Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Origanum vulgare ssp. hirtum’

18602Το Origanum vulgare ssp. hirtum, Greek Oregano,  Άγρια ρίγανη, είναι φυτό της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας – Μυκηναϊκής Άνθειας. Το γένος Origanum περιλαμβάνει άτομα ξυλώδη και πολυετή (βότανα) τα οποία μπορούν να φτάσουν το 1 m στο ύψος. Είναι ένα αρκετά εντυπωσιακό φυτό με άνθη λευκά έως ερυθροκυανά. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα άτομα που προέρχονται από σπόρο είναι αρκετά ποικιλόμορφα. Τα φύλλα είναι πράσινα έως γκριζοπράσινα και μπορεί να είναι τριχωτά ή λεία.
Το είδος που μας ενδιαφέρει περισσότερο είναι το Origanum vulgare μιας και είναι αυτό που συναντάται περισσότερο στην Ελλάδα. Ανήκει στην οικογένεια Lamiaceae ή Labiatae την οικογένεια δηλαδή των χειλανθών ή λαμιΐδων.
Η ρίγανη, το όνομα της οποίας προέρχεται από τις λέξεις «όρος» και «γάνος» (λαμπρότητα) και σημαίνει το φυτό που λαμπρύνει το βουνό, δεν είναι ένα είδος που συναντάται αποκλειστικά και μόνο στον Ελλαδικό χώρο.
Η ελληνική ρίγανη αποτελεί ένα πολύ σημαντικό φυτικό είδος διότι περιέχει συστατικά με πολύ σημαντική βιολογική δράση. Οι κύριες ουσίες που βρίσκονται στο αιθέριο έλαιο και στις οποίες αποδίδονται οι βιολογικές δράσεις είναι η καρβακρόλη (5-isopropyl-o-cresol, 5-isopropyl-2-methylphenol – C10H13OH), και η θυμόλη (6-isopropyl-m-cresol – C10H14O) δυο φαινολικές ενώσεις που δρουν συνεργιστικά (συνδιαστικά).
Η ελληνική ρίγανη πλεονεκτεί σε σχέση με τις άλλες στο ότι περιέχει μεγαλύτερη ποσότητα αιθέριου ελαίου, που κυμαίνεται από 1.8-8.2 ml/100gr ξηρού βάρους. Ακόμα όμως και ανάμεσα σε πληθυσμούς του ίδιου είδους παρατηρούνται μεγάλες διαφορές στην ποιοτική και στην ποσοτική σύσταση του αιθέριου ελαίου. Την απόδοση σε έλαιο εκτός από τον γεωγραφικό τόπο, την επηρεάζει και η εποχικότητα της συγκομιδής του φυτού. Το περιεχόμενο έλαιο είναι πολύ λιγότερο το φθινόπωρο από ότι είναι το καλοκαίρι.
Ένα ενδιαφέρον σημείο εστιάζεται στο γεγονός ότι παρόλες τις διαφορές που παρατηρούνται λόγω εποχικότητας και λόγω γεωγραφικής θέσης στη σύσταση, το άθροισμα των συστατικών παραμένει πάντα σταθερό (γ-terpinene + p-cymene + thymol + carvacrol). Από αυτό το τελευταίο φαίνεται ότι τα αιθέρια έλαια του Origanum vulgare ssp. hirtum χαρακτηρίζονται από μια αξιοθαύμαστη σταθερότητα.

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΡΙΓΑΝΗΣ
Η ρίγανη ευδοκιμεί τόσο στα χωράφια όσο και σε κήπους που έχουμε στα σπίτια μας, πράγμα που υποδηλώνει την ευκολία της καλλιέργειάς της. Η σημαντικότερη απαίτηση που έχει είναι το πολύ καλά στραγγισμένο χώμα, ιδιαίτερα κατά το χειμώνα. Αν και η ρίγανη εντοπίζεται κυρίως σε ξηρικές συνθήκες, η παραγωγή της μπορεί να αυξηθεί αν εφαρμοστεί άρδευση, με την προϋπόθεση ότι η υγρασία δεν θα ξεπερνά το ρόγο του εδάφους.
Τα φυτά μπορούν να εγκατασταθούν είτε από σπόρο είτε με μοσχεύματα. Η βλαστική αναπαραγωγή (αγενής πολλαπλασιασμός) φυτών με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά προτείνεται σαν μέθοδος μείωσης της ποικιλομορφίας στην ανάπτυξη, την απόδοση και την παραγωγή των αιθέριων ελαίων. Κατά την σπορά πρέπει να δοθεί μεγάλη προσοχή διότι εξαιτίας του ότι ο σπόρος είναι πολύ μικρός, απαιτείται αυτός να σπαρθεί σε ειδικά σπορεία και στη συνέχεια τα φυτά που θα βγουν να μεταφυτευτούν.
ΧΡΗΣΕΙΣ:
Η ρίγανη καλλιεργείται είτε για την χρησιμοποίηση της σαν μπαχαρικό είτε για την παραλαβή του αιθέριου ελαίου που όπως προ αναφέρθηκε έχει πολύ σημαντικές βιολογικές δράσεις. Το αιθέριο έλαιο είναι υγρό με κιτρινωπό έως κόκκινο-κιτρινωπό χρώμα και έχει δυνατό άρωμα θυμαριού με έντονη γεύση.
Η κύρια μέθοδος παραλαβής του είναι με απόσταξη με τη βοήθεια ατμού. Περί τα τέλη Ιουνίου κάθε χρόνο τα ώριμα φυτά συγκομίζονται και αφού επιλεχτούν τα καλύτερα αφήνονται να στεγνώσουν για μια με δυο μέρες σε σκιερό και αεριζόμενο περιβάλλον. Στη συνέχεια και αφού δεματοποιηθούν μεταφέρονται στον αποστακτήρα. Η ξηρή μάζα μπαίνει στον κυρίως θάλαμο του αποστακτήρα και καθώς περνάει από μέσα της ο καυτός ατμός παρασύρει τα πτητικά αιθέρια έλαια. Αυτά στη συνέχεια υγροποιούνται και μαζεύονται σε ειδικά δοχεία. Η απόδοση κυμαίνεται 4-6 kg αιθέριου ελαίου ανά 100 kg ξηρής μάζας.
griechischer-oregano-origanum-vulgare-subsp-hirtum_01_samen_911152Η ρίγανη σε πολλές περιοχές, κυρίως εκτός Ελλάδος, ονομάζεται «μπαχαρικό της πίτσας» για τον προφανή λόγω που υποδηλώνει ο όρος: χρησιμοποιείται πάρα πολύ στις πίτσες σαν ένα μπαχαρικό που δίνει εξαιρετική γεύση. Στην ελληνική κουζίνα η ρίγανη καταλαμβάνει περίοπτη θέση αφού χρησιμοποιείται πάρα πολύ και κυρίως σε ψητά κρεατικά και σε σαλάτες. Τελευταία μάλιστα έχει επεκταθεί η χρήση της από βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων και «σνάκς», οι οποίες χρησιμοποιούν τα αιθέρια έλαια για να προσθέσουν τη γεύση της ρίγανης στα προϊόντα τους (πατατάκια, σάλτσες κ.α.).
Ένας επίσης πάρα πολύ σημαντικός σκοπός για τον οποίο καλλιεργείται η ρίγανη είναι για το αιθέριο έλαιο που χρησιμοποιείται από τη βιομηχανία φαρμάκων και αρωμάτων, κάνοντας χρήση των εξαιρετικών ιδιοτήτων του που προαναφέρθηκαν.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:

Οι αντιβακτηριδιακές ιδιότητες του φυτού τεκμηριώθηκαν μετά από σχετικά πειράματα του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Οι αντιμικροβιακές ιδιότητες του φυτού αποδείχθηκαν από το Πανεπιστήμιο Scottish Agricultural College, Auchincruive, UK
Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του φυτού καταδείχθηκαν μετά από πειράματα της U. S. Department of Agriculture, Maryland και του Πανεπιστημίου του Illinois.
graesk_oregano_origanum_vulgaris_greek_768x1024_0079Σε συχρονισμένες μελέτες των Πανεπιστημίων : University of Athens, University of Pisa, ταυτοποιήθηκαν φασματοσκοπικά 19 ενώσεις στο φυτό:
Απιγενίνη: ένα φλαβονοειδές συστατικό με έντονη αντικαρκινική δράση ,που διαπιστώθηκε ότι έχει την ιδιότητα να «επανεκπαιδεύει» τα καρκινικά κύτταρα τα οποία συμπεριφέρονται ως φυσιολογικά, ακολουθώντας τη διαδικασία της κυτταρικής απόπτωσης – δηλαδή του προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου.
ΛουτεολίνηLuteolin, ένα φυσικό φλαβονοειδές, αναστέλλει τις φλεγμονές και έχει ευεργετικές επιδράσεις στους ασθενείς λόγω της αντιφλεγμονώδους και νευροπροστατευτικής δράσης της. Επιπρόσθετα έχει έντονα αντικαρκινικές ιδιότητες σύμφωνα με σχετικές έρευνες του Πανεπιστημίου Lovelace Respiratory Research Institute,USA
Διοσμίνη (diosmin) είναι μία φλεβοτροπική ουσία, μέλος της οικογένειας των φλαβονοειδών. Η διοσμίνη παρατείνει την αγγειοσυσπαστική δράση της νορεπινεφρίνης στο φλεβικό τοίχωμα, με αποτέλεσμα την αύξηση του φλεβικού τόνο και κατά συνέπεια την μείωση της φλεβικής χωρητικότητας, διατασιμότητας και στάσης. Η διοσμίνη βελτιώνει την λεμφική παροχέτευση με την αύξηση της συχνότητας και της έντασης των συσπάσεων του λεμφικού συστήματος, αυξάνοντας το συνολικό αριθμό των λειτουργικών τριχοειδώντου λεμφικού συστήματος. Τέλος, η διοσμίνη μειώνει την έκφραση των μορίων προσκόλλησης στο ενδοθήλιο, και αναστέλλει την προσκόλληση, την μετανάστευση και την ενεργοποίηση των λευκοκυττάρων σε τριχοειδικό επίπεδο. Αυτό οδηγεί σε μια μείωση στην απελευθέρωση των μεσολαβητών της φλεγμονής, κυρίως των ελεύθερων ριζών οξυγόνου και των προσταγλανδίνων
Κουερσετίνη (Quercetin) είναι ένα φλαβονοειδές και η ονομασία του προέρχεται από την Quercetum (δάσος βελανιδιάς) και είναι ένας φυσικός αναστολέας πολικής μεταφοράς αυξίνης. Μία λεπτομερής μελέτη, όπου χρησιμοποιήθηκαν καρκινικά ηπατικά κύτταρα , έδειξε ότι η κουερσετίνη στην ουσία επιβράδυνε σημαντικά τη δραστικότητα του NF-kB, αναστέλλοντας έτσι την χρησιμοποίησή του από τα καρκινικά κύτταρα. Επιπλέον, η κουερσετίνη άμεσα ενεργοποίησε μία σειρά γονιδιακών σημάτων που επάγουν τον κυτταρικό θάνατο σε καρκινικά κύτταρα. Σύμφωνα με το ιατρικό κέντρο του Πανεπιστημίου Maryland στην Βαλτιμόρη η ουσία κουερσετίνη χρεισιμοποιείται στην θεραπεία αλλεργιών, υπέρτασης, άσθματος, κυστίτιδας, προστατίτιδας, καρκίνου, υψηλής χοληστερίνης και ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

12ea0810fb02f819c80c0516ee72359b-1405594325Στην λαϊκή Ιατρική η ρίγανη χρησιμοποιείται:

με τη μορφή εγχυμάτων για την υπέρταση και την αρτηριοσκλήρυνση,  για την ατονία των εντέρων, για την όρεξη και την  πέψη, σαν ηρεμιστικό για το νευρικό σύστημα, για τις γυναικολογικές ασθένειες π.χ σαν εμμηναγωγό στα επώδυνα έμμηνα ή στην εμμηνόπαυση,για την οξεία και χρόνια βρογχίτιδα, σαν αποχρεμπτικό για το βήχα, για την βελτίωση του ανοσοποιητικού  συστήματος, για την πνευμονία,για την δύσπνοια και τη φυματίωση των πνευμόνων,
για την γρίπη, για το κρυολόγημα, για το βήχα, για τον πονόλαιμο-λόγω των θεραπευτικών και επουλωτικών ιδιοτήτων της χρησιμοποιούμε τη ρίγανη με τη μορφή γαργάρας για τις φλεγμονές και τα έλκη της κοιλότητας του στόματος και των αμυγδαλών, για την ιγμορίτιδα, για την ακμή, για το έκζεμα, για τις αλλεργίες, για το άσθμα, για τον έρπη, για την ψωρίαση, για την αρθρίτιδα, για τις αυτοάνοσες διαταραχές, για την κακή αναπνοή
για τις λοιμώξεις της ουροδόχου κύστης, για τις λοιμώξεις από Candida, για την κολίτιδα,  για την νόσο του Crohn,
για τον δάγκειο πυρετό, για την ωταλγία, για την κόπωση, για την τροφική δηλητηρίαση, για την γαστρίτιδα
για την ευεργετική (σπασμολυτική, αντιδιαρροϊκή) δράση της στις ασθένειες των εντέρων και σε περιπτώσεις που συνοδεύονται με δυσκοιλιότητα και τυμπανισμό, για τους σπαστικούς πόνους στο στομάχι και έντερα, στις ασθένειες των εντέρων και των χοληφόρων οδών, για την δυσπεψία, για την σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου,
για την λοίμωξη των νεφρών, για την διαταραχές του προστάτη, για την λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος. Ακόμη στην λαϊκή ιατρική χρησιμοποιούμε τη ρίγανη εξωτερικά με μορφή εμπλάστρων ή με πλυσίματα ή με την μορφή λαδιού για: ακμή, κοψίματα, μώλωπες, φλεβίτιδα, αρθρίτιδα, εγκαύματα, πόνος στους μυς και στους τένοντες, πόνος στην πλάτη, κεφαλαλγίες, πονόδοντος, προβλήματα των ούλων, έκζεμα, ψωρίαση, μυρμηγκιές,
τσιμπήματα εντόμων, έρπης, πιτυρίδα, σμηγματόρροια,  πληγές του δέρματος.
University of Maryland Medical Center, Baltimore, USA
Lovelace Respiratory Research Institute, USA
Department of Pharmacognosy and Chemistry of Natural Products, University of Athens, Department of Pharmaceutical Sciences, University of Florence,Department of Chemistry and Industrial Chemistry, University of Pisa,Italy
Laboratory of Systematic Botany and Phytogeography, Aristotele University, Greece
Scottish Agricultural College, Auchincruive, South Ayrshire, UK
Biotechnology Application and Research Center, Atatürk University,Turkey
Agricultural Research Service,U. S. Department of Agriculture,  Maryland
ΒΟΤΑΝΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ
e-geoponoi
mijntuin.org
sommerfuglehaven.dk
saatgut-vielfalt
dogalhayat

Read Full Post »