Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Άμφεια’

Conium maculatum κώνειο, Αρχαία Θουρία, Σουρεύλι, Άμφεια 20 Απρίλη 2015

Conium maculatum κώνειο, Αρχαία Θουρία, Σουρεύλι, Άμφεια 20 Απρίλη 2015

Ποώδες φυτό ιδιαίτερα φαρμακευτικό και δηλητηριώδες της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναικής Άνθειας, λείο σχεδόν χωρίς τρίχες, μεγάλο, με ύψος από 50cm έως 2,5m, μονοετές ή διετές.
Ο βλαστός είναι ισχυρός, ορθός, διακλαδιζόμενος, συνήθως με ερυθροκαστανές κηλίδες προς το κάτω μέρος, κούφιος εσωτερικά, γραμμωτός κατά μήκος εξωτερικά.
Τα φύλλα του είναι έμμισχα, αντίθετα, τα κατώτερα μεγάλα μέχρι 50x40cm με το περίγραμμα τους τριγωνικό, σύνθετα, 2-4 φορές πτεροειδή, μαλακά, χωρίς τρίχες Με τμήματα λογχοειδή έως δελτοειδή, πτεροσχιδή, χνουδωτά.
Conium_maculatum,_leaf_-_margin_of_upper_+_lower_surface,I_SB24158Φύλλα περιβλήματος: μόνιμα βράκτεια, βραχέα κατανεύοντα 0-5-6 στενά τριγωνικά έως ωοειδή-λογχοειδή φύλλα, με άκρα που γυρνούν προς τα κάτω, ξηρής μεμβρανώδους υφής.
Περιβλημάτιο εκ 3-6 φυλλαρίων, μονόπλευρα προς το έξω μέρος του μερικού σκιαδίου που φαρδαίνουν και συμφύονται στην βάση.
Conium_maculatum_flowers_closeΤαξιανθίες σύνθετα σκιάδια, με 10-20 ακτίνες, στην άκρη και σε μασχάλες του βλαστού, με άνθη μικρά, λευκά χωρίς σέπαλα, που αναπτύσσονται συνήθως τον δεύτερο χρόνο.
Πέταλα αντωοειδή, με κορυφή κυρτή προς τον άξονα.
Στύλοι βραχείς, παχείς, διεστώτες
Καρπός τεφροπράσινος, διαχαίνιο, ωοειδής, υποσφαιρικός σχεδόν σφαιρικός, πεπιεσμένος εκ των πλαγίων 2,5-3,5 mm,που διασπώνται σε δύο τεμάχια, με μεριστοκάρπια που είναι ωοειδή και φέρουν ανάγλυφες πλευρές κυματοειδείς επαλξωτές
Η ρίζα είναι διακλαδιζόμενη.
Το φυτό έχει βαριά και δυσάρεστη οσμή που γίνεται εντονότερη με την σύνθλιψη των φύλλων των βλαστών και των καρπών. Οσμή σαν από ούρα ποντικών.
Η γεύση των καρπών είναι πικρή και προκαλεί ναυτία.
Η ξηρά πόα είναι απαλή και υγροσκοπική, διαχέει οσμή αηδή και ναρκώδη, ιδιαίτερα όταν τριφτεί. Όταν την μασήσουμε έχει γεύση πικρή. Εάν δεν είναι μαύρη μπορεί να χρησιμοποιηθεί . Όταν σε ξερή δρόγα στάξουμε διάλυμα καυστικού νατρίου αναδίδει ζωηρή οσμή κώνειου και αμμωνίας.
Οι καρποί του φυτού βρίσκονται στα άκρα των σκιαδίων ανά δύο μεριστοκάρπια, που κακώς μερικές φορές ονομάζονται σπέρματα, διότι πρόκειται για αχαίνια, δηλαδή καρποί που δεν ανοίγουν.
Κάθε μεριστοκάρπιο μετά από εγκάρσια τομή έχει μία πεντάγωνη δομή. Στις κορυφές του πενταγώνου αντιστοιχούν οι αιχμές του μεριστοκάρπιου όπου ευρίσκονται οι ηθμαγγειώδεις δέσμες που μεταφέρουν τους χυμούς. Μεταξύ κάθε αιχμής σχηματίζεται μία μικρή κοιλάδα.
Στον καρπό του κώνειου δεν υπάρχουν εκκριματοφόροι αγωγοί ούτε αιθέριο έλαιο αλλά μία στιβάδα σκληρεγχυματική με ειδικά κύτταρα με παχύνσεις σαν πέταλο αλόγου όπου ευρίσκεται η κωνειίνη.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Γνωστό από πολύ παλιά, φημολογείται ότι χρησιμοποιήθηκε πριν από τους ιστορικούς χρόνους για την θανάτωση των γερόντων των ανικάνων προς εργασία, των αναπήρων και των αρρώστων Κείων (νήσος Κέα = Τζιά).
Το κώνειο της Αττικής και ιδιαίτερα των Μεγάρων θεωρείτο δραστικότερο. Επίσης προτιμούσαν το φυόμενο σε μέρη ψυχρά και σκιερά όπως αυτό της Λούσσης πλησίον της Μαντινείας.
Ο Άτταλος ο Γ’ βασιλεύς της Περγάμου καλλιεργούσε το κώνειο μαζί με πολλά άλλα δηλητηριώδη φυτά στον κήπο του. Στην Αθήνα χρησιμοποιείτο γιά τις ναρκωτικές του ιδιότητες από τους ιεροφάντες, ως αναφροδισιακό.
Ο Ιπποκράτης σε πολλά σημεία των συγγραμμάτων του αναφέρει το σπέρμα του κώνειου ως ναρκωτικό, σε καταπλάσματα, υπόθετα και υποκαπνισμούς.
Τον 3ον π.Χ. αιώνα ο Νίκανδρος το περιγράφει ως εξής στα «Αλεξιφάρμακα»: το δηλητήριο φέρνει σκοτεινή νύκτα «σκοτόεσσαν νύκτα», οι άνθρωποι παραλύουν και έρπουν στα χέρια, η αναπνοή τους πιάνεται καθώς φράζει ο λαιμός, τα άκρα παγώνουν και τέλος η ψυχή τους πηγαίνει στον άλλο κόσμο από έλλειψη αέρα λόγω παράλυση της αναπνοής.
Conium_maculatum,I_MWS18033Με κώνειο θανατώθηκε και ο μέγας φιλόσοφος Σωκράτης.
Ο Πλάτων στον Φαίδωνα μας δίνει με λαμπρό τρόπο την εικόνα της δηλητηριάσεως.
«Όταν ένοιωσε ο Σωκράτης να βαραίνουν τα σκέλη του ξάπλωσε, στη πλάτη. Έτσι του σύστησε ο δήμιος. Συγχρόνως αγγίζοντας τον, αφού πέρασε λίγος χρόνος, παρατηρούσε τα πέλματα και τα σκέλη. Κατόπιν πίεσε δυνατά το πόδι και τον ρώτησε αν αισθάνεται. Ό δε ουκ Εύη. (Είχε ήδη αρχίσει η νέκρωση των αισθητικών νεύρων από την περιφέρεια) και μετά από αυτό πίεσε πάλι, τις κνήμες και αφού ξαναήρθε μας έδειχνε ότι παγώνει και παραλύει. Τον άγγιξε και είπε ότι όταν φθάσει (η παράλυση ) στην καρδιά τότε θα πεθάνει. Ήδη σχεδόν το πάγωμα είχε φθάσει στο επιγάστριο. Ξεσκεπάστηκε, γιατί ήταν σκεπασμένος και είπε αυτό που ήταν τα τελευταία λόγια «ώ, Κρίτων, τω Ασκληπιώ οφείλομεν αλετρυόνα απόδοτε και μη αμελήσετε.» Έτσι θα γίνουν είπε ο Κρίτων. Μήπως θέλεις κάτι άλλο να μας πεις, τον ρώτησε. Αλλά ο Σωκράτης δεν απάντησε τίποτα…. και τα όμματα έστησεν. Ιδών δε ο Κρίτων συνέλαβε το στόμα και τους οφθαλμούς.
Ο Αριστοφάνης στους «Βάτραχους» στιχ. 186 την ψύξη των άκρων παρομοιάζει με χιόνι.
Ο Θεόφραστος γράφει πως εκχύλισμα από τη ρίζα του κώνειου είναι το ισχυρότερο δηλητήριο και η απαλλαγή (δηλ. ο θάνατος) είναι εύκολη ακόμα και αν δοθεί μικρό καταπότιο. Ο ίδιος επισημαίνει και την συνέργεια με την μήκωνα την υπνοφόρο σε ένα ταχύ και ανώδυνο θάνατο, με μικρή σε όγκο ποσότητα φαρμάκου, παρατήρηση που αποδίδει στον βοτανικό Θρασύα, του 5ουπ.Χ αιώνα εκ Μαντινείας «ραδίαν ποιείν και άπονον την επόλυσιν τοις οποίς χρώμενος κωνείου τε και μήκωνος και ετέρων τοιούτων ώστε εύογκον είναι και μικρόν όσον δραχμής ολκήν».
Conium_maculatum,_inflorescence_-_frontal_view_of_flower,I_SB24279Ο Διοσκουρίδης αναφέρει: «Το κώνειο όταν το πιείς προκαλεί σκοτοδίνες και θαμπώματα, ώστε να μη βλέπει κανείς ούτε λίγο, λόξιγκα και παράκρουση του νου και πάγωμα των άκρων. Στο τέλος παθαίνουν ασφυξία με σπασμούς καθώς σταματά ο αέρας στην τραχεία. Αρχικά λοιπόν, όπως και στα υπόλοιπα, θα το αποβάλλουμε με τους εμέτους, έπειτα αφού χρησιμοποιήσουμε καθαρτικό θα αποβάλλουμε αυτό που έχει διολισθήσει στα έντερα και τότε φτάνουμε στην πόση ανέρωτου κρασιού, σαν το καλλίτερο βοηθητικό μέσο, αφήνοντας ενδιάμεσα διαστήματα κατά τα οποία βοηθάει θα δοθεί για πόση, το γαϊδουρίσιο γάλα ή η αψιθιά μαζί με πιπέρι, κρασί και καστόριο. Επίσης ο απήγανος και ο δυόσμος μαζί με κρασί ή μία δραχμή καρδάμωμο ή στύρακα ή πιπέρι μαζί με σπόρο τσουκνίδας και κρασί ή τα φύλλα της δάφνης. Εξίσου και το γαλάκτωμα του σίλφιου με λάδι ή γλυκό κρασί. Και το γλυκό κρασί αν πίνεται σκέτο σε μεγάλη ποσότητα ενδείκνυνται αρκετά.»
Ο Διοσκουρίδης αναφέρει για τις θεραπευτικές ενδείξεις του κωνείου. Γράφει λοιπόν ότι, αφού ξηρανθεί έχει πολλές χρήσεις αναμειγνυόμενο για παυσίπονα κολλύρια , το εκχύλισμα του αν χρησιμοποιηθεί σε κατάπλασμα βοηθάει στον έρπητα και το ερυσίπελας. Βοηθάει επίσης αυτούς που παθαίνουν ονειρώξεις, ενώ αν το κατάπλασμα τοποθετηθεί στα γεννητικά όργανα περιορίζει την επιθυμία. Το κώνειο σταματά το γάλα στους μαστούς, περιορίζει την ανάπτυξη των μαστών στις κοπέλες, ενώ στα αγόρια προκαλεί ατροφία των όρχεων « ..μαστούς τε εν παρθενία κωλύει αυξάνεσθαι και διδύμοις ατρόφοις ποιεί επί παίδων»
Ο Γαληνός αναφέρει το κώνειο σε πολλά σημεία, το συγκαταλέγει δε στα ψυχρά δηλητήρια, τα φονεύοντα δια καταψύξεως της καρδιάς (ΧΙ,596). Μνημονεύει δε «γραία Αθηναίαν η οποία από ελαχίστης δόσεως αρξαμένη ειθίσθη τω φαρμάκω» (ΧΙ, 601)
Ο Πλίνιος (ΧΧV,55) περιγράφων το φυτό σημειώνει το δηλητηριώδες του σπέρματος. Και ο Κέλσος αναφέρει το φυτό ως δηλητήριο και ως αντίδοτο αυτού αναφέρει άφθονο άκρατο οίνο μετά πηγάνου (απήγανου) και κένωση του στομάχου δι’ εμέτου.(V, 27,12).
Ο Σκριβώνιος Λάργος (κεφ.179) περιγράφων τα συμπτώματα της δηλητηριάσεως, συνιστά καθαρτικά κλύσματα και γάλα όνου.
Πρώτος στη Ελλάδα που ήπιε το κώνειο αναφέρεται ο στρατηγός και πολιτικός Θηραμένης, κατά την εποχή των 30 τυράννων, όταν καταδικάστηκε σε θάνατο (404 π.Χ). Ο Θηραμένης ήταν από την Κέα και ήπιε με θάρρος το δηλητήριο. Όταν έχυσε τις τελευταίες σταγόνες κατά γης είπε ότι ήσαν για τον αντίπαλο του Κριτία. Οι λέξεις του ήταν προφητικές, γιατί πράγματι μετ’ ολίγον φονεύθηκε ο αντίπαλος του και καταλύθηκε η τυραννία των τριάκοντα.
Δεύτερος θανατωθείς αναφέρεται ο Πολέμαρχος, χωρίς μάλιστα να γνωσθεί η αιτία της καταδίκης του, καθώς αναφέρει ο Λυσίας (κατα Ερατοσθ.Χ1,5).
Παρότι η δηλητηριώδης δύναμι του κωνείου ήταν γνωστή από αρχαιοτάτων χρόνων, η χρήση του για την θανάτωση των καταδίκων εισήχθη το 404-403 πΧ. επί 30 τυράννων. Έτσι ο τρόπος του θανάτου κατέστη «πάτριον έθος» (πατροπαράδοτη τακτική) το δε φυτόν μυσαρόν (Πλίνιος ΧΧV,13)
Προς θανάτωση χρησιμοποιούσαν τον οπόν τον λαμβανόμενον δι’εκθλίψεως των σπερμάτων, κυρίως, διότι περιείχε το μεγαλύτερο ποσοστό δραστικής ουσίας (1% κωνειίνη) ενώ ο οπός των βλαστών και των ριζών 0,5%. Η δόση ήταν καθορισμένη και γνωστή στον δήμιο. Συνήθως η δόση ήταν μία ολκή 4,5g. περίπου.
Συχνά όμως αναγκαζόταν να χορηγούν και δεύτερη και τρίτη δόση. Αυτό συμπεραίνεται από τους λόγους του δεσμοφύλακα προς τον Σωκράτη. Αυτός συνιστά προς τον κατάδικο να μην ομιλεί πολύ ζωηρά για να μην θερμανθεί και χρειασθεί να πιει διπλή ή τριπλή δόση. Με κώνειο θανατώθηκαν επίσης ο Φωκίων (318 π.Χ) και 4 πολιτικοί του φίλοι, τότε ο δήμιος αρνιόταν να παρασκευάσει την δόση του Φωκίωνα αν δεν ελάμβανε 12 αττικάς δραχμάς, την τιμήν της μίας δόσης. Τότε κάποιος από τους παριστάμενους φίλους έδωσε τα χρήματα παρατηρήσας με πικρία ότι «οι Αθηναίοι ουδέ δωρεάν να αποθάνει επιτρέπωσι αυτώ». Στην πραγματικότητα όμως το φάρμακο χορηγείτο δωρεάν στους καταδίκους, απλώς στην συγκεκριμένη περίπτωση ο δήμιος αρνιόταν με δικά του έξοδα, να πάει στην αγορά να πάρει το κώνειον.
Θανατοθέντες με κώνειο αναφέρονται ο ρήτωρ Αισχίνης (323 π.Χ) διαφθείρας τους δικαστάς σε κάποια δίκη, ο Φιλοποίμων (197 π.Χ.), ο Βρετανικός θανατωθείς από τον Νέρωνα με μείγμα κωνείου και μήκωνος και κατά τους Χριστιανικούς χρόνους ο μάρτυρας Ιουστίνος (167 μ.Χ).
Οι Ρωμαίοι το ονόμαζαν cicuta χρησιμοποιώντας αυτό το όνομα για διάφορα δηλητηριώδη φυτά της ιδίας οικογένειας. Το 1541 το όνομα cicuta δόθηκε σε άλλο φυτό Cicuta virosa και από τον Λινναίο η αρχαία λέξη Κώνειο στο φυτό Conium maculatum.Οι Αγγλοσάξονες το γνώριζαν σαν ένα χρήσιμο φάρμακο.
Στο ισλανδικό χειρόγραφο του Biornsson 1475 μ.Χ που βασίζεται στην λαϊκή γνώση και την χρήση των φυτών της Ευρώπης από τον ΧΙ ‘έως τον ΧΙV αιώνα αλλά γραμμένο για τους Σκανδιναβούς (Larsen 48) αναφέρονται τα εξής:
« Η Cicuta ….κρύο σαν δηλητήριο. Εάν κάποιος το φάει θα πεθάνει σαν από δηλητήριο. Αλλά όποιος το πιει θα έχει λευκά στίγματα. Και όποιος πάθει κακό πίνοντας το θα πρέπει να πιει γρήγορα ζεστό, δυνατό κρασί. Τα φύλλα όταν συνθλίβονται και ο χυμός θα βοηθήσουν τα μάτια που τρέχουν και το ερυσίπελας. Αν ένα κορίτσι τρίψει τα στήθη της με τον χυμό θα σταματήσει η ανάπτυξη, και αν πάει πάνω στις θηλές τότε θα ξηραθεί το γάλα σε αυτά.Το 1597 ο John Gerard Βοτανολόγος παρουσιάζει το φυτό Origanum σαν αντίδοτο στις δηλητηριάσεις με το κώνειο. Συνεχίζει λέγοντας ότι ο χυμός του κωνείου με κρασί θεραπεύει τα δήγματα των δηλητηριωδών ζώων.
Το 1633 ο Gerarde-Johnson από το Λονδίνο χειρουργός βοτανικός που καλλιεργούσε φαρμακευτικά φυτά αναφέρει την ομοιότητα του κωνείου με το φυτό Murrhis odorata, όπως προηγουμένως την δράση του κωνείου στο στήθος των γυναικών και τα γεννητικά όργανα των αγοριών , τις απόψεις του Διοσκουρίδη και του Πλίνιου.
Το 1657 ο William Cole στο βιβλίο του “Art of Simpling” αναφέρει ότι, εάν οι όνοι καταναλώσουν μεγάλες ποσότητες κωνείου σύντομα πέφτουν σε ύπνο που θα φαίνονται σαν νεκροί, τόσο πολύ που θεωρήθηκαν πράγματι νεκροί και τους έγδαραν χωρίς να συμβαίνει.
Τοξικές δόσεις για το άλογο και το βόδι είναι περίπου 2kg νωπό φυτό και 200-250g ξηρού φυτό.
Το 1681 ο Nicolas Culperer στο πρώτο ιατρικό βιβλίο που κυκλοφορούσε στην Αμερική αναφέρει τους κινδύνους της εσωτερικής χρήσης του κώνειου και ότι όταν χρησιμοποιείται εξωτερικώς μπορεί με ασφάλεια να δίδεται σε ερεθισμούς, όγκους και πρηξίματα σε κάθε μέρος του σώματος. Τα φύλλα συντεθλιμένα τοποθετούμενα στο φρύδι και στο μέτωπο κάνουν καλό στα κόκκινα και πρησμένα μάτια.
Το 1817-20 ο Bigelow  στην ιατρική βοτανολογία του που περιλαμβάνει φυτά όπου φύονται στις ΗΠΑ αναφέρει ότι σε μερικές περιπτώσεις το κώνειο είναι χρήσιμο σε συφιλιδικές παθήσεις. Εχει προταθεί σε κοκίτη αλλά θεωρεί ότι δεν είναι ασφαλές φάρμακο για τα παιδιά. Το θεωρεί όμως σπουδαίο για ημικρανίες που δεν είναι κανονικά διαλείπουσες.
Το 1820 στο χειρόγραφο Νο2 της Φυσικής Ιατρικής Edinbourgh- Toronto αναφέρονται τα αποξηραμένα φύλλα για ιατρική χρήση, ότι είναι πολύ ισχυρό ναρκωτικό, ότι προάγει την δράση του υδραργύρου σε καταπλάσματα βοηθά οδυνηρά έλκη. Η δόση είναι 2-3 grains.
To 1828 ο Rafinesque αναφέρει ότι: υπάρχουν διάφορα θεραπευτικά φυτά στην οικογένεια αυτή το κώνειο είναι το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο. Η δύναμη του φυτού ποικίλει πολύ ανάλογα με το που φύεται, το κλίμα, τον χρόνο της συλλογής και τον τρόπο της παρασκευής του φαρμάκου.
Είναι πιο ισχυρό στα ζεστά κλίματα, το καλοκαίρι και όταν είναι σε πλήρη ανάπτυξη.
Τα άτομα είναι περισσότερο ή λιγότερο ευαίσθητα σε αυτό. Προκαλεί ζάλη, ναυτία, ενόχληση στην όραση, λιποθυμία τα οποία συμπτώματα εμφανίζονται μετά από μισή ώρα και παραμένουν μισή ημέρα ή περισσότερο.
Σε μεγαλύτερες δόσεις προκαλεί χειρότερα συμπτώματα ίλιγγο, παράλυση, σπασμούς και θάνατο. Είναι δύσκολα να δηλητηριαστεί κανείς από αυτό το φυτό γιατί έχει πολύ άσχημη οσμή. Παρόλα αυτά έχουν καταγραφεί περιπτώσεις παιδιών που νόμιζαν ότι ήταν μαϊντανός ή η ρίζα καρώτο, οπότε και αρρώστησαν η απέθαναν.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Την δύναμη την έχει λόγω της κωνειίνης που ευρίσκεται στα σπέρματα του κωνείου. Στην ξηρά πόα άλλοτε είναι πολλή και άλλοτε ολίγη. Από τα εκχυλίσματα ελλείπει σχεδόν παντελώς διότι εξατμίζεται εύκολα.
Η δράση της κωνειίνης: Η κωνειίνη μαζί με το υδροκυανικό οξύ και την νικοτίνη είναι το δραστικότερο των φυτικών δηλητηρίων. Παρ’όλο που είναι πολύ δραστική αναπτύσσει ενέργεια που ποικίλει, διότι είναι πολύ πτητική και ότι μένει και αυτό εξατμίζεται χάνοντας έτσι ένα μέρος της δύναμης της.
537 Πανεπιστημιακές έρευνες εχουν καταχωρηθεί στο NCBI (US National Library of Medicin)  και αφορούν το φυτό:
Σε σχετικές έρευνες του University of Kalyani,  India, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι Conium έχει τη δυνατότητα να αλληλεπιδρά με το DNA και έτσι να παρεμποδίζει στη διαδικασία του πολλαπλασιασμού των καρκινικών κυττάρων.

Οι αντιφλεγμονώδεις και αναλγητικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από πειράματα του  Chitkara University, India

Σε σχετικά πειράματα του Georgetown University Medical Center, Washington,  USA τεκμηριώθηκε η δράση του φυτού ενάντια στον καρκίνο του προστάτη.

Η χρήση του φυτού στην αντιμετώπιση του καρκίνου του στομάχου, παγκρέατος και σικωτιού τεκμηριώνεται από το Chittaranjan National Cancer Institute, Kolkata , India

Η ικανότητα του φυτού στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης τεκμηριώθηκε από το Πανεπιστήμιο Instituto Politécnico Nacional, Mexico

Georgetown University Medical Center, Washington, USA
University of Kalyani, India

Chittaranjan National Cancer Institute, Kolkata, India
ίαμα

Chitkara University, India

Instituto Politécnico Nacional, Mexico

Read Full Post »

Valeriana dioscoridis ,Αρχαία Θουρία, Άμφεια, Σουρεύλη 15 Μάρτη 2015

Valeriana dioscoridis , Αρχαία Θουρία, Άμφεια, Σουρεύλη. 15 Μάρτη 2015

Η Βαλεριάνα του Διοσκουρίδη συναντάται σε βραχώδης τοποθεσίες με ασβεστολιθικό υπόβαθρο της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας. Άλλες ονομασίες, συνώνυμο Valeriana italica, και κατά τόπους, Ζαμπούκος, Νάρδος.
Στη χώρα μας υπάρχουν αρκετά είδη βαλεριάνας με μικρές διαφορές συνήθως ως προς τη διάταξη των φύλλων, και το άνθος.
Τα επίγεια μέρη της βαλεριάνας αποτελούνται από τα σύνθετα φύλλα στη βάση με αντικριστά φυλλάρια και ένα μεγαλύτερο στη κορυφή κάθε διακλάδωσης. Στο μέσο κάθε φυτού αναπτύσσεται ο βλαστός της που μπορεί να φθάσει το ένα μέτρο καί εσωτερικά είναι κούφιος.
Καθύψος του βλαστού τα φύλλα είναι λιγότερα φύονται ανα κόμβους και έχουν σχήμα πτεροσχιδή.
Στην κορυφή κάθε βλαστού δημιουργείται σφαιρικό άνθος εύοσμο από πολλά μικρά λευκορόδινα ανθίδια με πέντε πέταλα που καταλήγουν σε λευκό σωλήνα.
Η βαλεριάνα είναι ανθεκτική στις καιρικές συνθήκες και τις ασθένειες. Ειναι θάμνος με μέγιστο ύψος που δεν ξεπερνά το 1,5 μέτρο. Τα άνθη της είναι μικρά ροζ έως λευκά ανάλογα από την ποικιλία, σε σχηματισμό «ομπρέλας» στην κορυφή του φυτού, ενώ ο βλαστός σωληνοειδής και χνουδωτός. Η ρίζα, το μέρος του φυτού με τις κυριότερες και σημαντικότερες θεραπευτικές ιδιότητες, είναι ινώδης με έντονο άρωμα.

1023-l-2Η άνθιση της βαλεριάνα διαρκεί από το Μάιο έως τον Αύγουστο. Οι ανθισμένες κορυφές συλλέγονται το καλοκαίρι, ενώ η ρίζα συλλέγεται το φθινόπωρο από Σεπτέμβριο μέχρι Οκτώβριο. Τα κυρίως συστατικά και δραστικές ουσίες είναι, σάκχαρα, άμυλο, ρητίνες, αιθέριο έλαιο, οργανικά οξέα, αζωτούχες ενώσεις, βαλεριανικό οξύ, πτητικό έλαιο, ρετσίνι και γόμμα. Η γεύση της είναι έντονη, ξηρή και ελαφρώς πικρή.
ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Ο Ιπποκράτης, (460-370 π.Χ.) χρησιμοποίησε ένα είδος βαλεριάνα ως φάρμακο. Ο Θεόφραστος , φυσιοδίφης και μαθητής του Αριστοτέλη (370-286 π.Χ.) αναφέρει γισ την Βαλεριάνα του Διοσκουρίδη : «η οποία έχει μια μυρωδιά σαν νάρδος», όπως χρησιμοποιείται για τα αρώματα. Ο νάρδος των αρχαίων είναι ένα άλλο μέλος της οικογένειας , Nardostachys jatamansi.
Ο Διοσκουρίδης, ιατρός στο στρατό του Νέρωνα και ο δημιουργός του Materia Medica (54-68 μ.Χ.) αναφέρει πολλά μέλη της οικογένειας βαλεριάνα – Ινδίας, της Συρίας, Σέλτικ και βουνό Nard (Nardostachys jatamansi ή Βαλεριάνα hardwickii, Patrinia scabiosaefolia, Βαλεριάνα και Celtica Valeriana tuberosa) και «Phou» (που ονομάζεται επίσης phu ή fu), η οποία θεωρείται ότι είναι Valeriana dioscoridis και όχι V. officinalis όπως μερικοί συγγραφείς στο παρελθόν έχουν δηλώσει.

Valeriana dioscoridis ,Αρχαία Θουρία, Άμφεια, Σουρεύλη 15 Μάρτη 2015

Valeriana dioscoridis ,Αρχαία Θουρία, Άμφεια, Σουρεύλη 15 Μάρτη 2015

Παρά το γεγονός ότι στη σύγχρονη εποχή, η βαλεριάνα είναι πιο γνωστή ως καταπραϋντικό, αντιυστερικό και βοηθειτικό ύπνου, οι αρχαίοι την χρησιμοποιούσαν για πολλές άλλες χρήσεις. Ο Διοσκουρίδης συνιστά τις πικρές και αρωματικές ρίζες στα πεπτικά προβλήματα, όπως μετεωρισμός, ναυτία, παθήσεις ήπατος (νόσος hepaticus) και ως θεραπεία στα προβλήματα του ουροποιητικού συστήματος. Ακόμη το φυτο, συνιστάται ως εμμηναγωγό, για κολπικές μολύνσεις, ως αντιεφιδρωτικό και ως αντίδοτο στα δηλητήρια.
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Με αναλυτικές πειραματικές έρευνες του Πανεπιστημίου Αθηνών τεκμηριώθηκε η αντιμυκητιασική δραστικότητα του φυτού από την εναέρια τμήματα και τις ρίζες του.
Συστηματικές έρευνες των Πανεπιστημίων Burdur και Antalya , Turkey τεκμηρίωσαν τις αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού.

Valeriana_dioscoridis_1Η βαλεριάνα λέγεται ότι έχει ιδιότητες ως υπνωτικού, αγχολυτικού και κατευναστικού, με την υπόθεση ότι τα έλαια που περιέχει έχουν παρόμοια δράση με τις βενζοδιαζεπίνες. Σειρά επιστημονικών εργασιών για το αποτέλεσμα της βαλεριάνας στην ποιότητα και τη διάρκεια του ύπνου έδωσαν ανάμικτα αποτελέσματα, με τις περισσότερες έρευνες να είναι αρνητικές και ορισμένες να δείχνουν μέτρια θετική επίδραση σε άτομα που πάσχουν από αϋπνία. Στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν και σε ασθενείς με επιληψία.
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ:
Πέραν των θεραπευτικών χρήσεων της, η βαλεριάνα χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία αλλά και για καλλωπιστικούς λόγους λόγω των όμορφων ανθέων της και της αντοχής της σε ακραίες καιρικές συνθήκες.

University Burdur και Antalya , Turkey
wikipedia
Πανεπιστήμιο Αθηνών
healthy.net
Η χλωρίδα μας

Read Full Post »

Ptilostemon gnaphaloides Αρχα'ια Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Ptilostemon gnaphaloides Αρχαία Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Το Ptilostemon gnaphaloides subsp. pseudofruticosus (Pamp.) Greuter 1969 είναι ένας θάμνος της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας, που φτάνει από 30 έως 100 εκατοστά. Στους βλαστούς ανθοφορίας, τα φύλλα της βάσης είναι ελαφρώς διευρυμένα, μυτερά και μικρότερα από τα υπόλοιπα φύλλα. Έχουν και στις δύο πλευρές 1 έως 2 κρόσσια, που φθάνουν 1 έως 5 και πολύ σπάνια έως 9 χιλιοστά. Ο κορμός έχει διάμετρο 18-26 mm. Τα κεντρικά βράκτια φύλλα δεν είναι δεσμοί, έχουν μήκος 1-3 mm και είναι ακανθώδη.
Η περίοδος ανθοφορίας εκτείνεται από Απρίλιο έως Ιούνιο

Ptilostemon gnaphaloides Αρχα'ια Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Ptilostemon gnaphaloides Αρχαία Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Το φυτό προστατεύται από το Πρόγραμμα ARCHI-MED, Δράση2.1 «ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΝΔΗΜΙΚΑ ΕΙΔΗ ΤΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΤΗ ΝΟΤΙΑ ΕΛΛΑΔΑ»
Το φυτό συναντάται και στον Ελικώνα: Ρέμα Κλεισούρας, απόκρημνα ασβεστολιθικά βράχια στην έξοδο φαραγγιού αλλά και εσωτερικό του, υψ. 100-200 μ, 22/4/1998, (Κοκμ. 5853). Πριν την παραλία
Προδρόμου, θέση Κοκκκινιές, προσήλια κάθετα ασβεστολιθικά βράχια, υψ. 200 μ,
21/5/1997, (Κοκμ. 2032).
Το Ptilostemon gnaphaloides μοιάζει μορφολογικά με το περισσότερο διαδεδομένο στον
Ελλαδικό χώρο P. chamaepeuce. Τοtaxon αυτό διακρίνεται από την παρουσία δύο
μικρών σε μέγεθος, βελονόμορφων αγκαθιών στη βάση των πάνω διακλαδώσεων του
βλαστού. Πέραν του μοναδικού αυτού μορφολογικού γνωρίσματος τα P. chamaepeuce και
P. gnaphaloidessubsp. speudofruticosus εμφανίζουν παρόμοιες οικολογικές απαιτήσεις
αφού τα δύο παραπάνω φύονται σε κάθετα βράχια. Το μεν πρώτο φαίνεται να
προτιμάει βραχώδεις θέσεις που βρίσκονται κοντά σε θάλασσα, ενώ το δεύτερο μπορεί να
αναπτυχθεί και σε ηπειρωτικότερες περιοχές. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα δύο είδη
συνυπάρχουν στην ίδια θέση όπως τούτο παρατηρήθηκε στον Ελικώνα. Σε γενικές
γραμμές η διάκριση τους στο πεδίο παρουσιάζει πρακτικές δυσκολίες που έχουν να κάνουν
με τις μορφολογικές ομοιότητες τους αλλά και με τη δυσκολία προσεγγίσεως των θέσεων
που αυτά φύονται.Σύμφωνα με τον Greuter (1973) το υποείδος speudofruticosus εμφανίζεται
αποκλειστικά στην χώρα μας, ενώ το άλλο περιορίζεται στην κάτω Ιταλία, Λιβύη και Κέρκυρα.

Ptilostemon gnaphaloides Αρχα'ια Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Ptilostemon gnaphaloides Αρχαία Θουρία Αμφεια Σουρεύλι 17 Μάη 2014

Το φυτό σύμφωνα με την «Π 5.5. Έκθεση» του Τομέας 5: Παρακολούθηση της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα, του Προγράμματος Συνεργασίας ΥΠΕΧΩΔΕ – ΕΚΒΥ 1997-1998 καταγράφεται σαν προστατευόμενο ενδημικό.
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Υπάρχουν αρκετές ενδείεις για την αντιμικροβιακή και αντιβακτηριακή ιδιότητα του φυτού δεδομένου οτι οι Πανεπιστημιακές έρευνες ειναι σε εξέλιξη.
H σύνθεση του αιθέριου ελαίου του φυτού μελετήθηκε από το Πανεπιστημιο University of Belgrade ,Serbia

naturagraeca
University of Belgrade, Faculty for Veterinary Medicine, Serbia

Read Full Post »