Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Ουλίτιδα’ Category

Lavandula stoechas, Λεβάντα η στοιχιάς, Αγριολεβάντα

Η Αγριολεβάντα (Lavandula stoechas, Λεβάντα η στοιχιάς) ειναι αειθαλής ,γναφαλώδης, αρωματικός θάμνος της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής  Άνθειας. Η αγριολεβάντα ξεχωρίζει από τα άλλα είδη, από τα πορφυροϊώδη άνθη του, που σχηματίζουν πυκνούς ωοειδείς στάχεις και γιατί προτιμά τα ελαφρώς όξινα πετρώδη εδάφη. Τα φύλλα της είναι γραμμοειδή, γκριζωπά, εριώδη με αναδιπλωμένες άκρες. Η Ταξιανθία της εχει  2-3 εκατοστά μήκος, σε πυκνό στάχυ, έμμισχη, με σπονδύλους των 6-10 ανθέων στη μασχάλη, τριχωτών, ρομβοειδών και καρδιοειδών βρακτίων. Η κορυφή του στάχυ της στέφεται από μεγάλα ωοειδή μακρουλά βράκτια λευκοβιολετιά. Τα Άνθη της ειναι 6-8 χιλιοστά, δίχειλα, σκουροβιολετιά. Ο κάλυκάς της έχει 5 οδόντες, από τους οποίους οι ανώτεροι είναι μεγαλύτεροι. Μπορει να φθάσεις έως 100 cm . Τα Φύλλα της ειναι 10-40 mm, γραμμοειδή προς επιμήκη λογχοειδή, ακέραια, συνήθως γκρι- γναφαλώδη. Ο Μίσχος της ειναι κοντύτερος του στάχυ. Ο Στάχυς ειναι συνήθως 2-3 cm. Τα Γόνιμα βράκτια ειναι 4-8 mm, ρομβικά-καρδιοειδή, γναφαλώδη. Τα Ανώτερα
βράκτια είναι 10-50 mm, επιμήκη- αντωοειδή, συνήθως πορφυρά, χωρίς άνθη στους άξονές τους. Οι Σπονδυλώδεις ταξιανθίες έχουν 6-10 άνθη. Τα κατώτερα βράκτια ειναι οξέα.

Αγριολεβάντα, Αρχαία Θουρία 23 Απρίλη 2017 : δρόμος Αριοχώρι – Πλατύ

Το βότανο ειναι  γνωστό από την αρχαιότητα. Αναλύσεις υπολειμμάτων που έγιναν με σύγχρονές μεθόδους έδειξαν ότι σε πήλινα αγγεία υπήρχε κρασί με ρητίνη και με ένα από τα βότανα, λεβάντα, δάφνη, φασκόμηλο. Ο Διοσκουρίδης (1ος αι. μΧ.) αναφέρει το κρασί της λεβάντας (στοιχαδίτης οίνος) και το ξύδι (στοιχαδικό ξύδι). Το θεωρούσε φάρμακο για την επιληψία αλλά και για την ψύξη των πλευρών και των νεύρων.

Η ονομασία της λεβάντας προέρχεται από το λατινικό ρήμα Lavare που σημαίνει πλένω. Οι Ρωμαίοι συνήθιζαν να ρίχνουν άνθη αγριολεβάντας στα νερά των λουτρών τους για τον αρωματισμό τους. Τη συνήθεια αυτή λέγεται ότι την πήραν από τους αρχαίους Έλληνες οι οποίοι αποκαλούσαν το φυτό «νάρδο» ή «ναρδόσταχυ», όνομα που προήλθε από την πόλη της Συρίας Naarda.

Η ονομασία Stoechas προέρχεται από το όνομα των νησιών που βρίσκονται έξω από την Μασσαλία και οι αρχαίοι Έλληνες τα ονόμαζαν Στοιχάδες (σειρές).

Το χρησιμοποιούσαν ακόμη για τα αρωματίσουν τα ρούχα και τα κλινοσκεπάσματα. Κατά τον μεσαίωνα το βότανο χρησιμοποιήθηκε για την περιποίηση των τραυμάτων και πληγών του δέρματος.

Ο Τζον Πάρκινσον έγραφε το 1640 για την Λεβάντα

‘‘…ιδιαίτερα καλή για την ψυχική οδύνη και όλους τους πόνους του κεφαλιού και του μυαλού.’’

Η αγριολεβάντα ήταν περιζήτητο αντίδοτο δηλητηριάσεων στα παλιά χρόνια.

Με αυτήν παρασκευαζόταν ένα από τα πιο γνωστά θεραπευτικά έλαια, που ήταν σε ευρεία χρήση μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Στην Κρήτη το έλεγαν Καραμπάχι. Αυτό το έπαιρναν οι πάσχοντες στάζοντας σταγόνες του ελαίου πάνω σε ζάχαρη, για οποιονδήποτε πόνο.

Σύμφωνα με μελέτες του Πανεπιστημίου Charles Sturt University, Wagga , Australia,  η λεβάντα έχει χρησιμοποιηθεί από καιρό ως αναλγητικό, αντιβακτηριακό, αντιμυκητιασικό , αντικαταθλιπτικό, αντισπασμωδικό, επιθηλιακό και καταπραϋντικό βότανο.Τα εκχυλίσματα έχουν χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία καταστάσεων που κυμαίνονται από την ακμή έως τις ημικρανίες.   Λεβάντα χρησιμοποιήθηκε στην Ινδία και το Θιβέτ για τη θεραπεία ψυχιατρικών καταστάσεων και από τους αρχαίους Αιγυπτίους ως μέρος της διαδικασίας της μουμιοποίησης. Στην Ευρώπη του δέκατου έκτου αιώνα, τα κλαδιά  της λεβάντας πιστεύονταν ότι αυξάνουν τη νοημοσύνη.

Αν και το φυτό είναι γνωστό ότι αυξάνει την ροή της χολής και εισρέει στο έντερο, η μέγιστη τιμή του δεν είναι στη θεραπεία των χολικών καταστάσεων. Η λεβάντα έχει χρησιμοποιηθεί εκτεταμένα ως αντιδιαβητικός παράγοντας στην Ισπανία και περιλαμβάνεται σε μερικά εμπορικά αντιδιαβητικά παρασκευάσματα βοτάνων. Φρέσκα φύλλα και άνθη εφαρμόζονται στο μέτωπο για την ανακούφιση των πονοκεφάλων και των αρθρώσεων για τη θεραπεία του ρευματικού πόνου σύμφωνα με σχετικές μελέτες του Πανεπιστημίου King Saud University, Abha Saudi Arabia . Οι ατμοί των ατμών λουλουδιών χρησιμοποιούνται ως κρύο φάρμακο.  Στη Χιλή, το τσάι χρησιμοποιείται για να προκαλέσει ή να αυξήσει την εμμηνόρροια ροή σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου University of Santiago of Chile.

Το φυτό περιέχει αιθέριο λάδι, βουτυρικούς και βαλεριανικούς αιθέρες της λιναλλύλης και της γερανύλης, γερανιόλη, κινόλη, λιναλόλη, κινεόλη, D-μπορνεόλη, λινονίνη, L πινένιο, καρυοφυλλίνη, κουμαρίνη και τανίνη. Η λεβάντα συνήθως χορηγείται με τη μορφή έγχυσης, αφέψημα ή έλαιο και είτε λαμβάνεται εσωτερικά είτε εφαρμόζεται τοπικά για την ανακούφιση της νευραλγίας. Σήμερα, το λάδι λεβάντας και τα εκχυλίσματα χρησιμοποιούνται ως φαρμακευτικά αρώματα και βρίσκονται στα καλλυντικά.  Απομίμηση λαδιούι λεβάντας χρησιμοποιείται συχνά σε σαπούνια τουαλέτας επειδή είναι φθηνό, αλλά χαμηλότερης ποιότητας από το πραγματικό λάδι λεβάντας. Το λάδι Lavandin, η απόλυτη λεβάντα (ένα εκχύλισμα) και το λάδι λεβάντας ακίδων χρησιμοποιούνται σε συγκεντρώσεις μέχρι 1,2% στα αρώματα.  Για τη γεύση των τροφίμων χρησιμοποιούνται μικρές ποσότητες (0,002% έως 0,004%) του ελαίου. Η λεβάντα χρησιμοποιείται επίσης σε άλλα προϊόντα μπάνιου και ντους, προϊόντα περιποίησης μαλλιών και απορρυπαντικά. 

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:

Το φυτό ανθίζει τέλος Μαΐου με αρχές Ιουνίου. Συλλέγουμε προς το τέλος της ανθοφορίας, όταν τα πέταλα έχουν αρχίσει να μαραίνονται. Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται τα άνθη και τα φύλα του βοτάνου.

Το βότανο δρα ως αντισηπτικό, βακτηριοκτόνο, αναλγητικό, εμμηναγωγό, ηρεμιστικό, σπασμολυτικό, υποτασικό, αποχρεμπτικό, τονωτικό, διεγερτικό, εφιδρωτικό, χολαγωγό, αντιρρευματικό, ανθελμινθικό και ως αντίδοτο δηλητηριάσεων.

Βοηθά σε ευερεθιστικότητα, μελαγχολία, νευρασθένεια, ναυτία, νευρώσεις, σπασμούς, αϋπνίες, αρρώστιες του αναπνευστικού συστήματος, άσθμα, γρίπη, βρογχίτιδα, κοκίτης, φυματίωση. Καταπραΰνει την εγκεφαλονωτιαία σπαστικότητα, σύμφωνα με τους Candeac και Meunier.Χρησιμοποιείται ως αντίδοτο σε δηλητηριάσεις (βοηθητικό) σε δαγκώματα από ζώα και φίδια και σε τσιμπήματα εντόμων.Το αφέψημα με φύλλα και λουλούδια αγριολεβάντας ανακουφίζει από ημικρανίες, πονοκεφάλους, ιλίγγους, λιποθυμία, αλλά και διώχνει την αϋπνία.

Με εξωτερική χρήση επουλώνει πληγές (απλές, άτονες, μολυσμένες, συρίγγια, χρόνια εκζέματα, εγκαύματα, ακμή, δερματίτιδες, ψώρα, αλλά και αλωπεκία) και με εσωτερική χρήση κυστίτιδες, το αφέψημα της σφίγγει τα ούλα. Αυξάνει την έκκριση γαστρικών υγρών και την κινητικότητα την εντέρων (σε γαστρική ατονία και μετεωρισμό, κακή χώνεψη).

Η λεβάντα αποτελεί ήπιο φυσικό ηρεμιστικό, για την αντιμετώπιση του άγχους, της αϋπνίας και της κατάθλιψης. Το έγχυμα είναι χωνευτικό, τονωτικό, αντισπασμωδικό και χρησιμεύει στην απολύμανση πληγών και τραυμάτων. Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις άσθματος, γρίπης, παθήσεων ήπατος και σπλήνας, ίκτερου, συμφόρησης, λευκόρροιας και εξασθένισης της όρασης. Ένα λουτρό με λεβάντα ανακουφίζει από τους ρευματισμούς και την ουρική αρθρίτιδα, χαλαρώνει τα νεύρα και τους τεντωμένους μύες, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό σε περιπτώσεις μωλωπισμού, πρηξίματος, διαστρέμματος, εξάρθρωσης και θλάσεων. Το αιθέριο
έλαιο συμβάλλει στη θεραπεία του κρυολογήματος, της γρίπης, της στηθάγχης, της βρογχίτιδας, του πονοκέφαλου και συμπεριφορικών διαταραχών. Σε γαργάρες απολυμαίνει τις στοματικές αμυχές και βοηθά σε περίπτωση παράλυσης της γλώσσας ή τραυλισμού. Εντριβές του στήθους επισπεύδουν τη θεραπεία της πνευμονίας, της
πλευρίτιδας και της πνευμονικής συμφόρησης, ενώ οι εντριβές της κεφαλής θεωρούνται ότι καταπολεμούν την
αλωπεκία.
Οι αντιδιαβητικές ιδιότητες του βοτάνου τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικέ έρευνες του Πανεπιστημίου Universidad de Granada της Ισπανίας

Η αρωματοθεραπεία με λεβάντα έχει χρησιμοποιηθεί για να αυξήσει την ψυχική ικανότητα , να μειώσει την κόπωση και να βελτιώσει τη διάθεση και τα αντιληπτά επίπεδα άγχους σύμφωνα με μελέτες του Royal Bershire Hospital NHS Trust, Reading, England. Λάδια διαφορετικών ειδών λεβάντας αποφέρουν διαφορετικά αποτελέσματα. Η German Commission E Monographs αναφέρει τη θεραπεία της ανησυχίας και των δυσκολιών στον ύπνο μεταξύ των χρήσεων της λεβάντας.  Σύμφωνα με μελέτες των Πανεπιστημίων Chiba and Osaka University Japan   οι μελέτες ηλεκτροεγκεφαλογραφίας λεβάντας, οι οποίες έχουν δείξει διάφορες αποκρίσεις άλφα κύματος σε διαφορετικές οσμές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της ψυχοφυσιολογικής απόκρισης. Από το  Πανεπιστήμιο  University of British Columbia – Okanagan, Kelowna, Canada έχει τεκμηριωθεί  ότι η λεβάντα έχει παρόμοια δράση με τις βενζοδιαζεπίνες επηρεάζοντας τους υποδοχείς γάμμα-αμινοβουτυρικού οξέος. Οι βενζοδιαζεπίνες αποτελούν μια κατηγορία φαρμάκων με ηρεμιστικές, υπνωτικές, αγχολυτικές, αντισπασμωδικές, αναισθητικές και μυοχαλαρωτικές ιδιότητες. Οι βενζοδιαζεπίνες χρησιμοποιούνται συχνά για να προσφέρουν ανακούφιση σύντομης διάρκειας στις καταστάσεις σοβαρού άγχους ή αϋπνίας.

Σύμφωνα με μελέτες του National Cancer Institute (NCI), Bethesda,  USA  η περιγλυκολική αλκοόλη, μια ένωση που αποστάζεται από λεβάντα, αλλά βρίσκεται και στα κεράσια, στη μέντα και στους σπόρους σέλινου, διαθέτει αντικαρκινικές δραστηριότητες και συντελεί  στη χημειοπροφύλαξη και τη θεραπεία του καρκίνου.

Οι αντιμικροβιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν από το  Πανεπιστήμιο Saurashtra University,  India

Η μείωση της χοληστερόλης του ορού από το φυτό τεκμηριώθηκε από το University of Wisconsin, Madison USA

Οι γαστρο-προστατευτικές επιδράσεις από τα έλαια του βοτάνου τεκμηριώθηκαν από το Πανεπιστήμιο Università di Parma, Italy.

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Τα εκχυλίσματα λεβάντας χρησιμοποιούνται στην Ευρώπη ως εντομοαπωθητικά. Αυτό το φαινόμενο φαίνεται να σχετίζεται με τις ενώσεις στο πτητικό έλαιο του φυτού.  Τα ευρήματα από μία μελέτη του Πανεπιστημίου University of Shahrekord, Iran δείχνουν ότι τα αιθέρια έλαια τοθ φυτού αποτελούν μια αποτελεσματική μέθοδο για τον έλεγχο των κροτώνων (τσιμπουριών).

Σε συγχρονισμένη έρευνα του University of Queensland, Australia διαπιστώθηκε ότι τα αιθέρια έλαια της αγριολεβάντας εξουδετερώνουν τις ψείρες της κεφαλής.

 

Δίανθος
Denner SS. Drexel University USA: Lavandula angustifolia Miller: English lavender. Holist Nurs Pract . 2009;23(1):57-64
Weiss RF. Herbal Medicine . Meuss AR, trans-ed. Gothenburg, Sweden: A.B. Arcanum; 1988
Gámez MJ, Jiménez J, Risco S, Zarzuelo A. Universidad de Granada, España: Hypoglycemic activity in various species of the genus Lavandula . Part 1: Lavandula stoechas L. and Lavandula multifida L. Pharmazie . 1987;42(10):706-707.
Abulafatih HA. King Saud University, Abha BranchAbhaSaudi Arabia: Medicinal plants in southwestern Saudi Arabia. Econ Bot . 1987;41(3):354-360.
drugs.com
San Martín JA. University of Santiago of Chile: Medicinal plants in central Chile. Econ Bot . 1983;37(2):216-227.
Lamparsky D. Lavender. Perfumer & Flaverist . 1986;11:7-8, 10, 12-13, 15-20

Leung AY. Encyclopedia of Common Natural Ingredients Used in Food, Drugs and Cosmetics . New York, NY: J Wiley and Sons; 1980.

Dunn C, Sleep J, Collett D. Royal Bershire Hospital NHS Trust, Reading, England :Sensing an improvement: an experimental study to evaluate the use of aromatherapy, massage and periods of rest in an intensive care unit. J Ad Nurs . 1995;21(1):34-40.

Lee CF, Katsuura T, Shibata S, et al. Chiba and Osaka University Japan : Responses to electroencephalogram to different odors [in Japanese]. Ann Physiol Anthropol . 1994;13(5):281-291

Woronuk G, Demissie Z, Rheault M, Mahmoud S. University of British Columbia – Okanagan, Kelowna, Canada  Biosynthesis and therapeutic properties of Lavandula essential oil constituents. Planta Med . 2011;77(1):7-15.

Kelloff GJ, Boone CW, Crowell JA, et al. National Cancer Institute (NCI), Bethesda, USA  : New agents for cancer chemoprevention. J Cell Biochem Suppl . 1996;26:1-28

Lodhia MH, Bhatt KR, Thaker VS. Saurashtra University, India : Antibacterial activity of essential oils from palmarosa, evening primrose, lavender and tuberose. Indian J Pharm Sci. 2009;71(2):134-136.

Elson CE, Yu SG. University of Wisconsin, Madison USA : The chemoprevention of cancer by mevalonate-derived constituents of fruits and vegetables. J Nutr . 1994;124(5):607-614.

Secoy DM, Smith AE. Use of plants in control of agricultural and domestic pests. Econ Bot . 1983;37(1):28-57

Barocelli E, Calcina F, Chiavarini M, et al. Università di Parma, Italy : Antinociceptive and gastroprotective effects of inhaled and orally administered Lavandula hybrid Reverchon “Grosso” essential oil. Life Sci . 2004;76(2):213-223

Pirali-Kheirabadi K, Teixeira da Silva JA.University of Shahrekord,  Iran : Lavandula angustifolia essential oil as a novel and promising natural candidate for tick ( Rhipicephalus [Boophilus] annulatus ) control. Exp Parasitol . 2010;126(2):184-186.

Barker SC, Altman PM. University of Queensland, Australia.  A randomised, assessor blind, parallel group comparative efficacy trial of three products for the treatment of head lice in children—melaleuca oil and lavender oil, pyrethrins and piperonyl butoxide, and a “suffocation” product. BMC Dermatol . 2010;10:6.

 

Advertisements

Read Full Post »

 Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, Άμμοι, 20 Ιούνη 2015

Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, Άμμοι, 20 Ιούνη 2015

Το Μάραθον το κοινόν ή Φοινίκουλον το κοινόν (Foeniculum vulgare) είναι πόα διετής ή πολυετής της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας, που ανήκει στην Οικογένεια των Σκιαδοφόρων (Apiaceae ή Umbelliferae), αγγειοσπέρμων, δικοτυληδόνων φυτών. Στην ίδια Οικογένεια ανήκουν επίσης : ο Μαϊντανός, ο ΄Ανηθος, το Καρότο, το Κύμινο, κλπ.
Το μάραθο απαντά ως αυτοφυές στις άκρες αγρών, κήπων, αμπελώνων, γηπέδων, οικοπέδων, δρόμων κλπ. Αγαπά εδάφη εύφορα και υγρά. Επίσης καλλιεργείται στους κήπους ως λαχανικό.
Το μάραθο έχει φύλλα λεία, τρις ή πολλαπλά πτεροσχιδή, με νηματοειδείς καταλήξεις. Από την ρίζα του φυτού φύονται περισσότεροι βλαστοί ( ύψους 1,50-2,00 μ. περίπου).

Foeniculum_vulgare1Τα άνθη αυτού είναι μικρού σχήματος, χρώματος κιτρίνου και είναι διατεταγμένα κατά τρόπον, ώστε να σχηματίζουν σκιάδια.

 Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Πλατύ, Ανεμόμυλος, Λυγιές, 20 Ιούνη 2015

Μάραθον το κοινόν, Αρχαία Θουρία, Πλατύ, Ανεμόμυλος, Λυγιές, 20 Ιούνη 2015

Υπάρχει επίσης η ποικιλία: Μάραθον το κοινόν, ποικιλία αζορικόν ( Foeniculum vulgare, var. Azoricum , var. Dulce), το οποίον είναι γνωστό με το ιταλικόν όνομα «Φοινόκιον». Αυτό διαφέρει από το γνωστό μάραθο, διότι έχει χονδροτέρους και χαμηλοτέρους, σαρκώδεις, σωληνοειδείς βλαστούς, με βάσεις διατεταγμένες η μία επάνω στην άλλη, οι οποίες σχηματίζουν ένα είδος χονδρού βολβού, που αποτελεί το εδώδιμο τμήμα του φυτού. Οι σαρκώδεις αυτοί βλαστοί του φυτού τρώγονται ωμοί ή μαγειρευτοί.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Από το μάραθο χρησιμοποιούνται κυρίως τα τρυφερά φύλλα ως μυριστικά ή λαχανικά και τα σπέρματα αυτού, για τον αρωματισμό φαγητών ή για την παρασκευή αιθερίου ελαίου. Επίσης χρησιμοποιούνται οι βλαστοί, οι οποίοι αναμειγνύονται με τα στρέμφυλα ή τσίκουδα, κατά την απόσταξη αυτών και τον αρωματισμό της ρακής. Από τους σπόρουςτου μαράθου εξάγεται το μαραθέλαιον. Τα φύλλα ή οι σπόροι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να κάνουν μια ευχάριστη γεύση τσαγιού βοτάνων. Οι καρποί έχουν γεύση ευχάριστη, αρωματική, καυστική, μισογλυκεία, που ομοιάζει με εκείνην του ανήθου.
Fennel_seed_1Επαφή του δέρματος με τους χυμούς ή το αιθέριο έλαιο του φυτού μπορεί να προκαλέσει φωτοευαισθησία ή και δερματίτιδα σε μερικούς ανθρώπους . Κατάποση του ελαίου μπορεί να προκαλέσει εμετό, σπασμούς και πνευμονικό οίδημα.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Ο άνθρωπος από πολύ ενωρίς εγνώριζε το μάραθο και πιθανώς η ονομασία του φυτού είναι προελληνική, όπως συμβαίνει με τις ονομασίες και πολλών άλλων φυτών. Ενδεικτικά αναφέρονται τα επόμενα παραδείγματα φυτών, η ονομασία των οποίων θεωρείται προελληνική : άμπελος, άνηθος, άνθος, ασπάλανθος, ασπάραγγος, δίανθος, κάππαρις, κορίαννον, κύμινον, κυπάρισσος, νάρκισσος, ρόδον κλπ.
Ο άνθρωπος εχρησιμοποιούσε το μάραθον και εξακολουθεί να το χρησιμοποιεί μέχρι σήμερα, ως λαχανικό, ως καρύκευμα και ως φάρμακο.
Illustration_Foeniculum_vulgare0Ο Θεόφραστος ο Ερέσιος (372-287 π. Χ.), αναφέρει συχνά το μάραθον, ήτοι :
1) « Γυμνοσπέρματα δε των τε λαχάνων πολλά, καθάπερ άνηθον, κορίαννον, άνησον, κύμινον, μάραθον και έτερα πλείω». (Θεόφραστος, Περί φυτών ιστορίας 1, 11, 2 ).
2) «΄Εχει δε και η των δένδρων αυτών υγρότης, ώσπερ ελέχθη, διάφορα είδη και των λαχανωδών δε, αι δε και ευωδίαν, ώσπερ αι του σελήνου, ανήθου, μαράθου και των τοιούτων».(Θεόφραστος, Περί φυτών ιστορίας 1, 12, 2 ).
3) « Εν δε τοις ανακάνθοις ουκ έστιν ούτως διαλαβείν τοις γένεσιν προς τούτοις έτι τα ναρθηκώδη και εννυρόκαυλα, καθάπερ μάραθον, ιππομάραθον, ναρθηκία, νάρθηξ».(Θεόφραστος, Περί φυτών ιστορίας 6, 1, 4 ) Ο Διοσκουρίδης ο Πεδάνιος ή Αναζαρβεύς ( περίπου 9-79 μ. Χ.), αναφερόμενος στο μάραθο, σημειώνει τα ακόλουθα :
«Μάραθον. Τούτου εσθιομένη η πόα δύναται γάλα κατασπάν και το σπέρμα δε πινόμενον ή συνεψόμενον πτισάνη. Το δε αφέψημα της κόμης ποθέν νεφριτικοίς και τοις περί κύστιν πάθεσιν αρμόζει, διουρητικόν υπάρχον, ερπετοδήκτοις δε δίδοται συν οίνω και κασταμήνια άγει, εν πυρετοίς τε ναυσίαν και καύσον στομάχου παραιτείται μετά ψυχρού ύδατος πινόμενον.
Αι δε ρίζαι λείαι συν μέλιτι καταπλασθείσαι κυνοδήκτοις θεραπεύουσιν. Ο δε χυλός εκθλιβέντων των καυλών και των φύλλων εν ηλίω ξηρανθείς εις τα οφθαλμικά, όσα προς οξυδερκίαν, σκευάζεται χρησίμως. Χυλίζεται δε προς τα αυτά και το σπέρμα χλωρόν έτι ον συν τοις φύλλοις και τοις ακρεμόσι και η ρίζα κατά την πρώτην εκβλάστησιν.
Εν δε τη προς εσπέραν Ιβηρία και οπόν ανίησιν όμοιον κόμμει, αποθεριζόντων εν τη ανθήσει μέσον τον καυλόν των επιχωρίων και πυρί παρατιθέντων, ίνα υπό της θερμασίας οίον αφιδρώσαν εξιπώση το κόμμι. ΄Εστι δε ενεργέστερον του χυλού προς τα οφθαλμικά τούτο».Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 3, 70).
Ο αυτός συγγραφέας αναφέρεται και στο Ιππομάραθον, γράφων τα ακόλουθα :
«Ιππομάραθον. Μάραθόν εστιν άγριον μέγα. Φέρει δε το σπέρμα καχρυί όμοιον, ρίζα δε ύπεστιν ευώδης, ήτις πινομένη στραγγουρίαν ιάται και έμμηνα άγει προστιθεμένη. Το δε σπέρμα και η ρίζα κοιλίαν ίστησι πινόμενα, θηριοδήκτοις τε βοηθεί και λίθους θρύπτει και ίκτερον αποκαθαίρει. Των δε φύλλων το αφέψημα πινόμενον γάλα άγει και τας εκ τοκετών γυναίκας αποκαθαίρει.
Καλείται και έτερον ιππομάραθον, φύλλα έχον μικρά, στενά, προμήκη, καρπόν δε στρογγύλον προς τον του κορίου, δριμύν, θερμαντικόν. Αναλογεί δε αυτού η δύναμις τω προειρημένω, ασθενέστερον ενεργούσα».
(Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 3, 71).
Ο αυτός συγγραφέας αναφέρει και τον «μαραθίτην οίνον», γράφων τα εξής :
«Και μαραθίτης δε (οίνος) και ανήθινος και πετροσελινίτης ομοίως σκευάζονται, προς τα αυτά ποιούντες».(Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 5, 65).
Συνιστάται δε ο μαραθίτης οίνος στις επόμενες περιπτώσεις:
«ποιεί δε όρεξιν και στομαχικοίς δε αρμόζει και δυσουρούσιν. ΄Εστι δε και εύπνους».(Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής 5, 64).
Ο Μέγας Βασίλειος, Αρχιεπίσκοπος Καισαρείας της Καππαδοκίας (329/330-379 μ.Χ.) αναφερόμενος στις φαρμακευτικές ιδιότητες του μαράθου και στις θραπευτικές αυτού χρήσεις, γράφει τα επόμενα :
«Και όφις την εν τοις οφθαλμοίς βλάβην εξιάται βοσκηθείς μάραθρον».
Είναι αξιοσημείωτον, ότι και σήμερα, οι ακολουθούντες την Λαϊκή Ιατρική, θεωρούν το μάραθον ως κατάλληλον φάρμακον για την αντιμετώπιση των οφθαλμολογικών παθήσεων γενικώς. Λέγεται δε, ότι οι όφεις τρίβουν το κεφάλι των και ειδικότερα τους οφθαλμούς των στα μάραθα, για να θεραπεύσουν οφθαλμικές παθήσεις και να είναι σε θέση να βλέπουν καλύτερα, γεγονός, το οποίον ήδη, ως προανεφέρθη, σημειώνει και ο Μέγας Βασίλειος.
Σε Κρητικόν Ιατροσόφιον του 19ου αι. αναφέρονται τα επόμενα σχετικά με την χρήση του μαράθου:
1) «Εις το κοινήσαι την κοιλίαν ανόδυνος ( αντιμετώπιση δυσκοιλιότητας). Ει δε και θέλεις πλεάν θερμότερον.(Λάβε και βράσε ) Μάραθα, τίλην κρασίου, απιστίαν, φλισκούνι, άνιθον, χαμόμιλα, αγριαγούρας ρίζαν, ορνιθόξιγκον, χινόξυγκον, κάμε ως άνωθεν».
2) « Εις άνθρωπον οπού ξερνά (κάνει έμετον) πολλά. Μαραθόσπορον και πλατί κίμινον ας τρώγι ( και ιαθήσεται)».
3) « Εις σπλήνας πόνον.Μαράθου ρίζες και περισύμπουλου (πετροσέλινου, ήτοι μαϊντανού) και αγριοελέας και ετέας και σελίνου, βάλε διό λαίνια νερό να ψυθούν έως να φυράσει το μισόν και να είναι με το ζύγι ήσια όλλα και κατέβασέ τζι, σούροσον και όταν διψά, δίδε του να πίνει».
4) « ΄Οταν πονεί το υπογάστριον, πίνε του μαράθου το ζουμί με ζάχαριν».
Σημειωτέον, ότι το μάραθον ως θερμαντικόν χρησιμοποιείται σε πολλές περιπτώσεις. ( Βλ. και. Παύλου Αιγινήτου, Επιτομαί ιατρικαί, 7, 3, 12, 9).
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Ο Μάραθος έχει μια μακρά ιστορία στη θεραπεία μιας ποικιλίας προβλημάτων, ειδικά εκείνων του πεπτικού συστήματος. Οι σπόροι, τα φύλλα και οι ρίζες μπορούν να χρησιμοποιηθούν, αλλά οι σπόροι είναι πιο ενεργές ιατρικά και είναι το τμήμα που χρησιμοποιείται κανονικά. Το φυτό είναι αναλγητικό, αντιφλεγμονώδες, αντισπασμωδικό, αρωματικό, άφυσο, διουρητικό, εμμηναγωγό, αποχρεμπτικό, παραισθησιογόνο, καθαρτικό, τονωτικό και δραστικό στην θεραπεία της στοματίτιδας. Μια έγχυση χρησιμοποιείται στη θεραπεία της δυσπεψίας, την κοιλιακή διάταση, πόνους στο στομάχι κλπ.

foeniculum-vulgare-fenouil-teinture-mere-bioverΒοηθά στην αντιμετώπιση των λίθων των νεφρών και, όταν συνδυάζεται με ένα απολυμαντικό του ουροποιητικού κάνει μια αποτελεσματική θεραπεία για την κυστίτιδα. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως γαργάρα για τον πονόλαιμο και ως πλύσιμο των ματιών, για πόνο στα μάτια και επιπεφυκίτιδα. Μια έγχυση της ρίζας χρησιμοποιείται για τη θεραπεία προβλημάτων του ουροποιητικού συστήματος. Η German Commission E Monographs, ενας θεραπευτικός οδηγός για φυτικά φάρμακα, εγκρίνει το Foeniculum vulgare για το βήχα, βρογχίτιδα, δυσπεψία.
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου :Atatürk University, Turkey
Οι ηπατοπροστατευτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικά πειράματα του Πανεπιστημίου Yüzüncü Yıl University, Turkey
Η αντιμικροβιακή δράση του φυτού τεκμηριώθηκε με σχετικά πειράματα δύο Ιταλικών Πανεπιστημίων:Università degli Studi della Basilicata, Potenza και Università di Napoli “Federico II”,Italy
Η η αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δράση του φυτού τεκμηριώθηκε με σχετικά πειράματα του Πανεπιστημίου Universidade do Algarve, Portugal.
80988Οι αντιμυκητιακές ιδιοτητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου: DMIMS University, Sawangi, India
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Οι σπόροι περιέχουν μέχρι 5% αιθέριο έλαιο. Αυτό χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς σκοπούς, ως αρωματική ύλη τροφίμων, σε οδοντόκρεμες, σαπούνια, αρώματα, αποσμητικά χώρου, κλπ . Η γεύση του ελαίου μάραθου εξαρτάται από δύο κύρια συστατικά του: «Φενχόνη» που είναι πικρή , ενώ η «ανηθόλη» ειναι γλυκιά. Οι αναλογίες αυτών των δύο συστατικών ποικίλει ανάλογα με το μέρος του φυτού και την περιοχή. Η ποιότητα του λαδιού εξαρτάται επίσης από το πόσο καλά έχει ξηρανθεί ο σπόρος. Το λάδι από την ατελή ωρίμανση και αποξηραμένους σπόρου είναι πολύ γλυκό και πιο αρωματικό. Το αποξηραμένο φυτό δρα εντομοαπωθητικά. Τα θρυμματισμένα φύλλα είναι αποτελεσματικά για τη διατήρηση των σκύλων χωρίς ψύλλους. Κίτρινες και καφέ χρωστικές ουσίες παράγονται από το φυτό.
Department of Chemistry Education, Atatürk University,Turkey
Università degli Studi della Basilicata, Potenza και Università di Napoli “Federico II”,Italy
Duke. J. A. and Ayensu. E. S. Medicinal Plants of China
Foster. S. & Duke. J. A. A Field Guide to Medicinal Plants
Ν. Ε. Παπαδογιαννάκης Κρητικό ιατροσόφιον του 19ου αιώνα
Universidade do Algarve, Faculdade de Engenharia, Portugal.
Yüzüncü Yıl University, Faculty of Medicine, Turkey
plantsystematics
DMIMS University, Sawangi , India

Read Full Post »

Thymus vulgaris, Θύμος ο κοινός, Θυμάρι

Θυμάρι,Thymus vulgaris, Αρχαία Θουρία, Ψηλή Ράχη, 5 Μάρτη  2015

Θυμάρι, Αρχαία Θουρία, Ψηλή Ράχη, 5 Μάρτη 2015

Το θυμάρι ή θύμιο (Θύμος ο κοινός, λατ. Thymus vulgaris) είναι αγγειόσπερμο, δικότυλο φυτό, το οποίο ανήκει στην τάξη των Σωληνανθών (Tubiflorae) και στην οικογένεια των Χειλανθών. Είναι θάμνος μικρού ύψους (έως 30 εκατοστά), με όρθιους βλαστούς, εξαιρετικά ανθεκτικός, αναδύει πολύ ευχάριστο άρωμα.Ετυμολογικά το θυμάρι ή θύμος όπως το ονόμαζαν οι αρχαίοι, προέρχεται από την λέξη θύω, η οποία αρχικά είχε την σημασία του «βγάζω καπνούς» και αργότερα του «θυσιάζω». Από την ίδια ρίζα προέρχονται και οι λέξεις θυμίαμα και θυμιατίζω, ενώ στενή φαίνεται πως είναι και η σχέση με τον θυμό. Και θυμός στους αρχαίους δεν σημαίνει την οργή, αλλά τη ζωτική δύναμη.

Στην Ελλάδα υπάρχουν 23 αυτοφυή είδη και τα πιο σημαντικά είναι:
1.-Αγριοθυμάρι που δεσπόζει στην περιοχή της Αρχαίας Θουρίας στη θέση «Ψηλή Ράχη».
Θύμος ο κεφαλωτός Thymus capitatus Μικρός θάμνος με βλαστούς ξυλώδεις ξαπλωμένους. Βρίσκεται σε πολλές βραχώδεις, ορεινές, ξηρές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας. Κοντά στις περιοχές όπου φύεται το άγριο θυμάρι τοποθετούνται κυψέλες με μέλισσες και παράγεται εκλεκτό μέλι.
2.-Χαμοθρούμπι.
Θύμος ο γραπτός Τhymus striatus. Πολύ κοινό σε διάφορες πεδινές περιοχές και λιβάδια της Μακεδονίας και της Θράκης.
3.-Σμάρι
Θύμος η Ζυγίς ή Θύμος ο αττικός Thymus atticus ή θυμάρι της Aττικής.
18519Υπάρχουν και καλλωπιστικές ποικιλίες θυμαριού που καλλιεργούνται σε διάφορους κήπους

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Το άρωμα του μύθου, του θύμου οι αλήθειες
Ορέστης Δαβίας, Βιολόγος Συγγραφέας
Οι Σουμέριοι πριν από 5.500 χρόνια είναι οι πρώτοι, απ’ ότι γνωρίζουμε, που χρησιμοποίησαν το θυμάρι ως καρύκευμα και φάρμακο, ενώ οι Αιγύπτιοι το ονόμασαν θαμ και μεταχειρίζονταν το αφέψημα του για να πλύνουν εκείνους που «πήγαν στα θυμαράκια», ως προετοιμασία της μουμιοποίησης τους. Ήδη από την εποχή του Ομήρου, το θυμάρι ή για να είμαστε πιο ακριβείς τα αρκετά είδη του που ευδοκιμούν στη χώρα μας, εκτός από ήδυσμα για διάφορα εδέσματα αποτελούσε σύμβολο δύναμης και ανδρείας. Και αν το περίφημο θυμαρίσιο μέλι του Υμηττού ήταν περιζήτητο και πουλιόταν ακριβά, ακόμα και οι πιο φτωχοί μπορούσαν να απολαύσουν το τονωτικό μίγμα από θυμάρι, απλό μέλι και ξίδι. «Τρώω το ίδιο θυμάρι με τον αφέντη μου» λέει κάποιος σκλάβος στην κωμωδία Πλούτος του Αριστοφάνη, εννοώντας ότι βρίσκονται στην ίδια κατάσταση φτώχειας. Το θυμάρι ήταν λοιπόν άφθονο και φθηνό, έχαιρε όμως μεγάλης εκτίμησης λόγω των ιδιοτήτων του. Οι ηλικιωμένοι έπιναν τακτικά έγχυμα από θυμάρι για να διατηρήσουν τις πνευματικές τους δυνάμεις, ενώ πολύ δυναμωτικό θεωρείτο ένα ποτό που παρασκευαζόταν με το σιγοβράσιμο σύκων και θυμαριού σε νερό ή κρασί.
Illustration_Thymus_serpyllum0_cleanΤο θυμάρι ήταν φυτό αφιερωμένο στη θεά του έρωτα Αφροδίτη και κανείς δεν αμφισβητούσε πως προκαλεί ή ενισχύει τον πόθο. Ο τύραννος των Συρακουσών Διονύσιος ο Πρεσβύτερος, ξακουστός στην εποχή του (τέλη του 4ου αι. π.Χ..) για τα συμπόσια που διοργάνωνε, υποστήριζε ότι έφτανε να σκορπίσει στις αίθουσες φρεσκοκομμένο θυμάρι για να κυριευθούν οι καλεσμένοι του από ερωτική διάθεση.
Αλλά και ο Αριστοτέλης συνδέθηκε μέχρι το τέλος της ζωής του, απέκτησε μάλιστα ένα γιο μαζί, με μια εταίρα, το όνομα της οποίας, Ερπυλλίς, παραπέμπει στο άγριο θυμάρι και την ερωτική αναζωογόνηση που προκαλεί.
Ο  Ιπποκράτης στο σύγγραμμά του «Περί Διαίτης» αναφέρει πως το θυμάρι είναι θερμαντικό, υπακτικό και διουρητικό, αποβάλλει το φλέγμα ενώ στο «Περί Νούσων» το προτείνει ενάντια στη φθίση του λάρυγγα. Ο πιο λαμπρός φαρμακολόγος του αρχαίου κόσμου, ο Διοσκουρίδης, στο τρίτο βιβλίο του συγγράμματος «Περί Ύλης Ιατρικής», περιγράφει λεπτομερώς τρία είδη θυμαριού.
Πρώτο αναφέρει το Thymus capitatus ή κατ’ άλλους Coridothymus capitatus της σύγχρονης φυτολογίας: «Θυμάρι: το ξέρουν όλοι. Είναι ένας χαμηλός θάμνος με τη μορφή φρύγανου, καλυμμένος από πολλά στενά φυλλαράκια, ο οποίος έχει πορφυρόχρωμες ανθισμένες κορυφές και φυτρώνει σε πετρώδη και άγονα εδάφη. Όταν πίνεται με αλάτι και ξίδι, αποβάλλει το φλέγμα από την κοιλιά. Το αφέψημά του με μέλι βοηθά όσους έχουν ορθόπνοια , άσθμα ή ελμινθίαση, διευκολύνει την έμμηνο ρύση και τη γέννα· είναι επίσης διουρητικό, ενώ ανακατεμένο με μέλι συμβάλλει στην απόχρεμψη.»
thym - thymus vulgarisΟ Διοσκουρίδης αναφέρεται σε δύο είδη έρπυλλου. Με βάση την περιγραφή δεν χωρά αμφιβολία πως το πρώτο ταυτίζεται με το Thymus serpyllum, το οποίο, σύμφωνα πάντοτε με τον Διοσκουρίδη, μυρίζει σαν μαντζουράνα και είναι πρόσφορο για στεφάνια. Το άλλο είδος, ο άγριος που ονομαζόταν τότε και ζυγίς, είναι μάλλον το χαμηλό σε ύψος Thymus atticus που για τους αρχαίους υπερέχει φαρμακευτικά του προηγούμενου. Από τις χρήσεις που παρατίθενται κρατώ πως όταν πίνεται και γίνεται κατάπλασμα ωφελεί στα δαγκώματα των ερπετών, πως αν βραστεί σε ξύδι με την προσθήκη ρόδινου μύρου ανακουφίζει με επάλειψη τον πονοκέφαλο καθώς και ότι ενδείκνυται στο λήθαργο και τη φρενίτιδα.
Την ίδια ακριβώς εποχή, ο ρωμαίος φυσιοδίφης Πλίνιος ο Πρεσβύτερος τονίζει στη «Φυσική Ιστορία» του πως το θυμάρι γαληνεύει τους επιληπτικούς, κατασιγάζει τον πονοκέφαλο, και όταν καίγεται ξαποστέλνει όλα τα δηλητηριώδη όντα. Και φυσικά αποτελούσε απαραίτητο συστατικό στα amatorium, τα αφροδισιακά φίλτρα που χτυπούσαν στο γουδί οι μάγισσες της αρχαίας Ρώμης και τα μοσχοπουλούσαν σε άτεκνες γυναίκες, καταπονημένους συζύγους και ερωτοπλανταγμένους νεαρούς.
Στον Μεσαίωνα, εποχή που αναμασά τις αρχαίες διδαχές, το θυμάρι φημίζεται ως σωτήριο φάρμακο για την μελαγχολία, την κατάθλιψη και την επιληψία, με αποτέλεσμα πολύ συχνά τα στρώματα μαξιλάρια να παραγεμίζονται με το χόρτο του.
Η πίστη στην ιδιότητα του θυμαριού να χαρίζει θάρρος δεν έχει υποχωρήσει καθόλου. Σε μια εποχή γεμάτη πολέμους, εκστρατείες και σφαγές, η τόλμη αποτελεί περιπόθητη αρετή. Έτσι, οι ευγενείς κεντούν την εικόνα του θυμαριού πάνω σε
μαντήλια και τα χαρίζουν στους αναχωρούντες για τους Αγίους Τόπους σταυροφόρους, ώστε να μακελεύουν τους αλλόθρησκους δίχως δισταγμό. Το θυμάρι κοσμεί επίσης συχνά ασπίδες ιπποτών, ενώ το συναντάμε επίσης σε θρύλους που μιλούν για απλούς ιπποκόμους που αποκοιμήθηκαν σε λόφους κατάφυτους με το ανθισμένο φρύγανο, για να ξυπνήσουν ακατανίκητοι πολεμιστές. Η πίστη στην δύναμη του θυμαριού να αποδιώχνει τις δαιμονικές οντότητες είναι, τώρα πιο δυνατή από ποτέ. Ένας γερμανικός μύθος μιλάει για μια κοπέλα που ερωτεύτηκε παράφορα έναν όμορφο στρατοκόπο. Στη μητέρα της δεν άρεσε όμως καθόλου ο μαυρομάτης αυτός ξένος και μόλις έμαθε ότι η κόρη της ετοιμαζόταν να κλεφτεί μαζί του έραψε κρυφά της λίγο θυμάρι στη φορεσιά της. Τη νύχτα που ο ξένος ήρθε για να πάρει την κόρη κοντοστάθηκε τρομαγμένος, άφησε μια δυνατή
κραυγή και ανεμοσκορπίστηκε, αφήνοντας πίσω του την αποπνικτική αποφορά του θειαφιού. Παραδόξως όμως το θυμάρι εξυπηρετούσε και τα σχέδια όσων εχθρεύονταιτον άνθρωπο. Οι αλαφροΐσκιωτοι εκείνης της εποχής ορκίζονταν πως είχαν δει τις πανάσχημες βασίλισσες των ξωτικών και τις γριές μάγισσες να μεταμορφώνονται σε πανώριες υπάρξεις κάνοντας απλώς ένα μπάνιο σε νερό όπου είχε βράσει θυμάρι μαζί με απήγανο. Όταν πάντως ενέσκηψαν οι μεγάλες επιδημίες, με χειρότερη απ’ όλες την πανούκλα, οι εντριβές με ξίδι μέσα στο οποίο είχε μουλιάσει θυμάρι ή απλώς το κάψιμο του μέσα στους χώρους θεωρούνταν αποτελεσματικά προστατευτικά μέτρα. Σε πολλές σλαβικές χώρες εξακολουθούν μέχρι τις μέρες μας να θυμιατίζουν το σπίτι και το στάβλο με θυμάρι για να κρατήσουν μακριά τις μολυσματικές ασθένειες. Μεγάλη χρήση του γινόταν μέχρι πρόσφατα από τους ρώσους πεχλιβάνηδες που ξάπλωναν πάνω σε μαξιλάρια γεμάτα με ξερό θυμάρι για να αντλήσουν δύναμη και θάρρος.
Το θυμάρι, τέλος, παραμένει πάντοτε παρόν στον μακρύ κατάλογο των συστατικών του παντισάχ κουββέτ ματζουνού, του αφροδισιακού εκλείγματος δηλαδή που κατανάλωναν τακτικά οι οθωμανοί σουλτάνοι και αγοράζουν σήμερα μετά μανίας οι τουρίστες από τα μπαχαριτζίδικα την Κωνσταντινούπολης.
Θα διαπιστώσατε ασφαλώς ότι σε όλες σχεδόν τις εποχές και σε σχέση με το θυμάρι διατηρούνται οι ίδιες πάνω-κάτω πεποιθήσεις και πρακτικές. Θυμιατίζεται δηλαδή για να διώξει τις αρρώστιες και τα εχθρικά όντα, πίνεται ή τρώγεται για να χαρίσει θάρρος και να διεγείρει την επιθυμία, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να τονώσει τον αδύναμο οργανισμό και να γαληνέψει την παραφορά. Με αφετηρία την φράση του Αντισθένη «Αρχή παιδεύσεως η των ονομάτων επίσκεψις» ας ψάξουμε για τις αλήθειες που κρύβονται πίσω από το όνομα του ταπεινού αυτού σε ύψους, αλλά σημαντικού σε ιδιότητες θάμνου.
Ετυμολογικά λοιπόν, το θυμάρι ή θύμος όπως το ονόμαζαν οι αρχαίοι, προέρχεται από την λέξη θύω, η οποία αρχικά είχε την σημασία του «βγάζω καπνούς» και αργότερα του «θυσιάζω».Από την ίδια ρίζα προέρχονται
και οι λέξεις θυμίαμα και θυμιατίζω, ενώ στενή φαίνεται πως είναι και η σχέση με τον θυμό. Και θυμός στους αρχαίους δεν σημαίνει την οργή, αλλά τη ζωτική δύναμη, τη βούληση, όπως μας επιβεβαιώνουν λέξεις σαν το λιπόθυμος, εύθυμος,πρόθυμος κ.α.
Για τον Πλάτωνα μάλιστα ο θυμός αποτελεί ένα από τα τρία μέρη της ψυχής, την κινητήρια δύναμη της ανδρείας, την οποία όπως είδαμε νωρίτερα πίστευαν στην αρχαιότητα ότι θρέφει ο θύμος.
Η επικοινωνία ανάμεσα στους ανθρώπους και τους αόρατους θεούς γινόταν σε όλες σχεδόν τους πολιτισμούς δια μέσου του αρωματικού καπνού του θυμιάματος.
Στον Ικαρομένιππο του Λουκιανού η «αίθουσα εργασίας» του Δία διαθέτει πάτωμα γεμάτο με τρύπες που σφραγίζονται με πώματα. Κάθε φορά που ο πατέρας των θεών ανοίγειένα καπάκι μυρίζει τον καπνό και μαζί προσλαμβάνει τ’ όνομα εκείνου που έκανε την αναίμακτη θυσία. Γιατί οι θεοί του Ολύμπου δεν αγαπούν μόνο την κνίσα, την τσίκνα δηλαδή από τα σφάγια, αλλά και το ρητινώδες άρωμα του θυμαριού, της αρκεύθου και των πολλών άλλων φυτών που καίγονται για να τους ευφράνουν.
Με αναμμένα ματσάκια θυμαριού που κουφοκαίουν εξαγνίζονταν σε παλαιότερες εποχές οι ναοί, ενώ στα νοσοκομεία του αραβικού κόσμου ήταν το παραπέτασμα καπνού απ’ το κάψιμο του θυμαριού, του φασκόμηλου και ορισμένων άλλων δραστικών φυτών που εμπόδιζε το φίδι της μολυσματικής αρρώστιας να σέρνεται ανεμπόδιστα παντού. Μέχρι και τα τέλη του 17ου αιώνα τα φαρμακεία τις χριστιανικής Ευρώπης εμπορεύονταν ένα μείγμα από θυμάρι, στύρακα, βενζόη και λιβάνι το οποίο «καθάριζε» το μολυσμένο αέρα και προστάτευε από τις επιδημίες. Η αιτία όλων των παραπάνω ίσως να μην είναι άλλη από το ό,τι όταν το θυμάρι καίγεται εκλύεται θυμόλη, η οποία διαθέτει ισχυρές αντισηπτικές ιδιότητες.
Υπάρχουν αναφορές ότι ακόμα και σήμερα οι σαμάνοι-θεραπευτές ορισμένων φυλών της Μογγολίας και της Σιβηρίας καίνε μέσα σε κλειστούς χώρους μεγάλες ποσότητες από θυμάρι ώστε το πνεύμα τους να ταξιδέψει μαζί με τον πυκνό καπνό μακριά απ’την απτή πραγματικότητα. Σκοπός τους έχουν να ξετρυπώσουν τον υπαίτιο της αρρώστιας και να επιστρέψουν με το κατάλληλο για την κάθε περίπτωση φάρμακο.
Πολλές φορές μάλιστα το φάρμακο δεν αποκλείεται να είναι το ίδιο το θυμάρι. Αυτό τουλάχιστον συμβαίνει στην σύγχρονη αναβίωση του θεραπευτικού υποκαπνισμού και του τελετουργικού θυμιατίσματος, οι ακόλουθοι των οποίων αναγνωρίζουν στο θυμάρι πως ενισχύει τη θέληση και την πεποίθηση, αφυπνίζει τις μύχιες δυνάμεις που είναι απαραίτητες σε περιόδους κρίσης και λειτουργεί θαυμάσια ενάντια στην απάθεια, την κατάθλιψη και την αϋπνία. Υπάρχουν μάλιστα αρκετοί που ισχυρίζονται ότι το θυμάρι είναι ασυναγώνιστο αποτρεπτικό μέσο, διαθέτοντας την ικανότητα του να ξορκίζει τους επίμονους εφιάλτες ή καλύτερα ίσως, να επιτρέπει στους υπόγειους φόβους να αναδυθούν στην συνείδηση όπου μπορούν να τους αντιμετωπιστούν καλύτερα

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα φύλλα του θυμαριού, όταν ξεραθούν, αποκτούν καφεπράσινο χρώμα και αναδύουν το άρωμα τους όταν θρυμματιστούν. Η γεύση τους είναι πολύ δυνατή, ελαφρώς καυστική και πλούσια. Μαζί με τους αποξηραμένους ανθούς χρησιμοποιούνται ως μπαχαρικό για τον αρωματισμό διαφόρων φαγητών σε ψάρια, κρέατα, σε διάφορες σάλτσες, σούπες κ.λ.π. Είναι ένα από τα βασικά συστατικά του λικέρ βενεδικτίνη.
Νησιώτικα-ρεβύθια-με-θυμάρι-018Στην περιοχή της Μεσογείου είναι κυρίως η αραβική μαγειρική που επωφελείται από την τακτική χρήση του θυμαριού. Το ζαατάρ (λέξη που στα αραβικά σημαίνει θυμάρι) είναι ένα μείγμα από ξερά φυλλαράκια του, σουμάκ και σουσάμι, με το
οποίο σε ολόκληρη την Βόρεια Αφρική και Μέση Ανατολή καρυκεύουν κεφτέδες και λαχανικά ή το ανακατεύουν με λάδι και αλείφουν μ’ αυτό τις αραβικές πίττες. Η χρήση του ζαατάρ στην αραβική κουζίνα είναι ευρεία λόγω κυρίως των ορεκτικών, χωνευτικών και αντιφυσητικών του ιδιοτήτων.  Στο Λίβανο, οι
μητέρες δίνουν στα παιδιά τους όταν μελετούν για εξετάσεις ψωμί με λάδι και ζαατάρ για καλύτερες επιδόσεις. Θαυμάσιο σε γεύση και άρωμα είναι το θυμαρόψωμο ή μανακίς μπιλ-ζαατάρ του Λιβάνου, που ψήνεται σε πέτρινο φούρνο ή σε σάτζ (πρόκειται σαν σκεύος που μοιάζει πολύ με γουόκ) και τρώγεται ζεστό γιατί ποτέ δεν προλαβαίνει να κρυώσει. Παραδόξως, παρότι το θυμάρι από εδώ ξεκίνησε για να κατακτήσει ολόκληρο τον κόσμο, στην Ελλάδα δεν το χρησιμοποιούμε πολύ, καθώς με το έντονο άρωμα και τη δυνατή του γεύση αρωματίζονται μόνο λάδια, ξίδια,
σαλάτες και τουρσιά. Μπορούμε πάντως άφοβα να νοστιμίσουμε μ’ αυτό την φέτα ή αλλά τυριά, τα νερόβραστα λαχανικά, πίτες, σούπες και σάλτσες, αρκεί να θυμόμαστε πως ξερό το θυμάρι είναι πολύ πιο έντονο από νωπό, γι’ αυτό η χρήση τουπρέπει να γίνεται με φειδώ.
ImageHandler.ashxΓνωρίζουμε επίσης πως το θυμάρι αποτελεί απαραίτητο υλικό της γαλλικής μαγειρικής καθώς συμμετέχει πάντοτε στο μυρωδικό ματσάκι που ονομάζεται μπουκέ γκαρνί. Στην ισπανική και μεξικανική κουζίνα καρυκεύει συνήθως βραστά, σούπες και σάλτσες ενώ για τους Ιταλούς ταιριάζει πολύ σε πίτσες και λαζάνια.
Τελειώνοντας πρέπει να αναφέρουμε την σόπα ντε φαρίγκολα, την εύκολη και γρήγορη στην παρασκευή της θυμαρόσουπα που απολαμβάνουν από αρχαιοτάτων χρόνων οι βοσκοί της Καταλονίας.

evernote-camera-roll-20140208-230109 Ρίχνουν ένα ή δύο κλαδάκια ξερού θυμαριού σε μια κούπα βραστό νερό, το σουρώνουν μετά από λίγο, προσθέτουν λάδι και περιχύνουν με το ζουμί λεπτές φέτες ψωμιού.

 

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Το θυμάρι περιέχει αιθέριο έλαιο σε ποσοστό 1-2%. To κύριο συστατικό του αιθέριου έλαιου του θυμαριού κατά 20-54% είναι η θυμόλη ή, αλλιώς, καμφορά του θυμαριού, έχει χρήσεις στην αρωματοποιία και στην οδοντιατρική. Η θυμόλη έχει αντισηπτική δράση και αποτελεί το κυρίως συστατικό πολλών εμπορικών σκευασμάτων για την πλύση του στόματος, όπως η Listerine. Πριν την έλευση των σύγχρονων αντιβιοτικών, το αιθέριο έλαιο θυμαριού χρησίμευε για την επάλειψη των γαζών. Η θυμόλη έχει αποδειχτεί επίσης αποτελεσματική στην καταπολέμηση των μυκητων που συχνά μολύνουν τα νύχια των ποδιών. Αποτελεί επίσης ενεργό συστατικό σε κάποια φυτικά σκευάσματα χωρίς οινόπνευμα, για την απολύμανση των χεριών.
Το θυμάρι χρησιμοποιείται ευρέως σε όλες στις παραδοσιακές και εναλλακτικές ιατρικές. Η θυμόλη την οποία περιέχει είναι ισχυρό αντισηπτικό 25 φορές πιο δραστικό από τη φαινόλη και υπερτερεί αυτής γιατί ερεθίζει λιγότερο τους βλεννογόνους.
Φυσικό τονωτικό σε περιπτώσεις σωματικής και πνευματικής κατάπτωσης, άγχους και κατάθλιψης. Βοηθά στην διαύγεια πνεύματος .
thyme-essential-oilΤο ζεστό ρόφημα θυμαριού είναι εφιδρωτικό και συνεπώς αποτελεσματικό και κατευναστικό σε περιπτώσεις κρυολογήματος, βρογχίτιδας, αμυγδαλίτιδας, βήχα, άσθματος, γαστρίτιδας, κρυώματος της κοιλιάς συνοδευόμενη από διάρροια, διάρροιας, τροφικών δηλητηριάσεων και πυρετού.
Σε περιπτώσεις λοιμώξεων των πνευμόνων που χαρακτηρίζονται από παχύρρευστο, κιτρινωπό φλέγμα λειτουργεί αποτελεσματικά προκαλώντας απόχρεμψη κολλωδών βλεννών.
Το ρόφημα θυμαριού :
-θεωρείται αντισηπτικό της πεπτικής οδού
-ανακουφίζει από το φούσκωμα καταπραύνοντας το πεπτικό σύστημα, πράγμα που οφείλεται στην αντισπασμωδική δράση του αιθερίου ελαίου της θυμόλης στους μαλακούς μύες
-βοηθάει πολύ στην πέψη κυρίως των λιπαρών τροφών
-χρησιμοποιείται κατά της ατονίας του πεπτικού συστήματος και της ανορεξίας.
-λόγω της ήπιας στυπτικής του δράσης είναι χρήσιμο στην παιδική διάρροια και τη νυχτερινή ενούρηση.
–Το θυμάρι καταπολέμα την ψωρίαση και την ακμή.
–Κομπρέσες από θυμάρι δρουν κατά των μυϊκών σπασμών (στραβολαίμιασμα) και των τσιμπημάτων από έντομα.
–Ως γαργάρα ή στοματική πλύση, το θυμάρι είναι εξαιρετικό γιατρικό κατά του πονόλαιμου και της ουλίτιδας.
–Εξωτερικά, μπάνια με θυμάρι χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση από τους πόνους των ρευματισμών και το έλαιο του συχνά χρησιμοποιείται σε υγρά εντριβών και λάδια για μασάζ.
http://www.monastiriaka.gr
d59611c47e0287dc6870bf9337fedbd5.pngΑπό τις δύο μεγάλες παραδοσιακές ιατρικές σχολές της Ανατολής, η Αγιουρβέδα το μεταχειρίζεται κυρίως ως θερμαντικό αντιφυσητικό, αντιβηχικό και αντιπαρασιτικό
βότανο. Στην κινέζικη πάλι θεραπευτική τέχνη το καλλιεργούμενο θυμάρι (Thymus vulgaris) ονομάζεται σεξιανγκτσάο, δηλαδή μόσχοσμο φυτό, και χρησιμοποιείται εδώ
και περίπου έναν αιώνα ενάντια στην βρογχίτιδα, την αρυγγίτιδα, τον βήχα και τα παράσιτα που προκαλούν αγκυλοστομίαση. Το άγριο ξαδελφάκι του (Thymus
serpyllum), πάλι, ή ντιτζιάο, καρύκευμα του εδάφους δηλαδή, όνομα που υπογραμμίζει ωραιότατα το χαμηλό του ύψος, βρίσκει χρήση εδώ και χίλια τουλάχιστον χρόνια. Ενεργειακά αξιολογείται ως ένα αιχμηρό και θερμαντικό βότανο που δυναμώνει τον οργανισμό, διώχνει το κρυολόγημα, τον πονοκέφαλο, την ναυτία,τον κοιλόπονο και προσφέρει σπουδαίες υπηρεσίες σε πεπτικά προβλήματα, σε φλεγμονές του ανώτερου αναπνευστικού, στην αρθρίτιδα και στους ρευματισμούς.
Το θυμάρι βρίσκει επίσης πολλές εφαρμογές στη σύγχρονη βιομηχανία φαρμάκων και καλλυντικών λόγω των αντισηπτικών, επουλωτικών, σπασμολυτικών και αποχρεμπτικών του ιδιοτήτων. Αποσμητικά σαπούνια, κρέμες που τονώνουν την επιδερμίδα, λοσιόν για την ακμή, σαμπουάν ενάντια στη πιτυρίδα,στοματικά
διαλύματα και οδοντόκρεμες, αντιβηχικά σιρόπια, λοσιόν για μετά το ξύρισμα,φάρμακα για τη δυσπεψία, είναι κάποια μόνο από τα προϊόντα που συχνά ενισχύονται με το αιθέριο έλαιο του.
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Agricultural Research Service, U. S. Department of Agriculture, Beltsville, Maryland, του Institute for Applied Botany and Pharmacognosy, University of Veterinary Medicine Vienna, Austria και πολλών άλλων Πανεπιστημίων
Οι αντιμικροβιακές και οι αντιβακτηριδιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν και από σχετική έρευνα του Εργαστηρίου Χημείας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Οι αντιβακτηριδιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν και από το Department of Biology, University of Mosul, Mosul, Iraq

Μελισσοκόμικες χρήσεις:
http://www.bees.gr/archives/3096
Το θυμάρι θεωρείται κορυφαίο μελισσοκομικό φυτό, επειδή δίνει ένα εξαιρετικά αρωματικό μέλι με μεγάλη διατροφική αξία. Το θυμάρι περιέχει αιθέριο έλαιο που το κυριότερο συστατικό του είναι η θυμόλη (ποσοστά άνω του 25%) Η θυμόλη έχει αντισηπτική δράση και υπήρξε φυσικός προκάτοχος των σύγχρονων αντιβιοτικών. Η θυμόλη έχει εφαρμογές και στη μελισσοκομία, αφού μπορεί κανείς να καταπολεμήσει με αυτή βιολογικά το μεγαλύτερο εχθρό της μέλισσας στην Ελλάδα (μετά τον άνθρωπο) το βαρρόα.
130616_thymusΤο θυμαρίσιο μέλι κάνει περίπου εννιά μήνες για να αρχίσει να κρυσταλλώνει, αλλά η κρυστάλλωση μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά, αν το μέλι έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε θυμάρι και να αρχίσει ακόμα και μετά τα 2 χρόνια. Αυτό δε σημαίνει ότι ένα μέλι που κρυσταλλώνει πιο γρήγορα είναι υποδεέστερο.
Η γεύση του θυμαρίσιου μελιού είναι έντονη και μπορεί να είναι και λίγο καυστική και το χρώμα του είναι ανοιχτόχρωμο. Συνήθως είναι μέλι με ελάχιστη υγρασία και είναι αρκετά πηκτό (αν συγκριθεί πχ με μέλι πορτοκαλιάς, ακακίας ή βαμβακιού).
Το θυμαρίσιο μέλι είναι ο κύριος και ίσως και μοναδικός τρύγος για ορισμένες περιοχές της Ελλάδας. Τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε θυμάρι έχουν συνήθως μέλια περιοχών όπως οι Κυκλάδες όπου δεν υπάρχουν άλλα φυτά για να γίνει πρόσμιξη στο νέκταρ από την ίδια τη μέλισσα. Παρόλα αυτά το πιο φημισμένο θυμαρίσιο μέλι και ίσως το ακριβότερο το βρίσκει κανείς στα Κύθηρα.
Το θυμαρίσιο μέλι είναι ένα προϊόν δύσκολο να παραχθεί, όχι τόσο γιατί τα μελίσσια θέλουν κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία πριν τον τρύγο του αλλά επειδή όσο ανθεκτικό είναι το θυμάρι ως φυτό, τόσο ευαίσθητο είναι το λουλούδι του.
Έτσι αν οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές οι μέλισσες δεν θα συλλέξουν ικανοποιητικές ποσότητες. Μια παρατεταμένη βροχή την περίοδο της ανθοφορίας μπορεί να κάνει το φυτό πολύ “υγρό” και το νέκταρ του να αραιώσει τόσο ώστε να μην προκαλεί το ενδιαφέρον της μέλισσας (οι μέλισσες έχουν λιγότερο έντονη την αίσθηση της γεύσης από εμάς. Έτσι ένα αραιό και όχι και τόσο γλυκό νέκταρ δεν τις ελκύει) Ένας έντονος καύσωνας μπορεί να στεγνώσει γρήγορα το φυτό και τα άνθη να ξεραθούν, οπότε πάλι δεν θα υπάρξει ικανοποιητικός τρύγος. Οι ιδανικές συνθήκες είναι έχει ποτιστεί καλά το φυτό πριν την ανθοφορία και κατά τη διάρκεια αυτής απλά να κάνει δροσούλα και να έχει μια σχετική υγρασία (νότιους ανέμους κλπ).  Η δυσκολία στη συλλογή μεγάλων ποσοτήτων και η ιδιαίτερα ευχάριστη γεύση, καθιστούν το θυμαρίσιο μέλι το πιο ακριβό στην Ελλάδα.
University of Veterinary Medicine Vienna, Vienna, Austria
Department of Biology, University of Mosul, Mosul, Iraq
Agricultural Research Service, U. S. Department of Agriculture, Beltsville, Maryland
ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
www.monastiriaka.gr
Το άρωμα του μύθου, του θύμου οι αλήθειες

www.bees.gr
U. P. Hedrick – E. Lewis Sturtevant : Sturtevant’s Edible Plants of the World ,Dover Publications (February 1972)
Richard Mabey : Plants with a Purpose, HarperCollins Distribution Services 1980
Tyozaburo Tanaka : Tanaka’s Cyclopedia of edible plants of the world, Yugaku-sha : distributed by Keigaku Pub. Co 1976
Deni Bown : Encyclopedia of Herbs and Their Uses, DK Publishing 1995
WILLIAM H. HYLTON – JOSIE A. HOLTOM :Complete Guide to Herbs, RODALE BOOKS,US 1979
Daferera, D. J. Tarantilis, P. A. and Polissiou M. G. 2002. Characterization of Essential Oilsfrom Lamiaceae Species by Fourier Transform Raman Spectroscopy. Journal of Agricultural
and Food Chemistry, 50: 5503-5507

Read Full Post »

Geranium molle, Αρχαία  Θουρία , Πλατύ , 20 Φλεβάρη 2014

Geranium molle, Αρχαία Θουρία , Πλατύ , 20 Φλεβάρη 2014

Είναι μονοετής πόα ύψους 50-70cm και βλαστό τρυφερό που σχηματίζει πολλές διακλαδώσεις. Ειναι διαδεδομένο σε όλη την περιοχή της Αρχαίας Θουρίας. Το χρώμα των ανθέων είναι ανοικτό ροζ και διαθέτει 10 πέταλα. Το φυτό γονιμοποιείται από τα υμενόπτερα. Έχει μέτριες απαιτήσεις σε φως και απαιτεί ελαφρά εδάφη μέσης σύστασης, που συγκρατούν την υγρασία.
geraniummolle4Το βότανο πήρε το όνομά του και από την ελληνική λέξη «γερανός», λόγω της ομοιότητάς του καρπού του με το ράμφος του ομώνυμου πουλιού.
Το βότανο περιέχει γερανίνη η οποία είναι πικρή ουσία, αιθέριο έλαιο, σημαντικά ποσά βιταμινών Α, Β και C και μεταλλικά στοιχεία όπως ασβέστιο, κάλιο, μαγνήσιο, σίδηρο, φώσφορο, γερμάνιο, τανίνες, μηλικό οξύ και φαινόλες (που δρουν ενάντια στους ιούς).

Geranium molle, Αρχαία  Θουρία , Ασπροπουλιά, 18 Φλεβάρη 2014

Geranium molle, Αρχαία Θουρία , Ασπροπουλιά, 18 Φλεβάρη 2014

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:

Το φυτό είναι εδώδιμο. Δεν έχουν μελετηθεί οι διατροφικές του ιδιότητες.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:  Είναι παλιό αρωματικό φυτό, που αποδιδόταν κατά τον Μεσαίωνα στον Άγιο Ροβέρτο. Σύμφωνα με το Δόγμα των Υπογραφών του 17ου αιώνα, το ροζ χρώμα του συμβόλιζε τις θεραπευτικές του ιδιότητες.

Geranium_molle_Sturm4 Το θεωρούσαν καλό για την ανανέωση του αίματος και το έδιναν για εσωτερικές αιμορραγίες και για διαβήτη.
Από πολύ παλιά το χρησιμοποιούσαν σε γαργαρισμούς για τις αμυγδαλές, σε καταπλάσματα σε περιπτώσεις έμφραξης των μαστών και κατά της διάρροιας. Σε περιπτώσεις ελαφρών πληγών τοποθετούσαν κοπανισμένα φύλλα πάνω στις πληγές, γιατί το θεωρούσαν εξαιρετικό επουλωτικό και απόφευγαν τα σημάδια.  Χρησιμοποιήθηκε στη θεραπεία του πονόδοντου και σε αιμορραγία της μύτης και πίστευαν πως δρα θετικά σε αδενική φυματίωση γιατί διαλύει τα αιματώματα. Ήταν κατάλληλο ως έγχυμα ή κατάπλασμα για την περιποίηση των ματιών, σπυριών του δέρματος, των λειχήνων και των φλεγμονών του στόματος. Το έβραζαν επίσης με βούτυρο και τον ζωμό τον έκαναν αλοιφή κατά της κασίδας.

geranium-molle-fr-bleglerΟι τανίνες που περιέχει το βότανο του προσδίδουν στυπτικές ιδιότητες και περιστασιακά χρησιμοποιείται για να σταματήσει την αιμορραγία ή σε πρόβλημα υπερβολικής απώλειας αίματος κατά την εμμηνόρροια, ή αιμορραγία της μήτρας. Επίσης χρησιμοποιείται για να θεραπεύσει τη διάρροια (ιδίως σε ηλικιωμένους και παιδιά).  Σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι μπορούν να χαμηλώσουν το ζάχαρο του αίματος και έτσι βοηθά στον διαβήτη.
Δίανθος
Bioflor Germany
robinsyard

Read Full Post »

Μπουφόραχη ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ 21 Γενάρη 2009

Η Καλέντουλα είναι ένα όμορφο αγριολούλουδο, πολύ συνηθισμένο στην περιοχή της Αρχαίας Θουρίας. Ανήκει στην οικογένεια των σύνθετων που αποτελούν την μεγαλύτερη οικογένεια στο φυτικό βασίλειο. Είναι συγγενικό φυτό με τη μαργαρίτα . Η Καλέντουλα είναι μονοετές φυτό με άνθη έντονα κίτρινα ή πορτοκαλί. Η περίοδος ανθοφορίας της είναι πολύ μεγάλη και κρατάει από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Οκτώβριο. Η Καλέντουλα αναπτύσσεται κυρίως σε χαμηλότερα υψόμετρα και συναντάται σε χωράφια, πλαγιές και άκρες δρόμων.

Τα πέταλα λουλουδιών του φυτού , έχουν χρησιμοποιηθεί για ιατρικούς σκοπούς, τουλάχιστον από τον 12ο αιώνα. Η Καλέντουλα έχει υψηλές ποσότητες φλαβονοειδών καιφυτικά αντιοξειδωτικά που προστατεύουν τα κύτταρα από το να καταστραφούν  από ασταθή μόρια που ονομάζονται ελεύθερες ρίζες. Η Καλέντουλα μπορει  να καταπολεμήσει τη φλεγμονή  από ιούς και βακτήρια. Παραδοσιακά έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία των στομαχικών διαταραχών  και τα έλκη, καθώς επίσης  και την ανακούφιση από τις κράμπες της περιόδου ​​αλλά δεν υπάρχει καμία επιστημονική μελέτη σχετικά. Σήμερα  συχνά χρησιμοποιείται τοπικά, που σημαίνει ότι  επενεργεί  στο δέρμα. Έχει αποδειχθεί ότι μπορει να βοηθήσει τις πληγές να επουλωθούν γρηγορότερα, ενδεχομένως με την αύξηση της ροής του αίματος και του  οξυγόνου στην πληγείσα περιοχή. Επίσης  βοηθά  να αναπτυχθούν νέοι ιστοί στο σώμα. Τα αποξηραμένα πέταλα του φυτού  χρησιμοποιούνται σε αλοιφές και βάμματα για πλύσεις στη θεραπεία εγκαυμάτων, μωλώπων και εκδορών, καθώς και στις δευτερεύουσες μολύνσεις που προκαλούνται.  Η Καλέντουλα, επίσης, έχει αποδειχθεί ότι μπορει να βοηθήσει στην πρόληψη δερματίτιδας ή την φλεγμονή του δέρματος σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού κατά τη διάρκεια της θεραπείας με ακτινοβολία.

University of Maryland Medical Center

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:

Τα φύλλα  τρώγονται ωμά. Στην αρχή προσδίδουν μία γλυκόξινη γεύση, ακολουθούμενη από μία ισχυρή διεισδυτική γεύση ενός αλατούχου χαρακτήρα. Είναι πολύ πλούσια σε βιταμίνες και μέταλλα και είναι παρόμοια με το Ταραξάκο σε  θρεπτική αξία . Τα φρέσκα πέταλα ψιλοκομμένοα προστίθεται σε σαλάτες. Τα αποξηραμένα πέταλα έχουν μια πιο συμπυκνωμένη γεύση και χρησιμοποιούνται ως καρύκευμα σε σούπες, κέικ, κλπ. Όλα τα μέρη έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνες Α και C]. Μία εδώδιμη κίτρινη χρωστική ουσία λαμβάνεται από τα πέταλα . Ένα υποκατάστατο σαφράν, χρησιμοποιείται για το χρωματισμό  και τη γεύση του ρυζιού, σε σούπες κ.λπ.  Ένα τσάι γίνεται από τα πέταλα και τα λουλούδια. Αυτό που γίνεται μόνο  από τα πέταλα είναι λιγότερο πικρό. Δεν υπάρχει καμία καταγραφή για την εδωδιμότητα των σπόρων , αλλά περιέχουν  έως και 37% πρωτεΐνες και 46% έλαιο.

Grieve. A Modern Herbal

Lust. J. The Herb Book

Reid. B. E. Famine Foods of the Chiu-Huang Pen-ts’ao

Holtom. J. and Hylton. W. Complete Guide to Herbs

Vilmorin. A. The Vegetable Garden

Organ. J. Rare Vegetables for Garden and Table

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:

Χρησιμοποιείται για την  θεραπεία των προβλημάτων του δέρματος και εφαρμόζεται εξωτερικά για δαγκώματα και  τσιμπήματαδιαστρέμματα, τραύματα, πόνο στα μάτια, φλεβίτιδα κ.α. Συντελεί επίσης στον καθαρισμό και την αποτοξίνωση του οργανισμού όταν  λαμβάνεται εσωτερικά. Συντελεί στην  θεραπεία του πυρετού  και των χρονίων λοιμώξεων. Μόνο το βαθύ πορτοκαλί άνθος  θεωρείται ότι έχει έντονες  φαρμακευτικές ιδιότητες. Το σύνολο του  φυτού , αλλά κυρίως τα λουλούδια και τα φύλλα, είναι αντιφλεγμονώδη, αντισηπτικό, αντισπασμωδικό, καθαρτικό, στυπτικό, χολαγωγό, εφιδρωτικό, εμμηναγωγότονωτικό , επουλωτικό, προστατευτικό δέρματος. Τα φύλλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν φρέσκα ή αποξηραμένα. Μαζεύονται καλύτερα  το πρωί  αμέσως μετά αφού στεγνώσει η  δροσιά. Τα λουλούδια χρησιμοποιούνται επίσης νωπά ή ξερά, για αποξήρανση συγκομίζονται όταν ανοίξουν πλήρως και πρέπει να στεγνώσουν αμέσως στη σκιά. Ένα τσάι από τα πέταλα τονώνει την κυκλοφορία και ,όταν  λαμβάνεται τακτικά, μπορεί να διευκολύνει στην ανακούφιση από την φλεβίτιδα. Η εφαρμογή των  κοτσανιών που έχουν συνθλιβεί πάνω σε κάλους και κονδυλώματα βοηθά στην εύκολη αφαίρεσή τους. Τα φύλλα, τα άνθη και τα μπουμπούκια χρησιμοποιούνται για να φτιαχτεί  ένα ομοιοπαθητικό φάρμακο που χρησιμοποιείται εσωτερικά προκειμένου να επιταχυνθεί η επούλωση των πληγών. Η Γερμανική Επιτροπή για την θεραπεία με βότανα, εγκρίνει την καλέντουλα για φλεγμονές του στόματος και του φάρυγγα ,  για  πληγές και εγκαύματα .

Όταν ενσωματωθεί σε ένα λάδι ή gel σχηματίζεται ένα αντιφλεγμονώδες παρασκεύασμα που χρησιμοποιείται για την πολύ γρήγορη θεραπεία των πληγών π.χ. για στα πόδια ενός διαβητικού όταν η ταχύτητα της θεραπείας είναι κρίσιμη.

Chiej. R. Encyclopaedia of Medicinal Plants

Launert. E. Edible and Medicinal Plants

Mills. S. Y. The Dictionary of Modern Herbalism

Duke. J. A. and Ayensu. E. S. Medicinal Plants of China

Karalliedde. L. and Gawarammana. I. Traditional Herbal Medicines

Plants For A Future

Εγκαύματα, κοψίματα και μώλωπες
Τα διαλύματα και οι αλοιφές της  Καλέντουλας 
εφαρμόζεται στο δέρμα για να βοηθήσουν τα εγκαύματα,  τους μώλωπες και τις πληγές προκειμένου επουλωθούν γρηγορότερα και για την καταπολέμηση των ήσσονος σημασίας λοιμώξεων που προκαλούνται.  Η κρέμα χρησιμοποιείται επίσης για τη θεραπεία των αιμορροΐδων. Ομοιοπαθητικοί γιατροί  συχνά συνιστούν τη χρήση αλοιφών με καλέντουλα για να θεραπεύσουν πρώτου βαθμού εγκαύματα και ηλιακά εγκαύματα.

Λοίμωξη του ωτός (μέση ωτίτιδα)
Σταγόνες για το αυτί που περιέχουν καλέντουλα μερικές φορές χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία λοιμώξεων του αυτιού στα παιδιά. Οι σχετικές επιστημονικές μελέτες δεν έχουν διαπιστώσει καμία παρενέργεια.

University of Maryland Medical Center

Η καλέντουλα χρησιμοποιείται ως εφιδρωτικό, για το καθαρισμό του αίματος, την μείωση του σακχάρου στο αίμα και επίσης ως αντιφλεγμονώδες του δέρματος.

Plant Physiology and Biochemistry vol. 42 issue 9 September, 2004. p. 695-701

Department of Biology, Teacher Training University Tehran, Iran

Dipartimento di Chimica e Biotecnologie Agrarie,Pisa, Italy

Επιπλέον, η καλέντουλα έχει βρεθεί σαν ένα από τα πιο αποτελεσματικά φάρμακα για τη θεραπεία στις ακραίες αιμορραγίες των αιμορροϊδων. Επίσης είναι κατάλληλη για να σταματήσει η αιμορραγία των ούλων διότι επενεργεί στα αγγεία τα οποία  συστέλλονται. Το φρέσκο ​​γάλα του φύλλου της σε μία ή δύο κουταλιές  είναι ικανό να θεραπεύσει την οισοφαγική παλινδρόμηση και άλλες πληγές του στομάχου. Στη Γαλλία συνήθως χρησιμοποιούν την πτώση της θερμοκρασίας του σώματος με την εφίδρωση που προκαλεί η Καλέντουλα  ως ένα αποτελεσματικό ηρεμιστικό.

Mir heydar (2003). Plant Dictionary, Islamic Culture Publication. Editorial. Tehran Iran.

Η Καλέντουλα χρησιμοποιείται στην θεραπεία της  αναιμίας,  των προβλημάτων  στα νεφρά, της παρωτίτιδας, της ανεμοβλογιάς, της ιλαράς, του έλκους,  του ίκτερου και  των νευρωτικών προβλημάτων. Επιπρόσθετα εξαφανίζει τα σπυράκια ακμής, τις ανωμαλίες του  δέρματος και τις χιονίστρες.

academic journals

Sharrif moghaddasi Mohammad and Hamed Haddad Kashani

Department of Agronomy and Plant Breeding, Saveh Branch, Islamic Azad University, Saveh, Iran

Anatomical Sciences Research Center, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran.

Οι ρητίνες που υπάρχουν στην Καλέντουλα έχουν αντιμυκητιασικές, αντιβακτήριακες   ιδιότητες.
Επιπλέον, αυτό το φυτό έχει χρησιμοποιηθεί για να θεραπεύσει τις φουσκάλες στα πόδια και για να ανακουφίσει το κάψιμο στις θηλές που προκαλείται από θηλασμό.

Zarezadeh A (2003). Medicinal plant dictionary

Ένα μείγμα Καλέντουλας πυκνότητας 5% μαζί με αντισηπτικό είναι αποτελεσματικό σε μεγάλο βαθμό στην τόνωση του δέρματος κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων. Οι ερευνητές έχουν ανακαλύψει ότι η αλοιφή της καλέντουλα ενισχύει το μεταβολισμό της παραγωγής γλυκοπρωτεΐνης, νουκλεοπρωτεΐνης και κολλαγόνου στη θέση αυτή. Η διατροφική χρήση των πετάλων των λουλουδιών έχει αντιβακτηριακή δράση. Επιπρόσθετα προστατεύει από τους ιούς και την γαστρίτιδα. Στην παραδοσιακή ιατρική, χρησιμοποιείται ενάντια στους σπασμούς και σαν  διουρητικό.

Salehi-Sormaghi MH (2006) Medicinal and medical plant

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:

Το ανεπτυγμένο φυτό δρα ως ένα έντομοαπωθητικό και  μειώνει τον πληθυσμό των σκουληκιών  του εδάφους . Τα λουλούδια του χρησιμοποιούνται για των στολισμό. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε λοσιόν για το δέρμα και όταν προστίθενται σε σαμπουάν μαλλιών ελαφρύνουν το χρώμα των μαλλιών. Τα λουλούδια δρουν και σαν εναλλακτικό συστατικό  ενεργοποιητή λιπάσματος. Ένα αποξηραμένο και κονιοποιημένο μίγμα από διάφορα μέρη του φυτού μπορούν να προστεθούν σε ένα σωρό λιπάσματος, προκειμένου να επιταχυνθεί η βακτηριακή δραστηριότητα και επομένως να μειωθεί ο χρόνος που απαιτείται για να γίνει το κομπόστ. Μία κίτρινη βαφή λαμβάνεται από τα  βρασμένα άνθη. Επίσης ένα αιθέριο έλαιο  λαμβάνεται από το φυτό το οποίο χρησιμοποιείται με φειδώ, λόγω της δυσκολίας στη λήψη του, σε αρώματα. Τα λουλούδια του φυτού κλείνουν  όταν πρόκειται να υπάρξουν υγρές καιρικές συνθήκες και ως εκ τούτου μπορει να χρησιμοποιηθεί ως ένα βραχυχρόνιο μέσο της πρόγνωσης του καιρού.

Read Full Post »

Μπουφόραχη ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ 25 Απρίλη 2009

Μπουφόραχη Αρχαια Θουρια 25 Απρίλη 2009

Το φασκόμηλο ήφασκομηλιά , (Φασκόμηλο το Ελληνικό , Salvia fruticosa) ανήκει στο γένος των Αγγειοσπέρμων δικότυλων φυτών Ελελίφασκος (Salvia). Το φασκόμηλο, πολυετές, θαμνώδες, με πολυάριθμα κλαδιά, ύψους μέχρι μισό μέτρο, βρίσκεται σε όλες τις περιοχές τηςΕλλάδας κυρίως σε ξηρούς και πετρώδεις τόπους.

Τα φύλλα  του είναι επιμήκη και παχιά, χρώματος λευκοπράσινου. Τα άνθη του φύονται κατά σπονδύλους, είναι χρώματος μοβ και ανθίζουν από το Μάιο ως τον Ιούνιο.

Το φυτό έχει έντονη αρωματική οσμή και καλλιεργείται για τις φαρμακευτικές ιδιότητες του, ως αφέψημα και ως καρύκευμα. Τα φύλλα που είναι και το κατεξοχήν χρησιμοποιούμενο μέρος του φυτού συλλέγονται λίγο πριν ή κατά την αρχή της ανθοφορίας με ξηρό και ηλιόλουστο καιρό, το Μάιο ή τον Ιούνιο και ξηραίνονται στη σκιά.

Περιέχει ως κύρια ουσία αιθέριο έλαιο , φασομηλόλαδο , άχρωμο ή ερυθροκίτρινο, σαπωνίνες, πικρές ουσίες, τερπένια, ρητίνες, πικρά διτερπένια, ταννίνες, τριτερπένια, φλαβονοειδή και θουγιόνη (thujone, μια μονοτερπενική κετόνη).

ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Τρώγονται τα φύλλα και τα λουλούδια  ωμά ή μαγειρεμένα.Στην μαγειρική χρησιμοποιείται για τον αρωματισμό διαφόρων ζωμών, φαγητών και του ξιδιού. Επειδή βοηθάει την πέψη  χρησιμοποιείται συχνά σε βαριά, λιπαρά φαγητά. Η γεύση του είναι αρκετά πιπεράτη και ταιριάζει πολύ με λιπαρά κρεατικά και τυριά. Τα νεαρά φύλλα και τα λουλούδια μπορούν να καταναλωθούν ωμά, βραστά, τουρσί ή να χρησιμοποιειθούν σε σάντουιτς.Τα λουλούδια μπορούν επίσης να αναμιχθούν με την σαλάτες για να προσδώσουν χρώμα και αρώματα. Ένα αιθέριο έλαιο που λαμβάνεται από το φυτό χρησιμοποιείται εμπορικά για την γεύση παγωτό, γλυκών, ψητά φαγητά. Τέλος  θεωρείται και μελισσοτροφικό φυτό  παρέχοντας μέλι  εκλεκτής ποιότητας.
Sturtevant’s Edible Plants of the World.

Holtom. J. and Hylton. W. Complete Guide to Herbs

Vilmorin. A. The Vegetable Garden.

Larkcom. J. Salads all the Year Round.

Facciola. S. Cornucopia – A Source Book of Edible Plants.

Phillips. R. & Foy. N. Herbs

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:

Τα φύλλα κάνουν εξαιρετικό καθαρισμό δοντιών  απλώς τρίβοντας την επάνω πλευρά του φύλλου πάνω από τα δόντια και τα ούλα. Τα μωβ ώριμα φύλλα του  φασκόμηλου είναι πιό σκληρά και είναι καλύτερα για τον καθαρισμό των δοντιών. Το φασκόμηλο με τη μορφή αφεψήματος είναι ιδανικό για την θεραπευτική του στόματος σε περίπτωση τραυματισμών, άφτρων,φαρυγγίτιδας και κατά της ουλίτιδας. Τα φύλλα έχουν αντισηπτικές ιδιότητες και μπορεί να θεραπεύσουν την ουλίτιδα. Είναι ένα πολύ αποτελεσματικό σαν «σταθεροποιητής» στα αρώματα και τα βιοενεργά καλλυντικά . Τέλος χρησιμοποιείται  για να προσθέσει γεύση στιςοδοντόπαστες.

Τα φύλλα έχουν αντισηπτικές, αποχρεμπτικές και σπασμολυτικές ιδιότητες. Το φυτό έχει στομαχικές, τονωτικές και καρδιοτονωτικές ιδιότητες ενώ χρησιμοποιείται και κατά των νευραλγιών. Η φασκομηλιά χρησιμοποιείται στη θεραπευτική με τη μορφή αφεψήματος εσωτερικά ως ανθιδρωτικό (ιδιαίτερα κατά του νυχτερινού ιδρώτα φυματικών και νευρασθενών).

Ελαττώνει τα αέρια του εντέρου, είναι διουρητικό και εμμηναγωγο. Ακόμη είναι αιμοστατικό, και τοπικό αναισθητικό του δέρματος. Επίσης έχει αντιβιοτική, αντιμυκητική, αντισπασμωδική και υπογλυκαιμική δράση. Σε αρχαίες εποχές το χρησιμοποιούσαν για δαγκώματα φιδιών και εντόμων, για να αυξήσουν τη γονιμότητα των γυναικών και για να διώχνουν τα κακά πνεύματα κτλ.Στις περιοχές της Μεσογείου αποξηραίνεται και πίνεται ως αφέψημα, το γνωστό φασκόμηλο.

Σύμφωνα με τελευταίες έρευνες , η χρήση του έχει θετική επίδραση στη θεραπεία του Αλτσχάιμερ και στην υπερλιπιδαιμία.

Πάντως η χρήση του πρέπει να γίνεται με σύνεση γιατί υπάρχουν περιπτώσεις δηλητηρίασης από υπερβολική χρήση που οφείλεται κυρίως στην ουσία θουγιόνη που υπάρχει στο φυτό.

Plants For A Future

Hamlyn Encyclopaedia of Plants

Uphof. J. C. Th. Dictionary of Economic Plants

agriamanitaria

Read Full Post »