Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Διάρροια’

Plantago major, Πλαντάγινον το μείζον, αρνόγλωσσο

Plantago major, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, 15 Μάη 2015

Plantago major, Αρχαία Θουρία, Αριοχώρι, 15 Μάη 2015

Φυτό της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας με τις εμπειρικές ονομασίες Πεντάνευρο,  Αρνόγλωσσο, κοινό Πλαντάγινο, που έχει ύψος 15-30 εκατοστά. Έχει μεγάλα πλατιά σκουροπράσινα φύλλα με πέντε νεύρα που διακρίνονται πολύ εύκολα αν σπάσουμε το κοτσάνι των φύλλων του.
Ο βλαστός σχηματίζει μία σύντομη σπείρα , ασθενώς ξυλώδη. Ρίζες είναι ινώδεις και ρηχές.
Η ταξιανθία των λουλουδιών (3-20 cm) που βρίσκεται στο πάνω μέρος δεν έχει φύλλα αλλά λεπτές αιχμές με δυσδιάκριτα λουλούδια συγκεντρωμένα πυκνά μαζί με όρθιο το κεφάλι ανθοφορίας, συνήθως , εκτός από το μίσχο. Τα μεμονωμένα λουλούδια έχουν προεξέχοντες στενούς, λευκούς στήμονες (αρσενικό μέρος του άνθους).
Ανθίζει από την άνοιξη ως το καλοκαίρι.
plantain-ribwort--flower2_09Οι καρποί αποτελούνται από κάψουλες σε σχήμα αυγού περίπου (3-5 mm) και ανοίγουν οριζοντίως γύρω από τη μέση, παρόμοια με ένα πώμα ή ένα καπάκι ενός δοχείου, για να απελευθερώσουν 5-16 σπόρους ανά κάψουλα.
Οι σπόροι είναι μικροσκοπικοί (0,5-1 mm), οβάλ με ακανόνιστες γωνίες, ή τριγωνικοί, με πορτοκαλί μέχρι μαύρο και θαμπή με λεπτή υφή επιφάνεια.

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Τα φύλλα του είναι φαγώσιμα, ωμά ή μαλειρεμένα, αλλά ειναι λίγο σκληρά, για αυτό μαζεύουμε κυρίως τα νεαρά, τρυφερά, φρέσκα φύλλα και αφαιρούμε τα κοτσάνια επειδή είναι ινώδη. Η γεύση τους είναι πικρή σαν του σπανακιού. Πολλοί άνθρωποι ζεματάμε τα φύλλα σε βραστό νερό πριν από τη χρήση τους σε σαλάτες, ώστε να τα κάνουν πιο τρυφερά.Τα φύλλα περιέχουν ασβέστιο και άλλα ιχνοστοιχεία, σε 100 γραμμάρια πεντάνευρου περιέχεται περίπου την ίδια ποσότητα βιταμίνης Α όση σε ένα μεγάλο καρότο.

Plantago.majorΟι σπόροι τρώγονται ωμοί ή μαγειρεμένοι αλλά είναι δύσκολο να μαζέυτούν. Ο σπόρος μπορεί να αλεστεί και να ανακατευτεί με αλεύρι. Είναι πολύ πλούσια σε βιταμίνη Β1. Το σύνολο των σπόρων μπορεί να βράσει και να χρησιμοποιηθεί σαν σάγο (αμυλώδης εδώδιμη ουσία). Τα ίδια ισχύοθν για την ρίζα. Τα φύλλα όταν ξεραθούν γίνονται ένα καλό τσάι.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Το πεντάνευρο περιέχει ιριδοειδή γλυκοσίδια (αουκουβίνη- Acubin), φλαβονοειδή (απιγενίνη-Apigenin), ταννίνες, οξέα φυτών, φυτική κόλλα και διοξείδιο του πυριτίου. Η Acubin έχει αναφερθεί ως ισχυρή αντί-τοξίνη. Περιέχει ακόμη αντισκορβουτικό οξύ, βενζοϊκό οξύ, κιτρικό οξύ, σαλικυλικό οξύ. Τέλος είναι πολύ πλούσιο σε βιταμίνη B1 και ριβοφλαβίνη.
Το ουρσολικό οξύ που υπάρχει άφθονο στο φυτό διαπιστώθηκε από δύο ανεξάρτητες έρευνες των Πανεπιστημίων της Αϊοβα και της Ουψάλα πως:
διατηρεί υγιή την μυϊκή μάζα
αποτρέπει την αύξηση του σωματικού βάρους
διατηρεί σε φυσιολογικά επίπεδα τη χοληστερόλη και
ρυθμίζει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
imageΤο πεντάνευρο ήταν γνωστό και διαδεδομένο φυτό από την αρχαιότητα, ως επουλωτικό φυτό και χρησιμοποιούταν από παλιά για να θεραπεύει πληγές και μώλωπες. Χρησιμοποιούταν ως πανάκεια (ιατρική για όλα) σε μερικούς πολιτισμούς. Παραδοσιακά χρησιμοποιούταν και για να αποτρέψει τη μητρική αιμορραγία μετά από τον τοκετό. Οι θεραπευτικές του ιδιότητες αναφέρονται από το Διοσκουρίδη, το Γαληνό και άλλους διάσημους γιατρούς. Παλαιότερα στην Ευρώπη το χρησιμοποιούσαν στη θεραπεία από τα δαγκώματα των τρελλών σκυλιών, του ίκτερου, της επιληψίας, της λέπρας και της φυματίωσης.
Οι δράση του φυτού ενάντια στους ιούς τεκμηριώθηκε από σχετικές έρευνες 4 πανεπιστημίων της Taiwan
Οι αναλγητικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες του φυτού αποδείχθηκαν από σχετικές έρευνες 4 ερευνητών του Πανεπιστημίου του Περού.
Η ικανότητα του φυτού να ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα στην περίπτωση της φυματίωσης, του AIDS και του καρκίνου, τεκμηριώθηκαν από σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου του Μεξικό. Για αυτό το φυτό χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα για την θεραπεία των παραπάνω ασθενειών.
Οι αντικαρκινικές ιδιότες του φυτού τεκμηριώθηκαν με σχετικές έρευνες του University of Gaziantep,της Τουρκίας.
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν με σχετικά πειράματα του University of Niš.
Το πεντάνευρο σταματά γρήγορα την αιμορραγία και βοηθά την αποκατάσταση των κατεστραμμένων ιστών. Μπορεί να επουλώσει χρόνιες πληγές που δεν κλείνουν και να χρησιμοποιηθεί αντί για το σύμφυτο στη θεραπεία των μωλώπων και των σπασμένων οστών.
Το πεντάνευρο είναι αντικαταρροϊκό και αποχρεμπτικό, δηλαδή ωφέλιμο σε παθήσεις του αναπνευστικού (βήχα, κοκίτη, βρογχικό άσθμα, βρογχίτιδα, φυματίωση, αναπνευστική καταρροή).
Είναι διουρητικό, δηλαδή ωφέλιμο σε παθήσεις του ήπατος, των νεφρών και της ουροδόχου κύστης, αλλά και την αιμορραγία του ουροποιητικού συστήματος.
Είναι στυπτικό και ωφέλιμο στη διάρροια, δυσκοιλιότητα, κυστίτιδα, γαστρίτιδα, κολίτιδα, τα πεπτικά έλκη, τη δυσεντερία, το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου.
Εσωτερικά, χρησιμοποιείται στη θεραπεία ενός ευρέος φάσματος των ασθενειών συμπεριλαμβανομένης της διάρροιας, γαστρίτιδα, πεπτικά έλκη, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, αιμορραγία, αιμορροΐδες, κυστίτιδα, βρογχίτιδα καταρροή, ιγμορίτιδα, το άσθμα και αλλεργική ρινίτιδα.
Για εξωτερική χρήση τα φρέσκα κοπανισμένα φύλλα του πεντάνευρου χρησιμοποιούνται σαν κατάπλασμα σε αιμορραγίες, πληγές, τσιμπήματα εντόμων, δαγκώματα σκύλων ή φιδιών. Ακόμα στη θεραπεία των αιμορροΐδων, των συριγγίων και των ελκών.
Η ρίζα χρησιμοποιείται στην θεραπεία για το δάγκωμα των κροταλιών μαζί με το Marrubium vulgare.
Για τη βρογχοκήλη χρησιμοποιούνται επιθέματα στο λαιμό με φρέσκα φύλλα πεντάνευρου κοπανισμένα και ανακατεμένα με λίγο αλάτι.
Το αφέψημα του φυτού ή το υγρό που λαμβάνεται με απόσταξη θεωρείται καλό κολλύριο γιατί περιέχει ιριδοειδή.
Τα φύλλα του πεντάνευρου περιέχουν ουσίες που έχουν επίδραση στη μείωση των συνολικών λιπιδίων, των τριγλυκεριδίων, της χοληστερόλης, και των λιποπρωτεϊνών στο αίμα και ενδείκνυνται ως προληπτικό για καρδιακές παθήσεις. Βοηθούν να καθαρίσει το σώμα από την περίσσεια της χοληστερόλης, ανεβάζουν τα επίπεδα της καλής χοληστερίνης, στο αίμα και δυναμώνουν τα τριχοειδή αγγεία.
Οι σπόροι περιέχουν mucilage μέχρι 30% (πηχτή φυσική ουσία σαν κόλλα) που φουσκώνει στο έντερο, ενεργώντας σαν καθαρτικό και κατευναστικό στις ερεθισμένες μεμβράνες. Οι σπόροι χρησιμοποιούνται και στην θεραπεία των παρασιτικών σκουληκιών.
Οι σπόροι του σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, είναι μια από τις υψηλότερες πηγές ινών που υπάρχουν στις τροφές.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ
Για τις παθήσεις του αναπνευστικού αλλά και για το κρυολόγημα χρησιμοποιούμε έγχυμα από πεντάνευρο 1-3 φορές την ημέρα.
Αφέψημα της ρίζας του χρησιμοποιείτε κατά του ζαχαρώδους διαβήτη.
Για τις φουσκάλες που δημιουργούνται στα πόδια μας από το περπάτημα, βάζουμε λίγα φύλλα πεντάνευρου μέσα στα παπούτσια μας.
Μπορούμε να φτιάξουμε αλοιφή και να τη χρησιμοποιήσουμε ως κρέμα νυκτός για τις ρυτίδες.
ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ
Το πεντάνευρο είναι ασφαλές στη χρήση του.
αλλά είναι ένα ισχυρό πηκτικό. Αυτό μπορεί να εξεταστεί εύκολα αν ανακατέψουμε νερομπογιά με νερό και προσθέσουμε τσάι από πεντάνευρο. Τα μέρη του χρώματος θα χωριστούν αμέσως μόνιμα από το νερό.
Grote_weegbree_bloeiwijze_Plantago_major_subsp._majorΛόγω αυτής της μοναδικής ιδιότητας, το πεντάνευρο χρησιμοποιήθηκε σαν αλοιφή πληγών στο πεδίο της μάχης, για αυτό λεγόταν και «χορτάρι του στρατιώτη». Λόγω αυτών των ιδιοτήτων, οι άνθρωποι που παίρνουν αντιπηκτικά αίματος ή εκείνοι που είναι επιρρεπείς σε θρόμβους αίματος δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιήσουν πεντάνευρο εσωτερικά.
Οι υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν μία πτώση στην πίεση του αίματος και διάρροια. Πιθανή αλλεργική δερματίτιδα σε χρήση εξ επαφής. Πρέπει να αποφύγετε σε ασθενείς με εντερική απόφραξη ή κοιλιακή δυσφορία
Biomedical Centre, Uppsala University,Sweden
Universidad Autonoma de Nuevo Leon, México
University of Medicine Varna,Bulgaria
Kaohsiung Medical University, Kaohsiung, Taiwan, ROC
Tajen Institute of Technology, Ping-Tung, Taiwan, ROC
María Elena Núñez Guillén, José Artur da Silva Emim
University of Gaziantep,Turkey
Read More: http://informahealthcare.com/doi/abs/10.1076/phbi.35.2.99.13288
<a href=»http://www.altnature.com/gallery
/plantain.htm»>Alternative Nature Online Herbal
wikipedia
ΦΤΙΑΧΝΩ ΜΟΝΟΣ ΜΟΥ
University of Niš, Vlada Veljković

Read Full Post »

Φωτογραφήθηκε 25 Απρίλη 2009 στην Μπουφόραχη Αρχαίας Ανθειας

Λαδανιά , Αλάδανος, αληταριά, ήμερη κουνουκλιά, ήμερο κιστάρι, ακίσσαρος -το μύρο της Βίβλου

Όταν γυρίζει ο αλάδανος τ’αχτένιστο κεφάλι του Οδυσσέας Ελύτης, ‘ Ηλιος ο πρώτος.
Ν’ αρχίσει ο γάβρος σφέρδουκλας/ ν’ ανθεί κι ο λάδανος να ιδρώνει/ κι η πετροπέρδικα να φτερουγάει/ να κακαρίζει ο λόγγος!  Καζαντζάκης, Οδύσσεια

Η λαδανιά (κν. λαδανιά, αλαδανιά) είναι αρωματικό, φαρμακευτικό και μελισσοτροφικό φυτό, ενδημικό του ελληνικού χώρου που φύεται σε όλη την ημιορεινή περιοχή της Αρχαίας Θουρίας.
Η λαδανιά, από βοτανική άποψη, ανήκει στην οικογένεια των Cistaceae και περιλαμβάνει 7 γένη .  Η φυσική της  θέση είναι σε ξηρές, πετρώδεις χωράφια, σε φρύγανα και σε διάκενα δασών, όπου μπορεί να καλύπτει μεγάλες εκτάσεις που ονομάζονται κιστώνες. Ακόμη, ευδοκιμεί σε ξηρές ή και δροσερές ημιορεινές περιοχές, σε φτωχά ξηρικά και ασβεστώδη εδάφη και σχηματίζει αραιές ή πυκνές συστάδες.Οι λαδανιές είναι φυτά αειθαλή, θαμνώδη πάνω από ένα μέτρο ύψος, με πολύκλαδο βλαστό και παχιά, ρυτιδώδη φύλλα. Τα φύλλα του και οι τρυφεροί βλαστοί του εκκρίνουν την κομμεορητίνη που λέγεται αλάδανος. Τα φύλλα τους είναι συνήθως κυματοειδή, απλά αδιαίρετα, αντίθετα η κατ’ εναλλαγή με παράφυλλα, απλές τρίχες αστεροειδείς ή σε δέσμες. Αυτά παρουσιάζουν διαφορετικής μορφής φύλλα ανάλογα με την εποχή (εποχιακός διμορφισμός).  Μεγαλύτερη επιφάνεια φύλλων το χειμώνα-άνοιξη και μικρότερη το καλοκαίρι και το φθινόπωρο όπου υποτριπλασιάζεται (από 6 σε 2 mm2). Ωστόσο, κατά την ξηρή περίοδο έχουμε απόρριψη των φύλλων από τα φυτά που φθάνει ακόμη και το 100%. H αναβλάστηση των φυτών παρατηρείται ένα μήνα μετά τις πρώτες φθινοπωρινές βροχές. To άνθος είναι εφήμερο και φαίνεται ότι το μπουμπούκι διεγείρεται από το πρωινό φως. Τα πέταλα ανοίγουν και στη συνέχεια μέχρι το επόμενο πρωί τα σέπαλα κλείνουν απορρίπτοντας τα πέταλα και σχηματίζεται μια 5-χωρη κάψα που περιέχει 80-130 σπέρματα. Τα άνθη έχουν 5 πέταλα ροδίνου ερυθρού χρώματος και 5 σέπαλα, πολλούς στήμονες με κίτρινα στίγματα πλούσια σε γύρη.
Όλα τα είδη της λαδανιάς (Cistus) χαρακτηρίζονται ως πυρόφυτα, λόγω της ιδιότητας τους να διεγείρεται το φύτρωμα των σπερμάτων τους και να αναβλαστάνουν αμέσως μετά την πυρκαγιά. To φαινόμενο αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα σπέρματα τους καλύπτονται από μια αδιάβροχη μεμβράνη η οποία με την έκθεση τους σε υψηλές θερμοκρασίες της πυρκαγιάς, διαρρηγνύεται επιτρέποντας την απορρόφηση νερού και το φύτρωμα του σπόρου. Χωρίς τη φωτιά η καταστροφή της πιο πάνω μεμβράνης γίνεται με βραδύ ρυθμό με την επίδραση των μικροοργανισμών του εδάφους.
Στο υποείδος της λαδανιάς creticus, όλα τα μέρη του φυτού καλύπτονται από μονήρεις ή αστεροειδείς αδενώδεις τρίχες που παράγουν την κομμεορητίνη που λέγεται ‘’αλάδανος’’, ή ‘’Λάβδανο’’

t.cistius.creticus

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Τα φύλλα χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο τσαγιού. Το ελαιο-ρητίνη που λαμβάνεται από τα φύλλα και τους μίσχους πωλείται στο εμπόριο προκειμένου να χρησιμοποιηθεί σαν  άρτυμα  στα μαγειρευμένα φαγητά, στα παγωτά,  στις τσίχλες κλπ.

Hedrick. U. P. Sturtevant’s Edible Plants of the World

Polunin. O. and Huxley. A. Flowers of the Mediterranean

Plants For A Future

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Το φυτό  είναι ένα αρωματικό, αποχρεμπτικό, διεγερτικό βότανο που ελέγχει την αιμορραγία και έχει αντιβιοτικά αποτελέσματα . Χρησιμοποιείται εσωτερικά για τη θεραπεία της καταρροής, της διάρροιας και ως εμμηναγωγό. Τα φύλλα συλλέγονται στο τέλος της άνοιξης και στις αρχές του καλοκαιριού και ξεραίνονται για μεταγενέστερη χρήση τους, ή  της  ρητίνης που προέρχονται από αυτά.

Bown. D. Encyclopaedia of Herbs and their Uses

Grieve. A Modern Herbal

Ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε τον Κίσθο κατά της τριχόπτωσης.

Ο Διοσκουρίδης αναφέρει: Το λάδανον δύναμιν έχει θεραπευτικήν, μαλακτικήν, ανα-στομωτικήν, ίστησι δε τας ρέουσας τρίχας μιγέν οίνω και σμύρνη και μυρσινίω ελαίω, ουλάς τε ευπρεπεστέρας ποιεί μετ’ οίνου καταχριόμενον και ωταλγίας μεθ’ υδρομέλι-τος ή ροδίου εγχεομένου θεραπεύει, υποθυ-μιάται δε και προς δευτέρων εκβολάς και σκληρίας θεραπεύει τας εν μήτρα εν πεσσώ μιγέν, και ταις ανωδύνοις και βηχικάς και μαλάγμασι χρησίμως μείγνυται κοιλίαν τε ίστησι συν οίνω παλαιώ ποθέν, έστι δε και αρνητικόν»,Από την αρχαιότητα μέχρι και το τέλος του ιδού αιώνα το λάδανο το χρησιμοποιούσαν ως αντιλοιμώδες (κατά της πανώλους) και σαν τονωτικό.

Ο Celsus αναφέρει τη χρησιμοποίηση της ρητίνης του (Cistus ως έμπλαστρο σε κακοήθη σαρκώματα.

Ο Αέτιος ο Αμιδηνός αναφέρει ότι το λάδανον χρησιμοποιείται σαν πεσσός (υπόθετο) για σκληρούς όγκους στη μήτρα.

Ο Ορειβάσιος παρασκεύαζε αλοιφή με λάδανο κατά της τριχόπτωσης.

Ο Αβικέννας αναφέρει τη χρήση του λαδάνου για την αποσκλήρυνση του στομάχου και εντέρου και με τη μορφή αλοιφής για τη θεραπεία του σπλήνα

ladano

ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Οι αδενικές τρίχες στα φύλλα παράγουν το «λάδανο» μία  ελαιορητίνη που χρησιμοποιήται για  θεραπευτικούς σκοπούς, στα σαπούνια, στα  είδη αρωματοποιίας, απολύμανσης κλπ . Το λάδανο είναι υποκατάστατο  του «ambergris»  κηρώδεις εκκρινόμενη ουσία   από το σπέρμα της φάλαινας και  είναι πολύ σημαντική στην κατασκευή αρωμάτων.  Το αλάδανο έχει χρώμα σκούρο καφετί, είναι αρωματικό και με πικρή γεύση και χρησιμοποιείται εκτός των άλλων για την παραγωγή αιθέριου ελαίου με διαπεραστικό άρωμα. Αυτή η αρωματική ρητίνη (gummi ladanum), με έντονες φαρμακευτικές ιδιότητες, χρησιμοποιείται από αρχαιοτάτων χρόνων, ενάντια στους λοιμούς της χολέρας, ως αρωματική ουσία για θυμιάσεις, αλλά και στην ταρίχευση των νεκρών. H μεγαλύτερη πυκνότητα των αδενωδών τριχών στο φυτό παρουσιάζεται κατά μήκος των νεύρων της κάτω επιφανείας των φύλλων καθώς και στα στελέχη. H παραγωγή της ρητίνης στην διάρκεια της ημέρας αυξάνει με την αύξηση της θερμοκρασίας. H ρητίνη που εκρέει από τις αδενώδεις τρίχες, καλύπτει την εξωτερική επιφάνεια της τρίχας, τη βάση της και την επιφάνεια του οργάνου στο οποίο φύεται.΄Ετσι, όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία του οργάνου (φύλλα, στελέχη κ.λ.π) τόσο και μεγαλύτερη είναι η ποσότητα της ρητίνης που έχει αποτεθεί πάνω του. H επικάλυψη των φύλλων από την ρητίνη φαίνεται ότι ελαττώνει την εξατμισοδιαπνοή, μειώνει την θερμοκρασία του φύλλου, λόγω της εξάτμισης του αιθερίου ελαίου που περιέχει, αλλά και προστατεύει από τις υπεριώδεις ακτίνες. To ποσό της ρητίνης το οποίο παράγεται στα φύλλα εκτός από την εποχιακή του διακύμανση ποικίλει και από περιοχή σε περιοχή, λόγω περιβαλλοντικών ή και γενετικών παραγόντων, και κυμαίνεται από 1.5-15% ξηρού βάρους φύλλων. Στο υποείδος eriocephalus το αντίστοιχο ποσοστό είναι πάντα μικρότερο του 1% και το ποσοστό των αδενωδών τριχών πάνω στην επιφάνεια των φυτών είναι πολύ μικρότερο από ότι στο υποείδος creticus.


H εκμετάλλευση της κομμεορητίνης (αλάδανου) του Cistus creticus αποτελεί σημαντική και παλαιότερα κύρια πηγή εισοδήματος για πολλούς κατοίκους της Ελλάδος ( Μυλοπόταμος  Ρεθύμνης κλπ).

H ρητίνη συλλέγεται από φυσικούς πληθυσμούς του Cistuis creticus κατά τις θερμές ώρες της ημέρας στην διάρκεια της θερινής περιόδου, με τον πατροπαράδοτο τρόπο του ‘’αργαστηριού’’ (ένα είδος τσουγκράνας που αντί για δόντια έχει μακριές δερμάτινες λουρίδες).

Joseph Pitton de Tournefort 1700-1702

Joseph Pitton de Tournefort 1700-1702

ladano.blogspot.gr

Αυτό το πατροπαράδοτο εργαλείο το σβαρνίζουν ανάμεσα από τις αλαδανιές, χαιδεύοντάς τες, χωρίς να τις πληγώνουν ή καταστρέφουν. Φαίνεται ότι η εκμετάλλευση του φυτού στη Κρήτη άρχισε την περίοδο της Αραβοκρατίας. H συλλογή απαιτεί επίπονη εργασία και η ημερήσια απόδοση κυμαίνεται από 0.5-1Kg. To ποσό της ρητίνης το οποίο παράγεται στα φύλλα εκτός από την εποχιακή του διακύμανση ποικίλει και από περιοχή σε περιοχή, λόγω περιβαλλοντικών ή και γενετικών παραγόντων, και κυμαίνεται από 1.5-15% ξηρού βάρους φύλλων. Oι ποσότητες που συλλέγονται εξάγονται στις Αραβικές κυρίως χώρες όπου χρησιμοποιούνται ως θυμίαμα, αλλά και για την απολύμανση των εσωτερικών χώρων, όπως πιστεύεται. Η συλλογή του αλάδανου γίνεται και στην Ισπανία αλλά με διαφορετικό τρόπο. Εκεί οι αλαδανιές κόβονται, βράζονται σε μεγάλα καζάνια και το λάδανο επιπλέει και συλλέγεται. Αυτό συνήθως εξάγεται στη γειτονική Γαλλία, όπου χρησιμοποιείται ως αιθέριο έλαιο για την παρασκευή αρωμάτων.

envifriends

Τα μωβ άνθη του φυτού είναι ο κύριος  παραγωγός της ρητίνης.

Uphof. J. C. Th. Dictionary of Economic Plants

Usher. G. A Dictionary of Plants Used by Man

Howes. F. N. Vegetable Gums and Resins

pfaf.org

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Η εμπορική του αξιοποίηση στηρίζεται στις φαρμακευτικές ιδιότητες της ρητίνης «λάδανο». Η ρητίνη αυτή εκκρίνεται από τις αδενώδεις τρίχες των φύλλων και παρουσιάζει ισχυρή αντιμικροβιακή δράση και κυρίως αντιλευχαιμική δράση, η οποία μπορεί να συγκριθεί με καθιερωμένα φάρμακα των κατηγοριών αυτών, όπως είναι η αμπικιλλίνη και η καμπτοθεκίνη. Η χρήση της ρητίνης στην αρωματοποιεία (κυρίως για το ambergris) καθιστά την καλλιέργεια του φυτού αποδοτική.

Cistus  Creticus

ΙΣΤΟΡΙΑ: To Cistus creticus (κν. λαδανιά, αλαδανιά, αγκίσαρος), είναι ο κίσθος ’ του Θεοφράστου. O Θεόφραστος διέκρινε δύο είδη  κίσθου , το αρσενικό και το θηλυκό. To άρσενικό το περιγράφει ως μείζον και σκληρώτερον και λιπαρώτερον και το άνθος επιπορφυρίζον, άμφω δε τα γένη όμοια τοις αγρίοις ρόδοις, πλην ελλάτω και άοσμα. Ετσι, λοιπόν η σημερινή αγγλική ονομασία ‘’Rock rose’’ για τα φυτά αυτά ίσως να έχει προέλθει από την παρατήρηση του Θεοφράστου, από την περιγραφή του οποίου συμπεραίνουμε ότι το ‘’αρσενικό γένος’’ αντιστοιχεί στο Cistus creticus και το ‘’θηλυκό’’ στο Cistus salviifolius.
Λέγεται ότι η ομορφιά των ανθών της αλαδανιάς προκάλεσαν την προσοχή των Μινωιτών καλλιτεχνών. Γι’ αυτό και τη βλέπουμε να εικονίζεται στην τοιχογραφία του παλατιού της Κνωσού «το γαλάζιο πουλί». Η ρητίνη της λαδανιάς, ο αλάδανος αναφέρεται από τον Ηρόδοτο . Αυτός περιγράφει τον τρόπο που μάζευαν το ρετσίνι, και απορεί γιατί, αν και μύριζε ωραία, προερχόταν από ένα βρωμερό μέρος, τα γένια του τράγου. Καθώς το ζώο έτρωγε τα φύλλα της αλαδανιάς το ρετσίνι κολλούσε στα γένια του και συλλεγόταν έπειτα από τους βοσκούς. Την ίδια αλλά πιο λεπτομερή αναφορά κάνει και ο Διοσκουρίδης. Στο Μεσαίωνα, η συλλογή του ρετσινιού γινόταν με ένα είδος τσουγκράνας εφοδιασμένης με δερμάτινες λουρίδες Στις λουρίδες αυτές κολλούσε το λάδανο και συλλεγόταν. Τον ίδιο τρόπο περιγράφει αναλυτικά και ο Γάλλος περιηγητής Μπελόν δίνοντας μας και εικόνα του εργαλείου που χρησιμοποιούνταν, του λεγόμενου ‘’αργαστηριού’’.  Επίσης, αυτός δίνει μια λεπτομερή περιγραφή του τρόπου συλλογής του λάβδανου, από τα γένια και τα πόδια των τράγων και των κατσικιών πάνω στα οποία κολλά, αλλά και με ένα εργαλείο με σχοινιά όπως γίνεται και σήμερα .  Ο Πέρσης ιατρός Αβικέννας, (η σημαντικότερη ίσως φυσιογνωμία της αραβικής ιατρικής που έζησε στην Περσία (980-1037 μ.χ.), ο οποίος ασχολήθηκε εκτεταμένα με την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, αναφέρει τη χρήση του λαδάνου για την αποσκλήρυνση του στομάχου και εντέρου και με τη μορφή αλοιφής για τη θεραπεία του σπλήνα. Περιηγητές και βοτανολόγοι, όπως ο Pierre Belon (1517-1564) και ο Joseph Pitton de Tournefort, που πέρασαν από την Κρήτη, ακολουθώντας τα χνάρια των αρχαίων βοτανολόγων (Διοσκουρίδη), αναφέρθηκαν στο φυτό αλαδανιά και στον τρόπο συλλογής του με αναλυτικό τρόπο.

envifriends

Read Full Post »