Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Κοκίτης’ Category

Το Αγριομάρουλο είναι ένα μονοετές ή διετές βότανο της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας που μπορει να φθάσει τα  1,8 m. Το όνομα Lactuca προέρχεται από την λατινική λέξη για το γάλα  επειδή περιέχει ένα ισχυρό γαλακτώδες κόμμι το οποίο ονομάζεται συχνά «όπιο του μαρουλιού» και όχι τυχαία. Μοιάζει και μέχρι ενός σημείου δρα όπως το όπιο που αποστάζεται από την παπαρούνα.
Είναι ανθεκτικό στη ζώνη 6 δηλαδή παγώνει κάτω από τους 10 0C. Είναι σε άνθιση από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο, και οι σπόροι του ωριμάζουν από τον Αύγουστο έως τον Σεπτέμβριο. Τα λουλούδια του είναι ερμαφρόδιτα (έχουν αρσενικά και θηλυκά όργανα) και είναι επικονιάζονται με τα έντομα. Φύεται σε ελαφρά (αμμώδη) και μεσαία (αργιλώδη) εδάφη και προτιμά τα καλά στραγγιζόμενα εδάφη. Ευδοκιμεί σε όλα τα  pH: όξινα, ουδέτερα και βασικά (αλκαλικά) εδάφη. Δεν μπορεί να αναπτυχθεί στη σκιά. Προτιμά το υγρό χώμα.

Το στέλεχος του ειναι άκαμπτο και φυλλώδες, καστανωπό, ενίοτε αγκαθωτό στη βάση. Περιέχει γαλακτώδη χυμό. Τα φύλλα του είναι  εναλλασσόμενα, λεία, πρασινοκίτρινα, επιμήκη, ενίοτε έλλοβα, ελαφρώς ακανθωτά στην κορυφή τους, πολύ αγκαθωτά στην κεντρική νεύρωση. Οι ανθοταξίες του είναι κεφάλια υποκίτρινα, στενά, πολυάριθμα, διαταγμένα σε φόβη.
Είναι ο πρόγονος του κηπευτικού μαρουλιού.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Το βότανο ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Ο Θεόφραστος και ο Διοσκουρίδης αποκαλούσαν το μαρούλι Θριδακίνη και το αγριομάρουλο το ονόμαζαν Θρίδαξ η αγρία. Όταν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αύγουστος αρρώστησε σοβαρά θεραπεύτηκε με το βότανο αυτό. Επειδή επέζησε χάρη στο φυτό έχτισε ένα ναό στον οποίον έστησε ένα άγαλμα που αναπαριστούσε το φυτό για να το τιμήσει.
Πριν την Βικτωριανή εποχή το θεωρούσαν παυσίπονο και ηρεμιστικό βότανο.
Τον 16ο αιώνα ο John Gerarde έγραφε στο The Herball or Generall Historie of Plantes (1597) ότι «το φυτό προκαλεί ύπνο, υποχωρεί τον πόνο, μειώνει γυναικεία προβλήματα και δρα κατά των δαγκωμάτων των σκορπιών και αραχνών».
Το κόμμι του μαρουλιού έχει χρησιμοποιηθεί σε αντιβηχικά μείγματα αντί του οπίου.Το συνέλεγαν σε μπάλες γνωστές ως Λακτικάριουμ και τις χρησιμοποιούσαν όπως το όπιο. Το βότανο χρησιμοποιήθηκε τον 19ο αιώνα από τους γιατρούς, όταν δεν μπορούσαν να προμηθευτούν το όπιο.Μελετήθηκε εκτενώς από το Συμβούλιο της Φαρμακευτικής Εταιρείας της Μεγάλης Βρετανίας το 1911. Τότε ανακάλυψαν δύο ουσίες στις οποίες απέδωσαν τις ιδιότητες του φυτού. Την Λακτουκοπικρίνη και την Λακτουκίνη.
Ο αποξηραμένος γαλακτώδης χυμός του βοτάνου πουλιόταν άλλοτε στα φαρμακεία με το όνομα Lactucarium.
Συστατικά-χαρακτήρας:
Στο φυτό βρίσκουμε την γαλακτώδης ουσία (που περιέχει λακτουκικό οξύ, λακτουκοπικρίνη, λακτουκίνη, σεκριτερπένια, λακτόνη, φλαβονοειδή που περιέχουν κερκετίνη, κουμαρίνες, κικχορίνη και εσκουλίνη, ν-μέθυλο –β- φενεθυλαμίνη και 60% ελαστική ουσία που χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα ως εναλλακτική πηγή καουτσούκ) ίχνος αλκαλοειδούς, σίδηρο, βιταμίνες Α, Β1, Β2 και C. Το κόμμι έχει δριμεία οσμή, γεύση πικρή και ενέργεια προσόμοια με αυτή του οπίου.
Το φυτό αποτελείται από 94,93% νερό, 0,41% αζωτούχες ουσίες, 0,31% λιπαρές ουσίες, 2,19% κόμμι, άμυλο κλπ, 0,73% κυτταρίνη και 1,03% τέφρα.
Το αποτέλεσμα της κατάποσης του χυμού του φυτού είναι παρόμοιο με αυτό που προκαλεί το όπιο αν και δεν περιέχει οπιούχα συστατικά. Τα ενεργά συστατικά της ουσίας αυτής είναι η Λακτουκίνη είναι ένας υποδοχέας αδενοσίνης ενώ η Λακτουκοπικρίνη δρα ως αναστολέας της ακετυλοχολινεστεράσης. Τα συμπτώματα της χρήσης κρατούν από 30 λεπτά μέχρι λίγες ώρες.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Τα φύλλα τρώγονται  ωμά ή μαγειρεμένα . Συνιστάται προσοχή, διότι ειναι τοξικό σε πολύ μεγάλες ποσότητες. Ένα ελαφρύ αρωματικό έλαιο, που χρησιμοποιείται στο μαγείρεμα, λαμβάνεται από τους σπόρους
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Το σύνολο του φυτού είναι πλούσιο σε ένα γαλακτώδες χυμό που ρέει ελεύθερα από οποιαδήποτε πληγή. Αυτό σκληραίνει και στεγνώνει όταν έρχεται σε επαφή με τον αέρα. Ο γαλακτώδης χυμός περιέχει σεσκιτερπενικές λακτόνες: λακτουκοπικρίνη (5% του ξηρού οπού), η οποία ενζυματικά  δίνει λακτουκίνη (2% του ξηρού οπού)  και  παρα-υδροξυφαινυλο-οξικό οξύ,  λακτουκερίνη  (50-60%), μίγμα οξικών εστέρων των α-λακτουκερόλη (=ταραξαστερόλη), β-λακτουκερόλη. Φλαβονοειδή: 7-μονογλυκοσίδες  της  λουτεολίνης  και  απιγενίνης, καθώς και κερκετινο-3-γλυκοσίδη. Κουμαρίνες:κιχωρίνη. Άλλα συστατικά είναι η μαννιτόλη, β-αμυρίνη και ισοπουλεόλη.
 H λακτουκερίνη που περιέχεται στο φυτό  χρησιμοποιείται στην ιατρική για την ανυδρική, αντισπασμωδική, πεπτική, διουρητική, υπνωτική, ναρκωτική και κατασταλτική του ιδιότητα .   H λακτουκερίνη έχει τα αποτελέσματα ενός αδύνατου οπίου, αλλά χωρίς την τάση του να προκαλεί πεπτικές διαταραχές], ούτε είναι εθιστική . Λαμβάνεται εσωτερικά για τη θεραπεία της αϋπνίας, του άγχους, των νευρώνων,  του ξηρού βήχα, του μαύρου βήχα, του ρευματικού πόνου κ.λπ. >Οι συγκεντρώσεις της λακτουκερίνης είναι χαμηλές στα νεαρά φυτά και συγκεντρώνονται περισσότερο όταν το φυτό έρθει στο λουλούδι.Συλλέγεται εμπορικά με κοπή των κεφαλών των φυτών και απόξεση του χυμού σε δοχεία από πορσελάνη αρκετές φορές την ημέρα έως ότου εξαντληθεί το φυτό . Αυτός ο τρόπος είναι ίσως η πλουσιότερη προμήθεια γαλακτοκορίου.Το φυτό περιέχει επίσης υοσκυαμίνη που χρησιμοποιούνται ως συμπληρωματικά φάρμακα στην αντιμετώπιση: του πεπτικού έλκους και του συνδρόμου Zollinger-Ellison.>Το φυτό πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή και ποτέ χωρίς την επίβλεψη ενός ειδικευμένου ιατρού.Ακόμη και οι κανονικές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία ενώ η περίσσεια προκαλεί ανησυχία  και υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει θάνατο μέσω καρδιακής παράλυσης .  Ο χυμός του φυτού έχει επίσης εφαρμοστεί εξωτερικά στη θεραπεία των κονδυλωμάτων]. Ένα ομοιοπαθητικό φάρμακο γίνεται από το φυτό που χρησιμοποιείται στη θεραπεία χρόνιου καταρράκτη, βήχα, πρησμένου ήπατος, μετεωρισμού και παθήσεων του ουροποιητικού συστήματος.
Ως αντισπασμωδικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν μέρος της ολιστικής θεραπείας του κοκκύτη και γενικά του ξηρού ερεθιστικού βήχα. Ανακουφίζει του κολικούς των εντέρων και της μήτρας και έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επώδυνη εμμηνόρροια. Ανακουφίζει τους μυϊκούς πόνους που έχουν σχέση με τους ρευματισμούς. Μειώνει τους πόνους στις αρθρώσεις και στους μυώνες, αλλά δεν συνιστά θεραπεία των αιτίων που τους προκαλούν.
Το University of Colorado Health Science Center, Denver, USA ανέδειξε το φυτό σαν το μοναδικό φάρμακο στη θεραπεία της δύσκολης και μεταδοτικής πάθησης Hooping-Cough (Pertussis) που προσβάλει τις αναπνευστικούς οδούς.Η Pertussis προκαλείται από ένα βακτήριο που ονομάζεται Bordetella pertussis. Αυτό είναι πολύ μικρό και μπορεί να εξαπλωθεί από άτομο σε άτομο μέσω κυστιδίων στον αέρα, τα οποία μεταδίδονται με τον βήχα ή το φτέρνισμα.
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Σήμερα χρησιμοποιείται σε σαπούνια, σαμπουάν και άλατα μπάνιου.

University of Colorado Health Science Center, Denver, USA
Plants For A Future
John Gerarde, The Herball or Generall Historie of Plantes, Publisher, John Norton 1597 London
Δίανθος

Launert. E. Edible and Medicinal Plants. Hamlyn 1981 ISBN 0-600-37216-2

Lust. J. The Herb Book. Bantam books 1983 ISBN 0-553-23827-2

Emboden. W. Narcotic Plants Studio Vista 1979 ISBN 0-289-70864-8

Weiner. M. A. Earth Medicine, Earth Food. Ballantine Books 1980 ISBN 0-449-90589-6

Advertisements

Read Full Post »

Lactuca serriola , Πετρομάρουλο, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, 25 Ιούνη 2017

Η Lactuca serriola είναι ετήσιο ή διετές φυτό της ευρύτερης περιοχής της Αρχαιας Θουρίας  – Μυκηναϊκής Άνθειας, που το ύψος του κυμαίνεται από 60 έως 180 εκατοστά. Έχει πλούσιο γαλακτώδη χυμό (λατέξ), ελαφρά πικρό και ιξώδη που όταν εκτεθεί στον αέρα πήζει παίρνοντας μια όψη κολλώδη. Το γαλακτώδες αυτό κόμμι ονομάζεται συχνά «όπιο του μαρουλιού» γιατί έχει τις ιδιότητες του οπίου σε μικρότερο όμως βαθμό και για τον λόγο αυτό δεν δρα αθροιστικά ούτε προκαλεί εθισμό.
Στη βάση, ρόδακας με φαρδιά φύλλα, γλαυκά, λοβωτά, καλυμμένα στο κάτω μέρος, πάνω και γύρω από την κεντρική νεύρωση, με σκληρές, αγκαθωτές τρίχες.
Τα άνθη βγαίνουν σε κεφαλωτές ταξιανθίες. Αυτά που χαρακτηρίζουμε άνθη στην πραγματικότητα είναι ταξιανθίες, με πολλά γλωσσοειδή ανθίδια, σε κίτρινο ανοικτό χρώμα, που ανοίγουν το βράδυ για να ξανακλείσουν το πρωί με την ανατολή του ήλιου. Οι ταξιανθίες αυτές φύονται σε μακριούς ανθοφόρους βλαστούς που διακλαδίζονται. Οι καρποί περιέχουν πολλούς μικρούς, επιμήκεις σπόρους, που έχουν στην κορυφή τους μία ίνα, που καταλήγει σε μια ακτινωτή δέσμη ινών, σχηματίζοντας ένα σκιάδιο, που παρασύρεται μαζί με τον σπόρο από τον άνεμο, διευκολύνοντας τη διασπορά και τον πολλαπλασιασμό του φυτού. Τα φύλλα έχουν την ιδιότητα να περιστρέφονται, όσο είναι δυνατό λοξά προς τον ήλιο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η ιδιότητα αυτή έδωσε στο φυτό τις ονομασίες «Μπούσουλας» ή «Πυξίδα».
Ανθίζει από Ιούνιο μέχρι Αύγουστο.
Ιστορικά στοιχεία:
Αναφέρεται από τον Θεόφραστο και τον Ιπποκράτη (ο οποίος γνώριζε πως οι ιδιότητες του χυμού του φυτού, μοιάζουν με αυτές του οπίου).
Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως ο πικάντικος χυμός του φυτού θεράπευε οφθαλμικά έλκη ενώ οι Πυθαγόριοι το ονόμασαν το «μαρούλι-ευνούχος» γιατί προκαλούσε διούρηση και μείωνε την σεξουαλική επιθυμία.
Στη ιερό της Ήρας στην Σάμο βρέθηκαν σπόροι του φυτού που χρονολογούνται από τον 7ο αιώνα π.Χ. Σύμφωνα με την μυθολογία η Αφροδίτη ξάπλωσε με τον Άδωνι σε κρεβάτι φτιαγμένο από το φυτό αυτό. Σύμφωνα με τον Διοσκουρίδη Πεδάνιο, (1ος αιώνας), το αγριομάρουλο διώχνει τις φιλήδονες εικόνες των ονείρων.
Ο Πλίνιος τον 2ο αιώνα αναφέρεται στην ιδιότητα του φυτού να αποθαρρύνει την σεξουαλική επιθυμία. Στη «Φυσική Ιστορία» αναφέρει συγκεκριμένα πως παγώνει την σεξουαλική επιθυμία όπως ο πυρετός. Καθαρίζει το στομάχι και αυξάνει τον όγκο του αίματος σε αυτό. Αναφέρει επίσης ότι κάποιος γιατρός θεράπευσε με το βότανο αυτό, τον αυτοκράτορα Αύγουστο από μια πάθηση του συκωτιού.
Οι αρχαίοι Έλληνες μπορεί να θεωρούσαν πως το φυτό κατευνάζει τις «ζωηρές» σκέψεις, αλλά ευρήματα δείχνουν πως οι Αιγύπτιοι αντίθετα το θεωρούσαν αφροδισιακό.
Τοιχογραφίες στην Αίγυπτο απεικονίζουν τον Μιν (θεό της γονιμότητας και της σεξουαλικότητας) να κρατά ένα μάτσο αγριομάρουλα. Για περισσότερο από ένα αιώνα οι αρχαιολόγοι αναρωτιόντουσαν γιατί ο Αιγύπτιος θεός κρατά το συγκεκριμένο φυτό που ηρεμεί και κατευνάζει την σεξουαλικότητα.
Ο ιταλός βοτανολόγος Τζιόρτζιο Σαμορίνι, συντάκτης του περιοδικού Έλευσις, του Μουσείου στο Ροβερέτο, έλυσε το αίνιγμα. Προσδιόρισε πως ο τύπος του φυτού, που κρατά ο θεός είναι το Lactuca serriola. Ο Σαμορίνι εξέτασε τα συστατικά του χυμού του φυτού και ανακάλυψε πως το αγριομάρουλο δρα με δύο τρόπους ανάλογα με τη δοσολογία. Οι έρευνές έδειξαν πως 1 γραμμάριο λακουκάριο έχει παυσίπονο και ηρεμιστική δράση. Σε υψηλότερη δόση όμως, 2 έως 3 γραμμαρίων, τα τονωτικά αποτελέσματα των αλκαλοειδών τροπανίου που περιέχει επικρατούν.
Τον Μεσαίωνα το συνιστούσαν σαν διευκολυντικό του ύπνου.
Το χρησιμοποιούσαν επίσης σε ασθένειες που εκδηλώνονται με σπασμούς, όπως το άσθμα, ο κοκίτης, το μόνιμο άγχος, η ταχυκαρδία και η υστερία. Το χυμό τον είχαν χρησιμοποιήσει και στη θεραπεία ακροχορδώνων.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Τα νεαρά φύλλα και οι τρυφεροί βλαστοί του φυτού τρώγονται σαλάτα ή μαγειρεμένα. Έχουν  πικρή γεύση . Τα νεαρά τρυφερά φύλλα είναι ήπια και κάνουν μια εξαιρετική σαλάτα, αλλά όλο το φυτό γίνεται πικρό καθώς γερνάει, ειδικά όταν βγαίνει το λουλούδι . Ως ορεκτικό χρειάζεται πολύ λίγο μαγείρεμα . Μεγάλες ποσότητες μπορεί να προκαλέσουν πεπτικές διαταραχές.  Χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο του  σπαραγγιου. Ένα βρώσιμο έλαιο με πολύ ευχάριστη γεύση λαμβάνεται από τους σπόρους το οποίο πρέπει να καθαριστεί πριν να είναι βρώσιμο .
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Ο γαλακτώδης χυμός του φυτού περιέχει: Σεσκιτερπενικές λακτόνες (λακτουκοπικρίνη, λακτουκερίνη, μίγμα οξικών εστέρων των α-λακτουκερόλη, β-λακτουκερόλη), φλαβονοειδή (7-μονογλυκοσίδες της λουτεολίνης και απιγενίνης, καθώς και κερκετινο-3-γλυκοσίδη), κουμαρίνες (κιχωρίνη). Άλλα συστατικά είναι η μαννιτόλη, β-αμυρίνη, ισοπουλεόλη, ίχνος αλκαλοειδούς, τριτερπένια, σίδηρο, βιταμίνες Α, Β1 Β2 και C.
Το κύριο συστατικό του χυμού, το λακτουκάριο έχει ως ενεργό συστατικό τη λακτουκίνη από την οποία προέρχεται η λακτουκοπικρίνη. Η λακτουκοπικρίνη έχει χρησιμοποιηθεί στην ιατρική για τις ιδιότητές της. Η ουσία αυτή γλυκαίνει τον πόνο και δρα ως αντισπασμωδικό, χωνευτικό, διουρητικό, υπνωτικό, ναρκωτικό και καταπραϋντικό. Επιδρά όπως το όπιο, χωρίς όμως να προκαλεί πεπτικά προβλήματα ή εθισμό.
Εσωτερικά λαμβάνεται για θεραπεία αϋπνίας, ανησυχίας, νευρώσεων, υπερευαισθησία παιδιών, ξηρό βήχα, βήχα λόγω κοκίτη, ρευματικούς πόνους.
Η συγκέντρωση της ουσίας είναι μεγαλύτερη όταν το φυτό είναι ανθισμένο. Το λακτουκάριο το παρήγαγαν οι φαρμακοβιομηχανίες μέχρι την δεκαετία του ’40.

Η δυνατότητα του φυτού να βοηθά στις γαστρεντερικές, αναπνευστικές και αγγειακές παθήσεις τεκμηριώθηκε από  τα Πανεπιστήμια Bahauddin Zakariya και University of Karachi στο Pakistan, University of Salerno,  Italy
Ο χυμός του φυτού έχει χρησιμοποιηθεί σε αντιβηχικά μείγματα αντί του οπίου. Όλο το φυτό είναι ηρεμιστικό, βοηθά στον καλό ύπνο και γαληνεύει την ανησυχία και το άγχος. Δρα ηρεμιστικά στο αναπνευστικό και χρησιμοποιείται κατά του παροξυσμικού κοκίτη και κατά του νευρικού, ερεθιστικού, ξηρού βήχα.

Οι ευεργετικές επιδράσεις στους ασθενείς με καρδιολογικά προβήματα τεκμηριώθηκαν από το Πανεπιστήμιο Mashhad University of Medical Sciences,  Iran
Το Πετρομάρουλο, είναι ωφέλιμο σε βλεννόρροια, παθήσεις των ματιών και χρόνιες πληγές. Είναι διουρητικό και καθαρτικό. Δεδομένου ότι το φυτό έχει καταπραϋντικές, ηρεμιστικές και ελαφρά ναρκωτικές ιδιότητες, κατευνάζει ακόμα και τις σεξουαλικές ορέξεις.
Το έλαιο των σπόρων του φυτού, έχει αντιπυρετικές και υπνωτικές ιδιότητες.
Στην ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται για την θεραπεία χρόνιου κατάρρου, βήχα, πρησμένου συκωτιού, φουσκώματα και ασθένειες ουροποιητικού συστήματος.

Bahauddin Zakariya και University of Karachi στο Pakistan, University of Salerno,  Italy

Δίανθος

Plants For A Future

Facciola. S. Cornucopia – A Source Book of Edible Plants. Kampong Publications 1990 ISBN 0-9628087-0-9

Faculty of Pharmacy, Bahauddin Zakariya University, Pakistan

Tanaka. T. Tanaka’s Cyclopaedia of Edible Plants of the World. Keigaku Publishing 1976

Read Full Post »

Lavandula stoechas, Λεβάντα η στοιχιάς, Αγριολεβάντα

Η Αγριολεβάντα (Lavandula stoechas, Λεβάντα η στοιχιάς) ειναι αειθαλής ,γναφαλώδης, αρωματικός θάμνος της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής  Άνθειας. Η αγριολεβάντα ξεχωρίζει από τα άλλα είδη, από τα πορφυροϊώδη άνθη του, που σχηματίζουν πυκνούς ωοειδείς στάχεις και γιατί προτιμά τα ελαφρώς όξινα πετρώδη εδάφη. Τα φύλλα της είναι γραμμοειδή, γκριζωπά, εριώδη με αναδιπλωμένες άκρες. Η Ταξιανθία της εχει  2-3 εκατοστά μήκος, σε πυκνό στάχυ, έμμισχη, με σπονδύλους των 6-10 ανθέων στη μασχάλη, τριχωτών, ρομβοειδών και καρδιοειδών βρακτίων. Η κορυφή του στάχυ της στέφεται από μεγάλα ωοειδή μακρουλά βράκτια λευκοβιολετιά. Τα Άνθη της ειναι 6-8 χιλιοστά, δίχειλα, σκουροβιολετιά. Ο κάλυκάς της έχει 5 οδόντες, από τους οποίους οι ανώτεροι είναι μεγαλύτεροι. Μπορει να φθάσεις έως 100 cm . Τα Φύλλα της ειναι 10-40 mm, γραμμοειδή προς επιμήκη λογχοειδή, ακέραια, συνήθως γκρι- γναφαλώδη. Ο Μίσχος της ειναι κοντύτερος του στάχυ. Ο Στάχυς ειναι συνήθως 2-3 cm. Τα Γόνιμα βράκτια ειναι 4-8 mm, ρομβικά-καρδιοειδή, γναφαλώδη. Τα Ανώτερα
βράκτια είναι 10-50 mm, επιμήκη- αντωοειδή, συνήθως πορφυρά, χωρίς άνθη στους άξονές τους. Οι Σπονδυλώδεις ταξιανθίες έχουν 6-10 άνθη. Τα κατώτερα βράκτια ειναι οξέα.

Αγριολεβάντα, Αρχαία Θουρία 23 Απρίλη 2017 : δρόμος Αριοχώρι – Πλατύ

Το βότανο ειναι  γνωστό από την αρχαιότητα. Αναλύσεις υπολειμμάτων που έγιναν με σύγχρονές μεθόδους έδειξαν ότι σε πήλινα αγγεία υπήρχε κρασί με ρητίνη και με ένα από τα βότανα, λεβάντα, δάφνη, φασκόμηλο. Ο Διοσκουρίδης (1ος αι. μΧ.) αναφέρει το κρασί της λεβάντας (στοιχαδίτης οίνος) και το ξύδι (στοιχαδικό ξύδι). Το θεωρούσε φάρμακο για την επιληψία αλλά και για την ψύξη των πλευρών και των νεύρων.

Η ονομασία της λεβάντας προέρχεται από το λατινικό ρήμα Lavare που σημαίνει πλένω. Οι Ρωμαίοι συνήθιζαν να ρίχνουν άνθη αγριολεβάντας στα νερά των λουτρών τους για τον αρωματισμό τους. Τη συνήθεια αυτή λέγεται ότι την πήραν από τους αρχαίους Έλληνες οι οποίοι αποκαλούσαν το φυτό «νάρδο» ή «ναρδόσταχυ», όνομα που προήλθε από την πόλη της Συρίας Naarda.

Η ονομασία Stoechas προέρχεται από το όνομα των νησιών που βρίσκονται έξω από την Μασσαλία και οι αρχαίοι Έλληνες τα ονόμαζαν Στοιχάδες (σειρές).

Το χρησιμοποιούσαν ακόμη για τα αρωματίσουν τα ρούχα και τα κλινοσκεπάσματα. Κατά τον μεσαίωνα το βότανο χρησιμοποιήθηκε για την περιποίηση των τραυμάτων και πληγών του δέρματος.

Ο Τζον Πάρκινσον έγραφε το 1640 για την Λεβάντα

‘‘…ιδιαίτερα καλή για την ψυχική οδύνη και όλους τους πόνους του κεφαλιού και του μυαλού.’’

Η αγριολεβάντα ήταν περιζήτητο αντίδοτο δηλητηριάσεων στα παλιά χρόνια.

Με αυτήν παρασκευαζόταν ένα από τα πιο γνωστά θεραπευτικά έλαια, που ήταν σε ευρεία χρήση μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Στην Κρήτη το έλεγαν Καραμπάχι. Αυτό το έπαιρναν οι πάσχοντες στάζοντας σταγόνες του ελαίου πάνω σε ζάχαρη, για οποιονδήποτε πόνο.

Σύμφωνα με μελέτες του Πανεπιστημίου Charles Sturt University, Wagga , Australia,  η λεβάντα έχει χρησιμοποιηθεί από καιρό ως αναλγητικό, αντιβακτηριακό, αντιμυκητιασικό , αντικαταθλιπτικό, αντισπασμωδικό, επιθηλιακό και καταπραϋντικό βότανο.Τα εκχυλίσματα έχουν χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία καταστάσεων που κυμαίνονται από την ακμή έως τις ημικρανίες.   Λεβάντα χρησιμοποιήθηκε στην Ινδία και το Θιβέτ για τη θεραπεία ψυχιατρικών καταστάσεων και από τους αρχαίους Αιγυπτίους ως μέρος της διαδικασίας της μουμιοποίησης. Στην Ευρώπη του δέκατου έκτου αιώνα, τα κλαδιά  της λεβάντας πιστεύονταν ότι αυξάνουν τη νοημοσύνη.

Αν και το φυτό είναι γνωστό ότι αυξάνει την ροή της χολής και εισρέει στο έντερο, η μέγιστη τιμή του δεν είναι στη θεραπεία των χολικών καταστάσεων. Η λεβάντα έχει χρησιμοποιηθεί εκτεταμένα ως αντιδιαβητικός παράγοντας στην Ισπανία και περιλαμβάνεται σε μερικά εμπορικά αντιδιαβητικά παρασκευάσματα βοτάνων. Φρέσκα φύλλα και άνθη εφαρμόζονται στο μέτωπο για την ανακούφιση των πονοκεφάλων και των αρθρώσεων για τη θεραπεία του ρευματικού πόνου σύμφωνα με σχετικές μελέτες του Πανεπιστημίου King Saud University, Abha Saudi Arabia . Οι ατμοί των ατμών λουλουδιών χρησιμοποιούνται ως κρύο φάρμακο.  Στη Χιλή, το τσάι χρησιμοποιείται για να προκαλέσει ή να αυξήσει την εμμηνόρροια ροή σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου University of Santiago of Chile.

Το φυτό περιέχει αιθέριο λάδι, βουτυρικούς και βαλεριανικούς αιθέρες της λιναλλύλης και της γερανύλης, γερανιόλη, κινόλη, λιναλόλη, κινεόλη, D-μπορνεόλη, λινονίνη, L πινένιο, καρυοφυλλίνη, κουμαρίνη και τανίνη. Η λεβάντα συνήθως χορηγείται με τη μορφή έγχυσης, αφέψημα ή έλαιο και είτε λαμβάνεται εσωτερικά είτε εφαρμόζεται τοπικά για την ανακούφιση της νευραλγίας. Σήμερα, το λάδι λεβάντας και τα εκχυλίσματα χρησιμοποιούνται ως φαρμακευτικά αρώματα και βρίσκονται στα καλλυντικά.  Απομίμηση λαδιούι λεβάντας χρησιμοποιείται συχνά σε σαπούνια τουαλέτας επειδή είναι φθηνό, αλλά χαμηλότερης ποιότητας από το πραγματικό λάδι λεβάντας. Το λάδι Lavandin, η απόλυτη λεβάντα (ένα εκχύλισμα) και το λάδι λεβάντας ακίδων χρησιμοποιούνται σε συγκεντρώσεις μέχρι 1,2% στα αρώματα.  Για τη γεύση των τροφίμων χρησιμοποιούνται μικρές ποσότητες (0,002% έως 0,004%) του ελαίου. Η λεβάντα χρησιμοποιείται επίσης σε άλλα προϊόντα μπάνιου και ντους, προϊόντα περιποίησης μαλλιών και απορρυπαντικά. 

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:

Το φυτό ανθίζει τέλος Μαΐου με αρχές Ιουνίου. Συλλέγουμε προς το τέλος της ανθοφορίας, όταν τα πέταλα έχουν αρχίσει να μαραίνονται. Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται τα άνθη και τα φύλα του βοτάνου.

Το βότανο δρα ως αντισηπτικό, βακτηριοκτόνο, αναλγητικό, εμμηναγωγό, ηρεμιστικό, σπασμολυτικό, υποτασικό, αποχρεμπτικό, τονωτικό, διεγερτικό, εφιδρωτικό, χολαγωγό, αντιρρευματικό, ανθελμινθικό και ως αντίδοτο δηλητηριάσεων.

Βοηθά σε ευερεθιστικότητα, μελαγχολία, νευρασθένεια, ναυτία, νευρώσεις, σπασμούς, αϋπνίες, αρρώστιες του αναπνευστικού συστήματος, άσθμα, γρίπη, βρογχίτιδα, κοκίτης, φυματίωση. Καταπραΰνει την εγκεφαλονωτιαία σπαστικότητα, σύμφωνα με τους Candeac και Meunier.Χρησιμοποιείται ως αντίδοτο σε δηλητηριάσεις (βοηθητικό) σε δαγκώματα από ζώα και φίδια και σε τσιμπήματα εντόμων.Το αφέψημα με φύλλα και λουλούδια αγριολεβάντας ανακουφίζει από ημικρανίες, πονοκεφάλους, ιλίγγους, λιποθυμία, αλλά και διώχνει την αϋπνία.

Με εξωτερική χρήση επουλώνει πληγές (απλές, άτονες, μολυσμένες, συρίγγια, χρόνια εκζέματα, εγκαύματα, ακμή, δερματίτιδες, ψώρα, αλλά και αλωπεκία) και με εσωτερική χρήση κυστίτιδες, το αφέψημα της σφίγγει τα ούλα. Αυξάνει την έκκριση γαστρικών υγρών και την κινητικότητα την εντέρων (σε γαστρική ατονία και μετεωρισμό, κακή χώνεψη).

Η λεβάντα αποτελεί ήπιο φυσικό ηρεμιστικό, για την αντιμετώπιση του άγχους, της αϋπνίας και της κατάθλιψης. Το έγχυμα είναι χωνευτικό, τονωτικό, αντισπασμωδικό και χρησιμεύει στην απολύμανση πληγών και τραυμάτων. Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις άσθματος, γρίπης, παθήσεων ήπατος και σπλήνας, ίκτερου, συμφόρησης, λευκόρροιας και εξασθένισης της όρασης. Ένα λουτρό με λεβάντα ανακουφίζει από τους ρευματισμούς και την ουρική αρθρίτιδα, χαλαρώνει τα νεύρα και τους τεντωμένους μύες, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό σε περιπτώσεις μωλωπισμού, πρηξίματος, διαστρέμματος, εξάρθρωσης και θλάσεων. Το αιθέριο
έλαιο συμβάλλει στη θεραπεία του κρυολογήματος, της γρίπης, της στηθάγχης, της βρογχίτιδας, του πονοκέφαλου και συμπεριφορικών διαταραχών. Σε γαργάρες απολυμαίνει τις στοματικές αμυχές και βοηθά σε περίπτωση παράλυσης της γλώσσας ή τραυλισμού. Εντριβές του στήθους επισπεύδουν τη θεραπεία της πνευμονίας, της
πλευρίτιδας και της πνευμονικής συμφόρησης, ενώ οι εντριβές της κεφαλής θεωρούνται ότι καταπολεμούν την
αλωπεκία.
Οι αντιδιαβητικές ιδιότητες του βοτάνου τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικέ έρευνες του Πανεπιστημίου Universidad de Granada της Ισπανίας

Η αρωματοθεραπεία με λεβάντα έχει χρησιμοποιηθεί για να αυξήσει την ψυχική ικανότητα , να μειώσει την κόπωση και να βελτιώσει τη διάθεση και τα αντιληπτά επίπεδα άγχους σύμφωνα με μελέτες του Royal Bershire Hospital NHS Trust, Reading, England. Λάδια διαφορετικών ειδών λεβάντας αποφέρουν διαφορετικά αποτελέσματα. Η German Commission E Monographs αναφέρει τη θεραπεία της ανησυχίας και των δυσκολιών στον ύπνο μεταξύ των χρήσεων της λεβάντας.  Σύμφωνα με μελέτες των Πανεπιστημίων Chiba and Osaka University Japan   οι μελέτες ηλεκτροεγκεφαλογραφίας λεβάντας, οι οποίες έχουν δείξει διάφορες αποκρίσεις άλφα κύματος σε διαφορετικές οσμές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της ψυχοφυσιολογικής απόκρισης. Από το  Πανεπιστήμιο  University of British Columbia – Okanagan, Kelowna, Canada έχει τεκμηριωθεί  ότι η λεβάντα έχει παρόμοια δράση με τις βενζοδιαζεπίνες επηρεάζοντας τους υποδοχείς γάμμα-αμινοβουτυρικού οξέος. Οι βενζοδιαζεπίνες αποτελούν μια κατηγορία φαρμάκων με ηρεμιστικές, υπνωτικές, αγχολυτικές, αντισπασμωδικές, αναισθητικές και μυοχαλαρωτικές ιδιότητες. Οι βενζοδιαζεπίνες χρησιμοποιούνται συχνά για να προσφέρουν ανακούφιση σύντομης διάρκειας στις καταστάσεις σοβαρού άγχους ή αϋπνίας.

Σύμφωνα με μελέτες του National Cancer Institute (NCI), Bethesda,  USA  η περιγλυκολική αλκοόλη, μια ένωση που αποστάζεται από λεβάντα, αλλά βρίσκεται και στα κεράσια, στη μέντα και στους σπόρους σέλινου, διαθέτει αντικαρκινικές δραστηριότητες και συντελεί  στη χημειοπροφύλαξη και τη θεραπεία του καρκίνου.

Οι αντιμικροβιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν από το  Πανεπιστήμιο Saurashtra University,  India

Η μείωση της χοληστερόλης του ορού από το φυτό τεκμηριώθηκε από το University of Wisconsin, Madison USA

Οι γαστρο-προστατευτικές επιδράσεις από τα έλαια του βοτάνου τεκμηριώθηκαν από το Πανεπιστήμιο Università di Parma, Italy.

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Τα εκχυλίσματα λεβάντας χρησιμοποιούνται στην Ευρώπη ως εντομοαπωθητικά. Αυτό το φαινόμενο φαίνεται να σχετίζεται με τις ενώσεις στο πτητικό έλαιο του φυτού.  Τα ευρήματα από μία μελέτη του Πανεπιστημίου University of Shahrekord, Iran δείχνουν ότι τα αιθέρια έλαια τοθ φυτού αποτελούν μια αποτελεσματική μέθοδο για τον έλεγχο των κροτώνων (τσιμπουριών).

Σε συγχρονισμένη έρευνα του University of Queensland, Australia διαπιστώθηκε ότι τα αιθέρια έλαια της αγριολεβάντας εξουδετερώνουν τις ψείρες της κεφαλής.

 

Δίανθος
Denner SS. Drexel University USA: Lavandula angustifolia Miller: English lavender. Holist Nurs Pract . 2009;23(1):57-64
Weiss RF. Herbal Medicine . Meuss AR, trans-ed. Gothenburg, Sweden: A.B. Arcanum; 1988
Gámez MJ, Jiménez J, Risco S, Zarzuelo A. Universidad de Granada, España: Hypoglycemic activity in various species of the genus Lavandula . Part 1: Lavandula stoechas L. and Lavandula multifida L. Pharmazie . 1987;42(10):706-707.
Abulafatih HA. King Saud University, Abha BranchAbhaSaudi Arabia: Medicinal plants in southwestern Saudi Arabia. Econ Bot . 1987;41(3):354-360.
drugs.com
San Martín JA. University of Santiago of Chile: Medicinal plants in central Chile. Econ Bot . 1983;37(2):216-227.
Lamparsky D. Lavender. Perfumer & Flaverist . 1986;11:7-8, 10, 12-13, 15-20

Leung AY. Encyclopedia of Common Natural Ingredients Used in Food, Drugs and Cosmetics . New York, NY: J Wiley and Sons; 1980.

Dunn C, Sleep J, Collett D. Royal Bershire Hospital NHS Trust, Reading, England :Sensing an improvement: an experimental study to evaluate the use of aromatherapy, massage and periods of rest in an intensive care unit. J Ad Nurs . 1995;21(1):34-40.

Lee CF, Katsuura T, Shibata S, et al. Chiba and Osaka University Japan : Responses to electroencephalogram to different odors [in Japanese]. Ann Physiol Anthropol . 1994;13(5):281-291

Woronuk G, Demissie Z, Rheault M, Mahmoud S. University of British Columbia – Okanagan, Kelowna, Canada  Biosynthesis and therapeutic properties of Lavandula essential oil constituents. Planta Med . 2011;77(1):7-15.

Kelloff GJ, Boone CW, Crowell JA, et al. National Cancer Institute (NCI), Bethesda, USA  : New agents for cancer chemoprevention. J Cell Biochem Suppl . 1996;26:1-28

Lodhia MH, Bhatt KR, Thaker VS. Saurashtra University, India : Antibacterial activity of essential oils from palmarosa, evening primrose, lavender and tuberose. Indian J Pharm Sci. 2009;71(2):134-136.

Elson CE, Yu SG. University of Wisconsin, Madison USA : The chemoprevention of cancer by mevalonate-derived constituents of fruits and vegetables. J Nutr . 1994;124(5):607-614.

Secoy DM, Smith AE. Use of plants in control of agricultural and domestic pests. Econ Bot . 1983;37(1):28-57

Barocelli E, Calcina F, Chiavarini M, et al. Università di Parma, Italy : Antinociceptive and gastroprotective effects of inhaled and orally administered Lavandula hybrid Reverchon “Grosso” essential oil. Life Sci . 2004;76(2):213-223

Pirali-Kheirabadi K, Teixeira da Silva JA.University of Shahrekord,  Iran : Lavandula angustifolia essential oil as a novel and promising natural candidate for tick ( Rhipicephalus [Boophilus] annulatus ) control. Exp Parasitol . 2010;126(2):184-186.

Barker SC, Altman PM. University of Queensland, Australia.  A randomised, assessor blind, parallel group comparative efficacy trial of three products for the treatment of head lice in children—melaleuca oil and lavender oil, pyrethrins and piperonyl butoxide, and a “suffocation” product. BMC Dermatol . 2010;10:6.

 

Read Full Post »

ballota acetabulosa 00Το φυτό Ballota acetabulosa L., γνωστό ως βαλλωτή, είναι πολυετής πόα με ξυλώδη βάση, ύψους έως 60 cm.της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας, και χαρακτηρίζεται ως αρωματικό φυτό. Τα φύλλα του είναι καρδιόσχημα, χνουδωτά, αντίθετα, απαλά, με χρώμα ανοιχτό πράσινο, όμοια με εκείνα των άλλων ειδών που ανήκουν στην ίδια οικογένεια.

wildfind_napfschwarznessel_img8161b

Τα άνθη του είναι κοκκινωπά με διάρκεια άνθισης από τον Ιούνιο έως τον Ιούλιο. Οι καρποί του είναι μαύροι, μικροσκοπικοί, κρυμμένοι στη βάση ενός κάλυκα που μοιάζει με χωνί. Ανήκει στην οικογένεια των Lamiaceae (ή κατ’ άλλους Labiatae) και άλλες ονομασίες του είναι: Φουφουλιά (Τήνος), Φάσσα (Αίγινα), Νεροβαμβακιά (Πελοπόννησος), Μαυρομάργο (Αττική), Μαυρομάρκος (Κύθνος), Αποπουλιά, Λυχναράκι, Οικονομία, Καντηλαναύτρα. Το φυτό παρουσιάζει αντισπασμωδικές ιδιότητες και χορηγείται, κυρίως, στις περιπτώσεις κοκκύτη των παιδιών και κατά των ψυχονευρώσεων. Φυτρώνει, κυρίως, σε σκιερά μέρη και μέσα σε βραχώδη εδάφη.

wildfind_napfschwarznessel_1img8841b

Τα φύλλα του φυτού καλύπτονται από ένα πλούσιο τρίχωμα που καλύπτει και τις δύο πλευρές των φύλλων και αποτελείται από πολυάριθμες αδενώδεις και μη αδενώδεις τρίχες. Ένας μεγάλος αριθμός μακριών πολυκύτταρων δενδρωδών μη αδενωδών τριχών συνιστούν ένα παχύ χνούδι που καλύπτει τα φύλλα, δημιουργεί ενιαίο φράγμα προστασίας και αποτελεί την εξωτερική στρώση, ενώ εκείνο που βρίσκεται κοντά στην επιφάνεια της επιδερμίδας και αποτελεί την εσωτερική στρώση σχηματίζεται από αδενώδη τριχίδια. Τα μη αδενώδη τριχώματα του φυτού ποικίλουν ως προς τη μορφολογία και την ανατομία τους και κατηγοριοποιούνται με βάση τα μορφολογικά χαρακτηριστικά τους σε πέντε τύπους. Τα αδενώδη τα οποία απαντώνται στα φύλλα του φυτού ανήκουν σε δύο κατηγορίες: τα ασπιδοειδή και τα κεφαλοειδή αδενώδη τριχώματα, που είναι κατανεμημένα στα φύλλα και τους βλαστούς. Οι ασπιδοειδείς αδένες συναντώνται στα φύλλα όλων των εποχών, όπου ανάλογα την εποχή και την επιφάνεια του φύλλου που βρίσκονται αλλάζει και η συχνότητα που συναντώνται. Οι κεφαλοειδείς αδένες οι οποίοι εντοπίστηκαν στα φύλλα του φυτού κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες κατά Werker (1985 a,b). Μοιάζουν όμως πολύ με τους τύπους των κεφαλοειδών τριχωμάτων, όπως περιγράφονται από τον Μποζαμπαλίδη (2008). Παρατηρούνται ακόμα και κάποιοι αδένες που δεν έχουν αναφερθεί σε αυτό ή σε άλλα συγγενικά φυτά. Η ανατομία των φύλλων του φυτού Β. αcetabulosa παρουσιάζει αρκετές εποχικές διαφορές. Αυτές οι διαφορές πιθανά αποτελούν ένα μέρος της αμυντικής αντίδρασης του φύλλου έναντι στο ξηρό, ζεστό και με υψηλή ακτινοβολία περιβάλλον της Μεσογείου.

Ballota_acetabulosa_1

Έτσι, τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες ενισχύονται χαρακτηριστικά που μπορούν να βοηθούν στον περιορισμό των απωλειών νερού. Τέτοια είναι η αύξηση του πάχους του ελάσματος των φύλλων, η αύξηση του πάχους των κυτταρικών τοιχωμάτων της εφυμενίδας, η μείωση της στρώσης του σπογγώδους παρεγχύματος. Οι εποχικές αυτές διαφορές συνοδεύονται και από αλλαγές της ανατομίας των κρυπτών ως προς το βάθος τους και τον αριθμό των τριχών στο εσωτερικό και το εξωτερικό τους. Επίσης, κατά τους ζεστούς μήνες παρατηρήθηκαν διαφορές όσον αφορά στο μέγεθος και το βάθος των κρυπτών καθώς και στο μέγεθος και το μήκος των μη αδενωδών και αδενωδών τριχωμάτων, εμποδίζοντας με αυτόν τον τρόπο την απώλεια νερού. Η αρχιτεκτονική του φύλλου με την ύπαρξη των κρυπτών συμβάλλει στη στήριξη του φύλλου υποκαθιστώντας την ανάγκη για την ανάπτυξη σκληρεγχυματικού ιστού. Τα κύτταρα του μεσόφυλλου φαίνεται να συσσωρεύουν ελαιοσταγονίδια των οποίων ο αριθμός αυξάνεται κατά τους θερινούς μήνες. Τα αποτελέσματα των ιστοχημικών μεθόδων έδειξαν ότι τα τερπένια και οι τανίνες παράγονται κυρίως στις αδενώδεις τρίχες, ενώ οι φλαβόνες και φλαβανόλες στα αδενώδη και μη αδενώδη τριχώματα. Η παραγωγή των ενώσεων αυτών φαίνεται ότι συμβάλλει στην άμυνα του φύλλου έναντι των καταπονήσεων που προκύπτουν λόγω του μεσογειακού οικοσυστήματος και εξηγεί και την ευρεία χρήση του φυτού για φαρμακευτικούς σκοπούς.

Ιστορικά Στοιχεία:

Είναι βότανο γνωστό από την αρχαιότητα και ο Διοσκουρίδης το αποκαλούσε «Γνωτέρα». Τόσο αυτός όσο και άλλοι γιατροί συνιστούσαν τα φύλλα του φυτού κοπανισμένα με αλάτι με μορφή καταπλάσματος ως αντίδοτο σε δαγκώματα σκύλων.  Τη χρησιμοποιούσαν ακόμα για την αντιμετώπιση των κονδυλωμάτων και των ελκών κάθε είδους και μορφής. Μετά τα μέσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, χρησιμοποιούσαν το βότανο στην εμπειρική ιατρική.

DSCN8793

Επίσης, θεωρείται άριστο ανθελμινθικό φάρμακο και ιδίως κατά των ασκαρίδων και των οξυούρων κατά των οποίων μάλιστα χρησιμοποιήθηκε και ο πυκνός χυμός του φυτού σε υπόθετα.
Στον μεσαίωνα το θεωρούσαν ακόμα ως ένα από τα καλύτερα φάρμακα για την επούλωση των πληγών. Ο Λεκλέρκ, ένας φυτοθεραπευτής, χρησιμοποίησε με επιτυχία το φυτό κατά των νευρώσεων, των νευρασθενειών και των ψυχώσεων (απαθικών καταστάσεων κ.α.) καθώς επίσης το χρησιμοποιούσαν και κατά της εμμηνοπαύσεως και κατά του κοκίτη. Η οσμή του φυτού είναι εξαιρετικά δυσάρεστη. Αυτός ήταν ο λόγος που ο μεγάλος βοτανολόγος Μπαουχίν το αποκαλούσε «foetidum» δηλαδή, δύσοσμο.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:

Το φυτό παρουσιάζει αντισπασμωδικές ιδιότητες και χορηγείται κυρίως στις περιπτώσεις κοκίτη των παιδιών και κατά των ψυχονευρώσεων.Τα κυριότερα συστατικά του είναι φλαβονικά γλυκοσίδια, χλωρογενικό οξύ, ίχνη αιθέριου ελαίου και διτερπενλακτόνες και δρα ως αντιλυσσικό αντιβακτηριακό, τονωτικό, στυπτικό, διουρητικό, εμμηναγωγό, αποχρεμπτικό, αντιοξειδωτικό και αντισπασμωδικό. Χρησιμοποιείται στην κατάθλιψη, την ανησυχία και την υστερία ενώ είναι κατάλληλο ίαμα για την ναυτία και τον εμετό, όταν το αίτιο εντοπίζεται στο νευρικό σύστημα και όχι στο στομάχι. Ανακουφίζει ακόμα και τους εμετούς της εγκυμοσύνης.

ballota acetabulosa 06

Στην ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται για βήχα, αϋπνία και διαταραχές του νευρικού συστήματος. Μειώνει και τα επίπεδα της χοληστερίνης και καθαρίζει το αίμα ενώ ταυτόχρονα ανακουφίζει τον κνησμό από τσιμπήματα κουνουπιών. Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται συνήθως τα φύλλα και οι ανθισμένες κορυφές του φυτού και για τις αντισπασμωδικές ιδιότητες χορηγείται κυρίως στις περιπτώσεις κοκίτη των παιδιών και κατά των ψυχονευρώσεων.

Η αντιμικροβιακή δράση του φυτου τεκμηριώθηκε από το Πανεπιστήμιο :Çanakkale, Çanakkale, Turkey

Οι αντιμικροβιακές, αντιοξειδωτικές, αντι-ιικές, και κυτταροτοξικές ιδιότητες του φυτού μελετήθηκαν και τεκμηριώθηκαν από τα Πανεπιστήμια:
Université du Droit et de la Santé Lille της Γαλλίας  και Catholic University of Louvain, Wallonia, του Βελγίου.

Η μεγάλη περιεκτικότητα του φυτού σε φλαβονοειδή τεκμηριώθηκε από το Πανεπιστήμιο Near East University της Κύπρου . Τα φλαβονοειδή έχουν σπασμολυτικές, αντιαλλεργικές, διουρητικές και ανθελμινθικές δράσεις . Η συμβολή τους στην ανθρώπινη υγεία έχει αποδειχθεί σε πολλές περιπτώσεις ευεργετική, καθώς ενεργοποιούν ένζυμα τα οποία μειώνουν την πιθανότητα εμφάνισης συγκεκριμένων τύπων καρκίνου, καρδιακών παθήσεων και εκφυλιστικών παθήσεων που σχετίζονται με τη γήρανση.

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:

Οι αποξηραμένοι κάλυκες του φυτού, όπου έχουν σχήμα που μοιάζει με χωνάκι τοποθετούνται ανά δύο, αφού πρώτα αφαιρέσουμε το σπόρο από τον ένα, και τους τοποθετούσαν ανεστραμμένους μέσα σε λάδι και τους άναβαν. Η φλόγα κρατούσε αναμμένη όλη τη νύχτα και δεν δημιουργούσε κάπνα.

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Διδακτορικό :  Ζαχάκη, Σοφία  Δ.

Université du Droit et de la Santé Lille ,Γαλλία  και Catholic University of Louvain,  Βέλγιο

Near East University , Cyprus

Çanakkale, Çanakkale, Turkey

wildfind

Αλεκάτη

robinsyard
Παντάκης Γιώργος

Read Full Post »

Urginea maritima αρχαία Θουρία,  Σουρεύλι 1/1/2014

Urginea maritima
αρχαία Θουρία, Σουρεύλι 1/1/2014

Πολυετές βολβώδες φυτό, ενδημικό της περιοχής της αρχαίας Άνθειας – Θουρίας.  Είναι από τα πρώτα ανθισμένα φυτά του φθινοπώρου.
Ο πολύ μακρύς ανθοφόρος βλαστός του φτάνει και ξεπερνάει μερικές φορές το ένα μέτρο, όρθιος, χωρίς φύλλα και με παρά πολλά μικρά ερμαφρόδιτα άνθη που γονιμοποιούνται από τις μέλισσες. Τα άνθη έχουν περιγόνιο και σέπαλα λογχοειδή, λευκωπά, με νεύρωση ρόδινη ή πράσινη. Σχηματίζουν μακρύ βότρυ (ύψους 0,30-0,50 μ.), ο οποίος αποτελείται από 50-100 άνθη.

Urginea maritima Λάσπη στ αστέρια

Urginea maritima
Λάσπη στ αστέρια

Μετά την ανθοφορία, όπου τα άνθη δεν πέφτουν αλλά γέρνουν προς τα μέσα και ξεραίνονται και με τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου βγαίνουν τα μεγάλα, πλατιά και λογχοειδή φύλλα του, τα οποία παραμένουν μέχρι την άνοιξη τα οποία το καλοκαίρι ξεραίνονται και μετά βγαίνει ο ανθοφόρος βλαστός στο τέλος του καλοκαιριού και πάει λέγοντας.
Ο βολβός του είναι τεράστιος σε μέγεθος, μπορεί να φτάσει τα 15 εκατοστά διάμετρο και βάρος μέχρι 2 κιλά.
Πολύ κοινό φυτό, θα το βρούμε σε πετρώδεις και χέρσες εκτάσεις, σε ελαιώνες και αλλού. Του αρέσει η ηλιοφάνεια και τα ξηρά εδάφη.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ:
Οι άνθρωποι από πολύ ενωρίς εχρησιμοποίησαν το φυτό αυτό για φαρμακευτικούς και θεραπευτικούς σκοπούς. Οι αρχαίοι Αυγύπτιοι εγνώριζαν τις φαρμακευτικές ιδιότητες του φυτού και αναφέρεται στον Πάπυρο του Ebers (1500 π.Χ.). Ο Θεόφραστος (372-287 π.Χ.) αναφέρεται επανειλημμένως στην Σκίλλη των παραλιών και στις ποικίλες ιδιότητες αυτής: «Όλως δε πλείους αι διαφοραί των ριζών εν τοις υλήμασιν και λαχανώδεσιν… αι δε λεπυρώσεις ή φλοιώδεις, οίον αι τε της σκίλλης και του βολβού και έτι κρομύου και των τούτοις ομοίων». Και συνεχίζει: «Κατά δε τα φύλλα τοις τε μεγέθεσιν και τοις σχήμασιν… η δε σκίλλα πλατύ και ευδιαίρετον…».  Σε άλλο δε σημείο σημειώνει: «ʼπαντα μεν ούν φιλόζωα τα κεφαλόρριζα μάλιστα δ’ η σκίλλα· και γάρ κρεμαννυμένη ζη και πλειστόν γε χρόνον διαμένει· δύναται δε και τα θησαυριζόμενα σώζειν, ώσπερ την ρόαν εμπηγνυμένου του μίσχου και των φυτευομένων δε είναι βλαστάνει θάττον εν αυτή· λέγεται δε και προ των θυρών της εισόδου φυτευθείσαν αλεξητήριον είναι της επιφερομένης δηλήσεως». Είναι αξιοσημείωτο, ότι ο Θεόφραστος αναφέρει, ότι η Σκίλλη η παράλιος, φυτευομένη μπροστά από την είσοδο της οικίας, δρα ως «αλεξητήριον», ήτοι έχει αποτροπαϊκές ιδιότητες, εκδιώκουσα κάθε κακό, πίστη, η οποία διατηρείται μεταξύ του λαού μας συνεχώς από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Το γεγονός αυτό, αποδεικνύει μεταξύ άλλων την ενότητα και την συνέχεια της ιστορίας και του πολιτισμού μας.

Drimia_maritima_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-277Ο Διοσκουρίδης (9-79 μ.Χ.) αναφέρει μεταξύ άλλων και τα εξής:«Σκίλλα δύναμιν έχει δριμείαν, πυρωτικήν· πολύχρηστος δε γίνεται οπτηθείσα· σταιτί δε ή πηλώ περιπλάττεται και δίδεται ως κλίβανον η άνθραξιν εγκρύβεται, μέχρι αν οπτηθή ικανώς… λαμβάνεται δε το μεσαίτατον των έξωθεν περιαιρουμένων. Και έμεται δε εντμηθείσα… και ξηραίνεται δε εν σκιά τμηθείσα… και έλαιον σκιλλητικόν χρώμεθα, προς δε ραγκάδας τας εν ποσί το ένδον της ωμης (σκίλλης) συν ελαίω ζεσθέν η συνρητίνη τηχθέν επιτίθεται, εχεοδήκτοις τε κατάπλασμα εψηθείσα συν όξει· της δε υπτής προς εν μέρος της σκίλλης προσεκλεάναντες αλών οπτών μέρη οκτώ δίδομεν κοχλιάριον εν ή δύο νήστεσι προς μάλαξιν κοιλίας, εις ποτήματα τε και αρωματικάς δυνάμεις και εφ’ ων ούρησιν κινήσθαι θέλομεν και επί υδρωπικών και στομαχικών, οις επιπολάζει τα σιτία και επί ικτέρου, στροφουμένων, βηττόντων χρονίως, ασθματικών, αναφορικών· αυτάρκης δε ολκή τριωβόλου συν μέλιτι εκλειχθείσα· και συγκαθέψεται δε τω μέλιτι και βιβρώσκεται προς τα αυτά, μάλιστα πέψει συνεργούσα· άγει δεν γλοιώδει κατά κοιλίαν εφθή δε προς τα αυτά ποιεί ομοίως λαμβανομένη· φυλάσσεσθαι δε αυτής δει την δύσιν, εφ ων ελκωσίς τις έστιν εντός· ποιεί και προς ακροχορδύνας και χιμέτλας εγχρισθείσα οπτή· το σε σπέρμα αυτής λείον αναληφθέν εν ισχάδι ή μέλιτι και βρωθέν μαλάσσει κοιλίαν, έστι δε και αλεξιφάρμακον όλη προ των θυρών κρεμαμένη».

u4Είναι επίσης αξιοπαρατήρητο, ότι ο Διοσκουρίδης, εκτός από την χρήση της Σκίλλης στη θεραπευτική, συνιστά το κρέμασμα αυτής έμπροσθεν των εισόδων των οικιών, ως «αλεξιφάρμακον», ήτοι με αποτροπαϊκό χαρακτήρα, προκειμένου η οικία και ολόκληρη η οικογένεια να προστατεύονται από κάθε κακό.
Ο αυτός Διοσκουρίδης αναφέρεται στο «σκιλλητικόν όξυς», ήτοι ξύδι από την Σκίλλην και στις θεραπευτικές του χρήσεις:
«Σκιλλητικόν όξυς σκευάζεται τον τρόπον τούτον… Ευθετεί δε διακλυζόμενον μεν προς ούλα μυδώντα, στέλλον και στερροποιούν αυτά και προς οδύντας κινουμένους και τας περί στόμα δυσωδίας, ικανώς ανασκευάζον αυτάς, καταρροφούμενον δε προς βρόγχον στερεόν και τυλώδει ποιεί και τον ήχον εντονον και λαμπρόν αποτελεί. Παραλαμβάνεται δε και προς στομαχικούς και δυσπεπτούντας και επιλημπικούς, σκοτοδινιώντας, μελαγχολικούς, απηλιθωμένους, έτι δε και προς υστερικάς πνίγας και σπλήνας υπερόγκους και ισχιάδας· αναλαμβάνει δε και τους λίαν ασθενείς και το σώμα υγιεινόν και εύχρουν κατασκευάζει. Έτσι δε και οξυδερκές και προς δυσηκοίαν ενστήναι δυνατόν, εάν εγχυματίζεται. Και καθόλου δε προς άπαντα ενεργεί, πλην ελκώσεως των εντός».

Ακόμη ο Διοσκουρίδης αναφέρεται στον «από της σκίλλης οίνον» και στις χρήσεις αυτού: «Ο δε από σκίλλης οίνος γίνεται ούτω… ευθετεί δε απεψίας και διαφθοράς τροφής και τους απεμούντας ταύτην εφ ων τε πάχος έγκειται στομάχω η κοιλία, σπληνικοίς, ικτερικοίς, καχέκταις, υδρωπικοίς, δυσουρούσι, στρουφουμένοις, πνευματουμένοις, παραλυτικοίς, σκοτωματικοίς, ρίγεσι χρονίοις, σπάσμασι, καταμηνίων τε αγωγός. Ήκιστα δε νεύρα λυπεί, άμεινον δε ο παλαιότερος. Φυλάσσεται δε δει αυτού την χρήσιν εν τε πυρετοίς και επί των εντός εχόντων έλκος».

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Ανήκει στα δηλητηρpoison-signιώδη φυτά λόγω των τοξικών στεροειδών που περιέχει, οι οποίοι είναι καρδιακοί γλυκοζίτες με πιο ενεργούς τους scillirosides.
Παλιά -και οι αρχαίοι ακόμη- τον βολβό, τεμαχισμένο και ανακατεμένο με πίτουρο, τον χρησιμοποιούσαν σαν τρωκτικοκτόνο. Τα τρωκτικά είναι τα μόνα που δηλητηριάζονται εν αντιθέσει με αλλά ζώα που κάνουν εμετό και έτσι προφυλάσσονται.
Μελέτες γίνονται για τη χρήση των στεροειδών που περιέχει ο βολβός ως φυτικά εντομοκτόνα.
Ο χυμός του βολβού είναι πολύ ερεθιστικός για το δέρμα.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:

Προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για φαρμακευτικούς σκοπούς οι βολβοί της Σκίλλης της παραλίου συλλέγονται στο τέλος του θέρους και αφαιρούνται οι εξωτερικοί, ξηροί χιτώνες, που τους περιβάλλουν. Οι μεσαίοι χιτώνες, οι οποίοι είναι χυμώδεις και σαρκώδεις, κόπτονται σε λουρίδες (μήκους 0,03-0,05 μ.).
Λάδι 2013 021Στη συνέχεια ξηραίνονται στον ήλιο ή σε κλίβανο, οπότε αποκτούν μία κερατοειδή σύσταση, εύκολα όμως μαλακώνουν και πάλιν στο νερό. Οι ξηροί χιτώνες είναι σχεδόν άοσμοι, η γεύση των όμως είναι βλεννώδης και πικρή.
Δραστικά συστατικά του φυτού και κυρίως του βολβού είναι διάφοροι καρδιοτονωτικοί γλυκοσίδες, όπως η σκιλλαρένη Α, η σκιλλαρένη Β, η γλυκοσκιλλαρένη και ο σκιλλιροσίδης.  Οι γλυκοσίδες ευρίσκονται κυρίως στο νωπό φυτό, γιατί μετά την ξήρανση επέρχεται μερική διάσπασή των.
Η Σκίλλη η παράλιος (Urginea maritima) ή Σκιλλοκρεμμύδα χρησιμοποιείται ως καρδιοτονωτικό Hawler Medical Universityδιουρητικό, αντιασθματικό και αποχρεμπτικό σε μικρές δόσεις.
Χρησιμοποιείται εσωτερικά για τη θεραπεία της βρογχίτιδας , βρογχικού άσθματος, του κοκίτη και το οίδημα.  Εξωτερικά, το φυτό έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της πιτυρίδας και της σμηγματόρροιας .  Η έντονη αντικαρκινική δράση του φυτού τεκμηριώθηκε με σχετικές έρευνες.
Γενικά πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή, γιατί σε μεγάλες δόσεις έχει τοξική δράση και προκαλεί ιλίγγους, εμετούς και πολλές φορές τον θάνατον.

TURKISH JOURNAL OF MEDICAL SCIENCES

Bangalore University, India

ΑΓΝΟΔΙΚΗ

Λάσπη στ αστέρια

Θεόφραστος, Περί φυτού ιστορίας, VII, 13, 4, ε.κ., τ.ΙΙ

Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής ΙΙ, 171, 1-3, εκδόσεις Μ. Wellmann, τ. Ι, Hildesheim 1999
Chevallier. A. The Encyclopedia of Medicinal Plants

Read Full Post »