Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Στυπτικά’ Category

capsella_bursapastorisΗ λατινική ονομασία του βοτάνου είναι CAPSELLA Bursa-pastoris (Καψάκιον το βαλάντιον ή Καψέλα ο ποιμενόσακκος). Το όνομα του γένους το πήρε από τους χαρακτηριστικούς καρπούς της που έμοιαζαν με τα πουγκιά των ιερωμένων της Αναγέννησης ή με τα πουγκιά που είχαν κάποτε οι βοσκοί. Πρόκειται για βότανο της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας που ανήκει στην οικογένεια των Σταυρανθών. Στη χώρα μας το συναντούμε με τις ονομασίες Τσουρκιάς, Τραγιά, Αγριοκαρδαμούρα, Αγριοκάρδαμο, Κάψα.
Είναι φυτό διετές, ποώδες και χνουδωτό. Η ρίζα του προχωρά βαθιά στο έδαφος. Τον πρώτο χρόνο, στην κορυφή του εμφανίζεται ο ρόδακας των κατώτερων φύλλων, που είναι επιμήκη, οδοντωτά με μίσχο. Τα επόμενα φύλλα είναι άμισχα, έχουν δύο φαρδιά φυλλάρια στη βάση τους και σχηματίζουν λοβούς. Το δεύτερο χρόνο ξεπροβάλλουν οι όρθιοι ανθοφόροι βλαστοί του, που διακλαδίζονται και μπορεί να φτάσουν σε ύψος τα 50 εκατοστά.
Τα άνθη βγαίνουν πολλά μαζί σε τσαμπιά, είναι πολύ μικρά, λευκά ή ελαφρά ρόδινα, με μακριούς ποδίσκους.
Οι καρποί του φυτού είναι καρδιόσχημοι, πιεσμένοι, πράσινοι, με πολυάριθμα ωοειδή, καφεκίτρινα σπέρματα. Το φυτό μπορεί να δώσει από δύο έως τέσσερις γενιές το χρόνο. Για την ανάπτυξη του χρειάζεται πολύ ήλιο. Eνα φυτό μπορεί να παράγει μέχρι 2000 σπόρους.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Η Καψέλα χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο σαν τροφή από τα αρχαία χρόνια. Σπόροι της έχουν βρεθεί στο στομάχι ανθρώπων της Τολούνδης (500 π.Χ. – 500 μ.Χ.) και στις ανασκαφές στο Κατάλ Χουγιούκ (Τουρκία 5950 π.Χ.).Τα φύλλα του φυτού βράζονται μαζί με άλλα χόρτα και δίνουν στις σαλάτες πιπεράτη γεύση.
shep_purse1Οι ανθοφόροι βλαστοί κόβονται μόλις σχηματιστούν οι πρώτοι καρποί, που μαζί με τα άνθη προστίθενται στις σαλάτες, χαρίζοντας τους ιδιαίτερη γεύση.
Η αγριοκαρδαμούρα είναι άοσμη και η γεύση της θυμίζει σινάπι. Περιέχει βιταμίνες Α, Β, C, K, ακετυλχολίνη, χολίνη, αμινοφαινόλη, τυραμίνη, σαπωνίνες, αδονιτόλη, αραβινόζη, αργινίνη, ασβέστιο, σίδηρο, φωσφόρο, κάλιο, κιτρικό οξύ και το φλαβονοειδές διοσμίνη (που θρομβώνει το αίμα).
Τα φύλλα είναι συνήθως διαθέσιμα όλο το χρόνο, αν και μπορούν επίσης να ξηραίνονται για μετέπειτα χρήση. Τα φύλλα περιέχουν περίπου 2,9% πρωτεΐνη, 0,2% λίπος, 3,4% υδατάνθρακες, 1% τέφρα. Οι νέοι βλαστοί και τα άνθη μπορεί να τρώγονται ωμά ή μαγειρεμένα. Είναι πολύ λεπτοί και μαζεύονται δύσκολα , αλλά η γεύση τους είναι πολύ ευχάριστη. Οι σπόροι τρώγονται ωμοί ή μαγειρεμένοι. Μπορουν να αλεστούνκαι να χρησιμοποιειθούν σε σούπες κ.λπ. Ο σπόρος περιέχει 35% ενός λιπαρού ελαίου. Το έλαιο αυτό μπορεί να εξαχθεί και να είναι βρώσιμο. Το κέλυφος του σπόρου μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα πιπεράτο καρύκευμα για σούπες και στα βραστά. Η νωπή ή αποξηραμένη ρίζα είναι ένα υποκατάστατο του τζίντζερ.
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Ιστορικά
Ο Διοσκουρίδης αναφέρει το βότανο ως ´Θλάσπη´. Το χρησιμοποιούσε για τις αιμοστατικές του ιδιότητες ως φάρμακο για τις αιμοπτύσεις.Στο πρώτο παγκόσμιο πόλεμο οι στρατιώτες την έβαζαν πάνω στις πληγές τους για να τις γιατρέψουν.
Το βότανο χρησιμοποιήθηκε σε ευρεία κλίμακα τον μεσαίωνα. Στη λαϊκή ιατρική το βότανο χρησιμοποιήθηκε ως αιμοστατικό σε περιπτώσεις μητρορραγίας, μηνορραγίας, ρινορραγίας, αιματουρίας, αιμοπτύσεων σε φυματικούς και για άλλες αιμορραγίες.
originalΧρησιμοποιήθηκε επίσης το βάμμα του φυτού σε εντριβές σε ατροφία μυών και σε κήλες σπλάχνων για την τόνωση των μυών σε συνδυασμό με αλχεμίλη. Στην Κίνα θεωρούν ότι η γλυκιά της γεύση κάνει καλό στην σπλήνα.
Στην Κρήτη χρησιμοποιούσαν τις ανθισμένες κορυφές και τους σπόρους του φυτού ως καυτήριο κατά των αιμορροΐδων. Το ίδιο και το κατάπλασμα των φύλλων.
Σήμερα
Το φυτό ανθίζει από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο. Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται οι ανθισμένες κορφές και όλο το ανθισμένο φυτό φρέσκο. Αποξηραμένο χάνει τις ιδιότητές του. Το φυτό συλλέγεται τρυφερό από την άνοιξη μέχρι και νωρίς το φθινόπωρο.
Η αντιβακτηριδιακή ιδιότητα του φυτού για αποδείχθηκε μετά από συγχρονισμένα πειράματα των Πανεπιστημίων Mashhad University of Medical Sciences και Islamic Azad University, Neyshabur,Iran.
Η αντιφλεγμονώδης και ιδιαίτερα αντιβακτηριδιακή δράση του φυτού τεκμηριώθηκε από σχετικές μελέτες του Πανεπιστημίου Chung-Ang University, Seoul Korea.
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού αποδείχθηκαν με σχετικά πειράματα του University of Veterinary and Pharmaceutical Sciences, Czech Republic
Οι αντικαρκινικές και αντιβακτηριδιακές δράσεις του φυτού τεκμηριώθηκαν με σχετικά πειράματα του Πανεπιστημίου Abant Izzet Baysal University, Bolu, Turkey
Την ικανότητα του φυτού στην αντιμετώπιση του καρκίνου του στόματος απέδειξε το Πανεπιστήμιο Chonbuk National University Jeonju, Korea
shepherds-purse-08Το αφέψημα (τσάϊ) του φυτού χρησιμοποιείται ως αιμοστατικό, στυπτικό και αντιδιαρροϊκό. Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό για την αντιμετώπιση της μηνορραγίας, της δυσμηνόρροιας, της μητρορραγίας, ενώ στην ομοιοπαθητική συνιστάται και για την αντιμετώπιση της κυστίτιδας, της νεφρολιθίασης, της αιμορραγίας της ουρήθρας και των αιμορροΐδων. Η τυραμίνη, που περιέχεται στο φυτό, είναι μία συμπαθομιμητική αμίνη, που μπορεί να προκαλέσει έντονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Για τον λόγο αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στη χορήγησή του σε υπερτασικούς ασθενείς.
Χορηγείται ως αιμοστατικό υπό τη μορφή αφεψήματος (τσάι: 20-30g ξηρού βοτάνου βράζουν σε 600-900ml νερό, ένα φλυτζάνι κάθε δύο ώρες) για την αντιμετώπιση των εσωτερικών αιμορραγιών, των αιμοπτύσεων και της αιματουρίας. Υπό τη μορφή βάμματος (150-200g ξηρού βοτάνου σε 300ml αιθυλικής αλκοόλης 70%, 120-150 σταγόνες την ημέρα) χορηγείται για την αντιμετώπιση της νεφρολιθίασης. Επίσης, εφαρμόζεται εξωτερικά στο δέρμα υπό τη μορφή καταπλάσματος σε πληγές, που αιμορραγούν, αλλά και κατά των ρευματικών και μυϊκών πόνων.
2_8Το βότανο επιπλέον έχει διουρητικές, στυπτικές και αιμοστατικές ιδιότητες. Η μεγάλη ποσότητα καλίου που περιέχει δρα προκαλώντας συστολή των αγγείων των εσωτερικών οργάνων, αυξάνοντας έτσι την αρτηριακή πίεση.
Το έγχυμα, το αφέψημα ή το βάμμα του χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση ψαμμιάσεων και πετρών των νεφρών, για την αντιμετώπιση διάρροιας, αυξημένης εμμηνορρυσίας και εξωτερικά σε παθήσεις του δέρματος και στις αιμορροΐδες. Το κατάπλασμα των φύλλων (μαζί με λίγο κρόκο και λίγη καμφορά) κάνει καλό στις αιμορροΐδες.
Με κατάπλασμα μόνο των φύλλων θεραπεύεται το καλάγκαθο (χειράγκαθο – άγκαθα πτερόεσσα) και λίγος χυμός πάνω σε μπαμπάκι, όταν τεθεί στο κοίλωμα του ρουθουνιού σταματά και την πιο ακατάσχετη αιμορραγία.
Το βάμμα του φυτού παρασκευάζεται με ψιλοκομμένα φύλλα, βλαστό, άνθη και καρπούς μέσα σε αγνή τσικουδιά ή τσίπουρο 38-40 βαθμών που τοποθετούμε για 10 ημέρες στον ήλιο. Το χρησιμοποιούμε για εντριβές.
Το ομοιοπαθητικό βάμμα ενδείκνυται σε περιπτώσεις αιμορραγιών της μύτης και εσωτερικών αιμορραγιών, καθώς και σε περιπτώσεις κυστίτιδας και λιθίασης των αγωγών του ουροποιητικού.
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Επειδή το φυτό ειναι ευαίσθητο στα βαριά μέταλλά να είναι ένα χρήσιμο Βιομόνιτορ , δεδομένου ότι θα μπορει, σύμφωνα με πειράματα που έγιναν στο Bradford στην Αγγλία, να παρακολουθεί τις βραχυπρόθεσμες αλλαγές της ρύπανσης στις αστικές περιοχές.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ
γφ βοτανικη
ΔΙΑΝΘΟΣ
Department of Oral Medicine, Chonbuk National University Jeonju, Korea
Department of Biology, Abant Izzet Baysal University, Bolu, Turkey
University of Veterinary and Pharmaceutical Sciences, Czech Republic
Department of Microbiology,Chung-Ang University,Seoul , Korea
University of Erciyes, Department of Biology, Kayseri, Turkey
Mashhad University of Medical Sciences και Islamic Azad University, Neyshabur,Iran
Plants For A Future
wikimedia

Read Full Post »

DIGITAL IMAGE

Το Teucrium polium L. subsp. capitatum (L.) Arcangeli, ανήκει στην οικογένεια
Lamiaceae και το γένος Teucrium. Είναι ένας αειθαλής, πολυετής, φρυγανώδης θάμνος με ύψος 20-45 cm.. Τα φύλλα του είναι λογχοειδή–σφηνοειδή, πριονωτά, πολύ χνουδωτά με συστρεφόμενα χείλη. Τα άνθη του είναι μικρά και λευκά και φύονται σε πυκνά, σχεδόν σφαιρικά κεφάλια επάκρια .
Αυτοφύεται σε άγονα, πετρώδη μέρη και λόφους της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας , αλλά εμφανίζεται μέχρι και σε υψόμετρο 2100 m.

Teucrium-polium-sp--3738cΤο φυτό ευδοκιμεί σε ασβεστολιθικά και σερπεντινικά εδάφη . Όλα τα εναέρια μέρη του φυτού καλύπτονται από αδενώδη και μη αδενώδη τριχώματα . Το φύλλωμα απελευθερώνει ένα ευχάριστο άρωμα.
Το φυτό ανήκει στον τομέα Polium. Ο τομέας Polium χαρακτηρίζεται από πυκνή επάκρια (capitate), βοτρυώδη ταξιανθία, ελικοειδώς τοποθετημένα άνθη, υποακτινόμορφο (subactinomorphic) κάλυκα και συστρεφόμενα στα άκρα φύλλα.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Το Teucrium polium έχει χρησιμοποιηθεί για πάνω από 2000 χρόνια στην παραδοσιακή ιατρική ως χολαγωγικό, τονωτικό, διουρητικό και για διάφορους τύπους παθολογικών καταστάσεων, όπως γαστρεντερικές διαταραχές και φλεγμονές (Abdollahi et al 2003). Το Teucrium polium, παίρνει το όνομά του από το χρώμα του. Πολιός σημαίνει λευκός-υπόλευκος, αυτός που έχει ψαρόλευκα μαλλιά (Μπαμπινιώτης 2005). Ο Διοσκουρίδης κατά την περιγραφή του φυτού αναφέρεται σε ένα λευκό φυτό το οποίο φέρει λευκά τριχίδια ‘ΕΧΟΝΤΑΣ ΤΙ ΩΣ ΠΟΛΙΑΣ ΤΡΙΧΑΣ’ (Διοσκουρίδης 77μ.Χ.). Κατά μία άλλη εκδοχή παίρνει το όνομά του από τα λευκά του άνθη που φύονται επάκρια και παρομοιάζονται με τα
λευκά μαλλιά.

Teucrium-polium-9886c  Το λατινικό όνομα του γένους Teucrium προέρχεται από τον Τεύκρο, βασιλιά της Τροίας, ο οποίος λέγεται ότι ήταν ο πρώτος που το χρησιμοποίησε σαν θεραπευτικό . Συναντάται με πολλές κοινές ονομασίες όπωςˑ Τεύκριον το πολιόν, Πολιό, Ασπρόχορτο Στομαχοβότανο, Λαγοκοιμιθιά, Πολιόν του βουνού, Αγαποβότανο, Παναγιόχορτο, Σπληνοβότανο, Αντωναΐδα, της Κυράς το χόρτο, Λιβανόχορτο.
Στο φυτολογικό λεξικό του Θεόφραστου , γίνεται μία λεπτομερής περιγραφή του
φυτού και αναφέρεται ότι στην λαϊκή θεραπευτική χρησιμοποιείται για παθήσεις της
αναπνευστικής οδού και για δερματικά προβλήματα. Μια ωραία περιγραφή του πολύχρηστου παναγιόχορτου, μας άφησε και ο Πλίνιος . Κατά τον Μουσαίο και τον Ησίοδο, συνιστάται να αλείφεται με «πόλιον» όποιος επιδιώκει δόξα και αξία και το φυτό να καλλιεργείται και να βρίσκεται πάντα διαθέσιμο για τα δαγκώματα των φιδιών. Οι γιατροί το έδιναν με ξύδι στους σπληνοπαθείς και με κρασί σε αυτούς που υπόφεραν από το συκώτι.
Το κοινό όνομα «παναγιόχορτο» οφείλεται στις θεραπευτικές και προστατευτικές ιδιότητες του φυτού. Στη σύγχρονη λαϊκή ιατρική το έκχυμα του φυτού
συνιστάται για το έλκος του στομάχου και γι αυτό υπάρχει και το όνομα «στομαχοβότανο».
Teucrium-polium-14Οι αρχαίοι Έλληνες εκτιμούσαν πολύ τις ευεργετικές θεραπευτικές ιδιότητες του μικρού αυτού αρωματικού βοτάνου και πίστευαν ότι γιατρεύει τα πάντα, ήταν κάτι σαν πανάκεια. Ο Διοσκουρίδης (77μ.Χ.) το συνιστούσε σαν φάρμακο για στομαχόπονους, πυρετούς και κρυολογήματα. Μέσα σε κρασί εθεωρείτο φάρμακο για τον ίκτερο και αποτελεσματικό διουρητικό. Ο Ησίοδος, συμβούλευε να καλλιεργείται το τεύκριο και να είναι πάντα πρόχειρο για δαγκωματιές από φίδια και διάφορα άλλα δηλητήρια.
Το κοινό Ελληνικό όνομα για το τεύκριο «Παναγιόχορτο» – χορτάρι της Παναγίας –
δείχνει πόσο πολύτιμο το θεωρούσαν. Στην Ελλάδα σήμερα χρησιμοποιείται για το ζάχαρο,το βήχα, το κρυολογήμα, ως επουλωτικό του έλκους και κατά της χοληστερίνης. Θεωρείται επίσης άριστο τονωτικό .

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ:

Οι αντικαρκινικές ιδιότητες του φυτού μελετήθηκαν με θετικά αποτελέσματα από το Walker Cancer Research Institute,  Florida, USA

Η ικανότητα του φυτού να μειώνει τον  πόνο στους διαβητικούς μελετήθηκε από το  Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran

Teucrium-polium_1501Η αντιφλεγμονώδεις και αντιβακτηριακές δράσεις του φυτού τεκμηριώθηκαν από το Πανεπιστήμιο University of Naples, Napoli, Ιταλία

Οι αντισπασμωδικές δράσεις του φυτού τεκμηριώθηκαν από το Πανεπιστήμιο Shiraz University of Medical Sciences,  Iran

Σε σχετικές μελέτες του Πανεπιστημίου  University of Tehran, Iran το εκχύλισμα του φυτού μπορει να μειώσει τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα μέσω της ενίσχυσης της έκκρισης ινσουλίνης από το πάγκρεας.

 Σε άλλες μελέτες του ίδιου Πανεπιστημίου από το φυτό απομονώθηκαν τερπενοειδή και φλαβονοειδή που  διαθέτουν ένα ευρύ φάσμα φαρμακολογικών αποτελεσμάτων ως αντιοξειδωτικό, αντικαρκινικό, αντιφλεγμονώδες, υπογλυκαιμικό, ηπατοπροστατευτικό, υπολιπιδαιμικό, αντιβακτηριακό και αντιμυκητιακό.

 

Walker Cancer Research Institute, Florida, USA

University of Tehran, Iran

Department of Physiology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran

Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran

herbier.sesa-aude

Institute of Biochemistry  University of Tehran, Iran

Read Full Post »

Matricaria chamomilla, Χαμαίμηλον το κοινόν, Χαμομήλι

Matricaria chamomilla Χαμομήλι, Αρχαία Θουρία , Αριοχώρι, 10 Μάη 2015

Matricaria chamomilla Χαμομήλι, Αρχαία Θουρία , Αριοχώρι, 10 Μάη 2015

Το χαμομήλι είναι μονοετές φυτό ύψους μέχρι 35 εκατοστά της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας, που ανήκει στην οικογένεια των Συνθέτων.Έχει βλαστό λείο, πολύκλαδο, όρθιο. Τα φύλλα δις ή τρις φτεροσχιδή. Τα άνθη είναι σε ακραία κεφάλια, ασπροκίτρινα. Αυτοφύεται σε χέρσα και καλλιεργημένα μέρη σε όλη σχεδόν την Ελλάδα. Το όνομα του σημαίνει μήλο που είναι κάτω στο έδαφος (χάμω – μήλο).

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Όλα τα μέρη του φυτού ειναι εδώδιμα. Μπορει να χρησιμοποιηθεί ωμό σε σαλάτες ή σε φαγητά. Μερικές συνταγές είναι:
Γλυκό ψωμί με Χαμομήλι & Λεμόνι
Cookies Χαμομηλιού
Cupcakes Χαμομηλιού με γλάσο μελιού
Σορμπέ Χαμομηλιού
Παγωτό Χαμομήλι
Smoothie Χαμομήλι-Μπανάνα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Κατά τον Γαληνό οι αρχαίοι Αιγύπτιοι το χρησιμοποιούσαν ως αντιπυρετικό και κυρίως κατά των διαλειπόντων πυρετών. Το είχαν δε αφιερώσει στον θεό Ήλιο, τον οποίο θεωρούσαν γιατρό των μολυσματικών νόσων. Ο Αέτιος αναφέρει ότι ο Αιγύπτιος Νηχέψων το μεταχειριζότανε στις θεραπείες των διαλειπόντων πυρετών, σε καθολικές επαλείψεις του σώματος με το λάδι του. Οι αρχαίοι Έλληνες το ονόμασαν «μήλο χαμαί» λόγω της μυρωδιάς του. Ο Αρίστων – ιατρός προγενέστερος του Ιπποκράτη – όπως αναφέρει ο Γαληνός, παρασκεύαζε με το χαμομήλι φάρμακο που ονόμαζε «κωλικήν» και το συνιστούσε κατά «παντός άλγους». Ο Ιπποκράτης το χρησιμοποιούσε ως εμμηναγωγό, κατά της υστερίας, κατά της λευκόρροιας και στις γυναίκες που ήταν κακόχυμες και έπασχαν από μαρασμό. Ο Διοσκουρίδης και αργότερα ο Παύλος Αιγινίτης το συνιστούσαν ως αντιπυρετικό, διαλυτικό, παυσίπονο και εμμηναγωγό. Όπως αναφέρει ο Κέλσος (2ο αιώνα μ.Χ.) ένα φάρμακο που χρησιμοποιούσε για ποδάγρα περιείχε εκτός των άλλων –ίσως ναρκωτικών – βασικά χαμομήλι. Στη λαϊκή ιατρική αυτό ισχύει ακόμη και το χρησιμοποιούν για τον ίδιο σκοπό. Επίσης την ρίζα του Πυρέθρου την χρησιμοποιούσαν για να παρασκευάζουν οδοντικά ελιξίρια, λόγω της ισχυρής δράσης της ως σιελαγωγικό.
chamomileΓια θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιείται όλο το φυτό αλλά κυρίως οι ανθισμένες του κορυφές ή μόνο τα άνθη. Τα άνθη συλλέγονται όταν ανοίξουν καλά. Στη θεραπευτική χρησιμοποιείται επίσης η ρίζα του Πύρεθρου, η οποία έχει οσμή αρωματική αλλά δυσάρεστη και ερεθιστική, γεύση δηκτική και αν μασηθεί προκαλεί σιελόρροια. Το αποξηραμένο άνθος περιέχει πτητικό έλαιο, φλαβονοειδή, βαλεριανικό οξύ, κουμαρίνες, τανίνες, σαλικυλικά, κυανογόνα γλυκοσίδια. Επίσης περιέχει ασβέστιο, κάλιο, καθώς κι ένα σπάνιο ιχνοστοιχείο το κάδμιο. Η αξία των ανθέων του χαμομηλιού εξαρτάται από το βαθμό περιεκτικότητάς του σε αιθέριο έλαιο.
Το αιθέριο έλαιο του χαμομηλιού έχει ενέργεια ναρκωτική και καταπραϋντική, προκαλεί δε υπνηλία και μούδιασμα. Το γνήσιο έλαιο χαμομηλιού είναι πολύ ακριβό και είναι υγρό, ελαφρό, έχει χρώμα βαθύ κυανό που γίνεται γκρι στο φως, οσμή ισχυρή και χαρακτηριστική και γεύση πικρή.Το βαθύ μπλε χρώμα οφείλεται στο χαμαζουλένιο που περιέχει. Στο αιθέριο έλαιο του κυριαρχεί η χαμαιζουλίνη στην οποία οφείλεται η αντιφλεγμονώδης και αντιφλογιστική δράση του. Περιέχει επίσης αζουλίνη, φαρνεζίνη, καμφορά κ.α.
Δρα ως αντιφλεγμονώδες, σπασμολυτικό, ηρεμιστικό. Η χρήση του είναι εσωτερική και εξωτερική.
Έχει εξαιρετικά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση καταστάσεων, όπως το άσθμα, το έκζεμα, η διάρροια, η ναυτία και ο εμετός, ο πυρετός και όλες σχεδόν οι νευρικές καταστάσεις και το στρες.
Matricaria recutita  Dommartin les Toul 1-6-12 001 (7)Είναι άριστο για τη σπαστική κολίτιδα και την επούλωση των ελκών του στομάχου και της στοματικής κοιλότητας. Δρα κατά της δυσκοιλιότητας και κατά της επιπεφυκίτιδας. Το πρώτο ρόφημα των νεογέννητων βρεφών για καθάρισμα και απολύμανση του πεπτικού τους συστήματος είναι το χαμομήλι. Συμμετέχει σε πολλά καλλυντικά που αφορούν το δέρμα και τα μαλλιά.
Ερευνητές του Imperial College του Λονδίνου διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση πέντε φλιτζανιών χαμομηλιού ημερησίως, επί δεκαπέντε ημέρες, αρκούν για να προκαλέσουν αύξηση των συγκεντρώσεων κάποιων χημικών σε επίπεδα που επιτρέπουν την καταπολέμηση των μυϊκών σπασμών και των φλεγμονών.
Οι ερευνητές βρήκαν ακόμη ότι η κατανάλωση του τσαγιού συσχετίστηκε με μια σημαντική αύξηση του ιππουρικό οξύ, ένα προϊόν διάσπασης ορισμένων ενώσεων φυτικής προέλευσης γνωστών ως φαινολικά, μερικά από τα οποία έχουν συσχετιστεί με αυξημένη αντιβακτηριακή δράση. Αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει να εξηγήσει γιατί το τσάι φαίνεται να ενισχύσει το ανοσοποιητικό σύστημα και την καταπολέμηση των λοιμώξεων που συνδέονται με τα κρυολογήματα.Το ιππουρικό οξύ βρίσκεται στα ούρα των περισσότερων ζώων και του ανθρώπου, ενώ σχηματίζεται στο συκώτι. Ο ζωικός οργανισμός, με τον σχηματισμό ι.ο., μετατρέπει ορισμένες δηλητηριώδεις ουσίες σε αβλαβείς.
Η ίδια έρευνα βρήκε αύξημένα επίπεδα της γλυκίνης, ένα αμινοξύ που έχει αποδειχθεί μπορεί να να ανακουφίσει τους μυϊκούς σπασμούς. Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί το τσάι φαίνεται να είναι χρήσιμο για την ανακούφιση εμμηνόρροιας, τις κράμπες στις γυναίκες, πιθανώς με τη χαλάρωση της μήτρας, λένε οι ερευνητές.
Η γλυκίνη είναι επίσης γνωστό ότι δρα στα νεύρα μυοχαλαρωτικά, γεγονός που μπορεί επίσης να εξηγήσει γιατί το χαμομήλι φαίνεται να δρα σαν ένα ήπιο ηρεμιστικό.
Το αιθέριο έλαιο του χαμομηλιού αποστάζεται από την εποχή του μεσαίωνα και χρησιμοποιείται σε ευρύ φάσμα παθήσεων όπως το έκζεμα και το άσθμα. Η αζουλίνη που έχει το λάδι του ασκεί τοπική αναισθητική δράση και αναπλάθει το δέρμα. Είναι ηρεμιστικό για τα μάτια. Είναι αντισηπτικό και κατευναστικό σε ερεθισμούς του δέρματος, ακμή, φαγούρα, αλλεργίες.
Από τα άνθη κάνουμε έγχυμα που το πίνουμε για το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου, την ανορεξία και τη δυσπεψία.
Σε αλοιφή το χρησιμοποιούμε για δαγκώματα εντόμων, πληγές, έκζεμα με κνησμό και τον ερεθισμό ευαίσθητων περιοχών.
Ως έγχυμα τέλος, είναι ωφέλιμο για πλύσεις σε στοματικές φλεγμονές.
Ing-SL-ChamomileΣε έρευνα τριών πανεπιστημίων της Κορέας Howon University, Catholic University of Daegu, Keimyung University, Korea αποδείχθηκε η αποτελεσματική θεραπεία της Ατοπικής Δερματίτιδας με τη χρήση του χαμομηλιού λόγω των Κυτοκινών που περιέχονται σ αυτό.
Οι ερευνητές του Human Nutrition Research Center on Aging at Tufts University, USA έδειξαν ότι το χαμομήλι έχει αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δραστηριότητα, και σημαντική αντιαιμοπεταλιακή δράση. Ακόμη έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση, κάποια αντιμεταλλαξιγόνο και συντελεί στη μείωση της χοληστερόλης. Τέλος παρουσιάζει αντισπασμοδικές και και αγχολυτικές ιδιότητες.
Matricaria_recutita_Sturm13045Σε αναλυτικές έρευνες του Πανεπιστημίου Department of Urology & Nutrition, Case Western Reserve University, Cleveland, Ohio, USA τεκμηριώθηκαν οι φαρμακευτικές ιδιότητες του χαμομηλιού:
Αντιφλεγμονώδεις και αντιφλογιστικές ιδιότητες
Τα άνθη του χαμομηλιού περιέχουν 1-2% πτητικά έλαια, συμπεριλαμβανομένων άλφα-βισαβολόλης, α-βισαβολόλης οξείδια Α & Β, και matricin (συνήθως μετατρέπονται σε τσαμαζουλένιο και άλλα φλαβονοειδή που διαθέτουν αντιφλεγμονώδεις και αντιφλογιστικές ιδιότητες . Μια μελέτη σε ανθρώπους εθελοντές έδειξαν ότι τα φλαβονοειδή του χαμομηλιού και τα αιθέρια έλαια διεισδύουν κάτω από την επιφάνεια του δέρματος στα βαθύτερα στρώματα του δέρματος. Αυτό είναι σημαντικό για τη χρήση τους ως τοπικά αντιφλογιστικά (αντι-φλεγμονώδη).
Αντικαρκινική δράση
Η αναστολή της ανάπτυξης όγκου από χαμομήλι περιλαμβάνει μελέτες με απιγενίνη το οποίο είναι ένα από τα βιοενεργά συστατικά του χαμομηλιού. Μελέτες σε προκλινικά μοντέλα του δέρματος, του προστάτη, του μαστού και του καρκίνου των ωοθηκών έχουν δείξει ανασταλτικά αποτελέσματα.
Καρδιαγγειακές παθήσεις
Η μελέτη αξιολόγησε την πρόσληψη φλαβονοειδών σε 805 άνδρες ηλικίας 65 έως 84 ετών, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για 5 χρόνια. Η πρόσληψη φλαβονοειδών ήταν σημαντικά αντίστροφη με τη θνησιμότητα από στεφανιαία νόσο και έδειξε μια αντίστροφη σχέση σε επίπτωση του εμφράγματος του μυοκαρδίου.
Κολικοί Διάρροια
Το χαμομήλι μπορεί να βοηθήσει και να μειώσει την διάρκεια της διάρροιας, καθώς και την ανακούφιση των συμπτωμάτων που σχετίζονται με την κατάσταση. Δύο κλινικές μελέτες έχουν αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα του χαμομηλιού για τη θεραπεία του κολικού.
Αιμορροΐδες
Οι σχετικές μελέτες δείχνουν ότι το χαμομήλι μπορεί να βοηθήσει στις αιμορροΐδες μειώνοντας υην φλεγμονή
Ανοσοποιητικό σύστημα
Η κατανάλωση του χαμομηλιού ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθά στην καταπολέμηση των λοιμώξεων που συνδέονται με τα κρυολογήματα.
Φλεγμονές
Οι μελέτες σε προκλινικά μοντέλα έδειξαν ότι το χαμομήλι αναστέλλει το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και τα βακτήρια που μπορούν να συμβάλουν στην έλκη του στομάχου .Το χαμομήλι βοηθάει σε πολλές γαστρεντερικές διαταραχές , όπως οισοφαγική παλινδρόμηση, εκκολπωματική νόσο, και η φλεγμονώδης νόσος.
Στοματίτιδα και Βλεννογονίτιδα
Σχετικές μελέτες έδειξαν την θεραπευτική δράση του χαμομηλιού στα στοματικά έλκη, την στοματίτιδα και τη βλεννογονίτιδα.
Οστεοπόρωση

Για την πρόληψη της οστικής απώλειας που συμβαίνει με την αύξηση της ηλικίας, αξιολογήθηκε εκχύλισμα χαμομηλιού για την ικανότητά του να διεγείρει την διαφοροποίηση και ανοργανοποίηση των οστεοβλαστικών κυττάρων. Εκχύλισμα χαμομηλιού δείχθηκε να διεγείρει οστεοβλαστική διαφοροποίηση των κυττάρων και να εμφανίζουν αντι-οιστρογονική δράση, προτείνοντας έναν υποδοχέα που σχετίζεται με τον οιστρογονικό μηχανισμό.
Ενίσχυση του ύπνου – Καταστολή

Μελέτες σε προκλινικά μοντέλα έχουν δείξει αντισπασμωδικές δράσεις του ΚΝΣ. Σε μια άλλη μελέτη, η εισπνοή των ατμών των ατμών του χαμομηλιού μειώνει το άγχος που προκαλείται από αύξηση της φλοιοεπινεφριδιοτρόπου ορμόνης.
Διαβήτης
Οι μελέτες έδειξαν ότι το χαμομήλι ανακουφίζει την υπεργλυκαιμία και τις επιπλοκές του διαβήτη με την καταστολή των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα, την αύξηση της αποθήκευσης γλυκογόνου στο ήπαρ και την αναστολή της σορβιτόλης στα ανθρώπινα ερυθροκύτταρα. Η φαρμακολογική δράση του εκχυλίσματος χαμομηλιού έχει δείξει ότι είναι ανεξάρτητη της έκκρισης ινσουλίνης , καθώς οι μελέτες αποκαλύπτουν περαιτέρω προστατευτική δράση της στην βήτα κύτταρα του παγκρέατος στη μείωση της υπεργλυκαιμίας που σχετίζεται με το οξειδωτικό στρες.
Προφυλάξεις:
Μεγάλες δόσεις προκαλούν βάρος προκάρδιο, καρδιακούς παλμούς, ζάλη, κεφαλαλγία, ναυτίαση και δυσκοιλιότητα. Η κατάχρησή του βλάπτει τα πεπτικά όργανα. Επιπλέον προδιαθέτει τους ενήλικες σε ρευματαλγίες και τα παιδιά σε εγκεφαλικές υπεραιμίες. Επίσης βλάπτει τους πληθωρικούς, στις δε γυναίκες και μάλιστα τις ευαίσθητες, προκαλεί επίμονες κεφαλαλγίες, αϋπνίες και τρέμουλο των χεριών.
Department of Urology ; Nutrition, Case Western Reserve University, Cleveland, Ohio, USA
Οι ερευνητές του Human Nutrition Research Center on Aging at Tufts University, USA
Howon University, Catholic University of Daegu, Keimyung University, Korea
Δίανθος

Read Full Post »

Thymus vulgaris, Θύμος ο κοινός, Θυμάρι

Θυμάρι,Thymus vulgaris, Αρχαία Θουρία, Ψηλή Ράχη, 5 Μάρτη  2015

Θυμάρι, Αρχαία Θουρία, Ψηλή Ράχη, 5 Μάρτη 2015

Το θυμάρι ή θύμιο (Θύμος ο κοινός, λατ. Thymus vulgaris) είναι αγγειόσπερμο, δικότυλο φυτό, το οποίο ανήκει στην τάξη των Σωληνανθών (Tubiflorae) και στην οικογένεια των Χειλανθών. Είναι θάμνος μικρού ύψους (έως 30 εκατοστά), με όρθιους βλαστούς, εξαιρετικά ανθεκτικός, αναδύει πολύ ευχάριστο άρωμα.Ετυμολογικά το θυμάρι ή θύμος όπως το ονόμαζαν οι αρχαίοι, προέρχεται από την λέξη θύω, η οποία αρχικά είχε την σημασία του «βγάζω καπνούς» και αργότερα του «θυσιάζω». Από την ίδια ρίζα προέρχονται και οι λέξεις θυμίαμα και θυμιατίζω, ενώ στενή φαίνεται πως είναι και η σχέση με τον θυμό. Και θυμός στους αρχαίους δεν σημαίνει την οργή, αλλά τη ζωτική δύναμη.

Στην Ελλάδα υπάρχουν 23 αυτοφυή είδη και τα πιο σημαντικά είναι:
1.-Αγριοθυμάρι που δεσπόζει στην περιοχή της Αρχαίας Θουρίας στη θέση «Ψηλή Ράχη».
Θύμος ο κεφαλωτός Thymus capitatus Μικρός θάμνος με βλαστούς ξυλώδεις ξαπλωμένους. Βρίσκεται σε πολλές βραχώδεις, ορεινές, ξηρές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας. Κοντά στις περιοχές όπου φύεται το άγριο θυμάρι τοποθετούνται κυψέλες με μέλισσες και παράγεται εκλεκτό μέλι.
2.-Χαμοθρούμπι.
Θύμος ο γραπτός Τhymus striatus. Πολύ κοινό σε διάφορες πεδινές περιοχές και λιβάδια της Μακεδονίας και της Θράκης.
3.-Σμάρι
Θύμος η Ζυγίς ή Θύμος ο αττικός Thymus atticus ή θυμάρι της Aττικής.
18519Υπάρχουν και καλλωπιστικές ποικιλίες θυμαριού που καλλιεργούνται σε διάφορους κήπους

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Το άρωμα του μύθου, του θύμου οι αλήθειες
Ορέστης Δαβίας, Βιολόγος Συγγραφέας
Οι Σουμέριοι πριν από 5.500 χρόνια είναι οι πρώτοι, απ’ ότι γνωρίζουμε, που χρησιμοποίησαν το θυμάρι ως καρύκευμα και φάρμακο, ενώ οι Αιγύπτιοι το ονόμασαν θαμ και μεταχειρίζονταν το αφέψημα του για να πλύνουν εκείνους που «πήγαν στα θυμαράκια», ως προετοιμασία της μουμιοποίησης τους. Ήδη από την εποχή του Ομήρου, το θυμάρι ή για να είμαστε πιο ακριβείς τα αρκετά είδη του που ευδοκιμούν στη χώρα μας, εκτός από ήδυσμα για διάφορα εδέσματα αποτελούσε σύμβολο δύναμης και ανδρείας. Και αν το περίφημο θυμαρίσιο μέλι του Υμηττού ήταν περιζήτητο και πουλιόταν ακριβά, ακόμα και οι πιο φτωχοί μπορούσαν να απολαύσουν το τονωτικό μίγμα από θυμάρι, απλό μέλι και ξίδι. «Τρώω το ίδιο θυμάρι με τον αφέντη μου» λέει κάποιος σκλάβος στην κωμωδία Πλούτος του Αριστοφάνη, εννοώντας ότι βρίσκονται στην ίδια κατάσταση φτώχειας. Το θυμάρι ήταν λοιπόν άφθονο και φθηνό, έχαιρε όμως μεγάλης εκτίμησης λόγω των ιδιοτήτων του. Οι ηλικιωμένοι έπιναν τακτικά έγχυμα από θυμάρι για να διατηρήσουν τις πνευματικές τους δυνάμεις, ενώ πολύ δυναμωτικό θεωρείτο ένα ποτό που παρασκευαζόταν με το σιγοβράσιμο σύκων και θυμαριού σε νερό ή κρασί.
Illustration_Thymus_serpyllum0_cleanΤο θυμάρι ήταν φυτό αφιερωμένο στη θεά του έρωτα Αφροδίτη και κανείς δεν αμφισβητούσε πως προκαλεί ή ενισχύει τον πόθο. Ο τύραννος των Συρακουσών Διονύσιος ο Πρεσβύτερος, ξακουστός στην εποχή του (τέλη του 4ου αι. π.Χ..) για τα συμπόσια που διοργάνωνε, υποστήριζε ότι έφτανε να σκορπίσει στις αίθουσες φρεσκοκομμένο θυμάρι για να κυριευθούν οι καλεσμένοι του από ερωτική διάθεση.
Αλλά και ο Αριστοτέλης συνδέθηκε μέχρι το τέλος της ζωής του, απέκτησε μάλιστα ένα γιο μαζί, με μια εταίρα, το όνομα της οποίας, Ερπυλλίς, παραπέμπει στο άγριο θυμάρι και την ερωτική αναζωογόνηση που προκαλεί.
Ο  Ιπποκράτης στο σύγγραμμά του «Περί Διαίτης» αναφέρει πως το θυμάρι είναι θερμαντικό, υπακτικό και διουρητικό, αποβάλλει το φλέγμα ενώ στο «Περί Νούσων» το προτείνει ενάντια στη φθίση του λάρυγγα. Ο πιο λαμπρός φαρμακολόγος του αρχαίου κόσμου, ο Διοσκουρίδης, στο τρίτο βιβλίο του συγγράμματος «Περί Ύλης Ιατρικής», περιγράφει λεπτομερώς τρία είδη θυμαριού.
Πρώτο αναφέρει το Thymus capitatus ή κατ’ άλλους Coridothymus capitatus της σύγχρονης φυτολογίας: «Θυμάρι: το ξέρουν όλοι. Είναι ένας χαμηλός θάμνος με τη μορφή φρύγανου, καλυμμένος από πολλά στενά φυλλαράκια, ο οποίος έχει πορφυρόχρωμες ανθισμένες κορυφές και φυτρώνει σε πετρώδη και άγονα εδάφη. Όταν πίνεται με αλάτι και ξίδι, αποβάλλει το φλέγμα από την κοιλιά. Το αφέψημά του με μέλι βοηθά όσους έχουν ορθόπνοια , άσθμα ή ελμινθίαση, διευκολύνει την έμμηνο ρύση και τη γέννα· είναι επίσης διουρητικό, ενώ ανακατεμένο με μέλι συμβάλλει στην απόχρεμψη.»
thym - thymus vulgarisΟ Διοσκουρίδης αναφέρεται σε δύο είδη έρπυλλου. Με βάση την περιγραφή δεν χωρά αμφιβολία πως το πρώτο ταυτίζεται με το Thymus serpyllum, το οποίο, σύμφωνα πάντοτε με τον Διοσκουρίδη, μυρίζει σαν μαντζουράνα και είναι πρόσφορο για στεφάνια. Το άλλο είδος, ο άγριος που ονομαζόταν τότε και ζυγίς, είναι μάλλον το χαμηλό σε ύψος Thymus atticus που για τους αρχαίους υπερέχει φαρμακευτικά του προηγούμενου. Από τις χρήσεις που παρατίθενται κρατώ πως όταν πίνεται και γίνεται κατάπλασμα ωφελεί στα δαγκώματα των ερπετών, πως αν βραστεί σε ξύδι με την προσθήκη ρόδινου μύρου ανακουφίζει με επάλειψη τον πονοκέφαλο καθώς και ότι ενδείκνυται στο λήθαργο και τη φρενίτιδα.
Την ίδια ακριβώς εποχή, ο ρωμαίος φυσιοδίφης Πλίνιος ο Πρεσβύτερος τονίζει στη «Φυσική Ιστορία» του πως το θυμάρι γαληνεύει τους επιληπτικούς, κατασιγάζει τον πονοκέφαλο, και όταν καίγεται ξαποστέλνει όλα τα δηλητηριώδη όντα. Και φυσικά αποτελούσε απαραίτητο συστατικό στα amatorium, τα αφροδισιακά φίλτρα που χτυπούσαν στο γουδί οι μάγισσες της αρχαίας Ρώμης και τα μοσχοπουλούσαν σε άτεκνες γυναίκες, καταπονημένους συζύγους και ερωτοπλανταγμένους νεαρούς.
Στον Μεσαίωνα, εποχή που αναμασά τις αρχαίες διδαχές, το θυμάρι φημίζεται ως σωτήριο φάρμακο για την μελαγχολία, την κατάθλιψη και την επιληψία, με αποτέλεσμα πολύ συχνά τα στρώματα μαξιλάρια να παραγεμίζονται με το χόρτο του.
Η πίστη στην ιδιότητα του θυμαριού να χαρίζει θάρρος δεν έχει υποχωρήσει καθόλου. Σε μια εποχή γεμάτη πολέμους, εκστρατείες και σφαγές, η τόλμη αποτελεί περιπόθητη αρετή. Έτσι, οι ευγενείς κεντούν την εικόνα του θυμαριού πάνω σε
μαντήλια και τα χαρίζουν στους αναχωρούντες για τους Αγίους Τόπους σταυροφόρους, ώστε να μακελεύουν τους αλλόθρησκους δίχως δισταγμό. Το θυμάρι κοσμεί επίσης συχνά ασπίδες ιπποτών, ενώ το συναντάμε επίσης σε θρύλους που μιλούν για απλούς ιπποκόμους που αποκοιμήθηκαν σε λόφους κατάφυτους με το ανθισμένο φρύγανο, για να ξυπνήσουν ακατανίκητοι πολεμιστές. Η πίστη στην δύναμη του θυμαριού να αποδιώχνει τις δαιμονικές οντότητες είναι, τώρα πιο δυνατή από ποτέ. Ένας γερμανικός μύθος μιλάει για μια κοπέλα που ερωτεύτηκε παράφορα έναν όμορφο στρατοκόπο. Στη μητέρα της δεν άρεσε όμως καθόλου ο μαυρομάτης αυτός ξένος και μόλις έμαθε ότι η κόρη της ετοιμαζόταν να κλεφτεί μαζί του έραψε κρυφά της λίγο θυμάρι στη φορεσιά της. Τη νύχτα που ο ξένος ήρθε για να πάρει την κόρη κοντοστάθηκε τρομαγμένος, άφησε μια δυνατή
κραυγή και ανεμοσκορπίστηκε, αφήνοντας πίσω του την αποπνικτική αποφορά του θειαφιού. Παραδόξως όμως το θυμάρι εξυπηρετούσε και τα σχέδια όσων εχθρεύονταιτον άνθρωπο. Οι αλαφροΐσκιωτοι εκείνης της εποχής ορκίζονταν πως είχαν δει τις πανάσχημες βασίλισσες των ξωτικών και τις γριές μάγισσες να μεταμορφώνονται σε πανώριες υπάρξεις κάνοντας απλώς ένα μπάνιο σε νερό όπου είχε βράσει θυμάρι μαζί με απήγανο. Όταν πάντως ενέσκηψαν οι μεγάλες επιδημίες, με χειρότερη απ’ όλες την πανούκλα, οι εντριβές με ξίδι μέσα στο οποίο είχε μουλιάσει θυμάρι ή απλώς το κάψιμο του μέσα στους χώρους θεωρούνταν αποτελεσματικά προστατευτικά μέτρα. Σε πολλές σλαβικές χώρες εξακολουθούν μέχρι τις μέρες μας να θυμιατίζουν το σπίτι και το στάβλο με θυμάρι για να κρατήσουν μακριά τις μολυσματικές ασθένειες. Μεγάλη χρήση του γινόταν μέχρι πρόσφατα από τους ρώσους πεχλιβάνηδες που ξάπλωναν πάνω σε μαξιλάρια γεμάτα με ξερό θυμάρι για να αντλήσουν δύναμη και θάρρος.
Το θυμάρι, τέλος, παραμένει πάντοτε παρόν στον μακρύ κατάλογο των συστατικών του παντισάχ κουββέτ ματζουνού, του αφροδισιακού εκλείγματος δηλαδή που κατανάλωναν τακτικά οι οθωμανοί σουλτάνοι και αγοράζουν σήμερα μετά μανίας οι τουρίστες από τα μπαχαριτζίδικα την Κωνσταντινούπολης.
Θα διαπιστώσατε ασφαλώς ότι σε όλες σχεδόν τις εποχές και σε σχέση με το θυμάρι διατηρούνται οι ίδιες πάνω-κάτω πεποιθήσεις και πρακτικές. Θυμιατίζεται δηλαδή για να διώξει τις αρρώστιες και τα εχθρικά όντα, πίνεται ή τρώγεται για να χαρίσει θάρρος και να διεγείρει την επιθυμία, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να τονώσει τον αδύναμο οργανισμό και να γαληνέψει την παραφορά. Με αφετηρία την φράση του Αντισθένη «Αρχή παιδεύσεως η των ονομάτων επίσκεψις» ας ψάξουμε για τις αλήθειες που κρύβονται πίσω από το όνομα του ταπεινού αυτού σε ύψους, αλλά σημαντικού σε ιδιότητες θάμνου.
Ετυμολογικά λοιπόν, το θυμάρι ή θύμος όπως το ονόμαζαν οι αρχαίοι, προέρχεται από την λέξη θύω, η οποία αρχικά είχε την σημασία του «βγάζω καπνούς» και αργότερα του «θυσιάζω».Από την ίδια ρίζα προέρχονται
και οι λέξεις θυμίαμα και θυμιατίζω, ενώ στενή φαίνεται πως είναι και η σχέση με τον θυμό. Και θυμός στους αρχαίους δεν σημαίνει την οργή, αλλά τη ζωτική δύναμη, τη βούληση, όπως μας επιβεβαιώνουν λέξεις σαν το λιπόθυμος, εύθυμος,πρόθυμος κ.α.
Για τον Πλάτωνα μάλιστα ο θυμός αποτελεί ένα από τα τρία μέρη της ψυχής, την κινητήρια δύναμη της ανδρείας, την οποία όπως είδαμε νωρίτερα πίστευαν στην αρχαιότητα ότι θρέφει ο θύμος.
Η επικοινωνία ανάμεσα στους ανθρώπους και τους αόρατους θεούς γινόταν σε όλες σχεδόν τους πολιτισμούς δια μέσου του αρωματικού καπνού του θυμιάματος.
Στον Ικαρομένιππο του Λουκιανού η «αίθουσα εργασίας» του Δία διαθέτει πάτωμα γεμάτο με τρύπες που σφραγίζονται με πώματα. Κάθε φορά που ο πατέρας των θεών ανοίγειένα καπάκι μυρίζει τον καπνό και μαζί προσλαμβάνει τ’ όνομα εκείνου που έκανε την αναίμακτη θυσία. Γιατί οι θεοί του Ολύμπου δεν αγαπούν μόνο την κνίσα, την τσίκνα δηλαδή από τα σφάγια, αλλά και το ρητινώδες άρωμα του θυμαριού, της αρκεύθου και των πολλών άλλων φυτών που καίγονται για να τους ευφράνουν.
Με αναμμένα ματσάκια θυμαριού που κουφοκαίουν εξαγνίζονταν σε παλαιότερες εποχές οι ναοί, ενώ στα νοσοκομεία του αραβικού κόσμου ήταν το παραπέτασμα καπνού απ’ το κάψιμο του θυμαριού, του φασκόμηλου και ορισμένων άλλων δραστικών φυτών που εμπόδιζε το φίδι της μολυσματικής αρρώστιας να σέρνεται ανεμπόδιστα παντού. Μέχρι και τα τέλη του 17ου αιώνα τα φαρμακεία τις χριστιανικής Ευρώπης εμπορεύονταν ένα μείγμα από θυμάρι, στύρακα, βενζόη και λιβάνι το οποίο «καθάριζε» το μολυσμένο αέρα και προστάτευε από τις επιδημίες. Η αιτία όλων των παραπάνω ίσως να μην είναι άλλη από το ό,τι όταν το θυμάρι καίγεται εκλύεται θυμόλη, η οποία διαθέτει ισχυρές αντισηπτικές ιδιότητες.
Υπάρχουν αναφορές ότι ακόμα και σήμερα οι σαμάνοι-θεραπευτές ορισμένων φυλών της Μογγολίας και της Σιβηρίας καίνε μέσα σε κλειστούς χώρους μεγάλες ποσότητες από θυμάρι ώστε το πνεύμα τους να ταξιδέψει μαζί με τον πυκνό καπνό μακριά απ’την απτή πραγματικότητα. Σκοπός τους έχουν να ξετρυπώσουν τον υπαίτιο της αρρώστιας και να επιστρέψουν με το κατάλληλο για την κάθε περίπτωση φάρμακο.
Πολλές φορές μάλιστα το φάρμακο δεν αποκλείεται να είναι το ίδιο το θυμάρι. Αυτό τουλάχιστον συμβαίνει στην σύγχρονη αναβίωση του θεραπευτικού υποκαπνισμού και του τελετουργικού θυμιατίσματος, οι ακόλουθοι των οποίων αναγνωρίζουν στο θυμάρι πως ενισχύει τη θέληση και την πεποίθηση, αφυπνίζει τις μύχιες δυνάμεις που είναι απαραίτητες σε περιόδους κρίσης και λειτουργεί θαυμάσια ενάντια στην απάθεια, την κατάθλιψη και την αϋπνία. Υπάρχουν μάλιστα αρκετοί που ισχυρίζονται ότι το θυμάρι είναι ασυναγώνιστο αποτρεπτικό μέσο, διαθέτοντας την ικανότητα του να ξορκίζει τους επίμονους εφιάλτες ή καλύτερα ίσως, να επιτρέπει στους υπόγειους φόβους να αναδυθούν στην συνείδηση όπου μπορούν να τους αντιμετωπιστούν καλύτερα

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα φύλλα του θυμαριού, όταν ξεραθούν, αποκτούν καφεπράσινο χρώμα και αναδύουν το άρωμα τους όταν θρυμματιστούν. Η γεύση τους είναι πολύ δυνατή, ελαφρώς καυστική και πλούσια. Μαζί με τους αποξηραμένους ανθούς χρησιμοποιούνται ως μπαχαρικό για τον αρωματισμό διαφόρων φαγητών σε ψάρια, κρέατα, σε διάφορες σάλτσες, σούπες κ.λ.π. Είναι ένα από τα βασικά συστατικά του λικέρ βενεδικτίνη.
Νησιώτικα-ρεβύθια-με-θυμάρι-018Στην περιοχή της Μεσογείου είναι κυρίως η αραβική μαγειρική που επωφελείται από την τακτική χρήση του θυμαριού. Το ζαατάρ (λέξη που στα αραβικά σημαίνει θυμάρι) είναι ένα μείγμα από ξερά φυλλαράκια του, σουμάκ και σουσάμι, με το
οποίο σε ολόκληρη την Βόρεια Αφρική και Μέση Ανατολή καρυκεύουν κεφτέδες και λαχανικά ή το ανακατεύουν με λάδι και αλείφουν μ’ αυτό τις αραβικές πίττες. Η χρήση του ζαατάρ στην αραβική κουζίνα είναι ευρεία λόγω κυρίως των ορεκτικών, χωνευτικών και αντιφυσητικών του ιδιοτήτων.  Στο Λίβανο, οι
μητέρες δίνουν στα παιδιά τους όταν μελετούν για εξετάσεις ψωμί με λάδι και ζαατάρ για καλύτερες επιδόσεις. Θαυμάσιο σε γεύση και άρωμα είναι το θυμαρόψωμο ή μανακίς μπιλ-ζαατάρ του Λιβάνου, που ψήνεται σε πέτρινο φούρνο ή σε σάτζ (πρόκειται σαν σκεύος που μοιάζει πολύ με γουόκ) και τρώγεται ζεστό γιατί ποτέ δεν προλαβαίνει να κρυώσει. Παραδόξως, παρότι το θυμάρι από εδώ ξεκίνησε για να κατακτήσει ολόκληρο τον κόσμο, στην Ελλάδα δεν το χρησιμοποιούμε πολύ, καθώς με το έντονο άρωμα και τη δυνατή του γεύση αρωματίζονται μόνο λάδια, ξίδια,
σαλάτες και τουρσιά. Μπορούμε πάντως άφοβα να νοστιμίσουμε μ’ αυτό την φέτα ή αλλά τυριά, τα νερόβραστα λαχανικά, πίτες, σούπες και σάλτσες, αρκεί να θυμόμαστε πως ξερό το θυμάρι είναι πολύ πιο έντονο από νωπό, γι’ αυτό η χρήση τουπρέπει να γίνεται με φειδώ.
ImageHandler.ashxΓνωρίζουμε επίσης πως το θυμάρι αποτελεί απαραίτητο υλικό της γαλλικής μαγειρικής καθώς συμμετέχει πάντοτε στο μυρωδικό ματσάκι που ονομάζεται μπουκέ γκαρνί. Στην ισπανική και μεξικανική κουζίνα καρυκεύει συνήθως βραστά, σούπες και σάλτσες ενώ για τους Ιταλούς ταιριάζει πολύ σε πίτσες και λαζάνια.
Τελειώνοντας πρέπει να αναφέρουμε την σόπα ντε φαρίγκολα, την εύκολη και γρήγορη στην παρασκευή της θυμαρόσουπα που απολαμβάνουν από αρχαιοτάτων χρόνων οι βοσκοί της Καταλονίας.

evernote-camera-roll-20140208-230109 Ρίχνουν ένα ή δύο κλαδάκια ξερού θυμαριού σε μια κούπα βραστό νερό, το σουρώνουν μετά από λίγο, προσθέτουν λάδι και περιχύνουν με το ζουμί λεπτές φέτες ψωμιού.

 

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Το θυμάρι περιέχει αιθέριο έλαιο σε ποσοστό 1-2%. To κύριο συστατικό του αιθέριου έλαιου του θυμαριού κατά 20-54% είναι η θυμόλη ή, αλλιώς, καμφορά του θυμαριού, έχει χρήσεις στην αρωματοποιία και στην οδοντιατρική. Η θυμόλη έχει αντισηπτική δράση και αποτελεί το κυρίως συστατικό πολλών εμπορικών σκευασμάτων για την πλύση του στόματος, όπως η Listerine. Πριν την έλευση των σύγχρονων αντιβιοτικών, το αιθέριο έλαιο θυμαριού χρησίμευε για την επάλειψη των γαζών. Η θυμόλη έχει αποδειχτεί επίσης αποτελεσματική στην καταπολέμηση των μυκητων που συχνά μολύνουν τα νύχια των ποδιών. Αποτελεί επίσης ενεργό συστατικό σε κάποια φυτικά σκευάσματα χωρίς οινόπνευμα, για την απολύμανση των χεριών.
Το θυμάρι χρησιμοποιείται ευρέως σε όλες στις παραδοσιακές και εναλλακτικές ιατρικές. Η θυμόλη την οποία περιέχει είναι ισχυρό αντισηπτικό 25 φορές πιο δραστικό από τη φαινόλη και υπερτερεί αυτής γιατί ερεθίζει λιγότερο τους βλεννογόνους.
Φυσικό τονωτικό σε περιπτώσεις σωματικής και πνευματικής κατάπτωσης, άγχους και κατάθλιψης. Βοηθά στην διαύγεια πνεύματος .
thyme-essential-oilΤο ζεστό ρόφημα θυμαριού είναι εφιδρωτικό και συνεπώς αποτελεσματικό και κατευναστικό σε περιπτώσεις κρυολογήματος, βρογχίτιδας, αμυγδαλίτιδας, βήχα, άσθματος, γαστρίτιδας, κρυώματος της κοιλιάς συνοδευόμενη από διάρροια, διάρροιας, τροφικών δηλητηριάσεων και πυρετού.
Σε περιπτώσεις λοιμώξεων των πνευμόνων που χαρακτηρίζονται από παχύρρευστο, κιτρινωπό φλέγμα λειτουργεί αποτελεσματικά προκαλώντας απόχρεμψη κολλωδών βλεννών.
Το ρόφημα θυμαριού :
-θεωρείται αντισηπτικό της πεπτικής οδού
-ανακουφίζει από το φούσκωμα καταπραύνοντας το πεπτικό σύστημα, πράγμα που οφείλεται στην αντισπασμωδική δράση του αιθερίου ελαίου της θυμόλης στους μαλακούς μύες
-βοηθάει πολύ στην πέψη κυρίως των λιπαρών τροφών
-χρησιμοποιείται κατά της ατονίας του πεπτικού συστήματος και της ανορεξίας.
-λόγω της ήπιας στυπτικής του δράσης είναι χρήσιμο στην παιδική διάρροια και τη νυχτερινή ενούρηση.
–Το θυμάρι καταπολέμα την ψωρίαση και την ακμή.
–Κομπρέσες από θυμάρι δρουν κατά των μυϊκών σπασμών (στραβολαίμιασμα) και των τσιμπημάτων από έντομα.
–Ως γαργάρα ή στοματική πλύση, το θυμάρι είναι εξαιρετικό γιατρικό κατά του πονόλαιμου και της ουλίτιδας.
–Εξωτερικά, μπάνια με θυμάρι χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση από τους πόνους των ρευματισμών και το έλαιο του συχνά χρησιμοποιείται σε υγρά εντριβών και λάδια για μασάζ.
http://www.monastiriaka.gr
d59611c47e0287dc6870bf9337fedbd5.pngΑπό τις δύο μεγάλες παραδοσιακές ιατρικές σχολές της Ανατολής, η Αγιουρβέδα το μεταχειρίζεται κυρίως ως θερμαντικό αντιφυσητικό, αντιβηχικό και αντιπαρασιτικό
βότανο. Στην κινέζικη πάλι θεραπευτική τέχνη το καλλιεργούμενο θυμάρι (Thymus vulgaris) ονομάζεται σεξιανγκτσάο, δηλαδή μόσχοσμο φυτό, και χρησιμοποιείται εδώ
και περίπου έναν αιώνα ενάντια στην βρογχίτιδα, την αρυγγίτιδα, τον βήχα και τα παράσιτα που προκαλούν αγκυλοστομίαση. Το άγριο ξαδελφάκι του (Thymus
serpyllum), πάλι, ή ντιτζιάο, καρύκευμα του εδάφους δηλαδή, όνομα που υπογραμμίζει ωραιότατα το χαμηλό του ύψος, βρίσκει χρήση εδώ και χίλια τουλάχιστον χρόνια. Ενεργειακά αξιολογείται ως ένα αιχμηρό και θερμαντικό βότανο που δυναμώνει τον οργανισμό, διώχνει το κρυολόγημα, τον πονοκέφαλο, την ναυτία,τον κοιλόπονο και προσφέρει σπουδαίες υπηρεσίες σε πεπτικά προβλήματα, σε φλεγμονές του ανώτερου αναπνευστικού, στην αρθρίτιδα και στους ρευματισμούς.
Το θυμάρι βρίσκει επίσης πολλές εφαρμογές στη σύγχρονη βιομηχανία φαρμάκων και καλλυντικών λόγω των αντισηπτικών, επουλωτικών, σπασμολυτικών και αποχρεμπτικών του ιδιοτήτων. Αποσμητικά σαπούνια, κρέμες που τονώνουν την επιδερμίδα, λοσιόν για την ακμή, σαμπουάν ενάντια στη πιτυρίδα,στοματικά
διαλύματα και οδοντόκρεμες, αντιβηχικά σιρόπια, λοσιόν για μετά το ξύρισμα,φάρμακα για τη δυσπεψία, είναι κάποια μόνο από τα προϊόντα που συχνά ενισχύονται με το αιθέριο έλαιο του.
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Agricultural Research Service, U. S. Department of Agriculture, Beltsville, Maryland, του Institute for Applied Botany and Pharmacognosy, University of Veterinary Medicine Vienna, Austria και πολλών άλλων Πανεπιστημίων
Οι αντιμικροβιακές και οι αντιβακτηριδιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν και από σχετική έρευνα του Εργαστηρίου Χημείας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Οι αντιβακτηριδιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν και από το Department of Biology, University of Mosul, Mosul, Iraq

Μελισσοκόμικες χρήσεις:
http://www.bees.gr/archives/3096
Το θυμάρι θεωρείται κορυφαίο μελισσοκομικό φυτό, επειδή δίνει ένα εξαιρετικά αρωματικό μέλι με μεγάλη διατροφική αξία. Το θυμάρι περιέχει αιθέριο έλαιο που το κυριότερο συστατικό του είναι η θυμόλη (ποσοστά άνω του 25%) Η θυμόλη έχει αντισηπτική δράση και υπήρξε φυσικός προκάτοχος των σύγχρονων αντιβιοτικών. Η θυμόλη έχει εφαρμογές και στη μελισσοκομία, αφού μπορεί κανείς να καταπολεμήσει με αυτή βιολογικά το μεγαλύτερο εχθρό της μέλισσας στην Ελλάδα (μετά τον άνθρωπο) το βαρρόα.
130616_thymusΤο θυμαρίσιο μέλι κάνει περίπου εννιά μήνες για να αρχίσει να κρυσταλλώνει, αλλά η κρυστάλλωση μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά, αν το μέλι έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε θυμάρι και να αρχίσει ακόμα και μετά τα 2 χρόνια. Αυτό δε σημαίνει ότι ένα μέλι που κρυσταλλώνει πιο γρήγορα είναι υποδεέστερο.
Η γεύση του θυμαρίσιου μελιού είναι έντονη και μπορεί να είναι και λίγο καυστική και το χρώμα του είναι ανοιχτόχρωμο. Συνήθως είναι μέλι με ελάχιστη υγρασία και είναι αρκετά πηκτό (αν συγκριθεί πχ με μέλι πορτοκαλιάς, ακακίας ή βαμβακιού).
Το θυμαρίσιο μέλι είναι ο κύριος και ίσως και μοναδικός τρύγος για ορισμένες περιοχές της Ελλάδας. Τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε θυμάρι έχουν συνήθως μέλια περιοχών όπως οι Κυκλάδες όπου δεν υπάρχουν άλλα φυτά για να γίνει πρόσμιξη στο νέκταρ από την ίδια τη μέλισσα. Παρόλα αυτά το πιο φημισμένο θυμαρίσιο μέλι και ίσως το ακριβότερο το βρίσκει κανείς στα Κύθηρα.
Το θυμαρίσιο μέλι είναι ένα προϊόν δύσκολο να παραχθεί, όχι τόσο γιατί τα μελίσσια θέλουν κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία πριν τον τρύγο του αλλά επειδή όσο ανθεκτικό είναι το θυμάρι ως φυτό, τόσο ευαίσθητο είναι το λουλούδι του.
Έτσι αν οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές οι μέλισσες δεν θα συλλέξουν ικανοποιητικές ποσότητες. Μια παρατεταμένη βροχή την περίοδο της ανθοφορίας μπορεί να κάνει το φυτό πολύ “υγρό” και το νέκταρ του να αραιώσει τόσο ώστε να μην προκαλεί το ενδιαφέρον της μέλισσας (οι μέλισσες έχουν λιγότερο έντονη την αίσθηση της γεύσης από εμάς. Έτσι ένα αραιό και όχι και τόσο γλυκό νέκταρ δεν τις ελκύει) Ένας έντονος καύσωνας μπορεί να στεγνώσει γρήγορα το φυτό και τα άνθη να ξεραθούν, οπότε πάλι δεν θα υπάρξει ικανοποιητικός τρύγος. Οι ιδανικές συνθήκες είναι έχει ποτιστεί καλά το φυτό πριν την ανθοφορία και κατά τη διάρκεια αυτής απλά να κάνει δροσούλα και να έχει μια σχετική υγρασία (νότιους ανέμους κλπ).  Η δυσκολία στη συλλογή μεγάλων ποσοτήτων και η ιδιαίτερα ευχάριστη γεύση, καθιστούν το θυμαρίσιο μέλι το πιο ακριβό στην Ελλάδα.
University of Veterinary Medicine Vienna, Vienna, Austria
Department of Biology, University of Mosul, Mosul, Iraq
Agricultural Research Service, U. S. Department of Agriculture, Beltsville, Maryland
ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
www.monastiriaka.gr
Το άρωμα του μύθου, του θύμου οι αλήθειες

www.bees.gr
U. P. Hedrick – E. Lewis Sturtevant : Sturtevant’s Edible Plants of the World ,Dover Publications (February 1972)
Richard Mabey : Plants with a Purpose, HarperCollins Distribution Services 1980
Tyozaburo Tanaka : Tanaka’s Cyclopedia of edible plants of the world, Yugaku-sha : distributed by Keigaku Pub. Co 1976
Deni Bown : Encyclopedia of Herbs and Their Uses, DK Publishing 1995
WILLIAM H. HYLTON – JOSIE A. HOLTOM :Complete Guide to Herbs, RODALE BOOKS,US 1979
Daferera, D. J. Tarantilis, P. A. and Polissiou M. G. 2002. Characterization of Essential Oilsfrom Lamiaceae Species by Fourier Transform Raman Spectroscopy. Journal of Agricultural
and Food Chemistry, 50: 5503-5507

Read Full Post »

Polygonum equisetiforme Αρχαία Θουρία , Πλατύ, Γκομους, 10 Νοέμβρη

Polygonum equisetiforme Αρχαία Θουρία , Πλατύ, Γκομους, 10 Νοέμβρη

Το Polygonum equisetiforme είναι ένα αειθαλές βότανο της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας. Μπορει να φθάσει το 1 m. Είναι ανθεκτικό σε ζώνη (UK) 8 δηλαδή μέρχρι -12οC. Τα φύλλα εμφανίζονται τον Ιανουάριο και τα άνθη από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο. Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα (έχουν και αρσενικά και θηλυκά όργανα) και γονιμοποιούνται από έντομα.
Ευδοκιμει σε φωτεινά (αμμώδη), μεσαία (αργιλώδη) και βαριά (άργιλώδη) εδάφη. Κατάλληλο ρΗ: όξινο, ουδέτερο και βασικό (αλκαλικά) εδάφη. Μπορεί να αναπτυχθεί και σε αλατούχα εδάφη.Δεν μπορεί να αναπτυχθεί στη σκιά. Προτιμά ξηρό ή υγρό χώμα. Το φυτό μπορεί να ανέχεται τους ισχυρούς ανέμους, αλλά όχι τους θαλασσινούς.

Polygonum equisetiforme

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:

Ολα τα μέρη του φυτού είναι εδώδιμα σε σαλάτες ή βραστά.
Το φυτό χρησιμοποιείται ως αρωματική ουσία για το τσάι.

dsc_7426_copyΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Στη βιβλιογραφία αναφέρεται ότι έχει χρησιμοποιηθεί στην αντιμετώπιση της διάρροιας, σε προβλήματα των νεφρών και τη ουροδόχου κύστης, στο αίμα στα ούρα. Αναφέρεται η χρήση του σαν επουλωτικό (αφέψημα), στις πληγές, στα εγκαύματα και σαν στυπτικό για πληγές (φύλλα).
Περιέχει φλαβονικές χρωστικές όπως:
Υπεροσίδη που έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες
Τανίνη που έχει στυπτικές κι αντισηπτικές ιδιότητες
179Σε μελέτες που έχουν γίνει από το Jordan university βρέθηκαν μεγάλες ποσότητες Κερκετίνης, που είναι το πιο ενεργό από τα φλαβονοειδή και πολλά από τα φαρμακευτικά φυτά οφείλουν τις ιδιότητές τους στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε κερκετίνη.
Σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου Cornell, η κερκετίνη προστατεύει τα κύτταρα του εγκεφάλου από τις επιβλαβείς επιδράσεις των ελεύθερων ριζών, που μπορούν να βλάψουν τη λεπτή εξωτερική επένδυση των νευρώνων και να οδηγήσουν στην εξασθένιση των γνωστικών λειτουργιών. Πληθυσμιακές μελέτες επίσης, έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι που καταναλώνουν τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα φλαβονοειδών παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα χοληστερόλης, ενώ σε μελέτες που χορηγούσαν συμπληρώματα κερκετίνης, βρέθηκε ότι μειώνει την αρτηριακή πίεση σε υπερτασικούς. Ακόμη, η κερκετίνη δρα ως αντιφλεγμονώδες καθώς αναστέλλει την κατασκευή αλλά και την απελευθέρωση ισταμίνης και άλλων αλλεργικών-φλεγμονωδών παραγόντων. Τέλος, παρουσιάζει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση αλλά και αντικαρκινικές ιδιότητες και μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα στην καταπολέμηση ή στην πρόληψη καρκίνου, προστάτη, καρδιοπάθειας,  καταρράκτη και αναπνευστικών παθήσεων όπως η βρογχίτιδα και το άσθμα.

Polygonum equisetiforme Αρχαία Θουρία , Πλατύ, Γκομους, 10 Νοέμβρη 2013

Polygonum equisetiforme Αρχαία Θουρία , Πλατύ, Γκομους, 10 Νοέμβρη 2013

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Τα φυτά μπορούν να καλλιεργηθούν ως κάλυψη του εδάφους, όταν φυτεύονται σε απόσταση περίπου 60 εκατοστών μεταξύ τους.

 

Plants For A Future

FAO

Wiley Online Library

Read Full Post »

Erodium cicutarium, Αρχαία Θουρία , Άμμος,   5 Μάρτη 2014

Erodium cicutarium, Αρχαία Θουρία , Άμμος, 5 Μάρτη 2014

Ο Ερωδιός ο Κωνιόμορφος είναι ένα χειμερινό μονοετές ή πολυετές εδώδιμο και φαρμακευτικό βότανο της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας , με εντυπωσιακά ροζ ή πορφυρά άνθη, και ύψος 10-50 εκ. Οι κοτυληδόνες και τα πρώτα φύλλα έχουν λοβούς και εμφανίζονται σε μακριά κοτσάνια, που φέρουν χνούδι. Οι ρίζες είναι μικρές και ινώδεις. Στα πρώτα στάδια τα φύλλα σχηματίζουν μια ροζέτα κοντά στο έδαφος. Τα φύλλα της ροζέτας εμφανίζονται στους μίσχους και είναι χνουδωτά. Τα φύλλα διαιρούνται σε 3-9 στενά τμήματα. Τα μεμονωμένα φυλλαράκια είναι λογχοειδή, χωρίς μίσχο.

Erodium cicutarium, Αρχαία Θουρία , χρυσορρόης ποταμός,   5 Μάρτη 2014

Erodium cicutarium, Αρχαία Θουρία , χρυσορρόης ποταμός, 5 Μάρτη 2014

Οι μίσχοι αναπτύσσονται είτε επί του εδάφους είτε ανοδικά.  Εχουν χνούδι, κλαδιά, και χρώμα συνήθως κοκκινωπό.
Το βότανο  έχει ταξιανθίες με 2-8 άνθη ενώ κάθε μεμονωμένο άνθος φύεται σε ένα μακρύ μίσχο. Τα μεμονωμένα άνθη έχουν πλάτος περίπου 1,25 εκ. και αποτελούνται από 5 λαμπερά ροζ έως πορφυρά πέταλα.

Ο καρπός είναι μακρύς σα βελόνα, το δε μήκος του κυμαίνεται 1,25 έως 1,90 εκ. Στην ωριμότητα ο καρπός χωρίζεται σε πέντε μέρη, το καθένα εκ των οποίων έχει μια ελικοειδή ουρά.

???????????????????????Το σπειροειδές σχήμα του σπόρου μπορει να χαλαρώσει κατά τη διάρκεια της ημέρας με τις αλλαγές στην υγρασία, με αποτέλεσμα την αυτο-ταφή του σπόρων από τη στιγμή που είναι στο έδαφος.  Οι δύο εργασίες (ελαστική εκτόξευση και αυτο-ταφή) επιτυγχάνονται με τον ίδιο ιστό ,  ο οποίος είναι ενεργός και τα υγροσκοπικά στημόνια κατά την διαβροχή.

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα νεαρά φύλλα  τρώγονται ωμά ή μαγειρεμένα σαν μυρουδικό.  Η συγκομιδή γίνεται  την άνοιξη πριν την ανθοφορία. Είναι νόστιμα και θρεπτικά. Προστίθενται σε σαλάτες,  σάντουιτς, σούπες κ.α.  Οι τρυφεροί βλαστοί τρώγονται σαν τα σπαράγγια. Η ρίζα τρώγεται και χρησιμοποιείται στο μάσημα σαν τσίχλα.
400px-Erodium_cicutarium_3246Τουλάχιστον τρεις  φυλές Ινδιάνων μαζεύουν το φυτό και το συμπεριλαμβάνουν στην βασική διατροφή τους. Οι Blackfeet ,  οι Shoshone και οι Digger  .  Επίσης το βοσκούν  τα βοοειδή , τα πρόβατα και οι κατσίκες. Οι σπόροι συλλέγονται από διάφορα είδη μυρμηγκιών επειδή έχουν πολύ βιταμίνη Κ .  Οι σπόροι  επίσης τρώγονται από τα πουλιά  ,  τα ωδικά πτηνά και τα μικρά τρωκτικά συμπεριλαμβανομένων των αρουραίων και των  καγκουρό . Η πεταλούδα Brown Argus  τρέφεται κυρίως από το φυτό . Και δεδομένου ότι είναι συχνά πολύ χαμηλό φυτό οι σπάνιες  χελώνες  της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας τρέφονται  απ αυτό.
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Σε σχετικές έρευνες του Medical Aćademy of Wrocław αποδείχθηκαν οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού.
Ακόμη σύμφωνα με πειράματα της Polish Academy of Sciences, Wrocław, το φυτό παρουσιάζει έντονη οιστρογονική και αντι-ιική δράση.
Το σύνολο του φυτού  είναι στυπτικό και αιμοστατικό . Έχει χρησιμοποιηθεί στη θεραπεία  αιμορραγιών.  Εξωτερικά, το φυτό έχει χρησιμοποιηθεί ως πλύση για δήγματα ζώων, λοιμώξεις του δέρματος κ.λπ.

Illustration_Erodium_cicutarium0

Ένα κατάπλασμα της ρίζας έχει εφαρμοστεί σε πληγές και εξανθήματα . Ένα τσάι που γίνεται από τα φύλλα είναι εφιδρωτικό και διουρητικό . Μια έγχυση έχει χρησιμοποιηθεί στη θεραπεία του τυφοειδούς πυρετού . Τα φύλλα εμβαπτίζονται σε λουτρό ύδατος για τη θεραπεία των ρευματισμών .
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Τα ροζ λουλούδια είναι μια πολύτιμη πηγή του μελιού (νέκταρ), καθώς επίσης παρέχουν  πολλή γύρη.  Ακόμη ολόκληρο το φυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μια πράσινη χρωστική που  δεν χρειάζεται διαλυτικά . Οι ξερές μορφές ( ουρές για τους σπόρους )  είναι ευαίσθητες στην υγρασία και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε υγρόμετρα και ως δείκτες για τις καιρικές συνθήκες . Επίσης, το ξερό φυτό γίνεται σκόνη για να σκονίζονται οι καρπουζόσποροι για την πρόληψη των ασθενειών .
Polish Academy of Sciences, Wrocław

Medical Aćademy of Wrocław

Plants For A Future

Wikipedia

A study of the medical ethnobotany of the Zuni Indians of New Mexico

Eat the Weeds

Read Full Post »

Geranium molle, Αρχαία  Θουρία , Πλατύ , 20 Φλεβάρη 2014

Geranium molle, Αρχαία Θουρία , Πλατύ , 20 Φλεβάρη 2014

Είναι μονοετής πόα ύψους 50-70cm και βλαστό τρυφερό που σχηματίζει πολλές διακλαδώσεις. Ειναι διαδεδομένο σε όλη την περιοχή της Αρχαίας Θουρίας. Το χρώμα των ανθέων είναι ανοικτό ροζ και διαθέτει 10 πέταλα. Το φυτό γονιμοποιείται από τα υμενόπτερα. Έχει μέτριες απαιτήσεις σε φως και απαιτεί ελαφρά εδάφη μέσης σύστασης, που συγκρατούν την υγρασία.
geraniummolle4Το βότανο πήρε το όνομά του και από την ελληνική λέξη «γερανός», λόγω της ομοιότητάς του καρπού του με το ράμφος του ομώνυμου πουλιού.
Το βότανο περιέχει γερανίνη η οποία είναι πικρή ουσία, αιθέριο έλαιο, σημαντικά ποσά βιταμινών Α, Β και C και μεταλλικά στοιχεία όπως ασβέστιο, κάλιο, μαγνήσιο, σίδηρο, φώσφορο, γερμάνιο, τανίνες, μηλικό οξύ και φαινόλες (που δρουν ενάντια στους ιούς).

Geranium molle, Αρχαία  Θουρία , Ασπροπουλιά, 18 Φλεβάρη 2014

Geranium molle, Αρχαία Θουρία , Ασπροπουλιά, 18 Φλεβάρη 2014

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:

Το φυτό είναι εδώδιμο. Δεν έχουν μελετηθεί οι διατροφικές του ιδιότητες.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:  Είναι παλιό αρωματικό φυτό, που αποδιδόταν κατά τον Μεσαίωνα στον Άγιο Ροβέρτο. Σύμφωνα με το Δόγμα των Υπογραφών του 17ου αιώνα, το ροζ χρώμα του συμβόλιζε τις θεραπευτικές του ιδιότητες.

Geranium_molle_Sturm4 Το θεωρούσαν καλό για την ανανέωση του αίματος και το έδιναν για εσωτερικές αιμορραγίες και για διαβήτη.
Από πολύ παλιά το χρησιμοποιούσαν σε γαργαρισμούς για τις αμυγδαλές, σε καταπλάσματα σε περιπτώσεις έμφραξης των μαστών και κατά της διάρροιας. Σε περιπτώσεις ελαφρών πληγών τοποθετούσαν κοπανισμένα φύλλα πάνω στις πληγές, γιατί το θεωρούσαν εξαιρετικό επουλωτικό και απόφευγαν τα σημάδια.  Χρησιμοποιήθηκε στη θεραπεία του πονόδοντου και σε αιμορραγία της μύτης και πίστευαν πως δρα θετικά σε αδενική φυματίωση γιατί διαλύει τα αιματώματα. Ήταν κατάλληλο ως έγχυμα ή κατάπλασμα για την περιποίηση των ματιών, σπυριών του δέρματος, των λειχήνων και των φλεγμονών του στόματος. Το έβραζαν επίσης με βούτυρο και τον ζωμό τον έκαναν αλοιφή κατά της κασίδας.

geranium-molle-fr-bleglerΟι τανίνες που περιέχει το βότανο του προσδίδουν στυπτικές ιδιότητες και περιστασιακά χρησιμοποιείται για να σταματήσει την αιμορραγία ή σε πρόβλημα υπερβολικής απώλειας αίματος κατά την εμμηνόρροια, ή αιμορραγία της μήτρας. Επίσης χρησιμοποιείται για να θεραπεύσει τη διάρροια (ιδίως σε ηλικιωμένους και παιδιά).  Σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι μπορούν να χαμηλώσουν το ζάχαρο του αίματος και έτσι βοηθά στον διαβήτη.
Δίανθος
Bioflor Germany
robinsyard

Read Full Post »

Older Posts »