Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Καθαρτικά’ Category

 Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, Άμμοι, 20 Ιούνη 2015

Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, Άμμοι, 20 Ιούνη 2015

Το Μάραθον το κοινόν ή Φοινίκουλον το κοινόν (Foeniculum vulgare) είναι πόα διετής ή πολυετής της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας, που ανήκει στην Οικογένεια των Σκιαδοφόρων (Apiaceae ή Umbelliferae), αγγειοσπέρμων, δικοτυληδόνων φυτών. Στην ίδια Οικογένεια ανήκουν επίσης : ο Μαϊντανός, ο ΄Ανηθος, το Καρότο, το Κύμινο, κλπ.
Το μάραθο απαντά ως αυτοφυές στις άκρες αγρών, κήπων, αμπελώνων, γηπέδων, οικοπέδων, δρόμων κλπ. Αγαπά εδάφη εύφορα και υγρά. Επίσης καλλιεργείται στους κήπους ως λαχανικό.
Το μάραθο έχει φύλλα λεία, τρις ή πολλαπλά πτεροσχιδή, με νηματοειδείς καταλήξεις. Από την ρίζα του φυτού φύονται περισσότεροι βλαστοί ( ύψους 1,50-2,00 μ. περίπου).

Foeniculum_vulgare1Τα άνθη αυτού είναι μικρού σχήματος, χρώματος κιτρίνου και είναι διατεταγμένα κατά τρόπον, ώστε να σχηματίζουν σκιάδια.

 Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Πλατύ, Ανεμόμυλος, Λυγιές, 20 Ιούνη 2015

Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Πλατύ, Ανεμόμυλος, Λυγιές, 20 Ιούνη 2015

Υπάρχει επίσης η ποικιλία: Μάραθον το κοινόν, ποικιλία αζορικόν ( Foeniculum vulgare, var. Azoricum , var. Dulce), το οποίον είναι γνωστό με το ιταλικόν όνομα «Φοινόκιον». Αυτό διαφέρει από το γνωστό μάραθο, διότι έχει χονδροτέρους και χαμηλοτέρους, σαρκώδεις, σωληνοειδείς βλαστούς, με βάσεις διατεταγμένες η μία επάνω στην άλλη, οι οποίες σχηματίζουν ένα είδος χονδρού βολβού, που αποτελεί το εδώδιμο τμήμα του φυτού. Οι σαρκώδεις αυτοί βλαστοί του φυτού τρώγονται ωμοί ή μαγειρευτοί.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Από το μάραθο χρησιμοποιούνται κυρίως τα τρυφερά φύλλα ως μυριστικά ή λαχανικά και τα σπέρματα αυτού, για τον αρωματισμό φαγητών ή για την παρασκευή αιθερίου ελαίου. Επίσης χρησιμοποιούνται οι βλαστοί, οι οποίοι αναμειγνύονται με τα στρέμφυλα ή τσίκουδα, κατά την απόσταξη αυτών και τον αρωματισμό της ρακής. Από τους σπόρουςτου μαράθου εξάγεται το μαραθέλαιον. Τα φύλλα ή οι σπόροι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να κάνουν μια ευχάριστη γεύση τσαγιού βοτάνων. Οι καρποί έχουν γεύση ευχάριστη, αρωματική, καυστική, μισογλυκεία, που ομοιάζει με εκείνην του ανήθου.
Fennel_seed_1Επαφή του δέρματος με τους χυμούς ή το αιθέριο έλαιο του φυτού μπορεί να προκαλέσει φωτοευαισθησία ή και δερματίτιδα σε μερικούς ανθρώπους . Κατάποση του ελαίου μπορεί να προκαλέσει εμετό, σπασμούς και πνευμονικό οίδημα.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Ο άνθρωπος από πολύ ενωρίς εγνώριζε το μάραθο και πιθανώς η ονομασία του φυτού είναι προελληνική, όπως συμβαίνει με τις ονομασίες και πολλών άλλων φυτών. Ενδεικτικά αναφέρονται τα επόμενα παραδείγματα φυτών, η ονομασία των οποίων θεωρείται προελληνική : άμπελος, άνηθος, άνθος, ασπάλανθος, ασπάραγγος, δίανθος, κάππαρις, κορίαννον, κύμινον, κυπάρισσος, νάρκισσος, ρόδον κλπ.
Ο άνθρωπος εχρησιμοποιούσε το μάραθον και εξακολουθεί να το χρησιμοποιεί μέχρι σήμερα, ως λαχανικό, ως καρύκευμα και ως φάρμακο.
Illustration_Foeniculum_vulgare0Ο Θεόφραστος ο Ερέσιος (372-287 π. Χ.), αναφέρει συχνά το μάραθον, ήτοι :
1) « Γυμνοσπέρματα δε των τε λαχάνων πολλά, καθάπερ άνηθον, κορίαννον, άνησον, κύμινον, μάραθον και έτερα πλείω». (Θεόφραστος, Περί φυτών ιστορίας 1, 11, 2 ).
2) «΄Εχει δε και η των δένδρων αυτών υγρότης, ώσπερ ελέχθη, διάφορα είδη και των λαχανωδών δε, αι δε και ευωδίαν, ώσπερ αι του σελήνου, ανήθου, μαράθου και των τοιούτων».(Θεόφραστος, Περί φυτών ιστορίας 1, 12, 2 ).
3) « Εν δε τοις ανακάνθοις ουκ έστιν ούτως διαλαβείν τοις γένεσιν προς τούτοις έτι τα ναρθηκώδη και εννυρόκαυλα, καθάπερ μάραθον, ιππομάραθον, ναρθηκία, νάρθηξ».(Θεόφραστος, Περί φυτών ιστορίας 6, 1, 4 ) Ο Διοσκουρίδης ο Πεδάνιος ή Αναζαρβεύς ( περίπου 9-79 μ. Χ.), αναφερόμενος στο μάραθο, σημειώνει τα ακόλουθα :
«Μάραθον. Τούτου εσθιομένη η πόα δύναται γάλα κατασπάν και το σπέρμα δε πινόμενον ή συνεψόμενον πτισάνη. Το δε αφέψημα της κόμης ποθέν νεφριτικοίς και τοις περί κύστιν πάθεσιν αρμόζει, διουρητικόν υπάρχον, ερπετοδήκτοις δε δίδοται συν οίνω και κασταμήνια άγει, εν πυρετοίς τε ναυσίαν και καύσον στομάχου παραιτείται μετά ψυχρού ύδατος πινόμενον.
Αι δε ρίζαι λείαι συν μέλιτι καταπλασθείσαι κυνοδήκτοις θεραπεύουσιν. Ο δε χυλός εκθλιβέντων των καυλών και των φύλλων εν ηλίω ξηρανθείς εις τα οφθαλμικά, όσα προς οξυδερκίαν, σκευάζεται χρησίμως. Χυλίζεται δε προς τα αυτά και το σπέρμα χλωρόν έτι ον συν τοις φύλλοις και τοις ακρεμόσι και η ρίζα κατά την πρώτην εκβλάστησιν.
Εν δε τη προς εσπέραν Ιβηρία και οπόν ανίησιν όμοιον κόμμει, αποθεριζόντων εν τη ανθήσει μέσον τον καυλόν των επιχωρίων και πυρί παρατιθέντων, ίνα υπό της θερμασίας οίον αφιδρώσαν εξιπώση το κόμμι. ΄Εστι δε ενεργέστερον του χυλού προς τα οφθαλμικά τούτο».Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 3, 70).
Ο αυτός συγγραφέας αναφέρεται και στο Ιππομάραθον, γράφων τα ακόλουθα :
«Ιππομάραθον. Μάραθόν εστιν άγριον μέγα. Φέρει δε το σπέρμα καχρυί όμοιον, ρίζα δε ύπεστιν ευώδης, ήτις πινομένη στραγγουρίαν ιάται και έμμηνα άγει προστιθεμένη. Το δε σπέρμα και η ρίζα κοιλίαν ίστησι πινόμενα, θηριοδήκτοις τε βοηθεί και λίθους θρύπτει και ίκτερον αποκαθαίρει. Των δε φύλλων το αφέψημα πινόμενον γάλα άγει και τας εκ τοκετών γυναίκας αποκαθαίρει.
Καλείται και έτερον ιππομάραθον, φύλλα έχον μικρά, στενά, προμήκη, καρπόν δε στρογγύλον προς τον του κορίου, δριμύν, θερμαντικόν. Αναλογεί δε αυτού η δύναμις τω προειρημένω, ασθενέστερον ενεργούσα».
(Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 3, 71).
Ο αυτός συγγραφέας αναφέρει και τον «μαραθίτην οίνον», γράφων τα εξής :
«Και μαραθίτης δε (οίνος) και ανήθινος και πετροσελινίτης ομοίως σκευάζονται, προς τα αυτά ποιούντες».(Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 5, 65).
Συνιστάται δε ο μαραθίτης οίνος στις επόμενες περιπτώσεις:
«ποιεί δε όρεξιν και στομαχικοίς δε αρμόζει και δυσουρούσιν. ΄Εστι δε και εύπνους».(Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 5, 64).
Ο Μέγας Βασίλειος, Αρχιεπίσκοπος Καισαρείας της Καππαδοκίας (329/330-379 μ.Χ.) αναφερόμενος στις φαρμακευτικές ιδιότητες του μαράθου και στις θραπευτικές αυτού χρήσεις, γράφει τα επόμενα :
«Και όφις την εν τοις οφθαλμοίς βλάβην εξιάται βοσκηθείς μάραθρον».
Είναι αξιοσημείωτον, ότι και σήμερα, οι ακολουθούντες την Λαϊκή Ιατρική, θεωρούν το μάραθον ως κατάλληλον φάρμακον για την αντιμετώπιση των οφθαλμολογικών παθήσεων γενικώς. Λέγεται δε, ότι οι όφεις τρίβουν το κεφάλι των και ειδικότερα τους οφθαλμούς των στα μάραθα, για να θεραπεύσουν οφθαλμικές παθήσεις και να είναι σε θέση να βλέπουν καλύτερα, γεγονός, το οποίον ήδη, ως προανεφέρθη, σημειώνει και ο Μέγας Βασίλειος.
Σε Κρητικόν Ιατροσόφιον του 19ου αι. αναφέρονται τα επόμενα σχετικά με την χρήση του μαράθου:
1) «Εις το κοινήσαι την κοιλίαν ανόδυνος ( αντιμετώπιση δυσκοιλιότητας). Ει δε και θέλεις πλεάν θερμότερον.(Λάβε και βράσε ) Μάραθα, τίλην κρασίου, απιστίαν, φλισκούνι, άνιθον, χαμόμιλα, αγριαγούρας ρίζαν, ορνιθόξιγκον, χινόξυγκον, κάμε ως άνωθεν».
2) « Εις άνθρωπον οπού ξερνά (κάνει έμετον) πολλά. Μαραθόσπορον και πλατί κίμινον ας τρώγι ( και ιαθήσεται)».
3) « Εις σπλήνας πόνον.Μαράθου ρίζες και περισύμπουλου (πετροσέλινου, ήτοι μαϊντανού) και αγριοελέας και ετέας και σελίνου, βάλε διό λαίνια νερό να ψυθούν έως να φυράσει το μισόν και να είναι με το ζύγι ήσια όλλα και κατέβασέ τζι, σούροσον και όταν διψά, δίδε του να πίνει».
4) « ΄Οταν πονεί το υπογάστριον, πίνε του μαράθου το ζουμί με ζάχαριν».
Σημειωτέον, ότι το μάραθον ως θερμαντικόν χρησιμοποιείται σε πολλές περιπτώσεις. ( Βλ. και. Παύλου Αιγινήτου, Επιτομαί ιατρικαί, 7, 3, 12, 9).
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Ο Μάραθος έχει μια μακρά ιστορία στη θεραπεία μιας ποικιλίας προβλημάτων, ειδικά εκείνων του πεπτικού συστήματος. Οι σπόροι, τα φύλλα και οι ρίζες μπορούν να χρησιμοποιηθούν, αλλά οι σπόροι είναι πιο ενεργές ιατρικά και είναι το τμήμα που χρησιμοποιείται κανονικά. Το φυτό είναι αναλγητικό, αντιφλεγμονώδες, αντισπασμωδικό, αρωματικό, άφυσο, διουρητικό, εμμηναγωγό, αποχρεμπτικό, παραισθησιογόνο, καθαρτικό, τονωτικό και δραστικό στην θεραπεία της στοματίτιδας. Μια έγχυση χρησιμοποιείται στη θεραπεία της δυσπεψίας, την κοιλιακή διάταση, πόνους στο στομάχι κλπ.

foeniculum-vulgare-fenouil-teinture-mere-bioverΒοηθά στην αντιμετώπιση των λίθων των νεφρών και, όταν συνδυάζεται με ένα απολυμαντικό του ουροποιητικού κάνει μια αποτελεσματική θεραπεία για την κυστίτιδα. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως γαργάρα για τον πονόλαιμο και ως πλύσιμο των ματιών, για πόνο στα μάτια και επιπεφυκίτιδα. Μια έγχυση της ρίζας χρησιμοποιείται για τη θεραπεία προβλημάτων του ουροποιητικού συστήματος. Η German Commission E Monographs, ενας θεραπευτικός οδηγός για φυτικά φάρμακα, εγκρίνει το Foeniculum vulgare για το βήχα, βρογχίτιδα, δυσπεψία.
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου :Atatürk University, Turkey
Οι ηπατοπροστατευτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικά πειράματα του Πανεπιστημίου Yüzüncü Yıl University, Turkey
Η αντιμικροβιακή δράση του φυτού τεκμηριώθηκε με σχετικά πειράματα δύο Ιταλικών Πανεπιστημίων:Università degli Studi della Basilicata, Potenza και Università di Napoli “Federico II”,Italy
Η η αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δράση του φυτού τεκμηριώθηκε με σχετικά πειράματα του Πανεπιστημίου Universidade do Algarve, Portugal.
80988Οι αντιμυκητιακές ιδιοτητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου: DMIMS University, Sawangi, India
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Οι σπόροι περιέχουν μέχρι 5% αιθέριο έλαιο. Αυτό χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς σκοπούς, ως αρωματική ύλη τροφίμων, σε οδοντόκρεμες, σαπούνια, αρώματα, αποσμητικά χώρου, κλπ . Η γεύση του ελαίου μάραθου εξαρτάται από δύο κύρια συστατικά του: «Φενχόνη» που είναι πικρή , ενώ η «ανηθόλη» ειναι γλυκιά. Οι αναλογίες αυτών των δύο συστατικών ποικίλει ανάλογα με το μέρος του φυτού και την περιοχή. Η ποιότητα του λαδιού εξαρτάται επίσης από το πόσο καλά έχει ξηρανθεί ο σπόρος. Το λάδι από την ατελή ωρίμανση και αποξηραμένους σπόρου είναι πολύ γλυκό και πιο αρωματικό. Το αποξηραμένο φυτό δρα εντομοαπωθητικά. Τα θρυμματισμένα φύλλα είναι αποτελεσματικά για τη διατήρηση των σκύλων χωρίς ψύλλους. Κίτρινες και καφέ χρωστικές ουσίες παράγονται από το φυτό.
Department of Chemistry Education, Atatürk University,Turkey
Università degli Studi della Basilicata, Potenza και Università di Napoli “Federico II”,Italy
Duke. J. A. and Ayensu. E. S. Medicinal Plants of China
Foster. S. & Duke. J. A. A Field Guide to Medicinal Plants
Ν. Ε. Παπαδογιαννάκης Κρητικό ιατροσόφιον του 19ου αιώνα
Universidade do Algarve, Faculdade de Engenharia, Portugal.
Yüzüncü Yıl University, Faculty of Medicine, Turkey
plantsystematics
DMIMS University, Sawangi , India

Read Full Post »

Fumaria Officinalis, Αρχαια Θουρία, Μπουφόραχη , 22 Φλεβάρη 2014

Fumaria Officinalis, Αρχαια Θουρία, Μπουφόραχη , 22 Φλεβάρη 2014

Η λατινική ονομασία του βοτάνου είναι Fumaria officinalis (Καπνία η φαρμακευτική) και ανήκει στην οικογένεια των Καπνοειδών (Φουμαροειδών). Το όνομα του φυτού οφείλεται στο ότι μοιάζει και φυτό καπνού, όταν το βλέπει κανείς από μακριά. Το συναντούμε με τις ονομασίες Καπνόχορτο, Καπνιά, Καπνίτης, Στάχτερη, Χιονίστρα, Αγριοκουφίτης, Μαγιασιλόχορτο (Κύθνο), Καπνογόργιον ή Καρυδάλιον του Διοσκουρίδου.
Είναι φυτό ποώδες, ετήσιο, ιθαγενές σε Ευρώπη και Βόρειο Αφρική και φύεται σε Ασία, Βόρειο Αμερική και Αυστραλία. Το συναντούμε σε όλα τα μέρη της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηαϊκής Άνθειας. Φυτρώνει εύκολα και σε σχισμές, ανάμεσα σε πλακόστρωτα και κενά των τοίχων.
Τα φύλλα του είναι σχισμένα σε βάθος με τμήματα γραμμοειδή, μακρουλά, ρυτιδωμένα, αυγοειδή, χνουδωτά.
Έχει βλαστό όρθιο, τριχωτό και περίπου ξυλώδη.
Fumaria_officinalis_WΆνθη μέτρια, ερυθρά, σε βοτρώδεις ταξιανθίες (με 10-30 άνθη), μάλλον πυκνές, αυγοειδή, σουβλερά. Τα άνθη είναι με πλήκτρο, δεν ξεπερνούν τα 10-14 χιλιοστά και αποτελούνται από 2 σέπαλα και 4 πέταλα εκ των οποίων τα δύο πλαϊνά και το ανώτερο φέρουν σκουροκόκκινες ανταύγειες. Έχει καρπό καρδιοειδή και κολοβό στην κορυφή, εγκάρσια πλατύ. Υπάρχει και ποικιλία και λευκορόδινα άνθη. Φτάνει σε ύψος τα 40 έως 100 εκατοστά.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Το φρέσκο ή αποξηραμένο βότανο μπορεί να προστεθεί στα ξινά φυτικά γάλατα. Μερικές σταγόνες προστίθενται σε κάθε λίτρο υγρού λίγο λίγο μέχρι το υγρό ξινίσει αρκετά. Οι σταγόνες στη συνέχεια απομακρύνονται. Δίνει μια πικάντικη γεύση στο γάλα, δρα ως συντηρητικό και αποτρέπει την ταγκή γεύση που μπορεί να συνοδεύει το ξινόγαλα.

officinalis-1x

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Το φυτό αναδίδει χορτώδη οσμή όταν τριφτεί. Έχει γεύση πικρή και δυσάρεστη, όταν είναι πρόσφατο. Όταν αποξηρανθεί η γεύση είναι ακόμη περισσότερο πικρή και δυσάρεστη. Περιέχει επτά αλκαλοειδή (μεταξύ των οποίων φουμαρίνη και προτοπίνη), πικρό στοιχείο, γλίσχρασμα, φουμαρικό οξύ, τανικό οξύ, κάλιο, μηλικό ασβέστιο, αμινοξέα και ρητίνη. Το φυτό ήταν γνωστό από τον Πλίνιο και τον Διοσκουρίδη και αναφέρεται στα βιβλία βοτανοθεραπευτικής του Μεσαίωνα (Αβικέννιος). Σε έγγραφα μεγάλων Αράβων γιατρών και φιλοσόφων του 9ο αιώνα αναφέρεται πως όλα τα είδη του φυτού έχουν θεραπευτικές ιδιότητες. Ακόμη και σήμερα το βότανο έχει ευρεία χρήση στην Μέση Ανατολή.
Illustration_Fumaria_officinalis0Από την εποχή του Διοσκουρίδη είχε γίνει γνωστή η ιδιότητα του βοτάνου να καθαρίζει εσωτερικά τον οργανισμό.
Στην Ευρώπη ο Gilibert και ο Hoffmann το θεωρούσαν καλό αντισκορβουτικό φάρμακο. Ο Hoffmann το έδινε απίσης κατά των εντερικών παθήσεων, της υποχονδρίας και των χοιράδων, κυρίως δε κατά των χρόνιων δερματικών παθήσεων.
Ο Δρ. Γκούλεν αναφερόμενος στην αποτελεσματικότητα του βοτάνου σε δερματικές διαταραχές αναφέρει – «υπάρχει μια δερματική διαταραχή η οποία αν και δεν παρουσιάζει ανησυχητικά συμπτώματα για την ζωή του ασθενούς, θέτει σε κίνδυνο την ομορφιά του. Είναι οι έντονες φακίδες οι οποίες επεκτείνονται και πέρα από το πρόσωπο, στο σώμα του ασθενούς. Πρέπει τώρα να μάθουν όλοι όσοι ενδιαφέρονται ότι το έγχυμα των φύλλων του φυτού είναι εξαιρετικό για την απομάκρυνση αυτών των φακίδων από το σώμα».
Γάλλοι και Γερμανοί γιατροί το προτιμούσαν από άλλα φάρμακα που υπήρχαν για τον καθαρισμό του αίματος.
Παλαιότερα κατασκεύαζαν δισκία (Cargalin) τα οποία περιείχαν Καπνόχορτο, Καλενδούλη και Ονόπορδον ακάνθηνον τα οποία συνιστούσαν κατά των γαστραλγιών, της γαστρίτιδας, της οξείας και χρόνιας εντερίτιδας, των ελκών του στομάχου και του δωδεκαδακτύλου και της υπερχλωρυδρίας.
Στη λαϊκή ιατρική κάπνιζαν τα φύλλα του φυτού για να αντιμετωπίσουν προβλήματα στην περιοχή του κεφαλιού. Το θεωρούσαν πολύτιμο σε όλες τις σπλαχνικές παθήσεις, ιδιαίτερα του ήπατος. Γνώριζαν ότι δρα θετικά σε σκορβούτο και σε σοβαρές ασθένειες όπως η λέπρα.
Οι χωρικοί γνώριζαν επίσης ότι η χρήση του σαν ζωοτροφή έκανε πολύ καλό στα ζώα τους.
Στην Κρήτη το Καπνόχορτο το ονόμαζαν Ερηνάκι ή Σπυρτάκι. Τα φύλλα τα κοπανούσαν και τα επέθεταν στα μάτια, όταν ήταν φλογισμένα από το απύριασμα (θειάφισμα). Επίσης το ίδιο έκαναν και στη λεπίαση των βλεφάρων. Αφθονούσε το φυτό στην περιφέρεια του χωριού Κυθαρίδα και στους λιθόχτιστους φράχτες της Ι.Μ. Αγκαράθου.
Επιπρόσθετα το βότανο δρα ως διουρητικό, υπακτικό και εξομαλυντικό. Μπορεί να δράση και ως ήπιο υπνωτικό.
Fumitory-tinc-_-png-image-url-autoxautoΕίναι πικρό τονωτικό, το οποίο δρα στους εσωτερικούς λείους μυς, αυξάνοντας την περισταλτικότητα των εντέρων, τη διούρηση και την έκκριση της χολής, δρώντας παράλληλα ως αντιφλεγμονώδες και ελαφρώς ηρεμιστικό. Βοηθά στον μεταβολισμό τους πληθωρισμούς και παχύσαρκους και βελτιώνει την στομαχοεντερική λειτουργία.
Το Καπνόχορτο έχει μεγάλη ιστορία στη θεραπεία δερματικών προβλημάτων, όπως το έκζεμα και η ακμή. Η δράση του μάλλον οφείλεται σε γενικό καθαρισμό του οργανισμού και γίνεται δια μέσου των νεφρών και του ήπατος.
Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για πλύσεις ματιών στην επιπεφυκίτιδα. Βοηθά στην ατονία των πεπτικών οργάνων και δρα κατά του ίκτερου, των σπλαχνικών εμφράξεων, σκορβούτου, χοιραδώσεως, ελεφαντιάσεως.
Σε φλεγμονές των γυναικείων οργάνων λαμβάνεται εσωτερικά και γίνονται πλύσεις με το έγχυμα του φυτού.
Το έγχυμα των φύλλων είναι κατάλληλο για την πλύση της κρούστας που δημιουργείται στο κρανίων των νηπίων.
Συνδυάζεται καλά με το Άρκτιο, το Γάλιο και τη Σκροφουλάρια.

Αφέψημα: Για την Παρασκευή του χρησιμοποιούνται συνήθως οι ρίζες και οι σπόροι των φυτών. Βάζουμε το βότανο μαζί με νερό να βράσει σε σιγανή φωτιά για λιγότερο από δέκα λεπτά και σουρώνουμε.
Εγχυμα: Για την Παρασκευή του χρησιμοποιούνται νωπά ή αποξηραμένα τμήματα φυτών. Συνήθως ένα γεμάτο κουταλάκι του γλυκού από το βότανο αρκεί για ένα φλιτζάνι. Το αφήνουμε για λίγα λεπτά (όχι περισσότερα από δέκα) σε βραστό νερό και στη συνέχεια το σουρώνουμε.
Εμβρεγμα: Βότανα στα οποία οι ιδιότητες εξασθενούν από τη θερμότητα, τα μουλιάζουμε σε κρύο νερό για οκτώ ή δέκα ώρες. Μπορούμε στη συνέχεια να το ζεστάνουμε, αλλά όχι σε μεγαλύτερη θερμοκρασία από αυτή που αντέχουμε να το πιούμε.
Κατάπλασμα: Επάνω από μια κατσαρόλα που βράζει με νερό, τοποθετούμε ένα σουρωτήρι με τα βότανα. Αφού μαλακώσουν τα βάζουμε σε ένα τούλι και το επιθέτουμε επάνω στην πάσχουσα περιοχή.
Κομπρέσα: Μουλιάζουμε ένα πανί ή μια μικρή πετσέτα σε ζεστό ή κρύο έγχυμα και αφέψημα και στη συνέχεια το επιθέτουμε στην πάσχουσα περιοχή
Πολτός: Σε ένα γουδί πολτοποιούμε το φυτό, το τοποθετούμε σε ένα λινό ύφασμα και ενώ είναι ζεστό το τοποθετούμε στην πάσχουσα περιοχή.
Σκόνη: Σε ένα γουδί κοπανούμε αποξηραμένα τα βότανα, έως ότου γίνουν σκόνη. Στη συνέχεια τη διαλύουμε σε νερό ή την επιθέτουμε όπως είναι στην πάσχουσα περιοχή.
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Μία κίτρινη βαφή λαμβάνεται από τα άνθη. Από το αφέψημα του μπορει να φταιχτεί μια θεραπευτική λοσιόν για την κρούστα που σχηματίζεται από το γάλα πάνω στα σαγόνια των μωρών.
Σύμφωνα με αναλυτικές μελέτες του European Medicines Agency το φυτό χρησιμοποιειται στην Ευρώπη στην θεραπεία δυσκινησίας του χοληφόρου πόρου και του πόνου στην περίπτωση της χολολιθίασης. Επιπρόσθετα χρησιμοποιείται για την θεραπεία των προβλημάτων του ουροποιητικού και πεπτικού συστήματος.
Οι υπνωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν με σχετικές έρευνες του Aligarh Muslim University, India.
Οι αναλγητικές ιδιότητες του φυτού μελετήθηκαν από το Department of Pharmacology, Acharya University, Bangalore, India

Department of Pharmacology, Acharya University, Bangalore, India
Aligarh Muslim University, India
European Medicines Agency
Plants For A Future
Δίανθος

Read Full Post »

Consolida regalis, Αρχαία Θουρία, Μπουφόραχη 15 Απρίλη 2015

Consolida regalis, Αρχαία Θουρία, Μπουφόραχη 15 Απρίλη 2015

Μονοετές φυτό της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας , αραιά χνουδωτό, με λεπτές διακλαδώσεις από τη βάση του. Τα άνθη είναι κυανά-ιώδη με μακρύ πλήκτρο. Το φυτό αναπτύσσεται σε αμμώδη ή αλευρώδη εδάφη της περιοχής και μπορει να συναντηθεί μέχρι 1200 μέτρα υψόμετρο. Συναντάται συχνά σε ξηρούς χορταριασμένους χώρους , στις άκρες των δρόμων, σε τάφρους, καθώς και στις περιοχές που καλλιεργούνται δημητριακά.Το φυτό αποτελεί δείκτη εδάφους για τα ελαφρά εδάφη. Τέτοια χαρακτηρίζονται τα εδάφη με τη μεγάλη διαπερατότητα τον καλό αερισμό, ευκολία στη καλλιέργεια. Το φυτό έχει γίνει αρκετά σπάνιο στην κεντρική και νότια Ευρώπη, λόγω της αυξημένης χρήσης των ζιζανιοκτόνων και η εντατική καλλιέργεια του εδάφους. Ακόμη καλλιεργείται και ως καλλωπιστικό φυτό.
Consolida_regalis(3)Η ταξιανθία είναι ένα σύμπλεγμα με οκτώ έως πέντε ερμαφρόδιτα άνθη. Είναι σκούρα μπλε ή μοβ, με πέντε σέπαλα. Το άνω σέπαλο παρατείνεται σε ένα κέντρισμα 15-18 χιλιοστά (0,59 έως 0,71 in), και αναδιπλούται προς τα πίσω. Υπάρχουν οκτώ έως δέκα στήμονες. Η περίοδος ανθοφορίας εκτείνεται από το Μάιο μέχρι τον Αύγουστο.
Τα λουλούδια επικονιάζονται από υμενόπτερα και λεπιδοπτέρα. Οι σπόροι ωριμάζουν από τον Ιούνιο μέχρι το Σεπτέμβριο.

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Όλα τα μέρη του φυτού είναι δηλητηριώδη σε μεγάλες δόσεις, ειδικά οι σπόροι, που περιέχουν μέχρι και 1.4% αλκαλοειδή.

wilde ridderspoor1

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Το Δελφίνιο εχει χρησιμοποιηθεί εσωτερικά για τη θεραπεία μιας σειράς ασθενειών, αλλά δρα βίαια καθαρτικά και σήμερα μόνο περιστασιακά χρησιμοποιείται στη λαϊκή ιατρική. Η δράση του ειναι ευργετική όταν χρησιμοποιείται εξωτερικά, για να εξουδετερώσει τα παράσιτα του δέρματος. Το φυτό θα πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή. Ο σπόρος είναι ανθελμινθικό, ελαφρώς διουρητικό, υπνωτικό, καθαρτικό και αγγειοδιασταλτικό. Έχει χρησιμοποιηθεί εσωτερικά για τη θεραπεία του άσθματος και της σπασμωδικής υδρωπικίας. Τα λουλούδια ή ολόκληρο το φυτό είναι ελαφρώς υποτασικά και διουρητικό. O χυμός από τα φύλλα έχει θεωρηθεί αποτελεσματική εφαρμογή σε αιμορραγία σπυριών. Μια κουταλιά χυμού φτιαγμένη από τα λουλούδια έχει θεωρηθεί ως μια καλή θεραπεία για τα παιδιά όταν υπόκειται σε βίαιη εκκένωση. Ο χυμός των λουλουδιών έχει επίσης χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία για τους κολικούς.
Illustration_Consolida_regalis0Οι ανθελμινθικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Czech University of Life Sciences και του The National Institute of Public Health in Prague
Η αντιμικροβιακή δράση του φυτού καθώς επίσης και οι δράση του στις δερματικές παθήσεις τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του İstanbul University, Faculty of Pharmacy
Οι αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν από σχετικές έρευνες του Department of Pharmacology and Toxicology,University of Nigeria

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Ένα ισχυρό βάμμα από τους νωπούς σπόρους χρησιμοποιήται εξωτερικά για να εξοντώσει τις ψείρες και τις κόνιδες στο κεφάλι και ηβική τρίχα. Είναι επίσης αποτελεσματικό ενάντια στις αφίδες και τις θρίπες. Ένα καλό μπλε μελάνι λαμβάνεται από τον χυμό των πετάλων μαζί με μια μικρή στυπτηρία. Από το φυτό παράγεται μία χρωστική που γίνεται πράσινη όταν αναμιγνύεται με στυπτηρία.
Czech University of Life Sciences
Plants For A Future
Malcolm Stuart, The Encyclopedia of Herbs and Herbalism ,Crescent , 1987
İstanbul University, Faculty of Pharmacy
Henriette Kress, Herbs Helsinki, Finland
Department of Pharmacology and Toxicology,University of Nigeria

Read Full Post »

Ecballium elaterium, Αρχαία Θουρία, νεκροταφείο  Άνθειας, 15 Ιούλη 2015

Ecballium elaterium, Αρχαία Θουρία, νεκροταφείο Άνθειας, 15 Ιούλη 2015

Η πικραγγουριά (Ecballium elaterium, Εκβάλλιον το ελατήριο) είναι φυτό της οικογένειας των κολοκυνθοειδών, συγγενικό φυτό με την κολοκυθιά, την αγγουριά και την καρπουζιά. Είναι έρπων ετήσιο φυτό, το οποίο είναι αυτοφυές της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας. Το φυτό επίσης έχει προσαρμοστεί και σε άλλες περιοχές στις οποίες εισήχθη ως καλλωπιστικό. Το φυτό είναι δηλητηριώδες, όμως χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς σκοπούς από την αρχαιότητα. Οι καρποί περιέχουν επίσης τη δηλητηριώδη ουσία ελατηρίνη.
Ecballium_elaterium_PollinationΤο φυτό φτάνει σε ύψος τα 30 εκατοστά και σε διάμετρο το ένα μέτρο. Κάνει έντονα κίτρινα μονόοικα άνθη, δηλαδή τα άνθη είναι είτε αρσενικά είτε θηλυκά, αλλά υπάρχουν δύο άνθη πάνω στο φυτό. Το φυτό μπορεί να αυτογονιμοποιηθεί. Η ανθοφορία του διαρκεί από τον Ιούνιο μέχρι το Αύγουστο. Το επιστημονικό όνομά του το φυτό το πήρε επειδή όταν κάποιος αγγίξει τους ώριμους καρπούς, αυτοί ανοίγουν και οι σπόροι εκτοξεύονται παντού. Οι καρποί καλύπτονται από τριχίδια.
Όλα τα μέρη του βοτάνου έχουν γεύση πικρή και δυσάρεστη. Κατά τους Braconnot και Paris περιέχει μια αμυλώδη ουσία, μια εκχυλισματική ουσία, όχι καθαρτική, φυτικό λεύκωμα και διάφορα άλατα. Ο Morries το 1831 απομόνωσε ένα κύριο συστατικό που ονόμασε ελατηρίνη. Ο Paris την παρήγαγε σε ακάθαρτη κατάσταση, ρητινώδη, απαλή, πράσινη και πολύ καθαρτική, με το όνομα ελατίνη. Ο χυμός που βγάζουν οι καρποί είναι εξαιρετικά πικρός και δριμύς. Περιέχει τις ενεργείς ουσίες ελατετρίνη, αλφαελατετρίνη, μπεταελατετρίνη, πικρά γλουκονικά και άλλα.
Gc3_ecballium_elateriumΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Φυτό πολύ γνωστό από την αρχαιότητα. Το θεωρούσαν πανφάρμακο για όλες τις αρρώστιες και το καλλιεργούσαν στους κήπους για ιατρική χρήση. Ο Ιπποκράτης το συνιστούσε για καρκίνους του πεπτικού συστήματος -«καρκίνου γενομένου ..διδόναι πίνειν ελατήριον»-, σημειώνοντας ότι ο ασθενής έπρεπε να είναι σε καλή φυσική κατάσταση για να το πιει, μια και το ρόφημα είναι ισχυρό καθαρτικό. Ο Ιπποκράτης αναφέρει ακόμη πως έδωσε σε μια κατσίκα να φάει πικραγγουριά για να δώσει το γάλα της να το πιει ένα παιδάκι για καθάρσιο. Ο τρόπος χορήγησης τέτοιου καθάρσιου ήταν γνωστός από την αρχαιότητα. 3855870227_04a023a911_bΟ Πλίνιος αναφέρει ότι από τη πικραγγουριά παρασκευάζεται το «ελατήριον», ο αποξηραμένος στον ήλιο χυμός του καρπού, που θεωρούσε ότι βοηθά για πολλές αρρώστιες των ματιών, των δοντιών, των όγκων των αυτιών, την κώφωση, την ψώρα και άλλα. Ο Θεόφραστος αναφέρει τις ρίζες της για την θεραπεία σε ψωρίαση των ζώων. Οι αρχαίοι έκαναν μεγάλη χρήση του φυτού σαν δραστικού καθαρτικού χρησιμοποιώντας κυρίως κατά της υδρωπικίας (για τη θεραπεία της οποίας το χρησιμοποιούσαν και μεταγενέστεροι γιατροί), σε δόση 0,05 έως 0,15 γραμμάρια 2 με 3 φορές την ημέρα, ενωμένο με κάποια αρωματική ουσία. Εκτιμήθηκε κυρίως για τη θεραπεία υδρωπικίας που συνοδεύει καρδιακά και νεφρικά νοσήματα. Οι αρχαίοι χρησιμοποιούσαν ακόμη εξωτερικώς το χυμό για τη διάλυση αποστημάτων και άλλων όγκων.

Ecballium_elateriumΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Στην λαϊκή ιατρική, οι ρίζες και οι καρποί χρησιμοποιούνται ως καθαρτικά, αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη. Η αντιφλεγμονώδης δράση οφείλεται στο συστατικό κουκουρμπιτακίνη Β, ένα τριτερπένιο το οποίο ανήκει στις κουρκουρμπιρακίνες, οι οποίες έχουν αναγνωριστεί ως οι τοξικές ουσίες της οικογένειας των κολοκυνθοειδών.
Στην περιοχή της Μεσογείου, εκχύλισμα από το καρπό της πικραγγουριάς έχει χρησιμοποιηθεί για την θεραπεία της ρινοκολπίτιδας, της ιγμορίτιδας και της κίρρωσης του ήπατος, με ενδορινική χορήγηση. Εντός μερικών λεπτών από την χορήγηση του εκχυλίσματος έχει παρατηρηθεί οίδημα βλεννογόνου του ανωτέρου αναπνευστικού, ιδίως της μαλακής υπερώας και της σταφυλής, πιθανόν εξαιτίας φλεγμονώδους αντίδρασης ή απευθείας τοξικής δράσης, το οποίο μπορεί τελικά να οδηγήσει σε απόφραξη των αεραγωγών,ενώ μπορεί να οδηγήσει σε νέκρωση των κυττάρων του βλεννογόνου της μύτης.
Το φυτό είναι ένα πολύ ισχυρό καθαρτικό που προκαλεί την εκκένωση του νερού από τα σπλάχνα. Χρησιμοποιείται εσωτερικά για τη θεραπεία προβλημάτων του οιδήματος που σχετίζεται με τα νεφρά, καρδιακά προβλήματα, ρευματισμούς, παράλυση και ερπη ζωστήρα. Ακόμη βοηθά στην θεραπεία των ουρολειμώξεων.Εξωτερικά, έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της ιγμορίτιδας και των πόνων των αρθρώσεων .Υπερβολικές δόσεις έχουν προκαλέσει γαστρεντερίτιδα, ακόμα και θάνατο. Η ρίζα περιέχει ένα αναλγητικό.
Η αντιφλεγμονώδης δράση του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικά πανεπιστημιακά πειράματα του Faculty of Medicine, Dicle University,Turkey.
Η αντιμικροβιακή δράση του φυτού μελετήθηκε και αποδείχθηκε από το University of Jendouba, Tunisia.

Ecballium elaterium, Αρχαία Θουρία, νεκροταφείο  Άνθειας, 15 Ιούλη 2015

Ecballium elaterium, Αρχαία Θουρία, νεκροταφείο Άνθειας, 15 Ιούλη 2015

Η χρήση του χυμού του φυτού στην διαχείρηση της προσπάθειας θεραπείας του καρκίνου του οισοφάγου και του στομάχου προτείνεται μετά από σχετικές έρευνες του Department of Pharmacology, School of Medicine, Ardabil University of Medical Sciences, University Street, Iran
Η ικανότητα του αλκοολικού αποστάγματος του φυτού στην αντιμετώπιση των σταφυλόκοκκων aureus and Candida albicans τεκμηριώθηκε μετά από σχετικά πειράματα του Department of Biology and Biotechnology, An-Najah N. University

ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ:
Η πικραγγουριά για την εποχή που ανθίζει, από Ιούλιο μέχρι και μέσα Οκτωβρίου, την κάνει να είναι άριστο μελισσοκομικό φυτό βοηθητικής ανθοφορίας διότι μας δίνει πολύτιμη ποσότητα γύρης και κάποιες ποσότητες νέκταρος.
Καθ’όσον αυτό το διάστημα του καλοκαιριού και φθινοπώρου, σπανίζουν τα γυρεοδοτικά φυτά, θεωρείται πως είναι πολύ χρήσιμο φυτό.
Η γύρη έχει πορτοκαλοκίτρινο χρώμα και είναι πολύ θρεπτική, αυτό κάνει τα μελίσσια που ευρίσκονται κοντά σε εκτάσεις με πικραγγουριές να ανεβάζουν γόνους αλλά και να γεμίζουν τα πλαίσια με γύρη για χειμερινή χρήση ή μελλοντική επίσκεψη στο πεύκο.
Department of Biology , An-Najah N. University
Department of Pharmacology, School of Medicine, Ardabil University of Medical Sciences, University Street, Iran
The Higher Institute of Biotechnology , University of Jendouba, Tunisia.
Faculty of Medicine, Dicle University, Turkey
Δίανθος
Plants For A Future
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Read Full Post »

Nasturtium officinale, Νεροκάρδαμο, Αρχαία Θουρία, ποταμός  Άρις Ιούλης 2015

Nasturtium officinale, Νεροκάρδαμο, Αρχαία Θουρία, ποταμός Άρις Ιούλης 2015

Η λατινική ονομασία του βοτάνου της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας είναι Nasturtium officinale (Ναστούρτιο το φαρμακευτικό) και ανήκει στην οικογένεια των Σταυρανθών.
Είναι το γνωστό Κρεσόν, το οποίο γίνεται σαλάτα, αλλά χρησιμοποιείται και στη φαρμακευτική.
Το συναντούμε σε τρεχούμενα νερά στις άκρες των ρυακιών, στις πηγές, ακόμη και στα έλη, αλλά κυρίως στον ποταμό Άρι.
Είναι υδρόβιο, πολυετές φυτό το οποίο φτάνει σε ύψος τα 60 περίπου εκατοστά, με στέλεχος έρπον, χυμώδες και λείο. Ο βλαστός είναι γωνιώδης και τα φύλλα του είναι πράσινα, λεία , έμμισχα, αντίθετα, πτερωτά με ωοειδή φυλλάρια. Τα άνθη του είναι λευκά, μικρά σε τσαμπί. Ο καρπός είναι κεράτιο, κυλινδρικός και καμπυλωτός. Οι σπόροι είναι σταχτιοί και στρογγυλοί.
Το βότανο περιέχει έλαιο θειο-αζωτούχο, προσόμοιο κατά τους χαρακτήρες με το θειώδες αιθέριο έλαιο του σκόρδου και θειο-αζωτούχα αιθέρια έλαια άλλων Σταυρανθών.
Περιέχει ακόμη πικρό εκχύλισμα, ιώδιο (η ποσότητα του οποίου ποικίλει ανάλογα με τα νερά κοντά στα οποία φύεται), φωσφόρο, σίδηρο, βιταμίνες A, C, E, νικοτιναμίδιο, γλυκοζίδιο, γλυκοναστουρτίνη, κάλιο, θειάφι, μαγγάνιο, χαλκό, ασβέστιο, μερικά άλατα και ασκορβικό οξύ.
Στις αλατούχες ουσίες του φυτού πλεονάζουν οι φωσφορούχες.
Είναι πλούσιο σε χυμό (70%) και με απλή έκθλιψη δίνει θειο-αζωτούχο έλαιο, ιώδιο και πικρό εκχύλισμα.
Το 30% του χυμού απαρτίζεται από σίδηρο και φωσφορικά άλατα.
Το βότανο παραλληλίζεται με το νεροκάρδαμο με το μουρουνέλαιο λόγω της χημικής του σύνθεσης.
Σε άγρια κατάσταση είναι πλουσιότερο σε συστατικά από το καλλιεργημένο. Σε υψόμετρο η γεύση του βοτάνου αλλάζει και γίνεται πικρή.

Nasturtium officinale, Νεροκάρδαμο, Αρχαία Θουρία, ποταμός  Άρις Ιούλης 2015

Nasturtium officinale, Νεροκάρδαμο, Αρχαία Θουρία, ποταμός Άρις Ιούλης 2015

Το βότανο ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Ο Διοσκουρίδης το ονόμαζε Σισύμβριον το έτερον και ο Ιπποκράτης το είχε περιγράψει ως διεγερτικό και αποχρεμπτικό. Εδώ και χιλιάδες χρόνια έχει χρησιμοποιηθεί από τη λαϊκή ιατρική για τη θεραπεία του βήχα και της βρογχίτιδας. Επίσης έχει αναφερθεί ότι όταν τρώγεται ωμό μπορεί να προλάβει ή να επιδράσει θεραπευτικά στον καρκίνο.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Το άγριο νεροκάρδαμο την εποχή της άνθισης τρώγεται ωμό σε σαλάτα. Καλύτερα όμως είναι να το βράζουμε γιατί πάνω στο φυτό υπάρχει πιθανότητα να υπάρχουν οι παράνυμφες του παρασιτικού σκώληκα του ήπατος (Δίστομο το ηπατικό) που μπορούν να προκαλέσουν ακόμη και τον θάνατο.
Το Νεροκάρδαμο χρησιμοποιείται κυρίως ως γαρνιτούρα είτε ως προσθήκη σε σαλάτες, η γεύση του είναι έντονη με χαρακτηριστική καυτερή υφή.
Τα φύλλα είναι εξαιρετικά πλούσια σε βιταμίνες και μέταλλα, κυρίως σίδηρο. Ο σπόρος μπορεί να βλαστήσει και να καταναλωθεί σε σαλάτες. Ο σπόρος αλέθεται σε σκόνη και χρησιμοποιείται σαν μουστάρδα.
DSC00043Αν θέλουμε να το καταναλώσουμε ωμό, καλό είναι να χρησιμοποιούμε μόνο φυτά εμπορίου από ελεγχόμενες καλλιέργειες. Αν μαζέψουμε το φυτό από τη Φύση καλό είναι να γνωρίζουμε αν το νερό δίπλα από το οποίο φύονται είναι καθαρό. Αν έχει μολυνθεί από ζώα ή έχει διαρρεύσει από αποχετευτικό δίκτυο θα κινδυνεύσουμε σοβαρά.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιείται ολόκληρο το φυτό. Συλλέγεται την εποχή της ανθοφορίας του (από τα μέσα της Άνοιξης μέχρι τον Σεπτέμβριο) και χρησιμοποιείται πάντα σε πρόσφατη κατάσταση. Η αποξήρανση το κάνει να χάνει μερικά ή ολοκληρωτικά τις ιδιότητές του.
Τον Μάιο και τον Ιούνιο το φυτό έχει τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε δραστικές ουσίες.
Για θεραπευτικούς σκοπούς καλύτερο είναι να χρησιμοποιούμε το νεροκάρδαμο των σίδηρο-ιωδιούχων πηγών γιατί είναι περιεκτικότερο σε κύρια συστατικά.
Το βότανο δρα ως ορεκτικό, εύπεπτικό, θερμαντικό, διουρητικό, καθαρτικό του αίματος, διεγερτικό, σιαλογόνο, αφροδισιακό, αντισκοβρουτικό και αποχρεμπτικό. Θεωρείται ευεργετικό στη σπλήνα, στα μάτια, δρα κατά του λουμπάγκο, των ρευματισμών, της ποδάγρας και του εκζέματος.
Βοηθά σε περιπτώσεις σκοβρούτου, στις χοιράδες, στην αναιμία και τη ραχίτιδα. Ως διουρητικό βοηθά σε περιπτώσεις υδρωπικίας, στις παθήσεις του ουρογεννητικού συστήματος και της χολολιθίασης.
Ως αποχρεμπτικό βοηθά στις περιπτώσεις χρόνιου κατάρρου των πνευμόνων.
Illustration_Nasturtium_officinale0Ο πουρές του φυτού είναι κατάλληλο για τους διαβητικούς γιατί περιέχει λίγο σάκχαρο και αμυλώδεις ουσίες.
Εξωτερικά χρησιμοποιείται σε διαλυτικά και καθαριστικά καταπλάσματα, πολτοποιημένο μόνο του ή με αλάτι. Τοποθετούμενο ως κατάπλασμα επί ατόνων ελκών διευκολύνει την επούλωση τους.
Το μάσημα των φύλλων βοηθά σε προβλήματα φλεγμονών του στόματος. Ο χυμός του όταν τον πίνουμε το πρωί νηστικοί, κάνει καλό στην επιδερμίδα (όταν έχει τάση για ερεθισμό), αναζωογονεί τα μαλλιά και δυναμώνει τα νύχια.
Παρασκευή και δοσολογία :
Το βότανο χρησιμοποιείται σε πρόσφατη μορφή και όχι αποξηραμένο.
Σε μορφή πουρέ το χρησιμοποιούν οι διαβητικοί.
Εξωτερικά το χρησιμοποιούμε σε διαλυτικά ή καθαριστικά καταπλάσματα μόνο του ή με αλάτι (10 γραμμάρια αλάτι για 150 γραμμάρια φυτού).
Μείγμα από 60 γραμμάρια χυμού του φυτού και 30 γραμμάρια μέλι αφαιρεί πανάδες και φακίδες του προσώπου, αν απλωθεί σε ένα πανί και τριφτεί με αυτό το πρόσωπο. Όταν το λαμβάνουμε εσωτερικά ρίχνουμε σε 1-2 κουταλιές θρυμματισμένου φυτού μισό ποτήρι βραστό νερό και το σκεπάζουμε για 30 λεπτά, ταρακουνώντας το στο διάστημα αυτό μερικές φορές. Σουρώνουμε και πίνουμε έως 3 φορές την ημέρα.
Οι Leung (1984) και Heinerman (1988) έχουν συστήσει τη σούπα με καρότο και νεροκάρδαμο ως αντικαρκινική σε άρθρα που έχουν δημοσιευθεί σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά. Ο Hartwell αναφέρει την παραδοσιακή χρήση του νεροκάρδαμου ενάντια στον καρκίνο, τους όγκους και τις κύστες στο βιβλίο του «Φυτά που χρησιμοποιούνται ενάντια στον καρκίνο».
Το νεροκάρδαμο είναι ένα από τα 8 βότανα που περιέχει το Flor Essence. Το νεροκάρδαμο μαζί με το λάπαθο, την κολλιτσίδα, τη φτελιά, το κόκκινο τριφύλλι, το αγιάγκαθο, το φύκι και το ραβέντι, σε ακριβείς προκαθορισμένες αναλογίες, ενοποιούνται σε μια εντελώς νέα ουσία, όπου το ένα ενισχύει τα οφέλη του άλλου και δημιουργούν ένα ισχυρό συνεργικό αποτέλεσμα.
Οι αντιελκογόνες ιδιότητες του φυτού καταδείχθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Department of Medicinal Chemistry and Pharmacognosy, Jordan University, Irbid, Jordan
1239xlaΗ ικανότητα του φυτού να προστατεύει την καρδιά διαλύοντας την χοληστερόλη, αποδείχθηκε ματά από σχετικά πειράματα του Institute of Biochemistry and Biophysics, University of Tehran, Tehran, Iran
Η ικανότητα του φυτού για τη θεραπεία της φυματίωσης και άλλων αναπνευστικών ασθενειών προέκυψε μετά από σχετικές έρευνες του Universidad Autónoma del Estado de Morelos ,Mexico
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού αποδείχθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Institute of Biochemistry and Biophysics,University of Tehran, Iran
Η ισχυρή αντιφλεγμονώδη δραστικότητα του φυτού προέκυψε μετά από σχετικές έρευνες του Medicinal Plants Research Center, Yasuj University of Medical Sciences ,Iran
Η δράση του φυτού ενάντια στην υπερλιπιδαιμία και στην θεραπεία του διαβήτη τεκμηριώθηκε από τις έρευνες του Neurocognitive Research Center, Mashhad University of Medical Sciences,Iran

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Ο χυμός του φυτού είναι ένας διαλύτης της νικοτίνης και χρησιμοποιείται ως τέτοιος στα δυνατά καπνά.
Επιπρόσθετα χρησιμοποιείται στα σαμπουάν , τα τονωτικά μαλλιών και στην περιποίση των μαλλιών.

Neurocognitive Research Center, Mashhad University of Medical Sciences,Iran
Medicinal Plants Research Center, Yasuj University of Medical Sciences , Yasuj , Iran
Institute of Biochemistry,University of Tehran, Iran
Universidad Autónoma del Estado de Morelos ,Mexico
Institute of Biochemistry, University of Tehran, Iran
Jordan University, Irbid, Jordan
Δίανθος
Plants For A Future

Read Full Post »

Thymus vulgaris, Θύμος ο κοινός, Θυμάρι

Θυμάρι,Thymus vulgaris, Αρχαία Θουρία, Ψηλή Ράχη, 5 Μάρτη  2015

Θυμάρι, Αρχαία Θουρία, Ψηλή Ράχη, 5 Μάρτη 2015

Το θυμάρι ή θύμιο (Θύμος ο κοινός, λατ. Thymus vulgaris) είναι αγγειόσπερμο, δικότυλο φυτό, το οποίο ανήκει στην τάξη των Σωληνανθών (Tubiflorae) και στην οικογένεια των Χειλανθών. Είναι θάμνος μικρού ύψους (έως 30 εκατοστά), με όρθιους βλαστούς, εξαιρετικά ανθεκτικός, αναδύει πολύ ευχάριστο άρωμα.Ετυμολογικά το θυμάρι ή θύμος όπως το ονόμαζαν οι αρχαίοι, προέρχεται από την λέξη θύω, η οποία αρχικά είχε την σημασία του «βγάζω καπνούς» και αργότερα του «θυσιάζω». Από την ίδια ρίζα προέρχονται και οι λέξεις θυμίαμα και θυμιατίζω, ενώ στενή φαίνεται πως είναι και η σχέση με τον θυμό. Και θυμός στους αρχαίους δεν σημαίνει την οργή, αλλά τη ζωτική δύναμη.

Στην Ελλάδα υπάρχουν 23 αυτοφυή είδη και τα πιο σημαντικά είναι:
1.-Αγριοθυμάρι που δεσπόζει στην περιοχή της Αρχαίας Θουρίας στη θέση «Ψηλή Ράχη».
Θύμος ο κεφαλωτός Thymus capitatus Μικρός θάμνος με βλαστούς ξυλώδεις ξαπλωμένους. Βρίσκεται σε πολλές βραχώδεις, ορεινές, ξηρές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας. Κοντά στις περιοχές όπου φύεται το άγριο θυμάρι τοποθετούνται κυψέλες με μέλισσες και παράγεται εκλεκτό μέλι.
2.-Χαμοθρούμπι.
Θύμος ο γραπτός Τhymus striatus. Πολύ κοινό σε διάφορες πεδινές περιοχές και λιβάδια της Μακεδονίας και της Θράκης.
3.-Σμάρι
Θύμος η Ζυγίς ή Θύμος ο αττικός Thymus atticus ή θυμάρι της Aττικής.
18519Υπάρχουν και καλλωπιστικές ποικιλίες θυμαριού που καλλιεργούνται σε διάφορους κήπους

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Το άρωμα του μύθου, του θύμου οι αλήθειες
Ορέστης Δαβίας, Βιολόγος Συγγραφέας
Οι Σουμέριοι πριν από 5.500 χρόνια είναι οι πρώτοι, απ’ ότι γνωρίζουμε, που χρησιμοποίησαν το θυμάρι ως καρύκευμα και φάρμακο, ενώ οι Αιγύπτιοι το ονόμασαν θαμ και μεταχειρίζονταν το αφέψημα του για να πλύνουν εκείνους που «πήγαν στα θυμαράκια», ως προετοιμασία της μουμιοποίησης τους. Ήδη από την εποχή του Ομήρου, το θυμάρι ή για να είμαστε πιο ακριβείς τα αρκετά είδη του που ευδοκιμούν στη χώρα μας, εκτός από ήδυσμα για διάφορα εδέσματα αποτελούσε σύμβολο δύναμης και ανδρείας. Και αν το περίφημο θυμαρίσιο μέλι του Υμηττού ήταν περιζήτητο και πουλιόταν ακριβά, ακόμα και οι πιο φτωχοί μπορούσαν να απολαύσουν το τονωτικό μίγμα από θυμάρι, απλό μέλι και ξίδι. «Τρώω το ίδιο θυμάρι με τον αφέντη μου» λέει κάποιος σκλάβος στην κωμωδία Πλούτος του Αριστοφάνη, εννοώντας ότι βρίσκονται στην ίδια κατάσταση φτώχειας. Το θυμάρι ήταν λοιπόν άφθονο και φθηνό, έχαιρε όμως μεγάλης εκτίμησης λόγω των ιδιοτήτων του. Οι ηλικιωμένοι έπιναν τακτικά έγχυμα από θυμάρι για να διατηρήσουν τις πνευματικές τους δυνάμεις, ενώ πολύ δυναμωτικό θεωρείτο ένα ποτό που παρασκευαζόταν με το σιγοβράσιμο σύκων και θυμαριού σε νερό ή κρασί.
Illustration_Thymus_serpyllum0_cleanΤο θυμάρι ήταν φυτό αφιερωμένο στη θεά του έρωτα Αφροδίτη και κανείς δεν αμφισβητούσε πως προκαλεί ή ενισχύει τον πόθο. Ο τύραννος των Συρακουσών Διονύσιος ο Πρεσβύτερος, ξακουστός στην εποχή του (τέλη του 4ου αι. π.Χ..) για τα συμπόσια που διοργάνωνε, υποστήριζε ότι έφτανε να σκορπίσει στις αίθουσες φρεσκοκομμένο θυμάρι για να κυριευθούν οι καλεσμένοι του από ερωτική διάθεση.
Αλλά και ο Αριστοτέλης συνδέθηκε μέχρι το τέλος της ζωής του, απέκτησε μάλιστα ένα γιο μαζί, με μια εταίρα, το όνομα της οποίας, Ερπυλλίς, παραπέμπει στο άγριο θυμάρι και την ερωτική αναζωογόνηση που προκαλεί.
Ο  Ιπποκράτης στο σύγγραμμά του «Περί Διαίτης» αναφέρει πως το θυμάρι είναι θερμαντικό, υπακτικό και διουρητικό, αποβάλλει το φλέγμα ενώ στο «Περί Νούσων» το προτείνει ενάντια στη φθίση του λάρυγγα. Ο πιο λαμπρός φαρμακολόγος του αρχαίου κόσμου, ο Διοσκουρίδης, στο τρίτο βιβλίο του συγγράμματος «Περί Ύλης Ιατρικής», περιγράφει λεπτομερώς τρία είδη θυμαριού.
Πρώτο αναφέρει το Thymus capitatus ή κατ’ άλλους Coridothymus capitatus της σύγχρονης φυτολογίας: «Θυμάρι: το ξέρουν όλοι. Είναι ένας χαμηλός θάμνος με τη μορφή φρύγανου, καλυμμένος από πολλά στενά φυλλαράκια, ο οποίος έχει πορφυρόχρωμες ανθισμένες κορυφές και φυτρώνει σε πετρώδη και άγονα εδάφη. Όταν πίνεται με αλάτι και ξίδι, αποβάλλει το φλέγμα από την κοιλιά. Το αφέψημά του με μέλι βοηθά όσους έχουν ορθόπνοια , άσθμα ή ελμινθίαση, διευκολύνει την έμμηνο ρύση και τη γέννα· είναι επίσης διουρητικό, ενώ ανακατεμένο με μέλι συμβάλλει στην απόχρεμψη.»
thym - thymus vulgarisΟ Διοσκουρίδης αναφέρεται σε δύο είδη έρπυλλου. Με βάση την περιγραφή δεν χωρά αμφιβολία πως το πρώτο ταυτίζεται με το Thymus serpyllum, το οποίο, σύμφωνα πάντοτε με τον Διοσκουρίδη, μυρίζει σαν μαντζουράνα και είναι πρόσφορο για στεφάνια. Το άλλο είδος, ο άγριος που ονομαζόταν τότε και ζυγίς, είναι μάλλον το χαμηλό σε ύψος Thymus atticus που για τους αρχαίους υπερέχει φαρμακευτικά του προηγούμενου. Από τις χρήσεις που παρατίθενται κρατώ πως όταν πίνεται και γίνεται κατάπλασμα ωφελεί στα δαγκώματα των ερπετών, πως αν βραστεί σε ξύδι με την προσθήκη ρόδινου μύρου ανακουφίζει με επάλειψη τον πονοκέφαλο καθώς και ότι ενδείκνυται στο λήθαργο και τη φρενίτιδα.
Την ίδια ακριβώς εποχή, ο ρωμαίος φυσιοδίφης Πλίνιος ο Πρεσβύτερος τονίζει στη «Φυσική Ιστορία» του πως το θυμάρι γαληνεύει τους επιληπτικούς, κατασιγάζει τον πονοκέφαλο, και όταν καίγεται ξαποστέλνει όλα τα δηλητηριώδη όντα. Και φυσικά αποτελούσε απαραίτητο συστατικό στα amatorium, τα αφροδισιακά φίλτρα που χτυπούσαν στο γουδί οι μάγισσες της αρχαίας Ρώμης και τα μοσχοπουλούσαν σε άτεκνες γυναίκες, καταπονημένους συζύγους και ερωτοπλανταγμένους νεαρούς.
Στον Μεσαίωνα, εποχή που αναμασά τις αρχαίες διδαχές, το θυμάρι φημίζεται ως σωτήριο φάρμακο για την μελαγχολία, την κατάθλιψη και την επιληψία, με αποτέλεσμα πολύ συχνά τα στρώματα μαξιλάρια να παραγεμίζονται με το χόρτο του.
Η πίστη στην ιδιότητα του θυμαριού να χαρίζει θάρρος δεν έχει υποχωρήσει καθόλου. Σε μια εποχή γεμάτη πολέμους, εκστρατείες και σφαγές, η τόλμη αποτελεί περιπόθητη αρετή. Έτσι, οι ευγενείς κεντούν την εικόνα του θυμαριού πάνω σε
μαντήλια και τα χαρίζουν στους αναχωρούντες για τους Αγίους Τόπους σταυροφόρους, ώστε να μακελεύουν τους αλλόθρησκους δίχως δισταγμό. Το θυμάρι κοσμεί επίσης συχνά ασπίδες ιπποτών, ενώ το συναντάμε επίσης σε θρύλους που μιλούν για απλούς ιπποκόμους που αποκοιμήθηκαν σε λόφους κατάφυτους με το ανθισμένο φρύγανο, για να ξυπνήσουν ακατανίκητοι πολεμιστές. Η πίστη στην δύναμη του θυμαριού να αποδιώχνει τις δαιμονικές οντότητες είναι, τώρα πιο δυνατή από ποτέ. Ένας γερμανικός μύθος μιλάει για μια κοπέλα που ερωτεύτηκε παράφορα έναν όμορφο στρατοκόπο. Στη μητέρα της δεν άρεσε όμως καθόλου ο μαυρομάτης αυτός ξένος και μόλις έμαθε ότι η κόρη της ετοιμαζόταν να κλεφτεί μαζί του έραψε κρυφά της λίγο θυμάρι στη φορεσιά της. Τη νύχτα που ο ξένος ήρθε για να πάρει την κόρη κοντοστάθηκε τρομαγμένος, άφησε μια δυνατή
κραυγή και ανεμοσκορπίστηκε, αφήνοντας πίσω του την αποπνικτική αποφορά του θειαφιού. Παραδόξως όμως το θυμάρι εξυπηρετούσε και τα σχέδια όσων εχθρεύονταιτον άνθρωπο. Οι αλαφροΐσκιωτοι εκείνης της εποχής ορκίζονταν πως είχαν δει τις πανάσχημες βασίλισσες των ξωτικών και τις γριές μάγισσες να μεταμορφώνονται σε πανώριες υπάρξεις κάνοντας απλώς ένα μπάνιο σε νερό όπου είχε βράσει θυμάρι μαζί με απήγανο. Όταν πάντως ενέσκηψαν οι μεγάλες επιδημίες, με χειρότερη απ’ όλες την πανούκλα, οι εντριβές με ξίδι μέσα στο οποίο είχε μουλιάσει θυμάρι ή απλώς το κάψιμο του μέσα στους χώρους θεωρούνταν αποτελεσματικά προστατευτικά μέτρα. Σε πολλές σλαβικές χώρες εξακολουθούν μέχρι τις μέρες μας να θυμιατίζουν το σπίτι και το στάβλο με θυμάρι για να κρατήσουν μακριά τις μολυσματικές ασθένειες. Μεγάλη χρήση του γινόταν μέχρι πρόσφατα από τους ρώσους πεχλιβάνηδες που ξάπλωναν πάνω σε μαξιλάρια γεμάτα με ξερό θυμάρι για να αντλήσουν δύναμη και θάρρος.
Το θυμάρι, τέλος, παραμένει πάντοτε παρόν στον μακρύ κατάλογο των συστατικών του παντισάχ κουββέτ ματζουνού, του αφροδισιακού εκλείγματος δηλαδή που κατανάλωναν τακτικά οι οθωμανοί σουλτάνοι και αγοράζουν σήμερα μετά μανίας οι τουρίστες από τα μπαχαριτζίδικα την Κωνσταντινούπολης.
Θα διαπιστώσατε ασφαλώς ότι σε όλες σχεδόν τις εποχές και σε σχέση με το θυμάρι διατηρούνται οι ίδιες πάνω-κάτω πεποιθήσεις και πρακτικές. Θυμιατίζεται δηλαδή για να διώξει τις αρρώστιες και τα εχθρικά όντα, πίνεται ή τρώγεται για να χαρίσει θάρρος και να διεγείρει την επιθυμία, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να τονώσει τον αδύναμο οργανισμό και να γαληνέψει την παραφορά. Με αφετηρία την φράση του Αντισθένη «Αρχή παιδεύσεως η των ονομάτων επίσκεψις» ας ψάξουμε για τις αλήθειες που κρύβονται πίσω από το όνομα του ταπεινού αυτού σε ύψους, αλλά σημαντικού σε ιδιότητες θάμνου.
Ετυμολογικά λοιπόν, το θυμάρι ή θύμος όπως το ονόμαζαν οι αρχαίοι, προέρχεται από την λέξη θύω, η οποία αρχικά είχε την σημασία του «βγάζω καπνούς» και αργότερα του «θυσιάζω».Από την ίδια ρίζα προέρχονται
και οι λέξεις θυμίαμα και θυμιατίζω, ενώ στενή φαίνεται πως είναι και η σχέση με τον θυμό. Και θυμός στους αρχαίους δεν σημαίνει την οργή, αλλά τη ζωτική δύναμη, τη βούληση, όπως μας επιβεβαιώνουν λέξεις σαν το λιπόθυμος, εύθυμος,πρόθυμος κ.α.
Για τον Πλάτωνα μάλιστα ο θυμός αποτελεί ένα από τα τρία μέρη της ψυχής, την κινητήρια δύναμη της ανδρείας, την οποία όπως είδαμε νωρίτερα πίστευαν στην αρχαιότητα ότι θρέφει ο θύμος.
Η επικοινωνία ανάμεσα στους ανθρώπους και τους αόρατους θεούς γινόταν σε όλες σχεδόν τους πολιτισμούς δια μέσου του αρωματικού καπνού του θυμιάματος.
Στον Ικαρομένιππο του Λουκιανού η «αίθουσα εργασίας» του Δία διαθέτει πάτωμα γεμάτο με τρύπες που σφραγίζονται με πώματα. Κάθε φορά που ο πατέρας των θεών ανοίγειένα καπάκι μυρίζει τον καπνό και μαζί προσλαμβάνει τ’ όνομα εκείνου που έκανε την αναίμακτη θυσία. Γιατί οι θεοί του Ολύμπου δεν αγαπούν μόνο την κνίσα, την τσίκνα δηλαδή από τα σφάγια, αλλά και το ρητινώδες άρωμα του θυμαριού, της αρκεύθου και των πολλών άλλων φυτών που καίγονται για να τους ευφράνουν.
Με αναμμένα ματσάκια θυμαριού που κουφοκαίουν εξαγνίζονταν σε παλαιότερες εποχές οι ναοί, ενώ στα νοσοκομεία του αραβικού κόσμου ήταν το παραπέτασμα καπνού απ’ το κάψιμο του θυμαριού, του φασκόμηλου και ορισμένων άλλων δραστικών φυτών που εμπόδιζε το φίδι της μολυσματικής αρρώστιας να σέρνεται ανεμπόδιστα παντού. Μέχρι και τα τέλη του 17ου αιώνα τα φαρμακεία τις χριστιανικής Ευρώπης εμπορεύονταν ένα μείγμα από θυμάρι, στύρακα, βενζόη και λιβάνι το οποίο «καθάριζε» το μολυσμένο αέρα και προστάτευε από τις επιδημίες. Η αιτία όλων των παραπάνω ίσως να μην είναι άλλη από το ό,τι όταν το θυμάρι καίγεται εκλύεται θυμόλη, η οποία διαθέτει ισχυρές αντισηπτικές ιδιότητες.
Υπάρχουν αναφορές ότι ακόμα και σήμερα οι σαμάνοι-θεραπευτές ορισμένων φυλών της Μογγολίας και της Σιβηρίας καίνε μέσα σε κλειστούς χώρους μεγάλες ποσότητες από θυμάρι ώστε το πνεύμα τους να ταξιδέψει μαζί με τον πυκνό καπνό μακριά απ’την απτή πραγματικότητα. Σκοπός τους έχουν να ξετρυπώσουν τον υπαίτιο της αρρώστιας και να επιστρέψουν με το κατάλληλο για την κάθε περίπτωση φάρμακο.
Πολλές φορές μάλιστα το φάρμακο δεν αποκλείεται να είναι το ίδιο το θυμάρι. Αυτό τουλάχιστον συμβαίνει στην σύγχρονη αναβίωση του θεραπευτικού υποκαπνισμού και του τελετουργικού θυμιατίσματος, οι ακόλουθοι των οποίων αναγνωρίζουν στο θυμάρι πως ενισχύει τη θέληση και την πεποίθηση, αφυπνίζει τις μύχιες δυνάμεις που είναι απαραίτητες σε περιόδους κρίσης και λειτουργεί θαυμάσια ενάντια στην απάθεια, την κατάθλιψη και την αϋπνία. Υπάρχουν μάλιστα αρκετοί που ισχυρίζονται ότι το θυμάρι είναι ασυναγώνιστο αποτρεπτικό μέσο, διαθέτοντας την ικανότητα του να ξορκίζει τους επίμονους εφιάλτες ή καλύτερα ίσως, να επιτρέπει στους υπόγειους φόβους να αναδυθούν στην συνείδηση όπου μπορούν να τους αντιμετωπιστούν καλύτερα

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα φύλλα του θυμαριού, όταν ξεραθούν, αποκτούν καφεπράσινο χρώμα και αναδύουν το άρωμα τους όταν θρυμματιστούν. Η γεύση τους είναι πολύ δυνατή, ελαφρώς καυστική και πλούσια. Μαζί με τους αποξηραμένους ανθούς χρησιμοποιούνται ως μπαχαρικό για τον αρωματισμό διαφόρων φαγητών σε ψάρια, κρέατα, σε διάφορες σάλτσες, σούπες κ.λ.π. Είναι ένα από τα βασικά συστατικά του λικέρ βενεδικτίνη.
Νησιώτικα-ρεβύθια-με-θυμάρι-018Στην περιοχή της Μεσογείου είναι κυρίως η αραβική μαγειρική που επωφελείται από την τακτική χρήση του θυμαριού. Το ζαατάρ (λέξη που στα αραβικά σημαίνει θυμάρι) είναι ένα μείγμα από ξερά φυλλαράκια του, σουμάκ και σουσάμι, με το
οποίο σε ολόκληρη την Βόρεια Αφρική και Μέση Ανατολή καρυκεύουν κεφτέδες και λαχανικά ή το ανακατεύουν με λάδι και αλείφουν μ’ αυτό τις αραβικές πίττες. Η χρήση του ζαατάρ στην αραβική κουζίνα είναι ευρεία λόγω κυρίως των ορεκτικών, χωνευτικών και αντιφυσητικών του ιδιοτήτων.  Στο Λίβανο, οι
μητέρες δίνουν στα παιδιά τους όταν μελετούν για εξετάσεις ψωμί με λάδι και ζαατάρ για καλύτερες επιδόσεις. Θαυμάσιο σε γεύση και άρωμα είναι το θυμαρόψωμο ή μανακίς μπιλ-ζαατάρ του Λιβάνου, που ψήνεται σε πέτρινο φούρνο ή σε σάτζ (πρόκειται σαν σκεύος που μοιάζει πολύ με γουόκ) και τρώγεται ζεστό γιατί ποτέ δεν προλαβαίνει να κρυώσει. Παραδόξως, παρότι το θυμάρι από εδώ ξεκίνησε για να κατακτήσει ολόκληρο τον κόσμο, στην Ελλάδα δεν το χρησιμοποιούμε πολύ, καθώς με το έντονο άρωμα και τη δυνατή του γεύση αρωματίζονται μόνο λάδια, ξίδια,
σαλάτες και τουρσιά. Μπορούμε πάντως άφοβα να νοστιμίσουμε μ’ αυτό την φέτα ή αλλά τυριά, τα νερόβραστα λαχανικά, πίτες, σούπες και σάλτσες, αρκεί να θυμόμαστε πως ξερό το θυμάρι είναι πολύ πιο έντονο από νωπό, γι’ αυτό η χρήση τουπρέπει να γίνεται με φειδώ.
ImageHandler.ashxΓνωρίζουμε επίσης πως το θυμάρι αποτελεί απαραίτητο υλικό της γαλλικής μαγειρικής καθώς συμμετέχει πάντοτε στο μυρωδικό ματσάκι που ονομάζεται μπουκέ γκαρνί. Στην ισπανική και μεξικανική κουζίνα καρυκεύει συνήθως βραστά, σούπες και σάλτσες ενώ για τους Ιταλούς ταιριάζει πολύ σε πίτσες και λαζάνια.
Τελειώνοντας πρέπει να αναφέρουμε την σόπα ντε φαρίγκολα, την εύκολη και γρήγορη στην παρασκευή της θυμαρόσουπα που απολαμβάνουν από αρχαιοτάτων χρόνων οι βοσκοί της Καταλονίας.

evernote-camera-roll-20140208-230109 Ρίχνουν ένα ή δύο κλαδάκια ξερού θυμαριού σε μια κούπα βραστό νερό, το σουρώνουν μετά από λίγο, προσθέτουν λάδι και περιχύνουν με το ζουμί λεπτές φέτες ψωμιού.

 

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Το θυμάρι περιέχει αιθέριο έλαιο σε ποσοστό 1-2%. To κύριο συστατικό του αιθέριου έλαιου του θυμαριού κατά 20-54% είναι η θυμόλη ή, αλλιώς, καμφορά του θυμαριού, έχει χρήσεις στην αρωματοποιία και στην οδοντιατρική. Η θυμόλη έχει αντισηπτική δράση και αποτελεί το κυρίως συστατικό πολλών εμπορικών σκευασμάτων για την πλύση του στόματος, όπως η Listerine. Πριν την έλευση των σύγχρονων αντιβιοτικών, το αιθέριο έλαιο θυμαριού χρησίμευε για την επάλειψη των γαζών. Η θυμόλη έχει αποδειχτεί επίσης αποτελεσματική στην καταπολέμηση των μυκητων που συχνά μολύνουν τα νύχια των ποδιών. Αποτελεί επίσης ενεργό συστατικό σε κάποια φυτικά σκευάσματα χωρίς οινόπνευμα, για την απολύμανση των χεριών.
Το θυμάρι χρησιμοποιείται ευρέως σε όλες στις παραδοσιακές και εναλλακτικές ιατρικές. Η θυμόλη την οποία περιέχει είναι ισχυρό αντισηπτικό 25 φορές πιο δραστικό από τη φαινόλη και υπερτερεί αυτής γιατί ερεθίζει λιγότερο τους βλεννογόνους.
Φυσικό τονωτικό σε περιπτώσεις σωματικής και πνευματικής κατάπτωσης, άγχους και κατάθλιψης. Βοηθά στην διαύγεια πνεύματος .
thyme-essential-oilΤο ζεστό ρόφημα θυμαριού είναι εφιδρωτικό και συνεπώς αποτελεσματικό και κατευναστικό σε περιπτώσεις κρυολογήματος, βρογχίτιδας, αμυγδαλίτιδας, βήχα, άσθματος, γαστρίτιδας, κρυώματος της κοιλιάς συνοδευόμενη από διάρροια, διάρροιας, τροφικών δηλητηριάσεων και πυρετού.
Σε περιπτώσεις λοιμώξεων των πνευμόνων που χαρακτηρίζονται από παχύρρευστο, κιτρινωπό φλέγμα λειτουργεί αποτελεσματικά προκαλώντας απόχρεμψη κολλωδών βλεννών.
Το ρόφημα θυμαριού :
-θεωρείται αντισηπτικό της πεπτικής οδού
-ανακουφίζει από το φούσκωμα καταπραύνοντας το πεπτικό σύστημα, πράγμα που οφείλεται στην αντισπασμωδική δράση του αιθερίου ελαίου της θυμόλης στους μαλακούς μύες
-βοηθάει πολύ στην πέψη κυρίως των λιπαρών τροφών
-χρησιμοποιείται κατά της ατονίας του πεπτικού συστήματος και της ανορεξίας.
-λόγω της ήπιας στυπτικής του δράσης είναι χρήσιμο στην παιδική διάρροια και τη νυχτερινή ενούρηση.
–Το θυμάρι καταπολέμα την ψωρίαση και την ακμή.
–Κομπρέσες από θυμάρι δρουν κατά των μυϊκών σπασμών (στραβολαίμιασμα) και των τσιμπημάτων από έντομα.
–Ως γαργάρα ή στοματική πλύση, το θυμάρι είναι εξαιρετικό γιατρικό κατά του πονόλαιμου και της ουλίτιδας.
–Εξωτερικά, μπάνια με θυμάρι χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση από τους πόνους των ρευματισμών και το έλαιο του συχνά χρησιμοποιείται σε υγρά εντριβών και λάδια για μασάζ.
http://www.monastiriaka.gr
d59611c47e0287dc6870bf9337fedbd5.pngΑπό τις δύο μεγάλες παραδοσιακές ιατρικές σχολές της Ανατολής, η Αγιουρβέδα το μεταχειρίζεται κυρίως ως θερμαντικό αντιφυσητικό, αντιβηχικό και αντιπαρασιτικό
βότανο. Στην κινέζικη πάλι θεραπευτική τέχνη το καλλιεργούμενο θυμάρι (Thymus vulgaris) ονομάζεται σεξιανγκτσάο, δηλαδή μόσχοσμο φυτό, και χρησιμοποιείται εδώ
και περίπου έναν αιώνα ενάντια στην βρογχίτιδα, την αρυγγίτιδα, τον βήχα και τα παράσιτα που προκαλούν αγκυλοστομίαση. Το άγριο ξαδελφάκι του (Thymus
serpyllum), πάλι, ή ντιτζιάο, καρύκευμα του εδάφους δηλαδή, όνομα που υπογραμμίζει ωραιότατα το χαμηλό του ύψος, βρίσκει χρήση εδώ και χίλια τουλάχιστον χρόνια. Ενεργειακά αξιολογείται ως ένα αιχμηρό και θερμαντικό βότανο που δυναμώνει τον οργανισμό, διώχνει το κρυολόγημα, τον πονοκέφαλο, την ναυτία,τον κοιλόπονο και προσφέρει σπουδαίες υπηρεσίες σε πεπτικά προβλήματα, σε φλεγμονές του ανώτερου αναπνευστικού, στην αρθρίτιδα και στους ρευματισμούς.
Το θυμάρι βρίσκει επίσης πολλές εφαρμογές στη σύγχρονη βιομηχανία φαρμάκων και καλλυντικών λόγω των αντισηπτικών, επουλωτικών, σπασμολυτικών και αποχρεμπτικών του ιδιοτήτων. Αποσμητικά σαπούνια, κρέμες που τονώνουν την επιδερμίδα, λοσιόν για την ακμή, σαμπουάν ενάντια στη πιτυρίδα,στοματικά
διαλύματα και οδοντόκρεμες, αντιβηχικά σιρόπια, λοσιόν για μετά το ξύρισμα,φάρμακα για τη δυσπεψία, είναι κάποια μόνο από τα προϊόντα που συχνά ενισχύονται με το αιθέριο έλαιο του.
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Agricultural Research Service, U. S. Department of Agriculture, Beltsville, Maryland, του Institute for Applied Botany and Pharmacognosy, University of Veterinary Medicine Vienna, Austria και πολλών άλλων Πανεπιστημίων
Οι αντιμικροβιακές και οι αντιβακτηριδιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν και από σχετική έρευνα του Εργαστηρίου Χημείας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Οι αντιβακτηριδιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν και από το Department of Biology, University of Mosul, Mosul, Iraq

Μελισσοκόμικες χρήσεις:
http://www.bees.gr/archives/3096
Το θυμάρι θεωρείται κορυφαίο μελισσοκομικό φυτό, επειδή δίνει ένα εξαιρετικά αρωματικό μέλι με μεγάλη διατροφική αξία. Το θυμάρι περιέχει αιθέριο έλαιο που το κυριότερο συστατικό του είναι η θυμόλη (ποσοστά άνω του 25%) Η θυμόλη έχει αντισηπτική δράση και υπήρξε φυσικός προκάτοχος των σύγχρονων αντιβιοτικών. Η θυμόλη έχει εφαρμογές και στη μελισσοκομία, αφού μπορεί κανείς να καταπολεμήσει με αυτή βιολογικά το μεγαλύτερο εχθρό της μέλισσας στην Ελλάδα (μετά τον άνθρωπο) το βαρρόα.
130616_thymusΤο θυμαρίσιο μέλι κάνει περίπου εννιά μήνες για να αρχίσει να κρυσταλλώνει, αλλά η κρυστάλλωση μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά, αν το μέλι έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε θυμάρι και να αρχίσει ακόμα και μετά τα 2 χρόνια. Αυτό δε σημαίνει ότι ένα μέλι που κρυσταλλώνει πιο γρήγορα είναι υποδεέστερο.
Η γεύση του θυμαρίσιου μελιού είναι έντονη και μπορεί να είναι και λίγο καυστική και το χρώμα του είναι ανοιχτόχρωμο. Συνήθως είναι μέλι με ελάχιστη υγρασία και είναι αρκετά πηκτό (αν συγκριθεί πχ με μέλι πορτοκαλιάς, ακακίας ή βαμβακιού).
Το θυμαρίσιο μέλι είναι ο κύριος και ίσως και μοναδικός τρύγος για ορισμένες περιοχές της Ελλάδας. Τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε θυμάρι έχουν συνήθως μέλια περιοχών όπως οι Κυκλάδες όπου δεν υπάρχουν άλλα φυτά για να γίνει πρόσμιξη στο νέκταρ από την ίδια τη μέλισσα. Παρόλα αυτά το πιο φημισμένο θυμαρίσιο μέλι και ίσως το ακριβότερο το βρίσκει κανείς στα Κύθηρα.
Το θυμαρίσιο μέλι είναι ένα προϊόν δύσκολο να παραχθεί, όχι τόσο γιατί τα μελίσσια θέλουν κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία πριν τον τρύγο του αλλά επειδή όσο ανθεκτικό είναι το θυμάρι ως φυτό, τόσο ευαίσθητο είναι το λουλούδι του.
Έτσι αν οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές οι μέλισσες δεν θα συλλέξουν ικανοποιητικές ποσότητες. Μια παρατεταμένη βροχή την περίοδο της ανθοφορίας μπορεί να κάνει το φυτό πολύ “υγρό” και το νέκταρ του να αραιώσει τόσο ώστε να μην προκαλεί το ενδιαφέρον της μέλισσας (οι μέλισσες έχουν λιγότερο έντονη την αίσθηση της γεύσης από εμάς. Έτσι ένα αραιό και όχι και τόσο γλυκό νέκταρ δεν τις ελκύει) Ένας έντονος καύσωνας μπορεί να στεγνώσει γρήγορα το φυτό και τα άνθη να ξεραθούν, οπότε πάλι δεν θα υπάρξει ικανοποιητικός τρύγος. Οι ιδανικές συνθήκες είναι έχει ποτιστεί καλά το φυτό πριν την ανθοφορία και κατά τη διάρκεια αυτής απλά να κάνει δροσούλα και να έχει μια σχετική υγρασία (νότιους ανέμους κλπ).  Η δυσκολία στη συλλογή μεγάλων ποσοτήτων και η ιδιαίτερα ευχάριστη γεύση, καθιστούν το θυμαρίσιο μέλι το πιο ακριβό στην Ελλάδα.
University of Veterinary Medicine Vienna, Vienna, Austria
Department of Biology, University of Mosul, Mosul, Iraq
Agricultural Research Service, U. S. Department of Agriculture, Beltsville, Maryland
ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
www.monastiriaka.gr
Το άρωμα του μύθου, του θύμου οι αλήθειες

www.bees.gr
U. P. Hedrick – E. Lewis Sturtevant : Sturtevant’s Edible Plants of the World ,Dover Publications (February 1972)
Richard Mabey : Plants with a Purpose, HarperCollins Distribution Services 1980
Tyozaburo Tanaka : Tanaka’s Cyclopedia of edible plants of the world, Yugaku-sha : distributed by Keigaku Pub. Co 1976
Deni Bown : Encyclopedia of Herbs and Their Uses, DK Publishing 1995
WILLIAM H. HYLTON – JOSIE A. HOLTOM :Complete Guide to Herbs, RODALE BOOKS,US 1979
Daferera, D. J. Tarantilis, P. A. and Polissiou M. G. 2002. Characterization of Essential Oilsfrom Lamiaceae Species by Fourier Transform Raman Spectroscopy. Journal of Agricultural
and Food Chemistry, 50: 5503-5507

Read Full Post »

sonchus oleraceus, ζοχός, Αρχαία Θουρία, Αρφαρά, 15 Γενάρη 2015

sonchus oleraceus, ζοχός, Αρχαία Θουρία, Αρφαρά, 15 Γενάρη 2015

Ο ζοχός ή ζοχιά (λέγεται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και τζοχός, ντζοχός ή σφογκός) είναι φυτό μονοετές, διετές ή πολυετές και έχει όρθιο βλαστό και χυμό σαν γάλα. Η επιστημονική του ονομασία είναι Sonchus oleraceus (Σόγχος ο λαχανώδης).
Γεννάδιος στο Φυτολογικόν Λεξικόν γράφει για τον Ζοχό: «είνε κοσμοπολίτης, απαντά πανταχού συμβιβαζόμενος και συμμορφούμενος με το έδαφος και το κλίμα πάσης γωνίας της Γής· ομοιάζει δ.δ. προς τους ανθρώπους εκείνους οι οποίοι δεν έχουσι πατρίδα, δεν πονούσι διά την γενέτειρα αυτών γήν δουλεύουσι πάν Σύστημα και εις πάσαν χώραν· αρκεί να παχύνωνται, να φυτοβιώσι κάπου».

https://kentromeletisarxaiasthourias.wordpress.com/
8-perennial-sow-thistle-aka-sonchus-arvensisΈχει μικρά και κίτρινα άνθη, συγκεντρωμένα σε κεφάλια που περιβάλλονται από επιμήκη βράκτια. Η ρίζα, οι βλαστοί και τα φύλλα του περιέχουν γαλακτώδη χυμό. Από την κορυφή της ρίζας βγαίνουν τα φύλλα του σε ρόδακα. Το σχήμα τους δεν είναι απόλυτα ίδιο, πάντως γενικά είναι επιμήκη, οδοντωτά, με λοβούς, μεγάλο, κόκκινο μίσχο και παχύ, κόκκινο κεντρικό νεύρο. Το χρώμα τους είναι σκουροπράσινο, γυαλιστερό στην πάνω επιφάνεια και ανοιχτότερο στην κάτω. Το γνωστότερο είδος είναι ο Ζοχός ο λαχανώδης ο οποίος έχει πτερόλοβα και οδοντωτά φύλλα. Το ύψος του φθάνει το 1 μ.

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Το χρησιμοποιούμε κυρίως το χειμώνα και την άνοιξη για να παρασκευάζουμε πεντανόστιμες σαλάτες. Επίσης χρησιμοποιείται μαζί με άλλα χόρτα ακόμη και για χορτόπιτες, καθώς και για φαγητό, όπως περίπου το σπανάκι, αρκεί να πετάξουμε το πρώτο νερό, για να μη πικρίζει.
post-3-126043877457Περιέχει ασβέστιο, κάλιο, σίδηρο καθώς και βιταμίνες C και Κ, θειαμίνη, νιασίνη κ.λ.π.
Ο γαλακτώδης χυμός του φυτού έχει χρησιμοποιηθεί ως τσίχλα από τους Μαορί της Νέας Ζηλανδίας.

https://kentromeletisarxaiasthourias.wordpress.com/

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Είναι φυτό γνωστό από τα αρχαία χρόνια, με το όνομα σόγχος (σόγχος του Θεόφραστου). Αναγνωρίστηκε κυρίως η φαρμακευτική του αξία.
Περιέχει Πρωτείνες, ανόργανα στοιχεία (Ca, Fe), βιταμίνες (ασκορβικό οξύ, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, θειαμίνη).
Περιέχει ακόμη σκοπολετίνη, μια ουσία με ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση.
Illustration_Sonchus_arvensis0Το φυτό είναι εμμηναγωγό και ηπατικό. Μια έγχυση έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της διάρροιας . Το γάλα-λάτεξ στον μίσχο χρησιμοποιείται στη θεραπεία των κονδυλωμάτων.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει αντικαρκινική δράση. Ο χυμός στέλεχος είναι ένα ισχυρό καθαρτικό αφυδατώνει τα εντερικά τοιχώματα. Το γάλα του έχει χρησιμοποιηθεί για την απεξάρτηση από τη συνήθεια του οπίου. Τα φύλλα εφαρμόζονται ως κατάπλασμα σε φλεγμονώδει οιδήματα . Μια έγχυση των φύλλων και των ριζών είναι αντιπυρετικό και τονωτικό.

46_Sonchus_oleraceusΣε σχετική έρευνα του Federal University of Alfenas,Brazil τεκμηριώθηκε η αγχολυτική δράση του φυτού.
Ανάλογες μελέτες του Department of Pharmaceutical Sciences, University of Calabria, Italy απέδειξαν την έντονα αντιοξειδωτική δράση του φυτού.

https://kentromeletisarxaiasthourias.wordpress.com/

Η δυνατότητα των φυτικών εκχυλισμάτων του φυτού στη θεραπεία μικροβιακών λοιμώξεων μέσω της αναστολής της κυτταρικής ανάπτυξης τεκμηριώθηκε από τις έρευνες του Department of Biological Sciences, Faculty of Sciences, University of Jordan, Amman.
Οι αντιβακτηριακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού αποδείχθηκαν από το Department of Botany, University of Fort Hare,South Africa.
Η κυτταροτοξική δραστικότητα έδειξε ότι εκχύλισμα του είχε την καλύτερη δραστικότητα έναντι της ανάπτυξης του καρκίνου του στομάχου σύμφωνα με το Kangwon National University, Chuncheon , Korea.
Η Αντιφλεγμονώδης και αντιπυρετική δράση του φυτού τεκμηριώθηκε από σχετικές μελέτες του Department of Biomedical Sciences of Federal University of Alfenas,Brazil
Η έντονα αναλγητική δράση του φυτού τεκμηριώθηκε με σχετικά πειράματα του Department of Biomedical Science, Federal University of Alfenas–MG,Brazil
Η αντιδιαβητική δράση και η χρήση του φυτού στην θεραπεία του Σακχάρου μελετήθηκε από 3 Πανεπιστήμια του Καμερούν

Sonchus_oleraceus_4Τέλος οι ιθαγενείς της Χιλής Μαπούτσε χρησιμοποιούσαν το ζοχό ως αντιπυρετικό και αιμοκαθαρτικό.

Biotechnology Unit, University of Buea, Cameroon
Biomedical Sciences of Federal University of Alfenas,Brazil
Kangwon National University, Chuncheon, Korea
Department of Botany, University of Fort Hare,South Africa
Department of Biological Sciences, University of Jordan
Department of Pharmaceutical Sciences, University of Calabria, Italy
Federal University of Alfenas, Brazil
Department of Biomedical Science, Federal University of Alfenas–MG,Brazil
G. Usher: A Dictionary of Plants Used by Man. 619 Seiten. Constable and Company Ltd., London 1974
Daniel E. Moerman, Native American Ethnobotany, Timber Press 1998
Duke, J. A. & Ayensu, E. S., Medicinal Plants of China. 2 Vols. 705 S., 1300 Strichzeichnungen. Reference Publ., Inc. Algonac. Michigan, 1985
Chopra. R. N., Nayar. S. L. and Chopra. I. C. Glossary of Indian Medicinal Plants, New Delhi : Council of Scientific & Industrial Research, 1956-92

Read Full Post »

Older Posts »