Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Ε ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ’ Category

Hypericum perforatum, Βάλσαμο, Αρχαία Θουρία, Άνθεια, 15  Ιούλη 2015

Hypericum perforatum, Βάλσαμο, Αρχαία Θουρία, Άνθεια, 15 Ιούλη 2015

Το βάλσαμο (Υπερικόν το διάτρητον) είναι φυτό της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας και ανήκει στο γένος Υπερικόν. Ήταν γνωστό ως υπερικό στην αρχαία Ελλάδα, ενώ στη νεότερη Ελλάδα είναι γνωστό ως βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο, ενώ στην αγγλική βιβλιογραφία αναφέρεται ως St. John’s wort.
St John's-wort, Perforate (Hypericum perforatum) Leicester Road by Quarry Wall Sapcote SP 4973 9335 (taken 23.6.2006).,Τα άνθη του Βάλσαμου είναιερμαφρόδυτα, φωτεινά κίτρινα-πορτοκαλί και τα πέταλα συνήθως κίτρινα. Όταν γυρίσουν προς το φως, αποκαλύπτουν ημιδιαφανείς στιγμές, που δίνουν την εντύπωση πως είναι διάτρητες. Οι κουκίδες αυτές δεν είναι όμως τρύπες, αλλά έγχρωμα αιθέρια έλαια και ρητίνες. Αν τρίψει κανείς τις μαύρες αυτές κουκίδες που έχουν τα 5 πέταλα με τα δάχτυλά του, αυτά θα γίνουν κόκκινα.

St. John’s Wort (Hypericum perforatum)Για πολλούς φυτοθεραπευτές, αυτές οι κουκίδες περιέχουν μερικά από τα πιο πολύτιμα και αποτελεσματικά φυτικά συστατικά.  Οι στήμονες του φυτού έχουν ιδιαίτερη μορφή, με στερεό κυλινδρικό στέλεχος, με δύο γραμμές που εξέχουν κατά μήκος. Αυτές οι γραμμές κάνουν τον στήμονα να μοιάζει επίπεδος, πράγμα εντελώς ασυνήθιστο στον κόσμο των φυτών.
Περιέχει υπερικίνη και ψευδο-υπερικίνη, φλαβονοειδή (16% στα φύλλα), ξανθόνες, φαινολικά οξέα και αιθέρια έλαια (0,13% σε ολόκληρο το φυτό).

Hypericum perforatum, Βάλσαμο, Αρχαία Θουρία, Άνθεια, 15  Ιούλη 2015

Hypericum perforatum, Βάλσαμο, Αρχαία Θουρία, Άνθεια κήπος Φλέσσα, 15 Ιούλη 2015

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα μέρη του φυτού και οι καρποί χρησιμοποιούνται σαν υποκατάστατο τσαγιού. Τα λουλούδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην παρασκευή υδρομελιού.

30286_734803135_big

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Το υπερικό ή βαλσαμόχορτο απασχόλησε τη θεραπευτική από την αρχαιότητα: ο Γαληνός και ο Διοσκουρίδης το αναφέρουν ως διουρητικό, επουλωτικό, εμμηναγωγό, αιμοστατικό.
Στην αρχαιότητα το χρησιμοποιούσαν ως επουλωτικό στις πληγές που γινόντουσαν από τα σπαθιά, εξ ου κι η ονομασία του σπαθόχορτο. Στις ΗΠΑ, μετά από ένα πρόγραμμα του ABC News τον Ιούνιο του 1997, το υπερικό έγινε το πιο δημοφιλές φυτό, το εναλλακτικό «πρόζακ» (Ladose), για την ήπια και μέτρια κατάθλιψη. Χρησιμοποιείται επίσης ως αντισπασμωδικό και βελτιωτικό της ποιότητας του ύπνου σε αϋπνίες. Ήδη, το 1994 στη Γερμανία, συνταγογραφήθηκαν συνταγές για 20 εκατομμύρια ασθενείς. Μόνο στη Μοντάνα των ΗΠΑ καλλιεργούνται σήμερα 500.000 στρέμματα φυτού.
HypericumPerforatumΤο υπερικό μπορεί να επηρεάσει το ήπαρ προκαλώντας ευαισθησία στο φως. Σε ορισμένα δέρματα μπορεί να προκαλέσει αντίδραση φωτοευαισθησίας και φωτοδερματίτιδα, που εκδηλώνεται με δερματικούς ερεθισμούς, περιλαμβανομένου του στόματος, της μύτης και των αυτιών. Δεν πρέπει μετά τη χρήση του να ακολουθεί έκθεση στο φως. Τα σκουρόχρωμα δέρματα δεν προσβάλλονται. Σε πειραματόζωα επηρεάζει τη θερμορύθμιση. Πάντως, τα περιστατικά φωτοευαισθησίας και παρενεργειών που έχουν καταγραφεί είναι σπάνια και αφορούν ορισμένες περιπτώσεις πολύ υψηλών ημερήσιων δόσεων.
ebo02671Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, το υπερικό μπορεί να επηρεάσει το μεταβολισμό ορισμένων ενζύμων, κατά συνέπεια χρειάζεται προσοχή όταν χορηγείται ταυτόχρονα με άλλα φάρμακα. Επίσης, επειδή το Ηypericum επηρεάζει νευροδιαβιβαστές, μπορεί να αλληλεπιδρά με διάφορα ψυχοτρόπα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων άλλων αντικαταθλιπτικών.
Τα λουλούδια και τα φύλλα είναι αναλγητικά, αντισηπτικά, αντισπασμωδικά, αρωματικά, στυπτικά, χολαγωγά, χωνευτικά, διουρητικά, αποχρεμπτικά, τονωτικά των νεύρων, διαλυτικά, ηρεμιστικά, τονωτικά, ανθελμινθικά και επουλωτικά.
Σε σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου Leuven του Βελγίου διαπιστώθηκε ότι η υπερικίνη που περιέχεται στο φυτό βοηθά σημαντικά στη θεραπεία του καρκίνου.
CLB-20186-1Η αντικαρκινική δράση του φυτού τεκμηριώθηκε μετά από σχετικές πολλών Πανεπιστημίων:
University Hospital Zurich, Switzerland
Department of Dermatology, University of Freiburg, Germany
Division of Biochemistry,Faculty of Medicine,Leuven, Belgium
Dipartimento di Biologia, University of Naples, Italy
Το φυτό παρουσιάζει θεραπευτική δράση στον καρκίνο του οισοφάγου σύμφωνα με τις έρευνες του Free University of Berlin, Berlin, Germany.
Η θεραπευτική ικανότητα του φυτού στην αντιμετώπιση των δερματικών λεμφοϋπερπλαστικών και φλεγμονωδών διαταραχών αποδείχθηκε από το University of Pennsylvania, Philadelphia 19104, USA.
Η έντονη δράση του φυτού ενάντια στους ιούς αποδείχθηκε από το Department of Pathology, University of British Columbia, Vancouver, Canada
Η θεραπευτική ικανότητα του φυτού στην αντιμετώπιση της ηπατίτιδας C τεκμηριώθηκε από το Department of Medicine, Mount Sinai Medical Center, New York, USA
Οι αντιβακτηριακή δράση του φυτού αποδείχθηκε μετά από σχετικές έρευνες του Universitäts-Hautklinik, Freiburg, Germany
Οι αντικαταθλιπτική δράση του φυτού έχει τεκμηριωθεί από πολλές Πανεπιστημιακές έρευνες :
Department of Internal Medicine II, Technische Universität München, Germany
Centre for Complementary Medicine Research, Technische Universitaet Muenchen,Munich, Germany, 81667.
Projekt Münchener Modell, Ludwig-Maximilians-Universität, Munich, Germany.
Pharmacology Department, Dr. Willmar Schwabe GmbH & Co., Karlsruhe, Germany
Οι φαρμακευτικές ιδιότητες του φυτού έχουν τεκμηριωθεί με πάνω από 300 Πανεπιστημιακές έρευνες. Οι πιό πολλές απ αυτες περιέχονται στο US National Center for Biotechnology Information NCBI στο αναλυτικό άρθρο για το βάλσαμο: Medical Attributes of St. John’s Wort (Hypericum perforatum)
ΒΑΛΣΑΜΕΛΑΙΟ:
H πιο σημαντική δραστική ουσία του βαλσαμόχορτου είναι η υπερικίνη, η οποία βρίσκεται σε ολόκληρο το φυτό, αλλά σε μεγαλύτερη συγκέντρωση στις ανθισμένες κορυφές του, (που όμως, όταν παραγίνουν, χάνουν τις ιδιότητές τους).
Υλικά
100 γρ. ώριμα άνθη βαλσαμόχορτου, φρεσκοκομμένα κατά προτίμηση
1000 γρ. ελαιόλαδο
Βιταμίνη Ε (προαιρετικά)
Εκτέλεση
Μαζεύουμε τα ώριμα άνθη μαζί με τα ψιλά κλωνάρια, (η άνθηση αρχίζει από τον Ιούνιο και διαρκεί μέχρι και τον Σεπτέμβριο), δηλαδή αυτά που έχουν κοκκινίσει, ή κοντεύουν να κοκκινίσουν.
Ξεπλένουμε το βαλσαμόχορτο σε τρεχούμενο νερό, κρατώντας το με τα λουλούδια προς τα κάτω και το σκουπίζουμε καλά, πιέζοντάς το μέσα σε μια πετσέτα.Αφού στεγνώσει καλά, βάζουμε τα άνθη μαζί με τα λεπτά κλωνάρια σε γυάλινο βάζο και τα καλύπτουμε με το ελαιόλαδο.
Το αφήνουμε 40 με 50 μέρες σε δυνατό ήλιο, (όσο περισσότερο, τόσο πιο δυνατό) κουνώντας το μια – δυο φορές την εβδομάδα.Όταν θα είναι έτοιμο, μετά από ενάμιση μήνα περίπου, θα έχει πάρει ένα βαθύ κόκκινο χρώμα.
Τότε θα το σουρώσουμε και θα το στύψουμε πολύ καλά, χρησιμοποιώντας ένα τουλπάνι (λεπτό ύφασμα), έτσι ώστε να κρατήσουμε μόνο το λάδι.
Θα το βάλουμε σε αποστειρωμένο βάζο, θα προσθέσουμε και 2 κάψουλες βιταμίνη Ε, αν θέλουμε και θα το φυλάξουμε σε δροσερό, σκοτεινό μέρος για 1 χρόνο.
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Κίτρινες, χρυσές και καφέ χρωστικές λαμβάνονται από τα άνθη και τα φύλλα. Ένα κόκκινο χρώμα λαμβάνεται από τα άνθη μετά την οξίνιση τους. Μια κόκκινη βαφή λαμβάνεται από ολόκληρο το φυτό, όταν εγχύεται σε λάδι ή αλκοόλη. Ένα κίτρινο λαμβάνεται όταν εγχέεται σε νερό. Το φυτό λέγεται ότι περιέχει καλές ποσότητες τανίνης, αν και ακριβή στοιχεία δεν είναι διαθέσιμα.

Faculty of Medicine, KULeuven, Leuven, Belgium
Τα φαγητά της γιαγιάς
Γαληνός,Περί Κράσεως και Δυνάμεως των Απλών Φαρμάκων
Διοσκορίδης, Περί ύλης ιατρικής
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
Plant For A Future

Read Full Post »

Trifolium repens Αρχαία Θουρια, Αιθαία, 27 Απρίλη 2014

Trifolium repens Αρχαία Θουρια, Αιθαία, 27 Απρίλη 2014

Το έρπον ή λευκό τριφύλλι (Τριφύλλιον το έρπον, Trifolium repens) είναι φυτό ποώδες της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας, πολυετές, βραδείας ανάπτυξης που απλώνεται με έρποντες βλαστούς. Το λευκότριφύλλι θεωρείται ότι εξελίχθηκε στην περιοχή της Μεσογείου από πρωταρχικούς τύπους τριφυλλιού οι οποίοι κατάγονταν από τη Β. Αμερική και μετανάστευσαν μέσω της Ασίας στη Μεσόγειο. Στη χώρα μας απαντάται ως αυτοφυές, σχεδόν σε όλες τις περιοχές και αποτελεί αξιόλογο συνθετικό φυσικών βοσκοτόπων, δασολίβαδων, χέρσων αγρών, παρυφών δρόμων κ.λπ.
Βοτανικά_χαρακτηριστικά_έρποντος_τριφυλλιούΗ σημασία της καλλιέργειας του λευκού τριφυλλιού είναι μεγάλη. Είναι κατάλληλο για βοσκή, για την παραγωγή σανού ή ενσιρωμένης τροφής. Συμμετέχει στους μόνιμους λειμώνες μαζί με τα αγρωστώδη. Συνδυάζεται πολύ καλά με το πολυετές λόγιο. Έχει καλή θρεπτική αξία και είναι πολύ εύγευστο. Είναι χρήσιμο και στη μελισσοκομία. Κατάλληλο είναι επίσης και για χλοοτάπητες.
Το έρπον τριφύλλι είναι τετραπλοειδές είδος. Έχει πολλούς γενοτύπους, οι οποίοι διαφέρουν σημαντικά ως προς το μέγεθος. Το φύτρωμα είναι επίγειο. Η πασσαλώδης ρίζα των νεαρών φυταρίων διατηρείται τα πρώτα 1-2 έτη, ενώ αναπτύσσεται και πλάγιο ριζικό σύστημα. Ο κύριος όγκος του ριζικού συστήματος βρίσκεται σε βάθος μέχρι 30cm. Κατά τη διάρκεια των τεσσάρων πρώτων εβδομάδων τα φυτά αναπτύσσονται σαν μία μορφή ροζέτας και στη συνέχεια εκπτύσσονται βλαστοί (στόλωνες) από οφθαλμούς του κυρίως βλαστού, ο οποίος σταματά να αναπτύσσεται. Με τον τρόπο αυτό ανάπτυξης το έρπον τριφύλλι δεν έχει όρθιους βλαστούς. Οι στόλωνες παρουσιάζουν συνεχή ανάπτυξη, έχοντας ακραίο μερίστωμα, έρπουν και τα γόνατα (οφθαλμοί) που έρχονται σε επαφή με το έδαφος, εάν υπάρχει η κατάλληλη υγρασία, ριζοβολούν. Η ανάπτυξη και η επιβίωση του καθενός εξαρτάται από το δικό του ριζικό σύστημα.
Plate-19-WHITE-OR-DUTCH-CLOVER-TriFolium-repens-LΟι στόλωνες είναι γενετικά όμοιοι, δεν συνδέονται όμως μεταξύ τους. Κάθε στόλωνας μπορεί να σχηματίσει νέους στόλωνες και κατ’ αυτόν τον τρόπο θεωρητικά το έρπον τριφύλλι μπορεί να ζει συνέχεια. Η μορφολογία που παρουσιάζει το φυτό εξαρτάται εν μέρει από το γενότυπο. Επηρεάζεται σημαντικά και από τη συχνότητα κοπής ή βόσκησης.

Trifolium repens Αρχαία Θουρια, Αιθαία, 27 Απρίλη 2014

Trifolium repens Αρχαία Θουρια, Αιθαία, 27 Απρίλη 2014

Τα φύλλα αναπτύσσονται κατ’ εναλλαγή επάνω στους στόλωνες και είναι σύνθετα με τρία φυλλάρια. Κάθε φυλλάριο έχει ωοειδές σχήμα ή ελαφρά στρογγυλεμένο και συνήθως, όχι πάντα, φέρει χαρακτηριστική κηλίδα σε σχήμα V περισσότερο ή λιγότερο ευδιάκριτη. Ο μίσχος των φύλλων είναι μακρύς. Τα άνθη εκφύονται κατά κεφαλές στην άκρη μακρών αξόνων οι οποίοι βλαστάνουν από τους κόμβους των ερπόντων βλαστών. Από κάθε κόμβο μπορεί να εκπτυχθεί στόλωνας ή ανθοταξία όχι όμως και τα δύο. Τα άνθη είναι μικρού μεγέθους και έχουν χρώμα λευκό, αλλά και αποχρώσεις του ροζ στον άγριο τύπο. Γενικά θεωρείται φυτό μακράς φωτοπεριόδου. Είναι φυτό σταυρογονιμοποιούμενο και πρακτικά αυτόστειρο. Στη σταυρογονιμοποίηση οφείλεται η μεγάλη παραλλακτικότητα μεταξύ των γενοτύπων ως προς τα διάφορα χαρακτηριστικά.
5347389604_d9871ea635_zΟι λοβοί είναι μικροί και περιέχουν μέχρι 3-4 σπόρους. Οι σπόροι είναι πολύ μικροί (1.400-1.800 σπόροι/g) με σχήμα στρογγυλό ή ωοειδές και χρώμα αρχικά κίτρινο, στιλπνό, το οποίο με τον καιρό αλλάζει και γίνεται ερυθρό-καφέ. Το ποσοστό σκληρών σπόρων στο έρπον τριφύλλι είναι υψηλό, μέχρι 60%.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα φύλλα τρώγονται ωμά ή μαγειρεμένα όπως τα άλλα χόρτα. Τα νεαρά φύλλα που συγκομίζονται πριν έρθει το φυτό σε ανθοφορία χρησιμοποιούνται σε σαλάτες, σούπες κ.α. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως λαχανικό, μαγειρεμένα όπως το σπανάκι.

virágos saláta 2Τα λουλούδια και οι λοβοί του σπόρου αποξηραμένα και αλεσμένα σε σκόνη χρησιμοποιούνται ως αλεύρι ή επάληψη σε μαγειρευτά φαγητά, όπως το βρασμένο ρύζι. Τα τρυφερά λουλούδια μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε σαλάτες. Τα αποξηραμένα φύλλα προσδίδουν άρωμα βανίλιας στα κέικ κ.α. Οι αποξηραμένοι κάλυκες των λουλουδιών είναι ένα υποκατάστατο τσαγιού.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Το φυτό είναι αντιρευματικό, δρα ενάντια στην λεμφαδενίτιδα, ειναι καθαρτικό, καθαρίζει και τονώνει τον οργανισμό. Μια έγχυση έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία του βήχα, τα κρυολογήματα , πυρετούς και την Λευκόρροια. Ένα βάμμα των φύλλων εφαρμόζεται ως αλοιφή για την ουρική αρθρίτιδα . Μια έγχυση των λουλουδιών έχει χρησιμοποιηθεί ως καθαριστικό ματιών.
trifolium_repens10Σε σχετικές έρευνες του North-Eastern Hill University, Shillong, India αποδείχθηκε η δράση των υπέργειων μερων του φυτού κατά των παρασίτων σκουλικιών του ανθρώπινου οργανισμού .
North-Eastern Hill University, Shillong, India
 gaiapedia

Plants For A Future

Facciola. S. Cornucopia – A Source Book of Edible Plants

Launert. E. Edible and Medicinal Plants

Moerman. D. Native American Ethnobotany

Read Full Post »

 Anchusa officinalis άγχουσα Αρχαία Θουρία Ασπροπουλιά 15 Ιούνη 2013

Anchusa officinalis άγχουσα Αρχαία Θουρία Ασπροπουλιά 15 Ιούνη 2013

Anchusa officinalis L., άγχουσα η φαρμακευτική, βοϊδόγλωσσα, σκυλόγλωσσα Είναι διετής πόα. Έχει βλαστό πολύκλαδο, όρθιο, χνουδωτό, ύψους 50-70 εκατ., φύλλα προμήκη, λογχοειδή, χνουδωτά και άνθη κυανά ή ιώδη, σε αραιούς βόστρυχους.  Αυτοφύεται σε λιβάδια και χέρσα μέρη της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας. Ευδοκιμεί σε ημιορεινές, αλλά και πεδινές περιοχές και σε χωράφια προσηλιακά, μέτριας γονιμότητατας, ξηρικά. Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα (έχουν τόσο αρσενικά όσο και θηλυκά όργανα) και γονιμοποιούνται από μέλισσες.

Anchusa officinalis  σπόροι

Anchusa officinalis σπόροι

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο που σπέρνεται σε σπορείο ή απ’ ευθείας στο χωράφι και με παραφυάδες. Η σπορά και η μεταφύτευση γίνεται το φθινόπωρο ή την άνοιξη σε αποστάσεις 40-50 επί 60-70 εκατ. Άνθηση : Ιούνιος – Σεπτέμβριος. Είναι φυτό φαρμακευτικό, εδώδιμο, βαφικό και μελισσοτροφικό.  Η πλούσια μελισσοτροφική δράση του φυτού τεκμηριώθηκε από το  Agricultural University,  Lublin, Poland .  Στην ίδια μελέτη καταγράφηκε η διατροφική αξία του νέκταρος για τις μέλλισσες. ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Το όνομα του φυτού προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη αγχουσίζομαι που σημαίνει χρησιμοποιώ άγχουσα, βάφω, χρωματίζω (κυρίως το πρόσωπο). Ο Διοσκουρίδης αναφέρει ότι η προσθήκη του φυτού στο κρασί το έκανε «ευφρόσυνο». Αναφέρει επίσης ότι αν σε δαγκώσει δηλητηριώδες ζώο μπορεί να γίνεις καλά αν πάρεις το φυτό αυτό εσωτερικά ή βάλεις σαν πολτό το μασημένο φυτό πάνω στην πληγή. Λέει ακόμη ότι αν φτύσεις τον πολτό αυτό μέσα στο στόμα ενός φιδιού, αυτό θα πεθάνει αμέσως, ενώ σκοτώνει και τα σκουλήκια στο έντερο. Συνιστούσε επίσης το φυτό σε προβλήματα πόνου της πλάτης, μώλωπες από πτώσεις, ευλογιά, ιλαρά και τσιμπήματα εντόμων. Στην αρχαιότητα μαζί με άλλα παρεμφερή είδη θεωρούσαν την άγχουσα ως ένα από τα καλύτερα καλλυντικά. Ο Πλίνιος αναφέρει ότι την χρησιμοποιούσαν στη βαφική, ενώ ο Γαληνός τη γνώριζε σαν καλλυντικό. Κατά περίεργο τρόπο, στη λαϊκή ιατρική η αγχούσα χρησιμοποιείται κατά της διάρροιας. Το χρησιμοποιούσαν επίσης για να θεραπεύει δοθιήνες, φλεγμονές και ευαίσθητα δέρματα.. Δινόταν επίσης από το στόμα ως καθαρτικό, για τον βήχα και το έλκος στομάχου. Τα φύλλα του που είναι τραχιά και με χνουδωτά εξογκώματα τα μάζευαν μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου και θεωρούσαν ότι δίνουν μια εξαιρετική γεύση στο χαρμάνι των χόρτων που χρησιμοποιούνται για πίτες. Δίανθος

Anchusa officinalis άγχουσα Αρχαία Θουρία Ασπροπουλιά 15 Ιούνη 2013

Anchusa officinalis άγχουσα Αρχαία Θουρία Ασπροπουλιά 15 Ιούνη 2013

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Τα φύλλα και νεαρά βλαστάρια τρώγονται μαγειρεμένα ή ωμά. Χρησιμοποιείται όπως το σπανάκι. Τα λουλούδια τρώγονται ψημένα ή χρησιμοποιούνται ως γαρνιτούρα στις σαλάτες. Η κόκκινη χρωστική ουσία που λαμβάνεται από τις ρίζες μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον χρωματισμό ελαίων, λίπων και σιροπιών. Hedrick. U. P. Sturtevant’s Edible Plants of the World Tanaka. T. Tanaka’s Cyclopaedia of Edible Plants of the World Plants For A Future Anchusaofficinalis ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Το υπέργειο τμήμα του θεωρείται διουρητικό, επουλωτικό, αποχρεμπτικό και μαλακτικό. Παλαιότερα το χρησιμοποιούσαν για τη θεραπεία του στομαχικού έλκους, της νευρικής υπερεντάσεως και της μελαγχολίας. Βοηθά στην επούλωση χρόνιων ελκών, έντονων φλεγμονών και εγκαυμάτων. Βοηθά σε προβλήματα σπλήνας και άμμου στα νεφρά. Σήμερα παρασκευάζεται φάρμακο για την θεραπεία του έλκους στομάχου και δωδεκαδακτύλου το οποίο χρησιμοποιούν στην ομοιοπαθητική. Εσωτερικά λαμβάνεται υπό μορφή εγχύματος ως μαλακτικό και για τη θεραπεία του βήχα και του συναχιού. Ακόμη μια αλοιφή του μπορει να χρησιμοποιηθεί τοπικά για πληγές, μώλωπες, ή κοψίματα. Από το φυτό παρασκευάζονται χάπια και σταγόνες για την θεραπεία των ανάλογων ασθενειών από τις εταιρείας Boiron και Homeocan Apothecary Δίανθος Launert. E. Edible and Medicinal Plants

Anchusa officinalis  Ρίζες

Anchusa officinalis   Ρίζες

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Από τη ρίζα παράγεται ένα κόκκινο χρώμα που μπορει να χρησιμοποιhθεί στα γλυκά και τα φαγητά δεδομένου ότι δεν είναι επιβλαβής για τον οργανισμό. Όταν εγχύεται σε λάδι, του προσδίδει ένα όμορφο κόκκινο χρώμα. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο κραγιόν για τα χείλη, σε διάφορα βάλσαμα, έλαια και αλοιφές. Μερικές φορές προστίθενται σε χέννα. Anchusa+officinalis ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: To μυριόκαλο της Σαντορίνης της Νίκης Τσέκου Στη Σαντορίνη υπάρχει ένα φυτό που θεωρείται ζιζάνιο . Το λένε: ‘Μυριόκαλο’ Για έναν ανεξήγητο λόγο, αυτό το φυτό εγώ από μικρή το συμπαθούσα. Μου άρεσαν τα όμορφα μπλε λουλουδάκια του που το καλοκαίρι, μέσα στα ξερόχορτα, αυτά έδιναν χρώμα στο άνυδρο τοπίο της Σαντορίνης και οι μέλισσες μέσα στην ξεραϊλα έβρισκαν σ’ αυτό καταφύγιο. Που να ήξερα τότε, ότι αυτό το φυτό μπορεί να είναι αγχολυτικό ! Από μικρή απορούσα γιατί να λένε Μυριόκαλο (Μύρια καλά) ένα φυτό που αν το πιάσει κανείς με το χέρι, θα γεμίσει η χούφτα του με μύρια αγκαθάκια . Το Μυριόκαλο, όπως μου είπε η μαμά μου το έβραζαν παλιά μαζί με Απήγανο και το έδιναν στις λεχώνες. Έψαξα να βρω το επιστημονικό όνομα του Μυριόκαλου και η απορία μου για το σαντορινιό του όνομα λύθηκε όταν έμαθα πως το λέγανε οι αρχαίοι Έλληνες. Το λέγανε Άγχουσα και το ζιζάνιο αυτό κάνει μύρια καλά…

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Τα 25gr ρίζας του φυτού πωλούνται στην διεθνή αγορά 5Eu περίπου και οι 10 σπόροι 2Eu. http://www.bristolbotanicals.co.uk/pr-2367

Read Full Post »

heliotropium europaeum αρχαια θουρια Γκομούς  19 Ιούλη 2013

heliotropium europaeum αρχαια θουρια Γκομούς 19 Ιούλη 2013

heliotropium europaeum αρχαια θουρια Γκομούς  19 Ιούλη 2013

heliotropium europaeum αρχαια θουρια Γκομούς 19 Ιούλη 2013

heliotropium europaeum αρχαια θουρια Γκομούς  19 Ιούλη 2013

heliotropium europaeum αρχαια θουρια Γκομούς 19 Ιούλη 2013

heliotropium europaeum αρχαια θουρια Γκομούς  19 Ιούλη 2013

heliotropium europaeum αρχαια θουρια Γκομούς 19 Ιούλη 2013

Το heliotropium europaeum κ. ηλιοτρόπιο, βρωμόχορτο, λιτρόπι, λιοτρόπι, λιοστρόφι, λιόδρομο, ισκιόχορτο, βότανο, μαυρόχορτο πρόκειται για μία απαλώς τριχωτή, ετήσια πόα ύψους 4-40 εκ. της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας. Έχει βλαστό πλαγιόκλαδο και πολύκλαδο, χνουδωτό, αυγοειδή ή ελλειψοειδή, ασπροπράσινα και άνθη άσπρα ή ασπροϊώδη με κίτρινη απόχρωση στο κέντρο ή ελαφρώς ιώδη σε πυκνούς βοστρύχους   (διάμετρος 2-4 χιλ.  Ο κάλυκας βαθιά σχισμένος, σχεδόν έως τη βάση του. Φύλλα ωοειδή. Ο καρπός με τέσσερα σπέρματα.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:

Δηλητηριώδες

Το φυτό περιέχει φυσικά αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης (PA) που  προκαλούν σοβαρή βλάβη του ήπατος. Οι παραπάνω ενώσεις διασπώνται μερικώς με το βράσιμο.

medicine

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:

Το κυρτό σχήμα των ταξικαρπιών, που ομοιάζει της ουράς του σκορπιού, συνέβαλε στο να θεωρείται  στην αρχαιότητα ως αντίδοτο στα τσιμπήματα των σκορπιών. Επίσης, ο Διοσκουρίδης αναφέρει πως το φυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υπακτικό, αντίδοτο, επί διαλειπόντων πυρετών, επί δερματικών παθήσεων, επί ποδάγρας, επί υπερθεμίας/επί παίδων και ως εμμηναγωγό. Το υπέργειο τμήμα και οι σπόροι θεωρούνται χολαγωγοί,  αντιπυρετκοί και αντιαρθριτικοί.
Επιπρόσθετα χρησιμοποιείται για τη θεραπεία κονδυλωμάτων, την διέγερση της έκκρισης χολής, προκαλεί και ρυθμίζει την έμμηνο ρύση, απαλύνει τα τσιμπήματα εντόμων, την ουρική αρθρίτιδα και την φλεγμονή στις αρθρώσεις. Το φυτό περιέχει ορισμένες τοξικές ουσίες, γι αυτό δεν πρέπει να καταναλώνεται από το στόμα διότι μπορεί να βλάψει το συκώτι. Η δόση και η διάρκεια της θεραπείας θα πρέπει να συνταγογραφείται από τον γιατρό για να αποφευχθούν οι αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία.

Σε σχετικό αναλυτικό άρθρο του Academic Journal, Chemistry of Natural Compounds;Jan2009, Vol. 45 Issue 1, p98 επιβεβαιώνονται οι παραπάνω ιδιότητες και επιπλέον γίνεται αναφορά στις καρδιοτονωτικές και ανθελμινθικές ιδιότητες του φυτού.

Το φυτό είναι πλούσιο σε Retronecine μία κρυσταλική ακετόνη που χρησιμοποιείται στην θεραπεία του καρκίνου.  Πρόκειται για πολύ δημοφιλή μέθοδο θεραπείας για αυτό το φυτό αποκαλείται στην Ευρώπη   Herbe Du Cancer  (Βότανο του καρκίνου).

Pharmacognosy

Your Medicinal Plants

Medicare in the U.S.

Χλωρίδα της Σύρου

Read Full Post »

Cynara cardunculus αρχαια θουρια Γκομούς 27 Ιούνη 2013

Cynara cardunculus αρχαια θουρια Γκομούς 27 Ιούνη 2013

Cynara cardunculus αρχαια θουρια Γκομούς 27 Ιούνη 2013

Cynara cardunculus αρχαια θουρια Γκομούς 27 Ιούνη 2013

Cynara cardunculus αρχαια θουρια Γκομούς 27 Ιούνη 2013

Cynara cardunculus αρχαια θουρια Γκομούς 27 Ιούνη 2013

Cynara cardunculus αρχαια θουρια Γκομούς 27 Ιούνη 2013

Cynara cardunculus αρχαια θουρια Γκομούς 27 Ιούνη 2013

Ανήκει στην οικογένεια Asteraceae. Άλλες ονομασίες της είναι αγριαντζινάρα ή τρουμπελίνα. Η αγριαγκινάρα ήταν από τα αγαπημένα εδέσματα των Αρχαίων Ελλήνων και των Ρωμαίων.

Είναι πολυετής θάμνος, που μπορεί να φτάσει τα 2 μέτρα ύψος. Η ρίζα της είναι εύρωστη και βαθιά, τα στελέχη όρθια, χοντρά με αυλακώσεις. Τα φύλλα έχουν λευκο-πράσινο χρώμα, είναι αντίθετα, λογχοειδή, σύνθετα, με ισχυρό κεντρικό νεύρο, βαθιά διαιρεμένα, με αγκάθια. Οι ανθοφόροι βλαστοί βγαίνουν από τις μασχάλες των φύλλων και καταλήγουν σε ωοειδείς ταξιανθίες, που η βάση τους καλύπτεται από λεία, βράκτια φύλλα, που επικαλύπτονται, σχηματίζοντας μια σαρκώδη ανθοδόχη τα εξωτερικά και τα μεσαία καταλήγουν σε αγκάθι. Τα βράκτια φύλλα της είναι μικρά, σε αντίθεση με τα βράκτια της καλλιεργούμενης αγκινάρας, που είναι μεγαλύτερα και χωρίς αγκάθια. Τα ανθίδια είναι πολλά (300-400), σωληνοειδή, ερμαφρόδιτα, με πέταλα πορφυρά ή μοβ. Τα άνθη της αγκινάρας είναι από τα αγαπημένα των μελισσών Η γονιμοποίηση γίνεται μόνον από τα έντομα. Οι καρποί περιέχουν πολλούς σπόρους, που έχουν στην κορυφή τους αρκετά μακριά τριχίδια, που διευκολύνουν τη διασπορά τους με τον αέρα και τη διάδοση έτσι του φυτού. Οι ανθοκεφαλές εμφανίζονται νωρίς την άνοιξη, αλλά το φυτό ανθίζει όψιμα, από το Μάιο.

 ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ

Τα μπουμπούκια των λουλουδιών τρώγονται  ωμά ή μαγειρεμένα.. Τα μπουμπούκια είναι λίγο μικρότερα από της αγκινάρας και είναι πιο εύκολα στον χειρισμό τους. Η γεύση τους είναι ήπια και ευχάριστη και  είναι πιο απαλή από εκείνη της αγκινάρας. Οι βλαστοί  μαγειρεύονται και χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο του σέλινου. Οι μίσχοι μαζεύονται πριν  μεγαλώσουν και πρέπει να ζεματιστούν για να  μειωθεί η  πικρία του. Στη συνέχεια  μπορούν  να καταναλωθούν μαγειρευμένοι   σε σαλάτες ή να γίνουν τουρσί. Τα νεαρά φύλλα  τρώγονται  ωμά ή μαγειρεμένα. Οι ρίζες τρώγονται μαγειρεμένες, όπως οι παστινάκες .

Το στέλεχος  της  τρώγεται ωμό κι έχει γλυκιά γεύση. Οι τρυφεροί βλαστοί, τα κοτσάνια των φύλλων και τα φύλλα της τρώγονται, αφού καθαριστούν από τ’ αγκάθια και βραστούν. Τα φύλλα της μαγειρεύονται με κατσικίσιο κρέας ή μόνα τους, «αλά πολίτα», όπως ακριβώς και οι ανθοκεφαλές της, πριν όμως ανθίσουν. Οι ανθοκεφαλές της ψήνονται ακόμα και στα κάρβουνα, με χοντροκομμένο αλάτι και λάδι. Η στυφή τους γεύση ταιριάζει με κόκκινο κρασί. Μπορούν επίσης να προστεθούν σε ομελέτα, ενώ οι μικρές ανθοκεφαλές γίνονται τουρσί.

 mani.org

Organ. J. Rare Vegetables for Garden and Table

Tanaka. T. Tanaka’s Cyclopaedia of Edible Plants of the World

Facciola. S. Cornucopia – A Source Book of Edible Plants

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: 

Η αγριαγκινάρα έχει γίνει σημαντική σαν φαρμακευτικό βότανο κατά τα τελευταία χρόνια, μετά την ανακάλυψη των ιδιοτήτων της Κυναρίνης που περιέχεται σε μεγάλο βαθμό στο φυτό. Η Κυναρίνη έχει η πικρή γεύση ,  βρίσκεται κυρίως στα φύλλα, και βελτιώνει την λειτουργία του ήπατος και της χοληδόχου κύστης , διεγείρει την έκκριση των πεπτικών υγρών, ιδιαίτερα χολής, και μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα . Τα φύλλα είναι αντιχοληστεριναιμικά, αντιρευματικά, χολαγωγά, πεπτικά, διουρητικά, υπογλυκαιμικά και λιθο-διαλυτικά. . Χρησιμοποιούνται εσωτερικά για τη θεραπεία των χρόνιων ηπατικών παθήσεων και της χοληδόχου κύστης, τον ίκτερο, την ηπατίτιδα, την αρτηριοσκλήρωση και τα πρώτα στάδια της όψιμης έναρξης διαβήτη . Τα φύλλα συλλέγονται καλύτερα ακριβώς πριν από την ανθοφορία των φυτών, και μπορούν να χρησιμοποιηθούν φρέσκα ή αποξηραμένα .

Σε σχετική μελέτη του Universidade do Porto της Πορτογαλίας τεκμηριώθηκε ή πλούσια αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δράση της αγριαγκινάρας. Συγκεκριμένα πιστοποιήθηκαν στα φύλλα της διάφορα φλαβονοειδή και φαινολικά οξέα τα οποία παρουσιάζουν έντονες αντιοξειδωτικές και αντιμικροβιακές δράσεις. Η αντιοξειδωτική δράση του εκχυλίσματος όλων των μερών του φυτού τεκμηριώθηκε και από σχετική έρευνα δύο Πανεπιστημίων της Σλοβακίας.

Universidade do Porto, R. Aníbal Cunha, 4050-047 Porto, Portugal.

Slovak Academy of Sciences, Comenius University, Bratislava, Slovakia

Chevallier. A. The Encyclopedia of Medicinal Plants

Chiej. R. Encyclopaedia of Medicinal Plants

Mills. S. Y. The Dictionary of Modern Herbalism

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ:

Η αγριαγκινάρα μετατρέπεται σε πέλετ και ηλεκτρικό ρεύμα.

 Ένα πολλά υποσχόμενο φυτό για την ελληνική αλλά και παγκόσμια γεωργία είναι το Cynara cardunculus. Η διαδικασία της καλλιέργειας της αγριαγκινάρας είναι εύκολη και γίνεται ακόμη και στο πιο ακατάλληλο και ξερό χωράφι. Ως πολυετές φυτό, η σπορά γίνεται μία φορά κάθε δώδεκα χρόνια. Φυτεύεται στη καρδιά του φθινοπώρου τον Οκτώβριο, μεγαλώνει με τις βροχές του χειμώνα και μαζεύεται από τα μέσα του καλοκαιριού μέχρι και τις αρχές φθινοπώρου, δηλαδή από τον Ιούλιο μέχρι το Σεπτέμβριο. Το σημαντικότατο πλεονέκτημα είναι ότι δε χρειάζεται καθόλου λίπασμα και νερό, και, φυσικά, ως ανθεκτικότατο και επικρατέστερο ζιζάνιο επιβιώνει χωρίς να χρειάζονται ζιζανιοκτόνα.

Η αγριαγκινάρα σαν βιοκαύσιμο

Η απόδοση του χωραφιού κυμαίνεται γύρω στα 1400 κιλά σε ξηρή ουσία ανά στρέμμα, ενώ φτάνει περίπου και τα 2800 κιλά με 2 – 3 αρδεύσεις τους μήνες της άνοιξης. Η καλλιέργεια δεν είναι μόνο απλή, αλλά δίνει και πολλά έσοδα

Τα στερεά καύσιμα πέλετς χρησιμοποιούνται στην Ελλάδα αντί για το πετρέλαιο θέρμανσης τόσο σε σπίτια όσο και σε βιομηχανίες, ενώ στο κοντινό μέλλον θα ξεκινήσει και η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος σε μονάδες μικρής εγκατεστημένης ισχύος κάτω των 5MW. Επιπλέον, η καλλιέργεια αγριαγκινάρας μπορεί να αναπτύξει τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας έως 20% μέχρι το 2020 ακόμη και στα νησιά. Συνολικά η αγριαγκινάρα είναι σε θέση να προσφέρει νέες θέσεις εργασίας και διάδοση της παραγωγικής μεθόδου της σε χώρες εκτός Ελλάδος, μείωση του διοξειδίου του άνθρακα, κέρδος το λιγότερο 50 ευρώ ανά στρέμμα για το καλλιεργητή που παρήγαγε βαμβάκι ή σιτάρι, και μείωση στο 25% των εξόδων πετρελαίου με την αντικατάστασή του από καύσιμα πέλετς.

ecotimes.gr

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:

Πέρα από τη χρήση της ως βιοκαυσίμου, η αγριαγκινάρα θεωρείται διεθνώς μια από τις καλύτερες ζωοτροφές, τόσο από την άποψη ότι κάνει καλό στην υγεία του ζώου όσο και από τα πλεονεκτήματα που έχει ως καλλιέργεια, αφού είναι ένα πολυετές φυτό που δεν χρειάζεται συχνά πότισμα.. Σαν κτηνοτροφή είναι καλύτερη από ό,τι σαν βιοκαύσιμο. Το πρώτο και το πιο φυσικό εργοστάσιο είναι το… στομάχι του ζώου το οποίο εκμεταλλεύεται άριστα τις ενεργειακές ιδιότητές της.

Από την αγριαγκινάρα παράγεται τυροποιητική πυτιά. Η απόδοσή της είναι πολύ ανώτερη από τη ζωική. Από 3 λίτρα γάλακτος, χρησιμοποιώντας ζωικής προέλευσης ένζυμα παράγεται περίπου 700 γρ. λευκό τυρί ενώ με τα φυτικής προέλευσης, από την αγριαγκινάρα, περίπου τη διπλάσια ποσότητα.

ΤΟ ΒΗΜΑ

The University of Reading, UK

Instituto Nacional de Engenharia e Tecnologia Industrial, Portugal

Read Full Post »

Echium italicum   Έχιον Αρχαια Θουρια Γκομούς 23 Μαη 2013

Echium italicum Έχιον Αρχαια Θουρια Γκομούς 23 Μαη 2013

Echium italicum   Έχιον Αρχαια Θουρια Γκομούς 23 Μαη 2013

Echium italicum Έχιον Αρχαια Θουρια Γκομούς 23 Μαη 2013

Echium italicum   Έχιον Αρχαια Θουρια Γκομούς 23 Μαη 2013

Echium italicum Έχιον Αρχαια Θουρια Γκομούς 23 Μαη 2013

Echium italicum   Έχιον Αρχαια Θουρια Γκομούς 23 Μαη 2013

Echium italicum Έχιον Αρχαια Θουρια Γκομούς 23 Μαη 2013

Διετές φυτό της περιοχής της αρχαίας θουρίας.  Στιβαρό, που μπορει να φθάσει σε ύψος  έως 1μέτρο. Ο κορμός είναι χνουδερός και τα φύλλα του στενά ελλειπτικά . Τα λουλούδια του είναι λευκά, 10-12mm, πολλά μαζί σε μια συμμετρικά διακλαδισμένη πυραμιδική ταξιανθία. Οι στήμονες είναι μακρεις και προεξέχουν. Φύεται σε βραχώδεις και αμμώδεις  οικότοπους,  στις άκρες των δρόμων, και σε φτωχά εδάφη.

Οι καρποί του άγριου φυτού μοιάζουν με το κεφάλι της οχιάς και από προέρχεται το όνομά του «Έχιον» .  Οπως ανέφερε ο Διοσκουρίδης, όποιον κρατούσε στα χέρια του φύλλα του δεν θα τον πλησίαζε κανένα δηλητηριώδες ζωντανό. Τόσο οι ρίζες όσο και το υπόλοιπο φυτό είχαν χρησιμοποιηθεί στη λαϊκή ιατρική.  Πίνοντας αφέψημα από «έχιον» έπεφτε ο πυρετός και μειωνόταν ο πονοκέφαλος. Το όνομα     Bierbersteinii  το πήρε από τον August von Marschall Bieberstein,  Γερμανό εξερευνητή που το μελέτησε.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Σε σχετική πανεπιστημιακή έρευνα τεκμηριώθηκε με  φασματοσκοπικές μεθόδους ότι το φυτό περιέχει σε μεγάλες ποσότητες σικονίνη ( shikonin) . Πρόκειται για ένα αιθυλεστέρα που χρησιμοποιείται στην θεραπεία του καρκίνου αλλά και στην   βιομηχανία.

US National Library of Medicine  University of Tabriz

Σε ανάλογη έρευνα του Διεθνούς Ινστιτούτου Χημείας Τροφίμων στη Σλοβενία εντοπίστηκαν εννέα ενώσεις στη ρίζα του φυτού με τις ιδιότητες της σικονίνης : shikonin (S), acetylshikonin (AS), propionylshikonin (PS), isobutyrylshikonin (IBS), tiglylshikonin (TS), 3,3dimethylacrylshikonin (DAS), angelylshikonin (ANS), 2μεθυλοΝbutyrylshikonin (MBS), και isovalerylshikonin (IVS)

US National Library of Medicine ,National Institute of Chemistry, Laboratory for Food Chemistry, Ljubljana, Slovenia

Η σικονίνη είναι μία ναφθοκινόνη που παράγεται από τις ρίζες του φυτού έχιον και η οποία διαθέτει επουλωτικέςαντιμικροβιακές, αντιφλεγμονώδεις, αντιοξειδωτικές και κυτταροτοξικές ιδιότητες που έχουν μελετηθεί σε in vitro και in vivo συστήματα. Σε σχετικά πειράματα σε ποντίκια διαπιστώθηκε ότι στις ομάδες στις οποίες εφαρμόστηκε η σικονίνη αναπτύχθηκαν λιγότεροι κακοήθεις όγκοι και ο βαθμός της δυσπλασίας των θηλωμάτων ήταν σημαντικά χαμηλότερος. Τέλος, η υπεροξείδωση των λιπιδίων ήταν μικρότερη στις ομάδες που εφαρμόστηκε η σικονίνη, τόσο στην περιοχή του όγκου, όσο και στην πέριξ του όγκου μακροσκοπικά υγιή περιοχή. Συμπεράσματα: Η σικονίνη έχει χημειοπροστατευτική δράση στην καρκινογένεση του δέρματος στο συγκεκριμένο μοντέλο. Η δράση αυτή είναι δοσοεξαρτώμενη. Η μείωση της οξειδωτικής δραστηριότητας που παρατηρήθηκε σε συνδυασμό με τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες της σικονίνης μπορούν να εξηγήσουν το χημειοπροστατευτικό αποτέλεσμα.
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Διδακτορικά. Λάλλας Αιμ.

Στο εμπόρια κυκλοφορούν πολλά φάρμακα (HELIXDERM κλπ) που περιέχουν ισοεξενυλοναφθαζαρίνες (isoexenylonafthazarines). Πρόκειται για ένα μίγμα από αλκαννίνη, σικονίνη και εστέρες αυτών και χορηγούνται σε τραυματικές λύσεις της συνεχείας του δέρματος, εγκαύματα, άτονα έλκη διάφορης αιτιολογίας όπως έλκη από φλεβική στάση, έλκη από κατακλίσεις, οζώδη περιαρτηρίτιδα, σκληρό ερύθημα του Basin και σε αιμορροΐδοπάθεια.

Γαληνός

Πηγή: www.galinos.gr

ΑΛΛΕΣ  ΧΡΗΣΕΙΣ:

Η σικονίνη που περιέχεται στο φυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καταπολέμηση επιβλαβών εντόμων στην γεωργία, στην καταπολέμηση των κουνουπιών, του ιού του Νείλου ,στην βιομηχανία και σε πολλούς άλλους τομείς. Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν πολλές μελέτης για το φυτό.  Σχετικά έχουν εκπονηθεί στην Ελλάδα  5 διδακτορικά:
Σύνθεση και χαρακτηρισμός βιοδραστικών προϊόντων σικονίνης με εφαρμογή στη γεωργία…
Larvicidal activity of naturally occurring… against the West Nile virus vector…
Μεθοδολογία – σύνθεση οργανικών ενώσεων γεωργικού και βιολογικού ενδιαφέροντος…
Solid phase extraction for purification of Shikonin samples and isolation of monomeric and dimeric fractions

Η συστηματική καλλιέργεια του φυτού , με το δεδομένο ότι ευδοκιμεί στην ευρύτερη περιοχή της Αρχαίας Θουρίας, θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη.

Read Full Post »

Φωτογραφήθηκε 25 Απρίλη 2009 στην Μπουφόραχη Αρχαίας Ανθειας

Λαδανιά , Αλάδανος, αληταριά, ήμερη κουνουκλιά, ήμερο κιστάρι, ακίσσαρος -το μύρο της Βίβλου

Όταν γυρίζει ο αλάδανος τ’αχτένιστο κεφάλι του Οδυσσέας Ελύτης, ‘ Ηλιος ο πρώτος.
Ν’ αρχίσει ο γάβρος σφέρδουκλας/ ν’ ανθεί κι ο λάδανος να ιδρώνει/ κι η πετροπέρδικα να φτερουγάει/ να κακαρίζει ο λόγγος!  Καζαντζάκης, Οδύσσεια

Η λαδανιά (κν. λαδανιά, αλαδανιά) είναι αρωματικό, φαρμακευτικό και μελισσοτροφικό φυτό, ενδημικό του ελληνικού χώρου που φύεται σε όλη την ημιορεινή περιοχή της Αρχαίας Θουρίας.
Η λαδανιά, από βοτανική άποψη, ανήκει στην οικογένεια των Cistaceae και περιλαμβάνει 7 γένη .  Η φυσική της  θέση είναι σε ξηρές, πετρώδεις χωράφια, σε φρύγανα και σε διάκενα δασών, όπου μπορεί να καλύπτει μεγάλες εκτάσεις που ονομάζονται κιστώνες. Ακόμη, ευδοκιμεί σε ξηρές ή και δροσερές ημιορεινές περιοχές, σε φτωχά ξηρικά και ασβεστώδη εδάφη και σχηματίζει αραιές ή πυκνές συστάδες.Οι λαδανιές είναι φυτά αειθαλή, θαμνώδη πάνω από ένα μέτρο ύψος, με πολύκλαδο βλαστό και παχιά, ρυτιδώδη φύλλα. Τα φύλλα του και οι τρυφεροί βλαστοί του εκκρίνουν την κομμεορητίνη που λέγεται αλάδανος. Τα φύλλα τους είναι συνήθως κυματοειδή, απλά αδιαίρετα, αντίθετα η κατ’ εναλλαγή με παράφυλλα, απλές τρίχες αστεροειδείς ή σε δέσμες. Αυτά παρουσιάζουν διαφορετικής μορφής φύλλα ανάλογα με την εποχή (εποχιακός διμορφισμός).  Μεγαλύτερη επιφάνεια φύλλων το χειμώνα-άνοιξη και μικρότερη το καλοκαίρι και το φθινόπωρο όπου υποτριπλασιάζεται (από 6 σε 2 mm2). Ωστόσο, κατά την ξηρή περίοδο έχουμε απόρριψη των φύλλων από τα φυτά που φθάνει ακόμη και το 100%. H αναβλάστηση των φυτών παρατηρείται ένα μήνα μετά τις πρώτες φθινοπωρινές βροχές. To άνθος είναι εφήμερο και φαίνεται ότι το μπουμπούκι διεγείρεται από το πρωινό φως. Τα πέταλα ανοίγουν και στη συνέχεια μέχρι το επόμενο πρωί τα σέπαλα κλείνουν απορρίπτοντας τα πέταλα και σχηματίζεται μια 5-χωρη κάψα που περιέχει 80-130 σπέρματα. Τα άνθη έχουν 5 πέταλα ροδίνου ερυθρού χρώματος και 5 σέπαλα, πολλούς στήμονες με κίτρινα στίγματα πλούσια σε γύρη.
Όλα τα είδη της λαδανιάς (Cistus) χαρακτηρίζονται ως πυρόφυτα, λόγω της ιδιότητας τους να διεγείρεται το φύτρωμα των σπερμάτων τους και να αναβλαστάνουν αμέσως μετά την πυρκαγιά. To φαινόμενο αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα σπέρματα τους καλύπτονται από μια αδιάβροχη μεμβράνη η οποία με την έκθεση τους σε υψηλές θερμοκρασίες της πυρκαγιάς, διαρρηγνύεται επιτρέποντας την απορρόφηση νερού και το φύτρωμα του σπόρου. Χωρίς τη φωτιά η καταστροφή της πιο πάνω μεμβράνης γίνεται με βραδύ ρυθμό με την επίδραση των μικροοργανισμών του εδάφους.
Στο υποείδος της λαδανιάς creticus, όλα τα μέρη του φυτού καλύπτονται από μονήρεις ή αστεροειδείς αδενώδεις τρίχες που παράγουν την κομμεορητίνη που λέγεται ‘’αλάδανος’’, ή ‘’Λάβδανο’’

t.cistius.creticus

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Τα φύλλα χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο τσαγιού. Το ελαιο-ρητίνη που λαμβάνεται από τα φύλλα και τους μίσχους πωλείται στο εμπόριο προκειμένου να χρησιμοποιηθεί σαν  άρτυμα  στα μαγειρευμένα φαγητά, στα παγωτά,  στις τσίχλες κλπ.

Hedrick. U. P. Sturtevant’s Edible Plants of the World

Polunin. O. and Huxley. A. Flowers of the Mediterranean

Plants For A Future

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Το φυτό  είναι ένα αρωματικό, αποχρεμπτικό, διεγερτικό βότανο που ελέγχει την αιμορραγία και έχει αντιβιοτικά αποτελέσματα . Χρησιμοποιείται εσωτερικά για τη θεραπεία της καταρροής, της διάρροιας και ως εμμηναγωγό. Τα φύλλα συλλέγονται στο τέλος της άνοιξης και στις αρχές του καλοκαιριού και ξεραίνονται για μεταγενέστερη χρήση τους, ή  της  ρητίνης που προέρχονται από αυτά.

Bown. D. Encyclopaedia of Herbs and their Uses

Grieve. A Modern Herbal

Ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε τον Κίσθο κατά της τριχόπτωσης.

Ο Διοσκουρίδης αναφέρει: Το λάδανον δύναμιν έχει θεραπευτικήν, μαλακτικήν, ανα-στομωτικήν, ίστησι δε τας ρέουσας τρίχας μιγέν οίνω και σμύρνη και μυρσινίω ελαίω, ουλάς τε ευπρεπεστέρας ποιεί μετ’ οίνου καταχριόμενον και ωταλγίας μεθ’ υδρομέλι-τος ή ροδίου εγχεομένου θεραπεύει, υποθυ-μιάται δε και προς δευτέρων εκβολάς και σκληρίας θεραπεύει τας εν μήτρα εν πεσσώ μιγέν, και ταις ανωδύνοις και βηχικάς και μαλάγμασι χρησίμως μείγνυται κοιλίαν τε ίστησι συν οίνω παλαιώ ποθέν, έστι δε και αρνητικόν»,Από την αρχαιότητα μέχρι και το τέλος του ιδού αιώνα το λάδανο το χρησιμοποιούσαν ως αντιλοιμώδες (κατά της πανώλους) και σαν τονωτικό.

Ο Celsus αναφέρει τη χρησιμοποίηση της ρητίνης του (Cistus ως έμπλαστρο σε κακοήθη σαρκώματα.

Ο Αέτιος ο Αμιδηνός αναφέρει ότι το λάδανον χρησιμοποιείται σαν πεσσός (υπόθετο) για σκληρούς όγκους στη μήτρα.

Ο Ορειβάσιος παρασκεύαζε αλοιφή με λάδανο κατά της τριχόπτωσης.

Ο Αβικέννας αναφέρει τη χρήση του λαδάνου για την αποσκλήρυνση του στομάχου και εντέρου και με τη μορφή αλοιφής για τη θεραπεία του σπλήνα

ladano

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Οι αδενικές τρίχες στα φύλλα παράγουν το «λάδανο» μία  ελαιορητίνη που χρησιμοποιήται για  θεραπευτικούς σκοπούς, στα σαπούνια, στα  είδη αρωματοποιίας, απολύμανσης κλπ . Το λάδανο είναι υποκατάστατο  του «ambergris»  κηρώδεις εκκρινόμενη ουσία   από το σπέρμα της φάλαινας και  είναι πολύ σημαντική στην κατασκευή αρωμάτων.  Το αλάδανο έχει χρώμα σκούρο καφετί, είναι αρωματικό και με πικρή γεύση και χρησιμοποιείται εκτός των άλλων για την παραγωγή αιθέριου ελαίου με διαπεραστικό άρωμα. Αυτή η αρωματική ρητίνη (gummi ladanum), με έντονες φαρμακευτικές ιδιότητες, χρησιμοποιείται από αρχαιοτάτων χρόνων, ενάντια στους λοιμούς της χολέρας, ως αρωματική ουσία για θυμιάσεις, αλλά και στην ταρίχευση των νεκρών. H μεγαλύτερη πυκνότητα των αδενωδών τριχών στο φυτό παρουσιάζεται κατά μήκος των νεύρων της κάτω επιφανείας των φύλλων καθώς και στα στελέχη. H παραγωγή της ρητίνης στην διάρκεια της ημέρας αυξάνει με την αύξηση της θερμοκρασίας. H ρητίνη που εκρέει από τις αδενώδεις τρίχες, καλύπτει την εξωτερική επιφάνεια της τρίχας, τη βάση της και την επιφάνεια του οργάνου στο οποίο φύεται.΄Ετσι, όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία του οργάνου (φύλλα, στελέχη κ.λ.π) τόσο και μεγαλύτερη είναι η ποσότητα της ρητίνης που έχει αποτεθεί πάνω του. H επικάλυψη των φύλλων από την ρητίνη φαίνεται ότι ελαττώνει την εξατμισοδιαπνοή, μειώνει την θερμοκρασία του φύλλου, λόγω της εξάτμισης του αιθερίου ελαίου που περιέχει, αλλά και προστατεύει από τις υπεριώδεις ακτίνες. To ποσό της ρητίνης το οποίο παράγεται στα φύλλα εκτός από την εποχιακή του διακύμανση ποικίλει και από περιοχή σε περιοχή, λόγω περιβαλλοντικών ή και γενετικών παραγόντων, και κυμαίνεται από 1.5-15% ξηρού βάρους φύλλων. Στο υποείδος eriocephalus το αντίστοιχο ποσοστό είναι πάντα μικρότερο του 1% και το ποσοστό των αδενωδών τριχών πάνω στην επιφάνεια των φυτών είναι πολύ μικρότερο από ότι στο υποείδος creticus.


H εκμετάλλευση της κομμεορητίνης (αλάδανου) του Cistus creticus αποτελεί σημαντική και παλαιότερα κύρια πηγή εισοδήματος για πολλούς κατοίκους της Ελλάδος ( Μυλοπόταμος  Ρεθύμνης κλπ).

H ρητίνη συλλέγεται από φυσικούς πληθυσμούς του Cistuis creticus κατά τις θερμές ώρες της ημέρας στην διάρκεια της θερινής περιόδου, με τον πατροπαράδοτο τρόπο του ‘’αργαστηριού’’ (ένα είδος τσουγκράνας που αντί για δόντια έχει μακριές δερμάτινες λουρίδες).

Joseph Pitton de Tournefort 1700-1702

Joseph Pitton de Tournefort 1700-1702

ladano.blogspot.gr

Αυτό το πατροπαράδοτο εργαλείο το σβαρνίζουν ανάμεσα από τις αλαδανιές, χαιδεύοντάς τες, χωρίς να τις πληγώνουν ή καταστρέφουν. Φαίνεται ότι η εκμετάλλευση του φυτού στη Κρήτη άρχισε την περίοδο της Αραβοκρατίας. H συλλογή απαιτεί επίπονη εργασία και η ημερήσια απόδοση κυμαίνεται από 0.5-1Kg. To ποσό της ρητίνης το οποίο παράγεται στα φύλλα εκτός από την εποχιακή του διακύμανση ποικίλει και από περιοχή σε περιοχή, λόγω περιβαλλοντικών ή και γενετικών παραγόντων, και κυμαίνεται από 1.5-15% ξηρού βάρους φύλλων. Oι ποσότητες που συλλέγονται εξάγονται στις Αραβικές κυρίως χώρες όπου χρησιμοποιούνται ως θυμίαμα, αλλά και για την απολύμανση των εσωτερικών χώρων, όπως πιστεύεται. Η συλλογή του αλάδανου γίνεται και στην Ισπανία αλλά με διαφορετικό τρόπο. Εκεί οι αλαδανιές κόβονται, βράζονται σε μεγάλα καζάνια και το λάδανο επιπλέει και συλλέγεται. Αυτό συνήθως εξάγεται στη γειτονική Γαλλία, όπου χρησιμοποιείται ως αιθέριο έλαιο για την παρασκευή αρωμάτων.

envifriends

Τα μωβ άνθη του φυτού είναι ο κύριος  παραγωγός της ρητίνης.

Uphof. J. C. Th. Dictionary of Economic Plants

Usher. G. A Dictionary of Plants Used by Man

Howes. F. N. Vegetable Gums and Resins

pfaf.org

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Η εμπορική του αξιοποίηση στηρίζεται στις φαρμακευτικές ιδιότητες της ρητίνης «λάδανο». Η ρητίνη αυτή εκκρίνεται από τις αδενώδεις τρίχες των φύλλων και παρουσιάζει ισχυρή αντιμικροβιακή δράση και κυρίως αντιλευχαιμική δράση, η οποία μπορεί να συγκριθεί με καθιερωμένα φάρμακα των κατηγοριών αυτών, όπως είναι η αμπικιλλίνη και η καμπτοθεκίνη. Η χρήση της ρητίνης στην αρωματοποιεία (κυρίως για το ambergris) καθιστά την καλλιέργεια του φυτού αποδοτική.

Cistus  Creticus

ΙΣΤΟΡΙΑ: To Cistus creticus (κν. λαδανιά, αλαδανιά, αγκίσαρος), είναι ο κίσθος ’ του Θεοφράστου. O Θεόφραστος διέκρινε δύο είδη  κίσθου , το αρσενικό και το θηλυκό. To άρσενικό το περιγράφει ως μείζον και σκληρώτερον και λιπαρώτερον και το άνθος επιπορφυρίζον, άμφω δε τα γένη όμοια τοις αγρίοις ρόδοις, πλην ελλάτω και άοσμα. Ετσι, λοιπόν η σημερινή αγγλική ονομασία ‘’Rock rose’’ για τα φυτά αυτά ίσως να έχει προέλθει από την παρατήρηση του Θεοφράστου, από την περιγραφή του οποίου συμπεραίνουμε ότι το ‘’αρσενικό γένος’’ αντιστοιχεί στο Cistus creticus και το ‘’θηλυκό’’ στο Cistus salviifolius.
Λέγεται ότι η ομορφιά των ανθών της αλαδανιάς προκάλεσαν την προσοχή των Μινωιτών καλλιτεχνών. Γι’ αυτό και τη βλέπουμε να εικονίζεται στην τοιχογραφία του παλατιού της Κνωσού «το γαλάζιο πουλί». Η ρητίνη της λαδανιάς, ο αλάδανος αναφέρεται από τον Ηρόδοτο . Αυτός περιγράφει τον τρόπο που μάζευαν το ρετσίνι, και απορεί γιατί, αν και μύριζε ωραία, προερχόταν από ένα βρωμερό μέρος, τα γένια του τράγου. Καθώς το ζώο έτρωγε τα φύλλα της αλαδανιάς το ρετσίνι κολλούσε στα γένια του και συλλεγόταν έπειτα από τους βοσκούς. Την ίδια αλλά πιο λεπτομερή αναφορά κάνει και ο Διοσκουρίδης. Στο Μεσαίωνα, η συλλογή του ρετσινιού γινόταν με ένα είδος τσουγκράνας εφοδιασμένης με δερμάτινες λουρίδες Στις λουρίδες αυτές κολλούσε το λάδανο και συλλεγόταν. Τον ίδιο τρόπο περιγράφει αναλυτικά και ο Γάλλος περιηγητής Μπελόν δίνοντας μας και εικόνα του εργαλείου που χρησιμοποιούνταν, του λεγόμενου ‘’αργαστηριού’’.  Επίσης, αυτός δίνει μια λεπτομερή περιγραφή του τρόπου συλλογής του λάβδανου, από τα γένια και τα πόδια των τράγων και των κατσικιών πάνω στα οποία κολλά, αλλά και με ένα εργαλείο με σχοινιά όπως γίνεται και σήμερα .  Ο Πέρσης ιατρός Αβικέννας, (η σημαντικότερη ίσως φυσιογνωμία της αραβικής ιατρικής που έζησε στην Περσία (980-1037 μ.χ.), ο οποίος ασχολήθηκε εκτεταμένα με την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, αναφέρει τη χρήση του λαδάνου για την αποσκλήρυνση του στομάχου και εντέρου και με τη μορφή αλοιφής για τη θεραπεία του σπλήνα. Περιηγητές και βοτανολόγοι, όπως ο Pierre Belon (1517-1564) και ο Joseph Pitton de Tournefort, που πέρασαν από την Κρήτη, ακολουθώντας τα χνάρια των αρχαίων βοτανολόγων (Διοσκουρίδη), αναφέρθηκαν στο φυτό αλαδανιά και στον τρόπο συλλογής του με αναλυτικό τρόπο.

envifriends

Read Full Post »