυγγα. Ο πιο λαμπρός φαρμακολόγος του αρχαίου κόσμου, ο Διοσκουρίδης, στο τρίτο βιβλίο του συγγράμματος «Περί Ύλης Ιατρικής», περιγράφει λεπτομερώς τρία είδη θυμαριού.
Πρώτο αναφέρει το Thymus capitatus ή κατ’ άλλους Coridothymus capitatus της σύγχρονης φυτολογίας: «Θυμάρι: το ξέρουν όλοι. Είναι ένας χαμηλός θάμνος με τη μορφή φρύγανου, καλυμμένος από πολλά στενά φυλλαράκια, ο οποίος έχει πορφυρόχρωμες ανθισμένες κορυφές και φυτρώνει σε πετρώδη και άγονα εδάφη. Όταν πίνεται με αλάτι και ξίδι, αποβάλλει το φλέγμα από την κοιλιά. Το αφέψημά του με μέλι βοηθά όσους έχουν ορθόπνοια , άσθμα ή ελμινθίαση, διευκολύνει την έμμηνο ρύση και τη γέννα· είναι επίσης διουρητικό, ενώ ανακατεμένο με μέλι συμβάλλει στην απόχρεμψη.»
thym - thymus vulgarisΟ Διοσκουρίδης αναφέρεται σε δύο είδη έρπυλλου. Με βάση την περιγραφή δεν χωρά αμφιβολία πως το πρώτο ταυτίζεται με το Thymus serpyllum, το οποίο, σύμφωνα πάντοτε με τον Διοσκουρίδη, μυρίζει σαν μαντζουράνα και είναι πρόσφορο για στεφάνια. Το άλλο είδος, ο άγριος που ονομαζόταν τότε και ζυγίς, είναι μάλλον το χαμηλό σε ύψος Thymus atticus που για τους αρχαίους υπερέχει φαρμακευτικά του προηγούμενου. Από τις χρήσεις που παρατίθενται κρατώ πως όταν πίνεται και γίνεται κατάπλασμα ωφελεί στα δαγκώματα των ερπετών, πως αν βραστεί σε ξύδι με την προσθήκη ρόδινου μύρου ανακουφίζει με επάλειψη τον πονοκέφαλο καθώς και ότι ενδείκνυται στο λήθαργο και τη φρενίτιδα.
Την ίδια ακριβώς εποχή, ο ρωμαίος φυσιοδίφης Πλίνιος ο Πρεσβύτερος τονίζει στη «Φυσική Ιστορία» του πως το θυμάρι γαληνεύει τους επιληπτικούς, κατασιγάζει τον πονοκέφαλο, και όταν καίγεται ξαποστέλνει όλα τα δηλητηριώδη όντα. Και φυσικά αποτελούσε απαραίτητο συστατικό στα amatorium, τα αφροδισιακά φίλτρα που χτυπούσαν στο γουδί οι μάγισσες της αρχαίας Ρώμης και τα μοσχοπουλούσαν σε άτεκνες γυναίκες, καταπονημένους συζύγους και ερωτοπλανταγμένους νεαρούς.
Στον Μεσαίωνα, εποχή που αναμασά τις αρχαίες διδαχές, το θυμάρι φημίζεται ως σωτήριο φάρμακο για την μελαγχολία, την κατάθλιψη και την επιληψία, με αποτέλεσμα πολύ συχνά τα στρώματα μαξιλάρια να παραγεμίζονται με το χόρτο του.
Η πίστη στην ιδιότητα του θυμαριού να χαρίζει θάρρος δεν έχει υποχωρήσει καθόλου. Σε μια εποχή γεμάτη πολέμους, εκστρατείες και σφαγές, η τόλμη αποτελεί περιπόθητη αρετή. Έτσι, οι ευγενείς κεντούν την εικόνα του θυμαριού πάνω σε
μαντήλια και τα χαρίζουν στους αναχωρούντες για τους Αγίους Τόπους σταυροφόρους, ώστε να μακελεύουν τους αλλόθρησκους δίχως δισταγμό. Το θυμάρι κοσμεί επίσης συχνά ασπίδες ιπποτών, ενώ το συναντάμε επίσης σε θρύλους που μιλούν για απλούς ιπποκόμους που αποκοιμήθηκαν σε λόφους κατάφυτους με το ανθισμένο φρύγανο, για να ξυπνήσουν ακατανίκητοι πολεμιστές. Η πίστη στην δύναμη του θυμαριού να αποδιώχνει τις δαιμονικές οντότητες είναι, τώρα πιο δυνατή από ποτέ. Ένας γερμανικός μύθος μιλάει για μια κοπέλα που ερωτεύτηκε παράφορα έναν όμορφο στρατοκόπο. Στη μητέρα της δεν άρεσε όμως καθόλου ο μαυρομάτης αυτός ξένος και μόλις έμαθε ότι η κόρη της ετοιμαζόταν να κλεφτεί μαζί του έραψε κρυφά της λίγο θυμάρι στη φορεσιά της. Τη νύχτα που ο ξένος ήρθε για να πάρει την κόρη κοντοστάθηκε τρομαγμένος, άφησε μια δυνατή
κραυγή και ανεμοσκορπίστηκε, αφήνοντας πίσω του την αποπνικτική αποφορά του θειαφιού. Παραδόξως όμως το θυμάρι εξυπηρετούσε και τα σχέδια όσων εχθρεύονταιτον άνθρωπο. Οι αλαφροΐσκιωτοι εκείνης της εποχής ορκίζονταν πως είχαν δει τις πανάσχημες βασίλισσες των ξωτικών και τις γριές μάγισσες να μεταμορφώνονται σε πανώριες υπάρξεις κάνοντας απλώς ένα μπάνιο σε νερό όπου είχε βράσει θυμάρι μαζί με απήγανο. Όταν πάντως ενέσκηψαν οι μεγάλες επιδημίες, με χειρότερη απ’ όλες την πανούκλα, οι εντριβές με ξίδι μέσα στο οποίο είχε μουλιάσει θυμάρι ή απλώς το κάψιμο του μέσα στους χώρους θεωρούνταν αποτελεσματικά προστατευτικά μέτρα. Σε πολλές σλαβικές χώρες εξακολουθούν μέχρι τις μέρες μας να θυμιατίζουν το σπίτι και το στάβλο με θυμάρι για να κρατήσουν μακριά τις μολυσματικές ασθένειες. Μεγάλη χρήση του γινόταν μέχρι πρόσφατα από τους ρώσους πεχλιβάνηδες που ξάπλωναν πάνω σε μαξιλάρια γεμάτα με ξερό θυμάρι για να αντλήσουν δύναμη και θάρρος.
Το θυμάρι, τέλος, παραμένει πάντοτε παρόν στον μακρύ κατάλογο των συστατικών του παντισάχ κουββέτ ματζουνού, του αφροδισιακού εκλείγματος δηλαδή που κατανάλωναν τακτικά οι οθωμανοί σουλτάνοι και αγοράζουν σήμερα μετά μανίας οι τουρίστες από τα μπαχαριτζίδικα την Κωνσταντινούπολης.
Θα διαπιστώσατε ασφαλώς ότι σε όλες σχεδόν τις εποχές και σε σχέση με το θυμάρι διατηρούνται οι ίδιες πάνω-κάτω πεποιθήσεις και πρακτικές. Θυμιατίζεται δηλαδή για να διώξει τις αρρώστιες και τα εχθρικά όντα, πίνεται ή τρώγεται για να χαρίσει θάρρος και να διεγείρει την επιθυμία, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να τονώσει τον αδύναμο οργανισμό και να γαληνέψει την παραφορά. Με αφετηρία την φράση του Αντισθένη «Αρχή παιδεύσεως η των ονομάτων επίσκεψις» ας ψάξουμε για τις αλήθειες που κρύβονται πίσω από το όνομα του ταπεινού αυτού σε ύψους, αλλά σημαντικού σε ιδιότητες θάμνου.
Ετυμολογικά λοιπόν, το θυμάρι ή θύμος όπως το ονόμαζαν οι αρχαίοι, προέρχεται από την λέξη θύω, η οποία αρχικά είχε την σημασία του «βγάζω καπνούς» και αργότερα του «θυσιάζω».Από την ίδια ρίζα προέρχονται
και οι λέξεις θυμίαμα και θυμιατίζω, ενώ στενή φαίνεται πως είναι και η σχέση με τον θυμό. Και θυμός στους αρχαίους δεν σημαίνει την οργή, αλλά τη ζωτική δύναμη, τη βούληση, όπως μας επιβεβαιώνουν λέξεις σαν το λιπόθυμος, εύθυμος,πρόθυμος κ.α.
Για τον Πλάτωνα μάλιστα ο θυμός αποτελεί ένα από τα τρία μέρη της ψυχής, την κινητήρια δύναμη της ανδρείας, την οποία όπως είδαμε νωρίτερα πίστευαν στην αρχαιότητα ότι θρέφει ο θύμος.
Η επικοινωνία ανάμεσα στους ανθρώπους και τους αόρατους θεούς γινόταν σε όλες σχεδόν τους πολιτισμούς δια μέσου του αρωματικού καπνού του θυμιάματος.
Στον Ικαρομένιππο του Λουκιανού η «αίθουσα εργασίας» του Δία διαθέτει πάτωμα γεμάτο με τρύπες που σφραγίζονται με πώματα. Κάθε φορά που ο πατέρας των θεών ανοίγειένα καπάκι μυρίζει τον καπνό και μαζί προσλαμβάνει τ’ όνομα εκείνου που έκανε την αναίμακτη θυσία. Γιατί οι θεοί του Ολύμπου δεν αγαπούν μόνο την κνίσα, την τσίκνα δηλαδή από τα σφάγια, αλλά και το ρητινώδες άρωμα του θυμαριού, της αρκεύθου και των πολλών άλλων φυτών που καίγονται για να τους ευφράνουν.
Με αναμμένα ματσάκια θυμαριού που κουφοκαίουν εξαγνίζονταν σε παλαιότερες εποχές οι ναοί, ενώ στα νοσοκομεία του αραβικού κόσμου ήταν το παραπέτασμα καπνού απ’ το κάψιμο του θυμαριού, του φασκόμηλου και ορισμένων άλλων δραστικών φυτών που εμπόδιζε το φίδι της μολυσματικής αρρώστιας να σέρνεται ανεμπόδιστα παντού. Μέχρι και τα τέλη του 17ου αιώνα τα φαρμακεία τις χριστιανικής Ευρώπης εμπορεύονταν ένα μείγμα από θυμάρι, στύρακα, βενζόη και λιβάνι το οποίο «καθάριζε» το μολυσμένο αέρα και προστάτευε από τις επιδημίες. Η αιτία όλων των παραπάνω ίσως να μην είναι άλλη από το ό,τι όταν το θυμάρι καίγεται εκλύεται θυμόλη, η οποία διαθέτει ισχυρές αντισηπτικές ιδιότητες.
Υπάρχουν αναφορές ότι ακόμα και σήμερα οι σαμάνοι-θεραπευτές ορισμένων φυλών της Μογγολίας και της Σιβηρίας καίνε μέσα σε κλειστούς χώρους μεγάλες ποσότητες από θυμάρι ώστε το πνεύμα τους να ταξιδέψει μαζί με τον πυκνό καπνό μακριά απ’την απτή πραγματικότητα. Σκοπός τους έχουν να ξετρυπώσουν τον υπαίτιο της αρρώστιας και να επιστρέψουν με το κατάλληλο για την κάθε περίπτωση φάρμακο.
Πολλές φορές μάλιστα το φάρμακο δεν αποκλείεται να είναι το ίδιο το θυμάρι. Αυτό τουλάχιστον συμβαίνει στην σύγχρονη αναβίωση του θεραπευτικού υποκαπνισμού και του τελετουργικού θυμιατίσματος, οι ακόλουθοι των οποίων αναγνωρίζουν στο θυμάρι πως ενισχύει τη θέληση και την πεποίθηση, αφυπνίζει τις μύχιες δυνάμεις που είναι απαραίτητες σε περιόδους κρίσης και λειτουργεί θαυμάσια ενάντια στην απάθεια, την κατάθλιψη και την αϋπνία. Υπάρχουν μάλιστα αρκετοί που ισχυρίζονται ότι το θυμάρι είναι ασυναγώνιστο αποτρεπτικό μέσο, διαθέτοντας την ικανότητα του να ξορκίζει τους επίμονους εφιάλτες ή καλύτερα ίσως, να επιτρέπει στους υπόγειους φόβους να αναδυθούν στην συνείδηση όπου μπορούν να τους αντιμετωπιστούν καλύτερα

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα φύλλα του θυμαριού, όταν ξεραθούν, αποκτούν καφεπράσινο χρώμα και αναδύουν το άρωμα τους όταν θρυμματιστούν. Η γεύση τους είναι πολύ δυνατή, ελαφρώς καυστική και πλούσια. Μαζί με τους αποξηραμένους ανθούς χρησιμοποιούνται ως μπαχαρικό για τον αρωματισμό διαφόρων φαγητών σε ψάρια, κρέατα, σε διάφορες σάλτσες, σούπες κ.λ.π. Είναι ένα από τα βασικά συστατικά του λικέρ βενεδικτίνη.
Νησιώτικα-ρεβύθια-με-θυμάρι-018Στην περιοχή της Μεσογείου είναι κυρίως η αραβική μαγειρική που επωφελείται από την τακτική χρήση του θυμαριού. Το ζαατάρ (λέξη που στα αραβικά σημαίνει θυμάρι) είναι ένα μείγμα από ξερά φυλλαράκια του, σουμάκ και σουσάμι, με το
οποίο σε ολόκληρη την Βόρεια Αφρική και Μέση Ανατολή καρυκεύουν κεφτέδες και λαχανικά ή το ανακατεύουν με λάδι και αλείφουν μ’ αυτό τις αραβικές πίττες. Η χρήση του ζαατάρ στην αραβική κουζίνα είναι ευρεία λόγω κυρίως των ορεκτικών, χωνευτικών και αντιφυσητικών του ιδιοτήτων.  Στο Λίβανο, οι
μητέρες δίνουν στα παιδιά τους όταν μελετούν για εξετάσεις ψωμί με λάδι και ζαατάρ για καλύτερες επιδόσεις. Θαυμάσιο σε γεύση και άρωμα είναι το θυμαρόψωμο ή μανακίς μπιλ-ζαατάρ του Λιβάνου, που ψήνεται σε πέτρινο φούρνο ή σε σάτζ (πρόκειται σαν σκεύος που μοιάζει πολύ με γουόκ) και τρώγεται ζεστό γιατί ποτέ δεν προλαβαίνει να κρυώσει. Παραδόξως, παρότι το θυμάρι από εδώ ξεκίνησε για να κατακτήσει ολόκληρο τον κόσμο, στην Ελλάδα δεν το χρησιμοποιούμε πολύ, καθώς με το έντονο άρωμα και τη δυνατή του γεύση αρωματίζονται μόνο λάδια, ξίδια,
σαλάτες και τουρσιά. Μπορούμε πάντως άφοβα να νοστιμίσουμε μ’ αυτό την φέτα ή αλλά τυριά, τα νερόβραστα λαχανικά, πίτες, σούπες και σάλτσες, αρκεί να θυμόμαστε πως ξερό το θυμάρι είναι πολύ πιο έντονο από νωπό, γι’ αυτό η χρήση τουπρέπει να γίνεται με φειδώ.
ImageHandler.ashxΓνωρίζουμε επίσης πως το θυμάρι αποτελεί απαραίτητο υλικό της γαλλικής μαγειρικής καθώς συμμετέχει πάντοτε στο μυρωδικό ματσάκι που ονομάζεται μπουκέ γκαρνί. Στην ισπανική και μεξικανική κουζίνα καρυκεύει συνήθως βραστά, σούπες και σάλτσες ενώ για τους Ιταλούς ταιριάζει πολύ σε πίτσες και λαζάνια.
Τελειώνοντας πρέπει να αναφέρουμε την σόπα ντε φαρίγκολα, την εύκολη και γρήγορη στην παρασκευή της θυμαρόσουπα που απολαμβάνουν από αρχαιοτάτων χρόνων οι βοσκοί της Καταλονίας.

evernote-camera-roll-20140208-230109 Ρίχνουν ένα ή δύο κλαδάκια ξερού θυμαριού σε μια κούπα βραστό νερό, το σουρώνουν μετά από λίγο, προσθέτουν λάδι και περιχύνουν με το ζουμί λεπτές φέτες ψωμιού.

 

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Το θυμάρι περιέχει αιθέριο έλαιο σε ποσοστό 1-2%. To κύριο συστατικό του αιθέριου έλαιου του θυμαριού κατά 20-54% είναι η θυμόλη ή, αλλιώς, καμφορά του θυμαριού, έχει χρήσεις στην αρωματοποιία και στην οδοντιατρική. Η θυμόλη έχει αντισηπτική δράση και αποτελεί το κυρίως συστατικό πολλών εμπορικών σκευασμάτων για την πλύση του στόματος, όπως η Listerine. Πριν την έλευση των σύγχρονων αντιβιοτικών, το αιθέριο έλαιο θυμαριού χρησίμευε για την επάλειψη των γαζών. Η θυμόλη έχει αποδειχτεί επίσης αποτελεσματική στην καταπολέμηση των μυκητων που συχνά μολύνουν τα νύχια των ποδιών. Αποτελεί επίσης ενεργό συστατικό σε κάποια φυτικά σκευάσματα χωρίς οινόπνευμα, για την απολύμανση των χεριών.
Το θυμάρι χρησιμοποιείται ευρέως σε όλες στις παραδοσιακές και εναλλακτικές ιατρικές. Η θυμόλη την οποία περιέχει είναι ισχυρό αντισηπτικό 25 φορές πιο δραστικό από τη φαινόλη και υπερτερεί αυτής γιατί ερεθίζει λιγότερο τους βλεννογόνους.
Φυσικό τονωτικό σε περιπτώσεις σωματικής και πνευματικής κατάπτωσης, άγχους και κατάθλιψης. Βοηθά στην διαύγεια πνεύματος .
thyme-essential-oilΤο ζεστό ρόφημα θυμαριού είναι εφιδρωτικό και συνεπώς αποτελεσματικό και κατευναστικό σε περιπτώσεις κρυολογήματος, βρογχίτιδας, αμυγδαλίτιδας, βήχα, άσθματος, γαστρίτιδας, κρυώματος της κοιλιάς συνοδευόμενη από διάρροια, διάρροιας, τροφικών δηλητηριάσεων και πυρετού.
Σε περιπτώσεις λοιμώξεων των πνευμόνων που χαρακτηρίζονται από παχύρρευστο, κιτρινωπό φλέγμα λειτουργεί αποτελεσματικά προκαλώντας απόχρεμψη κολλωδών βλεννών.
Το ρόφημα θυμαριού :
-θεωρείται αντισηπτικό της πεπτικής οδού
-ανακουφίζει από το φούσκωμα καταπραύνοντας το πεπτικό σύστημα, πράγμα που οφείλεται στην αντισπασμωδική δράση του αιθερίου ελαίου της θυμόλης στους μαλακούς μύες
-βοηθάει πολύ στην πέψη κυρίως των λιπαρών τροφών
-χρησιμοποιείται κατά της ατονίας του πεπτικού συστήματος και της ανορεξίας.
-λόγω της ήπιας στυπτικής του δράσης είναι χρήσιμο στην παιδική διάρροια και τη νυχτερινή ενούρηση.
–Το θυμάρι καταπολέμα την ψωρίαση και την ακμή.
–Κομπρέσες από θυμάρι δρουν κατά των μυϊκών σπασμών (στραβολαίμιασμα) και των τσιμπημάτων από έντομα.
–Ως γαργάρα ή στοματική πλύση, το θυμάρι είναι εξαιρετικό γιατρικό κατά του πονόλαιμου και της ουλίτιδας.
–Εξωτερικά, μπάνια με θυμάρι χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση από τους πόνους των ρευματισμών και το έλαιο του συχνά χρησιμοποιείται σε υγρά εντριβών και λάδια για μασάζ.
http://www.monastiriaka.gr
d59611c47e0287dc6870bf9337fedbd5.pngΑπό τις δύο μεγάλες παραδοσιακές ιατρικές σχολές της Ανατολής, η Αγιουρβέδα το μεταχειρίζεται κυρίως ως θερμαντικό αντιφυσητικό, αντιβηχικό και αντιπαρασιτικό
βότανο. Στην κινέζικη πάλι θεραπευτική τέχνη το καλλιεργούμενο θυμάρι (Thymus vulgaris) ονομάζεται σεξιανγκτσάο, δηλαδή μόσχοσμο φυτό, και χρησιμοποιείται εδώ
και περίπου έναν αιώνα ενάντια στην βρογχίτιδα, την αρυγγίτιδα, τον βήχα και τα παράσιτα που προκαλούν αγκυλοστομίαση. Το άγριο ξαδελφάκι του (Thymus
serpyllum), πάλι, ή ντιτζιάο, καρύκευμα του εδάφους δηλαδή, όνομα που υπογραμμίζει ωραιότατα το χαμηλό του ύψος, βρίσκει χρήση εδώ και χίλια τουλάχιστον χρόνια. Ενεργειακά αξιολογείται ως ένα αιχμηρό και θερμαντικό βότανο που δυναμώνει τον οργανισμό, διώχνει το κρυολόγημα, τον πονοκέφαλο, την ναυτία,τον κοιλόπονο και προσφέρει σπουδαίες υπηρεσίες σε πεπτικά προβλήματα, σε φλεγμονές του ανώτερου αναπνευστικού, στην αρθρίτιδα και στους ρευματισμούς.
Το θυμάρι βρίσκει επίσης πολλές εφαρμογές στη σύγχρονη βιομηχανία φαρμάκων και καλλυντικών λόγω των αντισηπτικών, επουλωτικών, σπασμολυτικών και αποχρεμπτικών του ιδιοτήτων. Αποσμητικά σαπούνια, κρέμες που τονώνουν την επιδερμίδα, λοσιόν για την ακμή, σαμπουάν ενάντια στη πιτυρίδα,στοματικά
διαλύματα και οδοντόκρεμες, αντιβηχικά σιρόπια, λοσιόν για μετά το ξύρισμα,φάρμακα για τη δυσπεψία, είναι κάποια μόνο από τα προϊόντα που συχνά ενισχύονται με το αιθέριο έλαιο του.
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Agricultural Research Service, U. S. Department of Agriculture, Beltsville, Maryland, του Institute for Applied Botany and Pharmacognosy, University of Veterinary Medicine Vienna, Austria και πολλών άλλων Πανεπιστημίων
Οι αντιμικροβιακές και οι αντιβακτηριδιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν και από σχετική έρευνα του Εργαστηρίου Χημείας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Οι αντιβακτηριδιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν και από το Department of Biology, University of Mosul, Mosul, Iraq

Μελισσοκόμικες χρήσεις:
http://www.bees.gr/archives/3096
Το θυμάρι θεωρείται κορυφαίο μελισσοκομικό φυτό, επειδή δίνει ένα εξαιρετικά αρωματικό μέλι με μεγάλη διατροφική αξία. Το θυμάρι περιέχει αιθέριο έλαιο που το κυριότερο συστατικό του είναι η θυμόλη (ποσοστά άνω του 25%) Η θυμόλη έχει αντισηπτική δράση και υπήρξε φυσικός προκάτοχος των σύγχρονων αντιβιοτικών. Η θυμόλη έχει εφαρμογές και στη μελισσοκομία, αφού μπορεί κανείς να καταπολεμήσει με αυτή βιολογικά το μεγαλύτερο εχθρό της μέλισσας στην Ελλάδα (μετά τον άνθρωπο) το βαρρόα.
130616_thymusΤο θυμαρίσιο μέλι κάνει περίπου εννιά μήνες για να αρχίσει να κρυσταλλώνει, αλλά η κρυστάλλωση μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά, αν το μέλι έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε θυμάρι και να αρχίσει ακόμα και μετά τα 2 χρόνια. Αυτό δε σημαίνει ότι ένα μέλι που κρυσταλλώνει πιο γρήγορα είναι υποδεέστερο.
Η γεύση του θυμαρίσιου μελιού είναι έντονη και μπορεί να είναι και λίγο καυστική και το χρώμα του είναι ανοιχτόχρωμο. Συνήθως είναι μέλι με ελάχιστη υγρασία και είναι αρκετά πηκτό (αν συγκριθεί πχ με μέλι πορτοκαλιάς, ακακίας ή βαμβακιού).
Το θυμαρίσιο μέλι είναι ο κύριος και ίσως και μοναδικός τρύγος για ορισμένες περιοχές της Ελλάδας. Τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε θυμάρι έχουν συνήθως μέλια περιοχών όπως οι Κυκλάδες όπου δεν υπάρχουν άλλα φυτά για να γίνει πρόσμιξη στο νέκταρ από την ίδια τη μέλισσα. Παρόλα αυτά το πιο φημισμένο θυμαρίσιο μέλι και ίσως το ακριβότερο το βρίσκει κανείς στα Κύθηρα.
Το θυμαρίσιο μέλι είναι ένα προϊόν δύσκολο να παραχθεί, όχι τόσο γιατί τα μελίσσια θέλουν κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία πριν τον τρύγο του αλλά επειδή όσο ανθεκτικό είναι το θυμάρι ως φυτό, τόσο ευαίσθητο είναι το λουλούδι του.
Έτσι αν οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές οι μέλισσες δεν θα συλλέξουν ικανοποιητικές ποσότητες. Μια παρατεταμένη βροχή την περίοδο της ανθοφορίας μπορεί να κάνει το φυτό πολύ “υγρό” και το νέκταρ του να αραιώσει τόσο ώστε να μην προκαλεί το ενδιαφέρον της μέλισσας (οι μέλισσες έχουν λιγότερο έντονη την αίσθηση της γεύσης από εμάς. Έτσι ένα αραιό και όχι και τόσο γλυκό νέκταρ δεν τις ελκύει) Ένας έντονος καύσωνας μπορεί να στεγνώσει γρήγορα το φυτό και τα άνθη να ξεραθούν, οπότε πάλι δεν θα υπάρξει ικανοποιητικός τρύγος. Οι ιδανικές συνθήκες είναι έχει ποτιστεί καλά το φυτό πριν την ανθοφορία και κατά τη διάρκεια αυτής απλά να κάνει δροσούλα και να έχει μια σχετική υγρασία (νότιους ανέμους κλπ).  Η δυσκολία στη συλλογή μεγάλων ποσοτήτων και η ιδιαίτερα ευχάριστη γεύση, καθιστούν το θυμαρίσιο μέλι το πιο ακριβό στην Ελλάδα.
University of Veterinary Medicine Vienna, Vienna, Austria
Department of Biology, University of Mosul, Mosul, Iraq
Agricultural Research Service, U. S. Department of Agriculture, Beltsville, Maryland
ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
www.monastiriaka.gr
Το άρωμα του μύθου, του θύμου οι αλήθειες

www.bees.gr
U. P. Hedrick – E. Lewis Sturtevant : Sturtevant’s Edible Plants of the World ,Dover Publications (February 1972)
Richard Mabey : Plants with a Purpose, HarperCollins Distribution Services 1980
Tyozaburo Tanaka : Tanaka’s Cyclopedia of edible plants of the world, Yugaku-sha : distributed by Keigaku Pub. Co 1976
Deni Bown : Encyclopedia of Herbs and Their Uses, DK Publishing 1995
WILLIAM H. HYLTON – JOSIE A. HOLTOM :Complete Guide to Herbs, RODALE BOOKS,US 1979
Daferera, D. J. Tarantilis, P. A. and Polissiou M. G. 2002. Characterization of Essential Oilsfrom Lamiaceae Species by Fourier Transform Raman Spectroscopy. Journal of Agricultural
and Food Chemistry, 50: 5503-5507

Read Full Post »

Trifolium repens Αρχαία Θουρια, Αιθαία, 27 Απρίλη 2014

Trifolium repens Αρχαία Θουρια, Αιθαία, 27 Απρίλη 2014

Το έρπον ή λευκό τριφύλλι (Τριφύλλιον το έρπον, Trifolium repens) είναι φυτό ποώδες της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας, πολυετές, βραδείας ανάπτυξης που απλώνεται με έρποντες βλαστούς. Το λευκότριφύλλι θεωρείται ότι εξελίχθηκε στην περιοχή της Μεσογείου από πρωταρχικούς τύπους τριφυλλιού οι οποίοι κατάγονταν από τη Β. Αμερική και μετανάστευσαν μέσω της Ασίας στη Μεσόγειο. Στη χώρα μας απαντάται ως αυτοφυές, σχεδόν σε όλες τις περιοχές και αποτελεί αξιόλογο συνθετικό φυσικών βοσκοτόπων, δασολίβαδων, χέρσων αγρών, παρυφών δρόμων κ.λπ.
Βοτανικά_χαρακτηριστικά_έρποντος_τριφυλλιούΗ σημασία της καλλιέργειας του λευκού τριφυλλιού είναι μεγάλη. Είναι κατάλληλο για βοσκή, για την παραγωγή σανού ή ενσιρωμένης τροφής. Συμμετέχει στους μόνιμους λειμώνες μαζί με τα αγρωστώδη. Συνδυάζεται πολύ καλά με το πολυετές λόγιο. Έχει καλή θρεπτική αξία και είναι πολύ εύγευστο. Είναι χρήσιμο και στη μελισσοκομία. Κατάλληλο είναι επίσης και για χλοοτάπητες.
Το έρπον τριφύλλι είναι τετραπλοειδές είδος. Έχει πολλούς γενοτύπους, οι οποίοι διαφέρουν σημαντικά ως προς το μέγεθος. Το φύτρωμα είναι επίγειο. Η πασσαλώδης ρίζα των νεαρών φυταρίων διατηρείται τα πρώτα 1-2 έτη, ενώ αναπτύσσεται και πλάγιο ριζικό σύστημα. Ο κύριος όγκος του ριζικού συστήματος βρίσκεται σε βάθος μέχρι 30cm. Κατά τη διάρκεια των τεσσάρων πρώτων εβδομάδων τα φυτά αναπτύσσονται σαν μία μορφή ροζέτας και στη συνέχεια εκπτύσσονται βλαστοί (στόλωνες) από οφθαλμούς του κυρίως βλαστού, ο οποίος σταματά να αναπτύσσεται. Με τον τρόπο αυτό ανάπτυξης το έρπον τριφύλλι δεν έχει όρθιους βλαστούς. Οι στόλωνες παρουσιάζουν συνεχή ανάπτυξη, έχοντας ακραίο μερίστωμα, έρπουν και τα γόνατα (οφθαλμοί) που έρχονται σε επαφή με το έδαφος, εάν υπάρχει η κατάλληλη υγρασία, ριζοβολούν. Η ανάπτυξη και η επιβίωση του καθενός εξαρτάται από το δικό του ριζικό σύστημα.
Plate-19-WHITE-OR-DUTCH-CLOVER-TriFolium-repens-LΟι στόλωνες είναι γενετικά όμοιοι, δεν συνδέονται όμως μεταξύ τους. Κάθε στόλωνας μπορεί να σχηματίσει νέους στόλωνες και κατ’ αυτόν τον τρόπο θεωρητικά το έρπον τριφύλλι μπορεί να ζει συνέχεια. Η μορφολογία που παρουσιάζει το φυτό εξαρτάται εν μέρει από το γενότυπο. Επηρεάζεται σημαντικά και από τη συχνότητα κοπής ή βόσκησης.

Trifolium repens Αρχαία Θουρια, Αιθαία, 27 Απρίλη 2014

Trifolium repens Αρχαία Θουρια, Αιθαία, 27 Απρίλη 2014

Τα φύλλα αναπτύσσονται κατ’ εναλλαγή επάνω στους στόλωνες και είναι σύνθετα με τρία φυλλάρια. Κάθε φυλλάριο έχει ωοειδές σχήμα ή ελαφρά στρογγυλεμένο και συνήθως, όχι πάντα, φέρει χαρακτηριστική κηλίδα σε σχήμα V περισσότερο ή λιγότερο ευδιάκριτη. Ο μίσχος των φύλλων είναι μακρύς. Τα άνθη εκφύονται κατά κεφαλές στην άκρη μακρών αξόνων οι οποίοι βλαστάνουν από τους κόμβους των ερπόντων βλαστών. Από κάθε κόμβο μπορεί να εκπτυχθεί στόλωνας ή ανθοταξία όχι όμως και τα δύο. Τα άνθη είναι μικρού μεγέθους και έχουν χρώμα λευκό, αλλά και αποχρώσεις του ροζ στον άγριο τύπο. Γενικά θεωρείται φυτό μακράς φωτοπεριόδου. Είναι φυτό σταυρογονιμοποιούμενο και πρακτικά αυτόστειρο. Στη σταυρογονιμοποίηση οφείλεται η μεγάλη παραλλακτικότητα μεταξύ των γενοτύπων ως προς τα διάφορα χαρακτηριστικά.
5347389604_d9871ea635_zΟι λοβοί είναι μικροί και περιέχουν μέχρι 3-4 σπόρους. Οι σπόροι είναι πολύ μικροί (1.400-1.800 σπόροι/g) με σχήμα στρογγυλό ή ωοειδές και χρώμα αρχικά κίτρινο, στιλπνό, το οποίο με τον καιρό αλλάζει και γίνεται ερυθρό-καφέ. Το ποσοστό σκληρών σπόρων στο έρπον τριφύλλι είναι υψηλό, μέχρι 60%.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα φύλλα τρώγονται ωμά ή μαγειρεμένα όπως τα άλλα χόρτα. Τα νεαρά φύλλα που συγκομίζονται πριν έρθει το φυτό σε ανθοφορία χρησιμοποιούνται σε σαλάτες, σούπες κ.α. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως λαχανικό, μαγειρεμένα όπως το σπανάκι.

virágos saláta 2Τα λουλούδια και οι λοβοί του σπόρου αποξηραμένα και αλεσμένα σε σκόνη χρησιμοποιούνται ως αλεύρι ή επάληψη σε μαγειρευτά φαγητά, όπως το βρασμένο ρύζι. Τα τρυφερά λουλούδια μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε σαλάτες. Τα αποξηραμένα φύλλα προσδίδουν άρωμα βανίλιας στα κέικ κ.α. Οι αποξηραμένοι κάλυκες των λουλουδιών είναι ένα υποκατάστατο τσαγιού.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Το φυτό είναι αντιρευματικό, δρα ενάντια στην λεμφαδενίτιδα, ειναι καθαρτικό, καθαρίζει και τονώνει τον οργανισμό. Μια έγχυση έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία του βήχα, τα κρυολογήματα , πυρετούς και την Λευκόρροια. Ένα βάμμα των φύλλων εφαρμόζεται ως αλοιφή για την ουρική αρθρίτιδα . Μια έγχυση των λουλουδιών έχει χρησιμοποιηθεί ως καθαριστικό ματιών.
trifolium_repens10Σε σχετικές έρευνες του North-Eastern Hill University, Shillong, India αποδείχθηκε η δράση των υπέργειων μερων του φυτού κατά των παρασίτων σκουλικιών του ανθρώπινου οργανισμού .
North-Eastern Hill University, Shillong, India
 gaiapedia

Plants For A Future

Facciola. S. Cornucopia – A Source Book of Edible Plants

Launert. E. Edible and Medicinal Plants

Moerman. D. Native American Ethnobotany

Read Full Post »

Older Posts »