Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Δ ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΗ’ Category

Το Αγριομάρουλο είναι ένα μονοετές ή διετές βότανο της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας που μπορει να φθάσει τα  1,8 m. Το όνομα Lactuca προέρχεται από την λατινική λέξη για το γάλα  επειδή περιέχει ένα ισχυρό γαλακτώδες κόμμι το οποίο ονομάζεται συχνά «όπιο του μαρουλιού» και όχι τυχαία. Μοιάζει και μέχρι ενός σημείου δρα όπως το όπιο που αποστάζεται από την παπαρούνα.
Είναι ανθεκτικό στη ζώνη 6 δηλαδή παγώνει κάτω από τους 10 0C. Είναι σε άνθιση από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο, και οι σπόροι του ωριμάζουν από τον Αύγουστο έως τον Σεπτέμβριο. Τα λουλούδια του είναι ερμαφρόδιτα (έχουν αρσενικά και θηλυκά όργανα) και είναι επικονιάζονται με τα έντομα. Φύεται σε ελαφρά (αμμώδη) και μεσαία (αργιλώδη) εδάφη και προτιμά τα καλά στραγγιζόμενα εδάφη. Ευδοκιμεί σε όλα τα  pH: όξινα, ουδέτερα και βασικά (αλκαλικά) εδάφη. Δεν μπορεί να αναπτυχθεί στη σκιά. Προτιμά το υγρό χώμα.

Το στέλεχος του ειναι άκαμπτο και φυλλώδες, καστανωπό, ενίοτε αγκαθωτό στη βάση. Περιέχει γαλακτώδη χυμό. Τα φύλλα του είναι  εναλλασσόμενα, λεία, πρασινοκίτρινα, επιμήκη, ενίοτε έλλοβα, ελαφρώς ακανθωτά στην κορυφή τους, πολύ αγκαθωτά στην κεντρική νεύρωση. Οι ανθοταξίες του είναι κεφάλια υποκίτρινα, στενά, πολυάριθμα, διαταγμένα σε φόβη.
Είναι ο πρόγονος του κηπευτικού μαρουλιού.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Το βότανο ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Ο Θεόφραστος και ο Διοσκουρίδης αποκαλούσαν το μαρούλι Θριδακίνη και το αγριομάρουλο το ονόμαζαν Θρίδαξ η αγρία. Όταν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αύγουστος αρρώστησε σοβαρά θεραπεύτηκε με το βότανο αυτό. Επειδή επέζησε χάρη στο φυτό έχτισε ένα ναό στον οποίον έστησε ένα άγαλμα που αναπαριστούσε το φυτό για να το τιμήσει.
Πριν την Βικτωριανή εποχή το θεωρούσαν παυσίπονο και ηρεμιστικό βότανο.
Τον 16ο αιώνα ο John Gerarde έγραφε στο The Herball or Generall Historie of Plantes (1597) ότι «το φυτό προκαλεί ύπνο, υποχωρεί τον πόνο, μειώνει γυναικεία προβλήματα και δρα κατά των δαγκωμάτων των σκορπιών και αραχνών».
Το κόμμι του μαρουλιού έχει χρησιμοποιηθεί σε αντιβηχικά μείγματα αντί του οπίου.Το συνέλεγαν σε μπάλες γνωστές ως Λακτικάριουμ και τις χρησιμοποιούσαν όπως το όπιο. Το βότανο χρησιμοποιήθηκε τον 19ο αιώνα από τους γιατρούς, όταν δεν μπορούσαν να προμηθευτούν το όπιο.Μελετήθηκε εκτενώς από το Συμβούλιο της Φαρμακευτικής Εταιρείας της Μεγάλης Βρετανίας το 1911. Τότε ανακάλυψαν δύο ουσίες στις οποίες απέδωσαν τις ιδιότητες του φυτού. Την Λακτουκοπικρίνη και την Λακτουκίνη.
Ο αποξηραμένος γαλακτώδης χυμός του βοτάνου πουλιόταν άλλοτε στα φαρμακεία με το όνομα Lactucarium.
Συστατικά-χαρακτήρας:
Στο φυτό βρίσκουμε την γαλακτώδης ουσία (που περιέχει λακτουκικό οξύ, λακτουκοπικρίνη, λακτουκίνη, σεκριτερπένια, λακτόνη, φλαβονοειδή που περιέχουν κερκετίνη, κουμαρίνες, κικχορίνη και εσκουλίνη, ν-μέθυλο –β- φενεθυλαμίνη και 60% ελαστική ουσία που χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα ως εναλλακτική πηγή καουτσούκ) ίχνος αλκαλοειδούς, σίδηρο, βιταμίνες Α, Β1, Β2 και C. Το κόμμι έχει δριμεία οσμή, γεύση πικρή και ενέργεια προσόμοια με αυτή του οπίου.
Το φυτό αποτελείται από 94,93% νερό, 0,41% αζωτούχες ουσίες, 0,31% λιπαρές ουσίες, 2,19% κόμμι, άμυλο κλπ, 0,73% κυτταρίνη και 1,03% τέφρα.
Το αποτέλεσμα της κατάποσης του χυμού του φυτού είναι παρόμοιο με αυτό που προκαλεί το όπιο αν και δεν περιέχει οπιούχα συστατικά. Τα ενεργά συστατικά της ουσίας αυτής είναι η Λακτουκίνη είναι ένας υποδοχέας αδενοσίνης ενώ η Λακτουκοπικρίνη δρα ως αναστολέας της ακετυλοχολινεστεράσης. Τα συμπτώματα της χρήσης κρατούν από 30 λεπτά μέχρι λίγες ώρες.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Τα φύλλα τρώγονται  ωμά ή μαγειρεμένα . Συνιστάται προσοχή, διότι ειναι τοξικό σε πολύ μεγάλες ποσότητες. Ένα ελαφρύ αρωματικό έλαιο, που χρησιμοποιείται στο μαγείρεμα, λαμβάνεται από τους σπόρους
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Το σύνολο του φυτού είναι πλούσιο σε ένα γαλακτώδες χυμό που ρέει ελεύθερα από οποιαδήποτε πληγή. Αυτό σκληραίνει και στεγνώνει όταν έρχεται σε επαφή με τον αέρα. Ο γαλακτώδης χυμός περιέχει σεσκιτερπενικές λακτόνες: λακτουκοπικρίνη (5% του ξηρού οπού), η οποία ενζυματικά  δίνει λακτουκίνη (2% του ξηρού οπού)  και  παρα-υδροξυφαινυλο-οξικό οξύ,  λακτουκερίνη  (50-60%), μίγμα οξικών εστέρων των α-λακτουκερόλη (=ταραξαστερόλη), β-λακτουκερόλη. Φλαβονοειδή: 7-μονογλυκοσίδες  της  λουτεολίνης  και  απιγενίνης, καθώς και κερκετινο-3-γλυκοσίδη. Κουμαρίνες:κιχωρίνη. Άλλα συστατικά είναι η μαννιτόλη, β-αμυρίνη και ισοπουλεόλη.
 H λακτουκερίνη που περιέχεται στο φυτό  χρησιμοποιείται στην ιατρική για την ανυδρική, αντισπασμωδική, πεπτική, διουρητική, υπνωτική, ναρκωτική και κατασταλτική του ιδιότητα .   H λακτουκερίνη έχει τα αποτελέσματα ενός αδύνατου οπίου, αλλά χωρίς την τάση του να προκαλεί πεπτικές διαταραχές], ούτε είναι εθιστική . Λαμβάνεται εσωτερικά για τη θεραπεία της αϋπνίας, του άγχους, των νευρώνων,  του ξηρού βήχα, του μαύρου βήχα, του ρευματικού πόνου κ.λπ. >Οι συγκεντρώσεις της λακτουκερίνης είναι χαμηλές στα νεαρά φυτά και συγκεντρώνονται περισσότερο όταν το φυτό έρθει στο λουλούδι.Συλλέγεται εμπορικά με κοπή των κεφαλών των φυτών και απόξεση του χυμού σε δοχεία από πορσελάνη αρκετές φορές την ημέρα έως ότου εξαντληθεί το φυτό . Αυτός ο τρόπος είναι ίσως η πλουσιότερη προμήθεια γαλακτοκορίου.Το φυτό περιέχει επίσης υοσκυαμίνη που χρησιμοποιούνται ως συμπληρωματικά φάρμακα στην αντιμετώπιση: του πεπτικού έλκους και του συνδρόμου Zollinger-Ellison.>Το φυτό πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή και ποτέ χωρίς την επίβλεψη ενός ειδικευμένου ιατρού.Ακόμη και οι κανονικές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία ενώ η περίσσεια προκαλεί ανησυχία  και υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει θάνατο μέσω καρδιακής παράλυσης .  Ο χυμός του φυτού έχει επίσης εφαρμοστεί εξωτερικά στη θεραπεία των κονδυλωμάτων]. Ένα ομοιοπαθητικό φάρμακο γίνεται από το φυτό που χρησιμοποιείται στη θεραπεία χρόνιου καταρράκτη, βήχα, πρησμένου ήπατος, μετεωρισμού και παθήσεων του ουροποιητικού συστήματος.
Ως αντισπασμωδικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν μέρος της ολιστικής θεραπείας του κοκκύτη και γενικά του ξηρού ερεθιστικού βήχα. Ανακουφίζει του κολικούς των εντέρων και της μήτρας και έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επώδυνη εμμηνόρροια. Ανακουφίζει τους μυϊκούς πόνους που έχουν σχέση με τους ρευματισμούς. Μειώνει τους πόνους στις αρθρώσεις και στους μυώνες, αλλά δεν συνιστά θεραπεία των αιτίων που τους προκαλούν.
Το University of Colorado Health Science Center, Denver, USA ανέδειξε το φυτό σαν το μοναδικό φάρμακο στη θεραπεία της δύσκολης και μεταδοτικής πάθησης Hooping-Cough (Pertussis) που προσβάλει τις αναπνευστικούς οδούς.Η Pertussis προκαλείται από ένα βακτήριο που ονομάζεται Bordetella pertussis. Αυτό είναι πολύ μικρό και μπορεί να εξαπλωθεί από άτομο σε άτομο μέσω κυστιδίων στον αέρα, τα οποία μεταδίδονται με τον βήχα ή το φτέρνισμα.
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Σήμερα χρησιμοποιείται σε σαπούνια, σαμπουάν και άλατα μπάνιου.

University of Colorado Health Science Center, Denver, USA
Plants For A Future
John Gerarde, The Herball or Generall Historie of Plantes, Publisher, John Norton 1597 London
Δίανθος

Launert. E. Edible and Medicinal Plants. Hamlyn 1981 ISBN 0-600-37216-2

Lust. J. The Herb Book. Bantam books 1983 ISBN 0-553-23827-2

Emboden. W. Narcotic Plants Studio Vista 1979 ISBN 0-289-70864-8

Weiner. M. A. Earth Medicine, Earth Food. Ballantine Books 1980 ISBN 0-449-90589-6

Read Full Post »

Lactuca serriola , Πετρομάρουλο, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, 25 Ιούνη 2017

Η Lactuca serriola είναι ετήσιο ή διετές φυτό της ευρύτερης περιοχής της Αρχαιας Θουρίας  – Μυκηναϊκής Άνθειας, που το ύψος του κυμαίνεται από 60 έως 180 εκατοστά. Έχει πλούσιο γαλακτώδη χυμό (λατέξ), ελαφρά πικρό και ιξώδη που όταν εκτεθεί στον αέρα πήζει παίρνοντας μια όψη κολλώδη. Το γαλακτώδες αυτό κόμμι ονομάζεται συχνά «όπιο του μαρουλιού» γιατί έχει τις ιδιότητες του οπίου σε μικρότερο όμως βαθμό και για τον λόγο αυτό δεν δρα αθροιστικά ούτε προκαλεί εθισμό.
Στη βάση, ρόδακας με φαρδιά φύλλα, γλαυκά, λοβωτά, καλυμμένα στο κάτω μέρος, πάνω και γύρω από την κεντρική νεύρωση, με σκληρές, αγκαθωτές τρίχες.
Τα άνθη βγαίνουν σε κεφαλωτές ταξιανθίες. Αυτά που χαρακτηρίζουμε άνθη στην πραγματικότητα είναι ταξιανθίες, με πολλά γλωσσοειδή ανθίδια, σε κίτρινο ανοικτό χρώμα, που ανοίγουν το βράδυ για να ξανακλείσουν το πρωί με την ανατολή του ήλιου. Οι ταξιανθίες αυτές φύονται σε μακριούς ανθοφόρους βλαστούς που διακλαδίζονται. Οι καρποί περιέχουν πολλούς μικρούς, επιμήκεις σπόρους, που έχουν στην κορυφή τους μία ίνα, που καταλήγει σε μια ακτινωτή δέσμη ινών, σχηματίζοντας ένα σκιάδιο, που παρασύρεται μαζί με τον σπόρο από τον άνεμο, διευκολύνοντας τη διασπορά και τον πολλαπλασιασμό του φυτού. Τα φύλλα έχουν την ιδιότητα να περιστρέφονται, όσο είναι δυνατό λοξά προς τον ήλιο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η ιδιότητα αυτή έδωσε στο φυτό τις ονομασίες «Μπούσουλας» ή «Πυξίδα».
Ανθίζει από Ιούνιο μέχρι Αύγουστο.
Ιστορικά στοιχεία:
Αναφέρεται από τον Θεόφραστο και τον Ιπποκράτη (ο οποίος γνώριζε πως οι ιδιότητες του χυμού του φυτού, μοιάζουν με αυτές του οπίου).
Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως ο πικάντικος χυμός του φυτού θεράπευε οφθαλμικά έλκη ενώ οι Πυθαγόριοι το ονόμασαν το «μαρούλι-ευνούχος» γιατί προκαλούσε διούρηση και μείωνε την σεξουαλική επιθυμία.
Στη ιερό της Ήρας στην Σάμο βρέθηκαν σπόροι του φυτού που χρονολογούνται από τον 7ο αιώνα π.Χ. Σύμφωνα με την μυθολογία η Αφροδίτη ξάπλωσε με τον Άδωνι σε κρεβάτι φτιαγμένο από το φυτό αυτό. Σύμφωνα με τον Διοσκουρίδη Πεδάνιο, (1ος αιώνας), το αγριομάρουλο διώχνει τις φιλήδονες εικόνες των ονείρων.
Ο Πλίνιος τον 2ο αιώνα αναφέρεται στην ιδιότητα του φυτού να αποθαρρύνει την σεξουαλική επιθυμία. Στη «Φυσική Ιστορία» αναφέρει συγκεκριμένα πως παγώνει την σεξουαλική επιθυμία όπως ο πυρετός. Καθαρίζει το στομάχι και αυξάνει τον όγκο του αίματος σε αυτό. Αναφέρει επίσης ότι κάποιος γιατρός θεράπευσε με το βότανο αυτό, τον αυτοκράτορα Αύγουστο από μια πάθηση του συκωτιού.
Οι αρχαίοι Έλληνες μπορεί να θεωρούσαν πως το φυτό κατευνάζει τις «ζωηρές» σκέψεις, αλλά ευρήματα δείχνουν πως οι Αιγύπτιοι αντίθετα το θεωρούσαν αφροδισιακό.
Τοιχογραφίες στην Αίγυπτο απεικονίζουν τον Μιν (θεό της γονιμότητας και της σεξουαλικότητας) να κρατά ένα μάτσο αγριομάρουλα. Για περισσότερο από ένα αιώνα οι αρχαιολόγοι αναρωτιόντουσαν γιατί ο Αιγύπτιος θεός κρατά το συγκεκριμένο φυτό που ηρεμεί και κατευνάζει την σεξουαλικότητα.
Ο ιταλός βοτανολόγος Τζιόρτζιο Σαμορίνι, συντάκτης του περιοδικού Έλευσις, του Μουσείου στο Ροβερέτο, έλυσε το αίνιγμα. Προσδιόρισε πως ο τύπος του φυτού, που κρατά ο θεός είναι το Lactuca serriola. Ο Σαμορίνι εξέτασε τα συστατικά του χυμού του φυτού και ανακάλυψε πως το αγριομάρουλο δρα με δύο τρόπους ανάλογα με τη δοσολογία. Οι έρευνές έδειξαν πως 1 γραμμάριο λακουκάριο έχει παυσίπονο και ηρεμιστική δράση. Σε υψηλότερη δόση όμως, 2 έως 3 γραμμαρίων, τα τονωτικά αποτελέσματα των αλκαλοειδών τροπανίου που περιέχει επικρατούν.
Τον Μεσαίωνα το συνιστούσαν σαν διευκολυντικό του ύπνου.
Το χρησιμοποιούσαν επίσης σε ασθένειες που εκδηλώνονται με σπασμούς, όπως το άσθμα, ο κοκίτης, το μόνιμο άγχος, η ταχυκαρδία και η υστερία. Το χυμό τον είχαν χρησιμοποιήσει και στη θεραπεία ακροχορδώνων.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Τα νεαρά φύλλα και οι τρυφεροί βλαστοί του φυτού τρώγονται σαλάτα ή μαγειρεμένα. Έχουν  πικρή γεύση . Τα νεαρά τρυφερά φύλλα είναι ήπια και κάνουν μια εξαιρετική σαλάτα, αλλά όλο το φυτό γίνεται πικρό καθώς γερνάει, ειδικά όταν βγαίνει το λουλούδι . Ως ορεκτικό χρειάζεται πολύ λίγο μαγείρεμα . Μεγάλες ποσότητες μπορεί να προκαλέσουν πεπτικές διαταραχές.  Χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο του  σπαραγγιου. Ένα βρώσιμο έλαιο με πολύ ευχάριστη γεύση λαμβάνεται από τους σπόρους το οποίο πρέπει να καθαριστεί πριν να είναι βρώσιμο .
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Ο γαλακτώδης χυμός του φυτού περιέχει: Σεσκιτερπενικές λακτόνες (λακτουκοπικρίνη, λακτουκερίνη, μίγμα οξικών εστέρων των α-λακτουκερόλη, β-λακτουκερόλη), φλαβονοειδή (7-μονογλυκοσίδες της λουτεολίνης και απιγενίνης, καθώς και κερκετινο-3-γλυκοσίδη), κουμαρίνες (κιχωρίνη). Άλλα συστατικά είναι η μαννιτόλη, β-αμυρίνη, ισοπουλεόλη, ίχνος αλκαλοειδούς, τριτερπένια, σίδηρο, βιταμίνες Α, Β1 Β2 και C.
Το κύριο συστατικό του χυμού, το λακτουκάριο έχει ως ενεργό συστατικό τη λακτουκίνη από την οποία προέρχεται η λακτουκοπικρίνη. Η λακτουκοπικρίνη έχει χρησιμοποιηθεί στην ιατρική για τις ιδιότητές της. Η ουσία αυτή γλυκαίνει τον πόνο και δρα ως αντισπασμωδικό, χωνευτικό, διουρητικό, υπνωτικό, ναρκωτικό και καταπραϋντικό. Επιδρά όπως το όπιο, χωρίς όμως να προκαλεί πεπτικά προβλήματα ή εθισμό.
Εσωτερικά λαμβάνεται για θεραπεία αϋπνίας, ανησυχίας, νευρώσεων, υπερευαισθησία παιδιών, ξηρό βήχα, βήχα λόγω κοκίτη, ρευματικούς πόνους.
Η συγκέντρωση της ουσίας είναι μεγαλύτερη όταν το φυτό είναι ανθισμένο. Το λακτουκάριο το παρήγαγαν οι φαρμακοβιομηχανίες μέχρι την δεκαετία του ’40.

Η δυνατότητα του φυτού να βοηθά στις γαστρεντερικές, αναπνευστικές και αγγειακές παθήσεις τεκμηριώθηκε από  τα Πανεπιστήμια Bahauddin Zakariya και University of Karachi στο Pakistan, University of Salerno,  Italy
Ο χυμός του φυτού έχει χρησιμοποιηθεί σε αντιβηχικά μείγματα αντί του οπίου. Όλο το φυτό είναι ηρεμιστικό, βοηθά στον καλό ύπνο και γαληνεύει την ανησυχία και το άγχος. Δρα ηρεμιστικά στο αναπνευστικό και χρησιμοποιείται κατά του παροξυσμικού κοκίτη και κατά του νευρικού, ερεθιστικού, ξηρού βήχα.

Οι ευεργετικές επιδράσεις στους ασθενείς με καρδιολογικά προβήματα τεκμηριώθηκαν από το Πανεπιστήμιο Mashhad University of Medical Sciences,  Iran
Το Πετρομάρουλο, είναι ωφέλιμο σε βλεννόρροια, παθήσεις των ματιών και χρόνιες πληγές. Είναι διουρητικό και καθαρτικό. Δεδομένου ότι το φυτό έχει καταπραϋντικές, ηρεμιστικές και ελαφρά ναρκωτικές ιδιότητες, κατευνάζει ακόμα και τις σεξουαλικές ορέξεις.
Το έλαιο των σπόρων του φυτού, έχει αντιπυρετικές και υπνωτικές ιδιότητες.
Στην ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται για την θεραπεία χρόνιου κατάρρου, βήχα, πρησμένου συκωτιού, φουσκώματα και ασθένειες ουροποιητικού συστήματος.

Bahauddin Zakariya και University of Karachi στο Pakistan, University of Salerno,  Italy

Δίανθος

Plants For A Future

Facciola. S. Cornucopia – A Source Book of Edible Plants. Kampong Publications 1990 ISBN 0-9628087-0-9

Faculty of Pharmacy, Bahauddin Zakariya University, Pakistan

Tanaka. T. Tanaka’s Cyclopaedia of Edible Plants of the World. Keigaku Publishing 1976

Read Full Post »

Conium maculatum κώνειο, Αρχαία Θουρία, Σουρεύλι, Άμφεια 20 Απρίλη 2015

Conium maculatum κώνειο, Αρχαία Θουρία, Σουρεύλι, Άμφεια 20 Απρίλη 2015

Ποώδες φυτό ιδιαίτερα φαρμακευτικό και δηλητηριώδες της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναικής Άνθειας, λείο σχεδόν χωρίς τρίχες, μεγάλο, με ύψος από 50cm έως 2,5m, μονοετές ή διετές.
Ο βλαστός είναι ισχυρός, ορθός, διακλαδιζόμενος, συνήθως με ερυθροκαστανές κηλίδες προς το κάτω μέρος, κούφιος εσωτερικά, γραμμωτός κατά μήκος εξωτερικά.
Τα φύλλα του είναι έμμισχα, αντίθετα, τα κατώτερα μεγάλα μέχρι 50x40cm με το περίγραμμα τους τριγωνικό, σύνθετα, 2-4 φορές πτεροειδή, μαλακά, χωρίς τρίχες Με τμήματα λογχοειδή έως δελτοειδή, πτεροσχιδή, χνουδωτά.
Conium_maculatum,_leaf_-_margin_of_upper_+_lower_surface,I_SB24158Φύλλα περιβλήματος: μόνιμα βράκτεια, βραχέα κατανεύοντα 0-5-6 στενά τριγωνικά έως ωοειδή-λογχοειδή φύλλα, με άκρα που γυρνούν προς τα κάτω, ξηρής μεμβρανώδους υφής.
Περιβλημάτιο εκ 3-6 φυλλαρίων, μονόπλευρα προς το έξω μέρος του μερικού σκιαδίου που φαρδαίνουν και συμφύονται στην βάση.
Conium_maculatum_flowers_closeΤαξιανθίες σύνθετα σκιάδια, με 10-20 ακτίνες, στην άκρη και σε μασχάλες του βλαστού, με άνθη μικρά, λευκά χωρίς σέπαλα, που αναπτύσσονται συνήθως τον δεύτερο χρόνο.
Πέταλα αντωοειδή, με κορυφή κυρτή προς τον άξονα.
Στύλοι βραχείς, παχείς, διεστώτες
Καρπός τεφροπράσινος, διαχαίνιο, ωοειδής, υποσφαιρικός σχεδόν σφαιρικός, πεπιεσμένος εκ των πλαγίων 2,5-3,5 mm,που διασπώνται σε δύο τεμάχια, με μεριστοκάρπια που είναι ωοειδή και φέρουν ανάγλυφες πλευρές κυματοειδείς επαλξωτές
Η ρίζα είναι διακλαδιζόμενη.
Το φυτό έχει βαριά και δυσάρεστη οσμή που γίνεται εντονότερη με την σύνθλιψη των φύλλων των βλαστών και των καρπών. Οσμή σαν από ούρα ποντικών.
Η γεύση των καρπών είναι πικρή και προκαλεί ναυτία.
Η ξηρά πόα είναι απαλή και υγροσκοπική, διαχέει οσμή αηδή και ναρκώδη, ιδιαίτερα όταν τριφτεί. Όταν την μασήσουμε έχει γεύση πικρή. Εάν δεν είναι μαύρη μπορεί να χρησιμοποιηθεί . Όταν σε ξερή δρόγα στάξουμε διάλυμα καυστικού νατρίου αναδίδει ζωηρή οσμή κώνειου και αμμωνίας.
Οι καρποί του φυτού βρίσκονται στα άκρα των σκιαδίων ανά δύο μεριστοκάρπια, που κακώς μερικές φορές ονομάζονται σπέρματα, διότι πρόκειται για αχαίνια, δηλαδή καρποί που δεν ανοίγουν.
Κάθε μεριστοκάρπιο μετά από εγκάρσια τομή έχει μία πεντάγωνη δομή. Στις κορυφές του πενταγώνου αντιστοιχούν οι αιχμές του μεριστοκάρπιου όπου ευρίσκονται οι ηθμαγγειώδεις δέσμες που μεταφέρουν τους χυμούς. Μεταξύ κάθε αιχμής σχηματίζεται μία μικρή κοιλάδα.
Στον καρπό του κώνειου δεν υπάρχουν εκκριματοφόροι αγωγοί ούτε αιθέριο έλαιο αλλά μία στιβάδα σκληρεγχυματική με ειδικά κύτταρα με παχύνσεις σαν πέταλο αλόγου όπου ευρίσκεται η κωνειίνη.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Γνωστό από πολύ παλιά, φημολογείται ότι χρησιμοποιήθηκε πριν από τους ιστορικούς χρόνους για την θανάτωση των γερόντων των ανικάνων προς εργασία, των αναπήρων και των αρρώστων Κείων (νήσος Κέα = Τζιά).
Το κώνειο της Αττικής και ιδιαίτερα των Μεγάρων θεωρείτο δραστικότερο. Επίσης προτιμούσαν το φυόμενο σε μέρη ψυχρά και σκιερά όπως αυτό της Λούσσης πλησίον της Μαντινείας.
Ο Άτταλος ο Γ’ βασιλεύς της Περγάμου καλλιεργούσε το κώνειο μαζί με πολλά άλλα δηλητηριώδη φυτά στον κήπο του. Στην Αθήνα χρησιμοποιείτο γιά τις ναρκωτικές του ιδιότητες από τους ιεροφάντες, ως αναφροδισιακό.
Ο Ιπποκράτης σε πολλά σημεία των συγγραμμάτων του αναφέρει το σπέρμα του κώνειου ως ναρκωτικό, σε καταπλάσματα, υπόθετα και υποκαπνισμούς.
Τον 3ον π.Χ. αιώνα ο Νίκανδρος το περιγράφει ως εξής στα «Αλεξιφάρμακα»: το δηλητήριο φέρνει σκοτεινή νύκτα «σκοτόεσσαν νύκτα», οι άνθρωποι παραλύουν και έρπουν στα χέρια, η αναπνοή τους πιάνεται καθώς φράζει ο λαιμός, τα άκρα παγώνουν και τέλος η ψυχή τους πηγαίνει στον άλλο κόσμο από έλλειψη αέρα λόγω παράλυση της αναπνοής.
Conium_maculatum,I_MWS18033Με κώνειο θανατώθηκε και ο μέγας φιλόσοφος Σωκράτης.
Ο Πλάτων στον Φαίδωνα μας δίνει με λαμπρό τρόπο την εικόνα της δηλητηριάσεως.
«Όταν ένοιωσε ο Σωκράτης να βαραίνουν τα σκέλη του ξάπλωσε, στη πλάτη. Έτσι του σύστησε ο δήμιος. Συγχρόνως αγγίζοντας τον, αφού πέρασε λίγος χρόνος, παρατηρούσε τα πέλματα και τα σκέλη. Κατόπιν πίεσε δυνατά το πόδι και τον ρώτησε αν αισθάνεται. Ό δε ουκ Εύη. (Είχε ήδη αρχίσει η νέκρωση των αισθητικών νεύρων από την περιφέρεια) και μετά από αυτό πίεσε πάλι, τις κνήμες και αφού ξαναήρθε μας έδειχνε ότι παγώνει και παραλύει. Τον άγγιξε και είπε ότι όταν φθάσει (η παράλυση ) στην καρδιά τότε θα πεθάνει. Ήδη σχεδόν το πάγωμα είχε φθάσει στο επιγάστριο. Ξεσκεπάστηκε, γιατί ήταν σκεπασμένος και είπε αυτό που ήταν τα τελευταία λόγια «ώ, Κρίτων, τω Ασκληπιώ οφείλομεν αλετρυόνα απόδοτε και μη αμελήσετε.» Έτσι θα γίνουν είπε ο Κρίτων. Μήπως θέλεις κάτι άλλο να μας πεις, τον ρώτησε. Αλλά ο Σωκράτης δεν απάντησε τίποτα…. και τα όμματα έστησεν. Ιδών δε ο Κρίτων συνέλαβε το στόμα και τους οφθαλμούς.
Ο Αριστοφάνης στους «Βάτραχους» στιχ. 186 την ψύξη των άκρων παρομοιάζει με χιόνι.
Ο Θεόφραστος γράφει πως εκχύλισμα από τη ρίζα του κώνειου είναι το ισχυρότερο δηλητήριο και η απαλλαγή (δηλ. ο θάνατος) είναι εύκολη ακόμα και αν δοθεί μικρό καταπότιο. Ο ίδιος επισημαίνει και την συνέργεια με την μήκωνα την υπνοφόρο σε ένα ταχύ και ανώδυνο θάνατο, με μικρή σε όγκο ποσότητα φαρμάκου, παρατήρηση που αποδίδει στον βοτανικό Θρασύα, του 5ουπ.Χ αιώνα εκ Μαντινείας «ραδίαν ποιείν και άπονον την επόλυσιν τοις οποίς χρώμενος κωνείου τε και μήκωνος και ετέρων τοιούτων ώστε εύογκον είναι και μικρόν όσον δραχμής ολκήν».
Conium_maculatum,_inflorescence_-_frontal_view_of_flower,I_SB24279Ο Διοσκουρίδης αναφέρει: «Το κώνειο όταν το πιείς προκαλεί σκοτοδίνες και θαμπώματα, ώστε να μη βλέπει κανείς ούτε λίγο, λόξιγκα και παράκρουση του νου και πάγωμα των άκρων. Στο τέλος παθαίνουν ασφυξία με σπασμούς καθώς σταματά ο αέρας στην τραχεία. Αρχικά λοιπόν, όπως και στα υπόλοιπα, θα το αποβάλλουμε με τους εμέτους, έπειτα αφού χρησιμοποιήσουμε καθαρτικό θα αποβάλλουμε αυτό που έχει διολισθήσει στα έντερα και τότε φτάνουμε στην πόση ανέρωτου κρασιού, σαν το καλλίτερο βοηθητικό μέσο, αφήνοντας ενδιάμεσα διαστήματα κατά τα οποία βοηθάει θα δοθεί για πόση, το γαϊδουρίσιο γάλα ή η αψιθιά μαζί με πιπέρι, κρασί και καστόριο. Επίσης ο απήγανος και ο δυόσμος μαζί με κρασί ή μία δραχμή καρδάμωμο ή στύρακα ή πιπέρι μαζί με σπόρο τσουκνίδας και κρασί ή τα φύλλα της δάφνης. Εξίσου και το γαλάκτωμα του σίλφιου με λάδι ή γλυκό κρασί. Και το γλυκό κρασί αν πίνεται σκέτο σε μεγάλη ποσότητα ενδείκνυνται αρκετά.»
Ο Διοσκουρίδης αναφέρει για τις θεραπευτικές ενδείξεις του κωνείου. Γράφει λοιπόν ότι, αφού ξηρανθεί έχει πολλές χρήσεις αναμειγνυόμενο για παυσίπονα κολλύρια , το εκχύλισμα του αν χρησιμοποιηθεί σε κατάπλασμα βοηθάει στον έρπητα και το ερυσίπελας. Βοηθάει επίσης αυτούς που παθαίνουν ονειρώξεις, ενώ αν το κατάπλασμα τοποθετηθεί στα γεννητικά όργανα περιορίζει την επιθυμία. Το κώνειο σταματά το γάλα στους μαστούς, περιορίζει την ανάπτυξη των μαστών στις κοπέλες, ενώ στα αγόρια προκαλεί ατροφία των όρχεων « ..μαστούς τε εν παρθενία κωλύει αυξάνεσθαι και διδύμοις ατρόφοις ποιεί επί παίδων»
Ο Γαληνός αναφέρει το κώνειο σε πολλά σημεία, το συγκαταλέγει δε στα ψυχρά δηλητήρια, τα φονεύοντα δια καταψύξεως της καρδιάς (ΧΙ,596). Μνημονεύει δε «γραία Αθηναίαν η οποία από ελαχίστης δόσεως αρξαμένη ειθίσθη τω φαρμάκω» (ΧΙ, 601)
Ο Πλίνιος (ΧΧV,55) περιγράφων το φυτό σημειώνει το δηλητηριώδες του σπέρματος. Και ο Κέλσος αναφέρει το φυτό ως δηλητήριο και ως αντίδοτο αυτού αναφέρει άφθονο άκρατο οίνο μετά πηγάνου (απήγανου) και κένωση του στομάχου δι’ εμέτου.(V, 27,12).
Ο Σκριβώνιος Λάργος (κεφ.179) περιγράφων τα συμπτώματα της δηλητηριάσεως, συνιστά καθαρτικά κλύσματα και γάλα όνου.
Πρώτος στη Ελλάδα που ήπιε το κώνειο αναφέρεται ο στρατηγός και πολιτικός Θηραμένης, κατά την εποχή των 30 τυράννων, όταν καταδικάστηκε σε θάνατο (404 π.Χ). Ο Θηραμένης ήταν από την Κέα και ήπιε με θάρρος το δηλητήριο. Όταν έχυσε τις τελευταίες σταγόνες κατά γης είπε ότι ήσαν για τον αντίπαλο του Κριτία. Οι λέξεις του ήταν προφητικές, γιατί πράγματι μετ’ ολίγον φονεύθηκε ο αντίπαλος του και καταλύθηκε η τυραννία των τριάκοντα.
Δεύτερος θανατωθείς αναφέρεται ο Πολέμαρχος, χωρίς μάλιστα να γνωσθεί η αιτία της καταδίκης του, καθώς αναφέρει ο Λυσίας (κατα Ερατοσθ.Χ1,5).
Παρότι η δηλητηριώδης δύναμι του κωνείου ήταν γνωστή από αρχαιοτάτων χρόνων, η χρήση του για την θανάτωση των καταδίκων εισήχθη το 404-403 πΧ. επί 30 τυράννων. Έτσι ο τρόπος του θανάτου κατέστη «πάτριον έθος» (πατροπαράδοτη τακτική) το δε φυτόν μυσαρόν (Πλίνιος ΧΧV,13)
Προς θανάτωση χρησιμοποιούσαν τον οπόν τον λαμβανόμενον δι’εκθλίψεως των σπερμάτων, κυρίως, διότι περιείχε το μεγαλύτερο ποσοστό δραστικής ουσίας (1% κωνειίνη) ενώ ο οπός των βλαστών και των ριζών 0,5%. Η δόση ήταν καθορισμένη και γνωστή στον δήμιο. Συνήθως η δόση ήταν μία ολκή 4,5g. περίπου.
Συχνά όμως αναγκαζόταν να χορηγούν και δεύτερη και τρίτη δόση. Αυτό συμπεραίνεται από τους λόγους του δεσμοφύλακα προς τον Σωκράτη. Αυτός συνιστά προς τον κατάδικο να μην ομιλεί πολύ ζωηρά για να μην θερμανθεί και χρειασθεί να πιει διπλή ή τριπλή δόση. Με κώνειο θανατώθηκαν επίσης ο Φωκίων (318 π.Χ) και 4 πολιτικοί του φίλοι, τότε ο δήμιος αρνιόταν να παρασκευάσει την δόση του Φωκίωνα αν δεν ελάμβανε 12 αττικάς δραχμάς, την τιμήν της μίας δόσης. Τότε κάποιος από τους παριστάμενους φίλους έδωσε τα χρήματα παρατηρήσας με πικρία ότι «οι Αθηναίοι ουδέ δωρεάν να αποθάνει επιτρέπωσι αυτώ». Στην πραγματικότητα όμως το φάρμακο χορηγείτο δωρεάν στους καταδίκους, απλώς στην συγκεκριμένη περίπτωση ο δήμιος αρνιόταν με δικά του έξοδα, να πάει στην αγορά να πάρει το κώνειον.
Θανατοθέντες με κώνειο αναφέρονται ο ρήτωρ Αισχίνης (323 π.Χ) διαφθείρας τους δικαστάς σε κάποια δίκη, ο Φιλοποίμων (197 π.Χ.), ο Βρετανικός θανατωθείς από τον Νέρωνα με μείγμα κωνείου και μήκωνος και κατά τους Χριστιανικούς χρόνους ο μάρτυρας Ιουστίνος (167 μ.Χ).
Οι Ρωμαίοι το ονόμαζαν cicuta χρησιμοποιώντας αυτό το όνομα για διάφορα δηλητηριώδη φυτά της ιδίας οικογένειας. Το 1541 το όνομα cicuta δόθηκε σε άλλο φυτό Cicuta virosa και από τον Λινναίο η αρχαία λέξη Κώνειο στο φυτό Conium maculatum.Οι Αγγλοσάξονες το γνώριζαν σαν ένα χρήσιμο φάρμακο.
Στο ισλανδικό χειρόγραφο του Biornsson 1475 μ.Χ που βασίζεται στην λαϊκή γνώση και την χρήση των φυτών της Ευρώπης από τον ΧΙ ‘έως τον ΧΙV αιώνα αλλά γραμμένο για τους Σκανδιναβούς (Larsen 48) αναφέρονται τα εξής:
« Η Cicuta ….κρύο σαν δηλητήριο. Εάν κάποιος το φάει θα πεθάνει σαν από δηλητήριο. Αλλά όποιος το πιει θα έχει λευκά στίγματα. Και όποιος πάθει κακό πίνοντας το θα πρέπει να πιει γρήγορα ζεστό, δυνατό κρασί. Τα φύλλα όταν συνθλίβονται και ο χυμός θα βοηθήσουν τα μάτια που τρέχουν και το ερυσίπελας. Αν ένα κορίτσι τρίψει τα στήθη της με τον χυμό θα σταματήσει η ανάπτυξη, και αν πάει πάνω στις θηλές τότε θα ξηραθεί το γάλα σε αυτά.Το 1597 ο John Gerard Βοτανολόγος παρουσιάζει το φυτό Origanum σαν αντίδοτο στις δηλητηριάσεις με το κώνειο. Συνεχίζει λέγοντας ότι ο χυμός του κωνείου με κρασί θεραπεύει τα δήγματα των δηλητηριωδών ζώων.
Το 1633 ο Gerarde-Johnson από το Λονδίνο χειρουργός βοτανικός που καλλιεργούσε φαρμακευτικά φυτά αναφέρει την ομοιότητα του κωνείου με το φυτό Murrhis odorata, όπως προηγουμένως την δράση του κωνείου στο στήθος των γυναικών και τα γεννητικά όργανα των αγοριών , τις απόψεις του Διοσκουρίδη και του Πλίνιου.
Το 1657 ο William Cole στο βιβλίο του “Art of Simpling” αναφέρει ότι, εάν οι όνοι καταναλώσουν μεγάλες ποσότητες κωνείου σύντομα πέφτουν σε ύπνο που θα φαίνονται σαν νεκροί, τόσο πολύ που θεωρήθηκαν πράγματι νεκροί και τους έγδαραν χωρίς να συμβαίνει.
Τοξικές δόσεις για το άλογο και το βόδι είναι περίπου 2kg νωπό φυτό και 200-250g ξηρού φυτό.
Το 1681 ο Nicolas Culperer στο πρώτο ιατρικό βιβλίο που κυκλοφορούσε στην Αμερική αναφέρει τους κινδύνους της εσωτερικής χρήσης του κώνειου και ότι όταν χρησιμοποιείται εξωτερικώς μπορεί με ασφάλεια να δίδεται σε ερεθισμούς, όγκους και πρηξίματα σε κάθε μέρος του σώματος. Τα φύλλα συντεθλιμένα τοποθετούμενα στο φρύδι και στο μέτωπο κάνουν καλό στα κόκκινα και πρησμένα μάτια.
Το 1817-20 ο Bigelow  στην ιατρική βοτανολογία του που περιλαμβάνει φυτά όπου φύονται στις ΗΠΑ αναφέρει ότι σε μερικές περιπτώσεις το κώνειο είναι χρήσιμο σε συφιλιδικές παθήσεις. Εχει προταθεί σε κοκίτη αλλά θεωρεί ότι δεν είναι ασφαλές φάρμακο για τα παιδιά. Το θεωρεί όμως σπουδαίο για ημικρανίες που δεν είναι κανονικά διαλείπουσες.
Το 1820 στο χειρόγραφο Νο2 της Φυσικής Ιατρικής Edinbourgh- Toronto αναφέρονται τα αποξηραμένα φύλλα για ιατρική χρήση, ότι είναι πολύ ισχυρό ναρκωτικό, ότι προάγει την δράση του υδραργύρου σε καταπλάσματα βοηθά οδυνηρά έλκη. Η δόση είναι 2-3 grains.
To 1828 ο Rafinesque αναφέρει ότι: υπάρχουν διάφορα θεραπευτικά φυτά στην οικογένεια αυτή το κώνειο είναι το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο. Η δύναμη του φυτού ποικίλει πολύ ανάλογα με το που φύεται, το κλίμα, τον χρόνο της συλλογής και τον τρόπο της παρασκευής του φαρμάκου.
Είναι πιο ισχυρό στα ζεστά κλίματα, το καλοκαίρι και όταν είναι σε πλήρη ανάπτυξη.
Τα άτομα είναι περισσότερο ή λιγότερο ευαίσθητα σε αυτό. Προκαλεί ζάλη, ναυτία, ενόχληση στην όραση, λιποθυμία τα οποία συμπτώματα εμφανίζονται μετά από μισή ώρα και παραμένουν μισή ημέρα ή περισσότερο.
Σε μεγαλύτερες δόσεις προκαλεί χειρότερα συμπτώματα ίλιγγο, παράλυση, σπασμούς και θάνατο. Είναι δύσκολα να δηλητηριαστεί κανείς από αυτό το φυτό γιατί έχει πολύ άσχημη οσμή. Παρόλα αυτά έχουν καταγραφεί περιπτώσεις παιδιών που νόμιζαν ότι ήταν μαϊντανός ή η ρίζα καρώτο, οπότε και αρρώστησαν η απέθαναν.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Την δύναμη την έχει λόγω της κωνειίνης που ευρίσκεται στα σπέρματα του κωνείου. Στην ξηρά πόα άλλοτε είναι πολλή και άλλοτε ολίγη. Από τα εκχυλίσματα ελλείπει σχεδόν παντελώς διότι εξατμίζεται εύκολα.
Η δράση της κωνειίνης: Η κωνειίνη μαζί με το υδροκυανικό οξύ και την νικοτίνη είναι το δραστικότερο των φυτικών δηλητηρίων. Παρ’όλο που είναι πολύ δραστική αναπτύσσει ενέργεια που ποικίλει, διότι είναι πολύ πτητική και ότι μένει και αυτό εξατμίζεται χάνοντας έτσι ένα μέρος της δύναμης της.
537 Πανεπιστημιακές έρευνες εχουν καταχωρηθεί στο NCBI (US National Library of Medicin)  και αφορούν το φυτό:
Σε σχετικές έρευνες του University of Kalyani,  India, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι Conium έχει τη δυνατότητα να αλληλεπιδρά με το DNA και έτσι να παρεμποδίζει στη διαδικασία του πολλαπλασιασμού των καρκινικών κυττάρων.

Οι αντιφλεγμονώδεις και αναλγητικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από πειράματα του  Chitkara University, India

Σε σχετικά πειράματα του Georgetown University Medical Center, Washington,  USA τεκμηριώθηκε η δράση του φυτού ενάντια στον καρκίνο του προστάτη.

Η χρήση του φυτού στην αντιμετώπιση του καρκίνου του στομάχου, παγκρέατος και σικωτιού τεκμηριώνεται από το Chittaranjan National Cancer Institute, Kolkata , India

Η ικανότητα του φυτού στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης τεκμηριώθηκε από το Πανεπιστήμιο Instituto Politécnico Nacional, Mexico

Georgetown University Medical Center, Washington, USA
University of Kalyani, India

Chittaranjan National Cancer Institute, Kolkata, India
ίαμα

Chitkara University, India

Instituto Politécnico Nacional, Mexico

Read Full Post »

Scilla autumnalis Saint-Coulomb 164Πολυετές βολβώδες γεώφυτο της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας-Μυκηναϊκής Άνθειας. Τα φύλλα του ειναι 3-12, γραμμοειδή πλάτους 0,5-3 χιλ., αυλακωτά, χωρίς τρίχωμα, εκπτύσσονται μετά την άνθιση. Τα Άνθητου ειναι αστερόμορφα, συνήθως λιγότερα από 15, ιώδη έως ανοιχτά μπλε, χωρίς βράκτεα. Η άνθιση λαμβάνει χώρα το φθινόπωρο. Καρπός τρίχωρη κάψα.
Scilla_autumnalis_12_XLΕίδος μελισσοτροφικό.

sc1 Σύμφωνα με το σύστημα κατάταξης Cronquist, ονομάζεται Scilla autumnalis, και ανήκει στο γένος Scilla της οικογένειας Liliaceae. Νεότερες μελέτες, (σύστημα APG), το μετονόμασαν σε Prospero autumnale, αποτελώντας το μοναδικό είδος του γένους Prospero, και ανήκει πλέον στην οικογένεια Asparagaceae.
H4031865207 244168 242031Θεωρείται δηλητηριώδες φυτό.

Δεν έχουν γίνει  ακόμη Πανεπιστημιακές μελέτες σχετικές με τις φαρμακευτικές  ιδιότητες του φυτού.

Αρχαία Θουρία, Ψηλή Ράχη , 29 Οκτώβρη 2015

Αρχαία Θουρία, Ψηλή Ράχη , 29 Οκτώβρη 2015

Linnaeus, C., 1753. Species Plantarum, Tomus I: 309
Λάσπη στ’ αστέρια
wikimedia

Read Full Post »

Consolida regalis, Αρχαία Θουρία, Μπουφόραχη 15 Απρίλη 2015

Consolida regalis, Αρχαία Θουρία, Μπουφόραχη 15 Απρίλη 2015

Μονοετές φυτό της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας , αραιά χνουδωτό, με λεπτές διακλαδώσεις από τη βάση του. Τα άνθη είναι κυανά-ιώδη με μακρύ πλήκτρο. Το φυτό αναπτύσσεται σε αμμώδη ή αλευρώδη εδάφη της περιοχής και μπορει να συναντηθεί μέχρι 1200 μέτρα υψόμετρο. Συναντάται συχνά σε ξηρούς χορταριασμένους χώρους , στις άκρες των δρόμων, σε τάφρους, καθώς και στις περιοχές που καλλιεργούνται δημητριακά.Το φυτό αποτελεί δείκτη εδάφους για τα ελαφρά εδάφη. Τέτοια χαρακτηρίζονται τα εδάφη με τη μεγάλη διαπερατότητα τον καλό αερισμό, ευκολία στη καλλιέργεια. Το φυτό έχει γίνει αρκετά σπάνιο στην κεντρική και νότια Ευρώπη, λόγω της αυξημένης χρήσης των ζιζανιοκτόνων και η εντατική καλλιέργεια του εδάφους. Ακόμη καλλιεργείται και ως καλλωπιστικό φυτό.
Consolida_regalis(3)Η ταξιανθία είναι ένα σύμπλεγμα με οκτώ έως πέντε ερμαφρόδιτα άνθη. Είναι σκούρα μπλε ή μοβ, με πέντε σέπαλα. Το άνω σέπαλο παρατείνεται σε ένα κέντρισμα 15-18 χιλιοστά (0,59 έως 0,71 in), και αναδιπλούται προς τα πίσω. Υπάρχουν οκτώ έως δέκα στήμονες. Η περίοδος ανθοφορίας εκτείνεται από το Μάιο μέχρι τον Αύγουστο.
Τα λουλούδια επικονιάζονται από υμενόπτερα και λεπιδοπτέρα. Οι σπόροι ωριμάζουν από τον Ιούνιο μέχρι το Σεπτέμβριο.

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Όλα τα μέρη του φυτού είναι δηλητηριώδη σε μεγάλες δόσεις, ειδικά οι σπόροι, που περιέχουν μέχρι και 1.4% αλκαλοειδή.

wilde ridderspoor1

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Το Δελφίνιο εχει χρησιμοποιηθεί εσωτερικά για τη θεραπεία μιας σειράς ασθενειών, αλλά δρα βίαια καθαρτικά και σήμερα μόνο περιστασιακά χρησιμοποιείται στη λαϊκή ιατρική. Η δράση του ειναι ευργετική όταν χρησιμοποιείται εξωτερικά, για να εξουδετερώσει τα παράσιτα του δέρματος. Το φυτό θα πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή. Ο σπόρος είναι ανθελμινθικό, ελαφρώς διουρητικό, υπνωτικό, καθαρτικό και αγγειοδιασταλτικό. Έχει χρησιμοποιηθεί εσωτερικά για τη θεραπεία του άσθματος και της σπασμωδικής υδρωπικίας. Τα λουλούδια ή ολόκληρο το φυτό είναι ελαφρώς υποτασικά και διουρητικό. O χυμός από τα φύλλα έχει θεωρηθεί αποτελεσματική εφαρμογή σε αιμορραγία σπυριών. Μια κουταλιά χυμού φτιαγμένη από τα λουλούδια έχει θεωρηθεί ως μια καλή θεραπεία για τα παιδιά όταν υπόκειται σε βίαιη εκκένωση. Ο χυμός των λουλουδιών έχει επίσης χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία για τους κολικούς.
Illustration_Consolida_regalis0Οι ανθελμινθικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του Czech University of Life Sciences και του The National Institute of Public Health in Prague
Η αντιμικροβιακή δράση του φυτού καθώς επίσης και οι δράση του στις δερματικές παθήσεις τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικές έρευνες του İstanbul University, Faculty of Pharmacy
Οι αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν από σχετικές έρευνες του Department of Pharmacology and Toxicology,University of Nigeria

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Ένα ισχυρό βάμμα από τους νωπούς σπόρους χρησιμοποιήται εξωτερικά για να εξοντώσει τις ψείρες και τις κόνιδες στο κεφάλι και ηβική τρίχα. Είναι επίσης αποτελεσματικό ενάντια στις αφίδες και τις θρίπες. Ένα καλό μπλε μελάνι λαμβάνεται από τον χυμό των πετάλων μαζί με μια μικρή στυπτηρία. Από το φυτό παράγεται μία χρωστική που γίνεται πράσινη όταν αναμιγνύεται με στυπτηρία.
Czech University of Life Sciences
Plants For A Future
Malcolm Stuart, The Encyclopedia of Herbs and Herbalism ,Crescent , 1987
İstanbul University, Faculty of Pharmacy
Henriette Kress, Herbs Helsinki, Finland
Department of Pharmacology and Toxicology,University of Nigeria

Read Full Post »

Ecballium elaterium, Αρχαία Θουρία, νεκροταφείο  Άνθειας, 15 Ιούλη 2015

Ecballium elaterium, Αρχαία Θουρία, νεκροταφείο Άνθειας, 15 Ιούλη 2015

Η πικραγγουριά (Ecballium elaterium, Εκβάλλιον το ελατήριο) είναι φυτό της οικογένειας των κολοκυνθοειδών, συγγενικό φυτό με την κολοκυθιά, την αγγουριά και την καρπουζιά. Είναι έρπων ετήσιο φυτό, το οποίο είναι αυτοφυές της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας. Το φυτό επίσης έχει προσαρμοστεί και σε άλλες περιοχές στις οποίες εισήχθη ως καλλωπιστικό. Το φυτό είναι δηλητηριώδες, όμως χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς σκοπούς από την αρχαιότητα. Οι καρποί περιέχουν επίσης τη δηλητηριώδη ουσία ελατηρίνη.
Ecballium_elaterium_PollinationΤο φυτό φτάνει σε ύψος τα 30 εκατοστά και σε διάμετρο το ένα μέτρο. Κάνει έντονα κίτρινα μονόοικα άνθη, δηλαδή τα άνθη είναι είτε αρσενικά είτε θηλυκά, αλλά υπάρχουν δύο άνθη πάνω στο φυτό. Το φυτό μπορεί να αυτογονιμοποιηθεί. Η ανθοφορία του διαρκεί από τον Ιούνιο μέχρι το Αύγουστο. Το επιστημονικό όνομά του το φυτό το πήρε επειδή όταν κάποιος αγγίξει τους ώριμους καρπούς, αυτοί ανοίγουν και οι σπόροι εκτοξεύονται παντού. Οι καρποί καλύπτονται από τριχίδια.
Όλα τα μέρη του βοτάνου έχουν γεύση πικρή και δυσάρεστη. Κατά τους Braconnot και Paris περιέχει μια αμυλώδη ουσία, μια εκχυλισματική ουσία, όχι καθαρτική, φυτικό λεύκωμα και διάφορα άλατα. Ο Morries το 1831 απομόνωσε ένα κύριο συστατικό που ονόμασε ελατηρίνη. Ο Paris την παρήγαγε σε ακάθαρτη κατάσταση, ρητινώδη, απαλή, πράσινη και πολύ καθαρτική, με το όνομα ελατίνη. Ο χυμός που βγάζουν οι καρποί είναι εξαιρετικά πικρός και δριμύς. Περιέχει τις ενεργείς ουσίες ελατετρίνη, αλφαελατετρίνη, μπεταελατετρίνη, πικρά γλουκονικά και άλλα.
Gc3_ecballium_elateriumΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Φυτό πολύ γνωστό από την αρχαιότητα. Το θεωρούσαν πανφάρμακο για όλες τις αρρώστιες και το καλλιεργούσαν στους κήπους για ιατρική χρήση. Ο Ιπποκράτης το συνιστούσε για καρκίνους του πεπτικού συστήματος -«καρκίνου γενομένου ..διδόναι πίνειν ελατήριον»-, σημειώνοντας ότι ο ασθενής έπρεπε να είναι σε καλή φυσική κατάσταση για να το πιει, μια και το ρόφημα είναι ισχυρό καθαρτικό. Ο Ιπποκράτης αναφέρει ακόμη πως έδωσε σε μια κατσίκα να φάει πικραγγουριά για να δώσει το γάλα της να το πιει ένα παιδάκι για καθάρσιο. Ο τρόπος χορήγησης τέτοιου καθάρσιου ήταν γνωστός από την αρχαιότητα. 3855870227_04a023a911_bΟ Πλίνιος αναφέρει ότι από τη πικραγγουριά παρασκευάζεται το «ελατήριον», ο αποξηραμένος στον ήλιο χυμός του καρπού, που θεωρούσε ότι βοηθά για πολλές αρρώστιες των ματιών, των δοντιών, των όγκων των αυτιών, την κώφωση, την ψώρα και άλλα. Ο Θεόφραστος αναφέρει τις ρίζες της για την θεραπεία σε ψωρίαση των ζώων. Οι αρχαίοι έκαναν μεγάλη χρήση του φυτού σαν δραστικού καθαρτικού χρησιμοποιώντας κυρίως κατά της υδρωπικίας (για τη θεραπεία της οποίας το χρησιμοποιούσαν και μεταγενέστεροι γιατροί), σε δόση 0,05 έως 0,15 γραμμάρια 2 με 3 φορές την ημέρα, ενωμένο με κάποια αρωματική ουσία. Εκτιμήθηκε κυρίως για τη θεραπεία υδρωπικίας που συνοδεύει καρδιακά και νεφρικά νοσήματα. Οι αρχαίοι χρησιμοποιούσαν ακόμη εξωτερικώς το χυμό για τη διάλυση αποστημάτων και άλλων όγκων.

Ecballium_elateriumΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Στην λαϊκή ιατρική, οι ρίζες και οι καρποί χρησιμοποιούνται ως καθαρτικά, αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη. Η αντιφλεγμονώδης δράση οφείλεται στο συστατικό κουκουρμπιτακίνη Β, ένα τριτερπένιο το οποίο ανήκει στις κουρκουρμπιρακίνες, οι οποίες έχουν αναγνωριστεί ως οι τοξικές ουσίες της οικογένειας των κολοκυνθοειδών.
Στην περιοχή της Μεσογείου, εκχύλισμα από το καρπό της πικραγγουριάς έχει χρησιμοποιηθεί για την θεραπεία της ρινοκολπίτιδας, της ιγμορίτιδας και της κίρρωσης του ήπατος, με ενδορινική χορήγηση. Εντός μερικών λεπτών από την χορήγηση του εκχυλίσματος έχει παρατηρηθεί οίδημα βλεννογόνου του ανωτέρου αναπνευστικού, ιδίως της μαλακής υπερώας και της σταφυλής, πιθανόν εξαιτίας φλεγμονώδους αντίδρασης ή απευθείας τοξικής δράσης, το οποίο μπορεί τελικά να οδηγήσει σε απόφραξη των αεραγωγών,ενώ μπορεί να οδηγήσει σε νέκρωση των κυττάρων του βλεννογόνου της μύτης.
Το φυτό είναι ένα πολύ ισχυρό καθαρτικό που προκαλεί την εκκένωση του νερού από τα σπλάχνα. Χρησιμοποιείται εσωτερικά για τη θεραπεία προβλημάτων του οιδήματος που σχετίζεται με τα νεφρά, καρδιακά προβλήματα, ρευματισμούς, παράλυση και ερπη ζωστήρα. Ακόμη βοηθά στην θεραπεία των ουρολειμώξεων.Εξωτερικά, έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της ιγμορίτιδας και των πόνων των αρθρώσεων .Υπερβολικές δόσεις έχουν προκαλέσει γαστρεντερίτιδα, ακόμα και θάνατο. Η ρίζα περιέχει ένα αναλγητικό.
Η αντιφλεγμονώδης δράση του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικά πανεπιστημιακά πειράματα του Faculty of Medicine, Dicle University,Turkey.
Η αντιμικροβιακή δράση του φυτού μελετήθηκε και αποδείχθηκε από το University of Jendouba, Tunisia.

Ecballium elaterium, Αρχαία Θουρία, νεκροταφείο  Άνθειας, 15 Ιούλη 2015

Ecballium elaterium, Αρχαία Θουρία, νεκροταφείο Άνθειας, 15 Ιούλη 2015

Η χρήση του χυμού του φυτού στην διαχείρηση της προσπάθειας θεραπείας του καρκίνου του οισοφάγου και του στομάχου προτείνεται μετά από σχετικές έρευνες του Department of Pharmacology, School of Medicine, Ardabil University of Medical Sciences, University Street, Iran
Η ικανότητα του αλκοολικού αποστάγματος του φυτού στην αντιμετώπιση των σταφυλόκοκκων aureus and Candida albicans τεκμηριώθηκε μετά από σχετικά πειράματα του Department of Biology and Biotechnology, An-Najah N. University

ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ:
Η πικραγγουριά για την εποχή που ανθίζει, από Ιούλιο μέχρι και μέσα Οκτωβρίου, την κάνει να είναι άριστο μελισσοκομικό φυτό βοηθητικής ανθοφορίας διότι μας δίνει πολύτιμη ποσότητα γύρης και κάποιες ποσότητες νέκταρος.
Καθ’όσον αυτό το διάστημα του καλοκαιριού και φθινοπώρου, σπανίζουν τα γυρεοδοτικά φυτά, θεωρείται πως είναι πολύ χρήσιμο φυτό.
Η γύρη έχει πορτοκαλοκίτρινο χρώμα και είναι πολύ θρεπτική, αυτό κάνει τα μελίσσια που ευρίσκονται κοντά σε εκτάσεις με πικραγγουριές να ανεβάζουν γόνους αλλά και να γεμίζουν τα πλαίσια με γύρη για χειμερινή χρήση ή μελλοντική επίσκεψη στο πεύκο.
Department of Biology , An-Najah N. University
Department of Pharmacology, School of Medicine, Ardabil University of Medical Sciences, University Street, Iran
The Higher Institute of Biotechnology , University of Jendouba, Tunisia.
Faculty of Medicine, Dicle University, Turkey
Δίανθος
Plants For A Future
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Read Full Post »

Cynoglossum creticum Mill.Φυτό της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας που στη χώρα μας το συναντούμε με τις ονομασίες κυνόγλωσσο, σκυλόγλωσσο, κυνόγλωσσα, γουργουγιάννης, γοργόγιαννι. Στην περιοχή της Ελλάδος υπάρχουν πέντε είδη του φυτού. Πρόκειται για τα: Cynoglossum officinale L. (Κυνόγλωσσο το φαρμακευτικό)(Cynoglossum columnae Ten (Κυνόγλωσσο) , το Cynoglossum creticum Miller (Κυνόγλωσσο το κρητικό), το Cynoglossum lithospermifolium (Κυνόγλωσσο το ασιατικό) και το Cynoglossum sphacioticum.
Ανήκει στην οικογένεια των Βοραγινοειδών.

Cynoglossum creticum, Αρχαία Θουρία, Αρφαρά, 5 Απρίλη 2014

Cynoglossum creticum, Αρχαία Θουρία, Αρφαρά, 5 Απρίλη 2014

Είναι φυτό διετές, με ρίζα κάθετη και φτάνει σε ύψος τα 80 εκατοστά. Τα φύλλα του είναι μαλακά, χνουδωτά, πλατιά, λογχοειδή, με σταχτί χρώμα, τα οποία αναδύουν μία δυνατή μυρωδιά όταν τα τρίψουμε. Η μυρουδιά τους θυμίζει ποντικό. Άλλοι αναφέρουν ότι η μυρωδιά του φυτού θυμίζει τράγο ή σκύλο. Τα άνθη του είναι μικρά, καστανοκόκκινα και σχηματίζουν ταξιανθία βόστρυχο. Το φυτό ανθίζει από τον Μάιο μέχρι τον Αύγουστο. Τα άνθη του περιέχουν πλούσιο νέκταρ και προσελκύουν τις μέλισσες.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:Η γεύση του βοτάνου είναι στυφή και προκαλεί ναυτία.
235644ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Η ρίζα και οι σπόροι του βοτάνου περιέχουν ένα αιθέριο έλαιο, ταννίνη και τα αλκαλοειδή κυνογλωσσίνη, και κονσολιδίνη τα οποία ανακουφίζουν από τον πόνο, επηρεάζουν όμως το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Η ρίζα περιέχει επίσης λιπαρή χρωστική ουσία, ρητινώδη ουσία, ινουλίνη, κομμιώδη ύλη, πιμελικό οξύ, υποξαλικό κάλιο, οξεϊκό ασβέστιο και ξυλώδεις ίνες.
Τα φύλλα του περιέχουν αλλαντοίνη, η οποία αποτελεί σημαντικό παράγοντα που επιταχύνει την θεραπευτική διαδικασία στο σώμα μας. Η αλλαντοΐνη χρησιμοποιείται ευρέως στα προϊόντα στοματικής υγιεινής (οδοντόπαστα, στοματικά διαλύματα), αλλά πλέον και στα καλλυντικά προϊόντα λόγω της κερατολυτικής της σύστασης (της ιδιότητάς της δηλαδή να μαλακώνει την κερατίνη και ως εκ τούτου να ενυδατώνει και να μαλακώνει το δέρμα).

Cynoglossum creticum, Αρχαία Θουρία, Αρφαρά, 5 Απρίλη 2014

Cynoglossum creticum, Αρχαία Θουρία, Αρφαρά, 5 Απρίλη 2014

Η κυνόγλωσσα έχει χρησιμοποιηθεί από την αρχαιότητα ως θεραπευτικό βότανο. Την θεωρούσαν παράλληλα ναρκωτικό και δηλητηριώδες φυτό. Γνώριζαν όμως, πως όταν το βότανο αποξηρανθεί δεν ήταν πλέον επικίνδυνο και το χρησιμοποιούσαν ως αντιβηχικό, μαλακτικό, για διάρροιες και κολικούς.
Τα φύλλα συλλέγονται την άνοιξη του πρώτου χρόνου του φυτού. Την ρίζα την μαζεύουμε την άνοιξη του δεύτερου χρόνου. Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται τα αέρια μέρη του φυτού και η ρίζα του (ιδιαίτερα η καρδιά της ρίζας).
Το φρέσκο φυτό περιέχει την κυνογλωσσίνη η οποία είναι τοξική για τα ψυχρόαιμα ζώα, ενώ αντίθετα είναι λίγο τοξική για τα θηλαστικά και τον άνθρωπο. Σήμερα στην ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται η ρίζα του βοτάνου.
Τα φύλλα χρησιμοποιούνται εξωτερικώς ως κατάπλασμα και σε πυκνό βραστάρι ως κομπρέσες πάνω σε εγκαύματα.
Με σχετικές μελέτες του University of Malta και του Universita’ degli Studi di Perugia τεκμηριώθηκε η αναλγητική δράση του καταπλάσματος της ρίζας του φυτού στον πόνο των αρθρώσεων.
3462729615_929703669bΟι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν με συνδυασμένες έρευνες του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Πανεπιστημίου της Βιέννης. Στις ίδιες έρευνες διαπιστώθηκε ότι στο φυτό περιέχονται μεγάλες ποσότητες φυλλοκινόνης. Ειναι λιποδιαλυτή βιταμίνη, η οποία συχνά αποκαλείται βιταμίνη της πήξης του αίματος ή αντιαιμορραγική.
University of Crete, University of Vienna
University of Malta, Universita’ degli Studi di Perugia
Plants for A Future
Journal of Natural Products, Volume 1 (2008)
jstor.org
uni-heidelberg

Read Full Post »

Older Posts »